Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Lõm bõm học Phật
Theo Sư phụ học thiền đã nhiều năm vẫn chưa có một định nghĩa chính xác về thiền là gì nên một hôm nhân cùng Sư phụ bơi thuyền dạo chơi trên hồ nước mênh mông trước thiền viện, thấy Thầy có vẻ sảng khoái, vui tươi, người đệ tử đánh bạo hỏi:
– Thưa sư phụ, thiền là gì ạ?
tặng Sm,
Lúc bấy giờ, Ngài Vô Tận Ý Bồ-tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy trịch áo bày vai hữu, chắp tay hướng Phật mà bạch rằng: “Thế Tôn! Ngài Quán Thế Âm Bồ-tát do nhơn duyên gì mà tên là Quán Thế Âm?”.(Kinh Pháp Hoa).
Ý xưa nay vốn vô tận. Vô số vô lượng vô biên… chúng sanh đều do ý mà ra! Ý dẫn đầu các pháp. Một khi “Ý” mà thanh tịnh rồi thì các căn khác tự dưng đều thanh tịnh theo.
Diệu Âm là cảm xúc, là thọ. Thọ đến rồi … thọ đi! Nhưng tưởng thì ở lại. Tưởng ở lại để sanh “vô lượng trăm nghìn muôn ức chúng sanh chịu các khổ não”.
Phật dạy thứ thuốc « đặc trị » cái tưởng là « Một lòng xưng danh » Quán Thế Âm Bồ-tát, lập tức vô lượng vô số khổ não sẽ biến mất ngay vì Quán Thế Âm là vị Bồ-tát có khả năng “nghe được tiếng kêu của trần thế!”
Người Thứ Hai
Oct18
Lời dẫn trên blog Nguyệt Mai:
Trong một lần trò chuyện trên dutule.com với Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc (kỳ thứ 23), ông tiết lộ: “Tôi không có khả năng “hư cấu” nên không viết được truyện dài truyện ngắn tiểu thuyết như các bạn mình…” Nhưng gần đây, ông chợt nhớ có một truyện ngắn của ông đã đi trên tạp chí Mai xuất bản tại Saigon năm 1965. Và đây cũng là truyện ngắn duy nhất của ông.
Nguyệt Mai chân thành cám ơn Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã cho phép trang blog Trần Thị Nguyệt Mai được post chia sẻ với bạn bè và cám ơn bạn Đèn Biển đã giúp đánh máy trong thời gian sớm nhất.
Thư gởi bạn xa xôi,
Mỗi năm, đúng như bạn nói, mình rút dần, rút dần, không còn đủ sức khỏe để dạy nhiều như trước. Nhớ lại 27 năm trước, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch mới mở, lúc đó còn mang tên là Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng Cán bộ y tế Thành phố do Bác sĩ Dương Quang Trung làm Giám đốc (chưa gọi là Hiệu trường) thì khóa đầu tiên (1989) chỉ có 44 em sinh viên mà có đến chừng 40 thấy cô là giảng viên. Riêng Bộ môn Sức khỏe Cộng đồng (Bộ môn chủ lực của hướng đào tạo mới, đào tạo người bác sĩ vừa lâm sàng vừa cộng đồng, biết chữa bệnh, phòng bệnh và nâng cao sức khỏe [health promotion] cho người dân) thì có hơn cả chục người, gồm Bs Dương Quang Trung, Nguyễn Văn Truyền, Đỗ Hồng Ngọc, Nguyễn Thanh Nguyên, Lê Trường Giang, Dương Đình Công, Nguyễn Ngọc Chiếu… họp hành ngày đêm, thiết kế nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy và tổ chức cơ sở thực địa là Chương trình Săn sóc Sức khỏe Ban đầu (Primary Health Care) ở xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, Tp HCM.
Mới thôi mà đã 27 năm. Kẻ mất người còn. Các em khóa đầu tiên đó, nay đã là những giảng viên nồng cốt của trường, là giám đốc của các bệnh viện, trung tâm, các chương trình sức khỏe…
Bây giờ, vài ba năm gần đây, Trường đã có khối lượng sinh viên lên đến cả ngàn em.
Các lớp học như cá hộp. Các em chia ra 4,5 giảng đường mà chỉ có một giảng đường duy nhất thấy… mặt thầy, được tiếp xúc với thầy. Các giảng đường khác các em chỉ nghe tiếng thầy và coi slides chiếu trên màn hình, không có cả video. Phương pháp “Giáo dục chủ động tạo tham gia” phá sản. Thực tập cũng trở nên một vấn đề lớn.
Bộ môn mình phụ trách lúc đầu là Tâm lý học và Xã hội học (cùng với Bs Lâm Xuân Điền, có Bs Nguyễn Khắc Viện làm Cố vấn), sau đổi thành Bô môn Khoa học hành vi và Giáo dục sức khỏe, nay là Bộ môn Y đức – Khoa học hành vi. Bây giờ với tuổi tác, sức khỏe… mình đã trở thành cố vấn và chỉ giảng dạy chút ít thôi.
Thường những buổi học đầu tiên, mình có dịp gặp gỡ với các em với bài “Đại Cương về Y đức và Khoa học hành vi”. Đó là cơ hội để mình gần gũi, chuyện trò với các em khi chân ướt chân ráo bước vào giảng đường đại học Y khoa.
Giảng đường 508. Thầy Đỗ Hồng Ngọc và các em Y 1, ngày 3/10/2016.
(Ảnh: Trương Trọng Hoàng)
Mình chỉ như một thầy thuốc già kể chuyện… ngày xưa với các em. Mình nghĩ đó chính là cách dạy Y đức tốt nhất. Nếu không, chỉ là những bài học máy móc, trả nợ.
Mình hỏi vì sao em chọn học ngành Y? Để làm giàu? để có danh?…hay để có hạnh phúc, sống vì người? Mình nói về vocation (thiên hướng), về nghiệp… Nói với các em về cách học đại học, và ngành y có cái sướng là được học… suốt đời! Rồi khuyên các em giữ sức khỏe để có sức bền mà học Y. Không quên khuyên các em đọc sách. Đọc Cronin, Sommerset Maugham, Tchekov… Khuyên các em học y mà cũng đừng quên rèn luyện những năng khiếu riêng: thể thao, văn nghệ để có sự cân bằng trong cuộc sống đầy cam go của ngành nghề.
Rồi kể chuyện học Y ngày xưa… và ngày nay. Đây là một nghề đặc biệt trước sinh mệnh con người. Con người thì có cả thân lẫn tâm… Dĩ nhiên mình không quên kể chuyện mất sữa mẹ, chuyện đái dầm, chuyện nuốt rắn… Ôi còn biết bao điều!
Sau đó chiếu một số slides. Ít thôi. Nhớ ít thôi. Và chỉ nhớ những điều quan trọng. Thực lòng mình muốn chia sẻ với các em những cảm xúc, những tâm tư, những đặc điểm của người Thầy thuốc với những nguyên lý cơ bản trong y đức có tính phổ quát từ thời Hippocrates đến nay, từ Hải Thượng Lãn Ông đến nay như Primo Non Nocere (Trước hết, không làm hại, First Do No Harm); Làm lợi nhất cho bệnh nhân, Giữ bí mật nghề nghiệp, Công minh (không phân biệt), Tôn trọng sự tự chủ của người bệnh… Rồi những vấn đề trách nhiệm với cộng đồng, với đồng nghiệp, với đàn anh, thầy cô… và đặc biệt với “truyền thông”. Tất cả có trong Nghĩa vụ luận y khoa (Déontologie médicale) từ ngày xưa nhưng nay không còn dạy. Ngày nay người ta thấy trên truyền hình, báo chí xuất hiện nhiều giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ này nọ… quảng cáo thuốc và không phải thuốc rất tự nhiên…
Vậy đó. Chuyện dạy học đầu năm của mình với sinh viên Y 1. Năm nay mình cũng không còn dạy môn Chăm sóc sức khỏe ban đầu (PHC) như mọi năm, đã có BsThs Trương Trọng Hoàng thay thế. Tóm lại, đã đến lúc “về thu xếp lại”, bạn mình ạ.
Thân mến,
Đỗ Hồng Ngọc.
Sinh viên ở các giảng đường khác coi slides… trên màn hình…
Thiếu nữ
tranh Thái Tuấn
tặng Quân tử
Có lúc rồi anh sẽ hỏi
Hôm nay em nói với ai
Có lúc rồi anh sẽ hỏi
Hôm nay em cười với ai
Có lúc rồi anh sẽ hỏi
Hôm nay em đi nơi đâu
Có lúc rồi anh sẽ hỏi
Hôm nay em về nơi đâu…
Bởi em là riêng anh đó
Bởi anh là của em thôi
Như nắng là riêng của gió
Như biển là riêng của trời!
Đỗ Nghê
(blog tranthinguyetmai…)
Đó là buổi Nói chuyện (tào lao) của tôi nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi tại Cafe Thứ bảy của Nhạc sĩ Dương Thụ, có TS Nguyễn Văn Trọng làm MC. Một không khí thân tình, gần gũi, ấm cúng… như thường lệ ở không gian Cafe ”Gặp gỡ & Đối thoại” này, có điều hôm nay khá đông và ngạc nhiên hơn là rất nhiều bạn trẻ.
Cũng khá nhiều bè bạn thân thiết của tôi chắc cũng đã nghe tôi ”tào lao” vấn đề này nhiều lần nhưng cũng đến để ”ủng hộ”, thực ra là để gặp nhau, tay bắt mặt mừng, tán gẫu…30 phút trước khi ”nhập cuộc”. Có ông chủ Dương Thụ, có ông MC (thường lãnh giải Sách Hay) Ts Nguyễn Văn Trọng, nhà báo kỳ cựu Trần Trọng Thức, nhóm “”Kailash” từng đi Tây Tạng, Nepal, Bhutan như Ngô Tiến Nhân, Hưng, Thu, anh Phi Hùng từ Nhóm học Phật, KTS Nguyễn Hữu Thái- Tuyết Hoa, Bs Trương Trọng Hoàng, dược sĩ Chí, Ngọc Vân, họa sĩ Lê Ký Thương, Kim Quy, Thu Vàng, Hoàng Anh…
Rất nhiều câu hỏi đặt ra và buổi ”đối thoại” ngày càng trở nên sôi nổi.
Cảm ơn Bs Trương Trọng Hoàng và các bác sĩ trẻ Thanh Ngân, Nguyên Hùng… đã ghi hình và đưa lên youtube để chia sẻ cùng các bạn bè nơi xa xôi…
Đỗ Hồng Ngọc
Đỗ Hồng Ngọc
Người thầy thuốc được dạy để chữa cái đau, cái bệnh cho con người nhưng con người không chỉ đau, chỉ bệnh, con người còn khổ nữa! Nỗi khổ còn khủng khiếp hơn cả nỗi đau, dày đặc dài lâu hơn nỗi đau, làm cho con người héo hắt, không sao có thể đạt được sức khỏe mà theo định nghĩa của Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO, 1946) là: Sự sảng khoái (bien-être; well-being) toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội, chớ không phải chỉ là không có bệnh hay tật! Chính cái khổ rồi cũng dẫn đến cái đau, cái bệnh, làm trầm trọng thêm tình trạng sức khỏe của con người. Ai cũng biết người mẹ đang cho con bú mà khổ vì ghen thì sữa có thể bị dứt đột ngột, con phải bị đói. Thuốc gì chấm dứt cơn ghen, tái lập phản xạ tiết sữa? Ai cũng biết người đau bao tử, người cao huyết áp không phải chỉ là do bao tử, do huyết áp, do vi trùng mà do sự bực dọc, đè nén, căng thẳng (stress) trong các mối quan hệ với gia đình, xã hội và cả với chính bản thân mình.
“Du học” trong ngày
Cũng đã 6 tháng từ chuyến “Về Huế… thăm chùa”, đến nay Nhóm Học Phật chùa Xá Lợi mới có dịp “du học” một chuyến gần: Bình Dương. Lần này ngoài Nhóm học Phật với các bạn quen thân, còn có thêm các anh Ngô Tiến Nhân, Hưng và Thu tháp tùng. Càng đông càng vui. Anh Nhân và Thu đều đã từng có dịp đi Kailash với TS Nguyễn Tường Bách năm xưa.
“Một cốt cách ở đời” (*)
Đỗ Hồng Ngọc
(Vài cảm nghĩ khi đọc Cuối Cùng của Võ Phiến, NXB Thế kỷ 21, 2009)
Cuối Cùng của Võ Phiến là sự Mộc Mạc.
Suốt một đời người đeo đẳng văn chương chữ nghĩa, chẽ sợi tóc làm tư, lặn lội vào những nẻo u uẩn ngóc ngách của lòng người, bỗng dưng cuối cùng hiện ra trước mắt một vầng sáng: Mộc Mạc.
Nhân Ngày Quốc Tế Người Cao Tuổi 1/10:
Một buổi “tào lao” của Đỗ Hồng Ngọc
tại Café Thứ 7 Dương Thụ.
9h sáng, Thứ bảy ngày 01.10.2016
tại 19b Phạm Ngọc Thạch, Quận 1, Tp.HCM.
Rảnh ghé chơi nhe!
(ĐHN)
Thư gởi bạn xa xôi
Đi dự giùm
Bạn biết đó, mình không “chơi” facebook, nhưng bạn bè thương tình thỉnh thoảng cũng copy từ facebook những tin tức có liên quan gởi cho xem.
Hôm qua Cao Kim gởi cho cái đoạn này thật dễ thương và cảm động, nên xin phép “các tác giả” cho ghi lại nơi đây và xin trân trọng cảm ơn.
“những thằng già nhớ mẹ” (tiếp theo)
May mà trời không mưa! Khá đông người tham dự, gần 200 người, đa số là các bạn trẻ. Một điều đáng mừng.
Ghi chú: Vũ Thế Thành ra mắt cuốn những thằng già nhớ Mẹ. Hỏi, tại sao thằng mà không ông? Thành đáp: già cỡ nào đối với mẹ cũng là ”thằng” thôi, nghiã là vẫn cứ là một đứa con nít!
Không biết sao Phương Nam Book lại mời Đỗ Trung Quân, Nguyễn Đông Thức và Đỗ Hồng Ngọc làm ”khách mời đặc biệt” cho buổi ra mắt sách này. Và nhà văn Nguyễn Đông Thức, người con Út của Nữ sĩ Bà Tùng Long làm…MC.
Tôi bèn có bài viết ngắn dưới đây gởi người bạn trẻ, nếu hôm đó người đó có đến dự…
Lữ Kiều – Thân Trọng Minh, từ cái nhìn bè bạn (*)
Hoàng Kim Oanh
4.9.2016 Một buổi sáng chủ nhật của tình văn chương, tình bạn thật ấm áp với Quán Văn.
Những câu chuyện ân tình kỉ niệm trước sau… Huế và những người con của Huế. Sài Gòn và bạn hữu mọi nơi.
Đơn giản thôi, chỉ là nơi hội ngộ của những tấm lòng…
Quán Văn 39 với Chủ đề Bên Sông Hương và Chân dung văn học Nhà thơ, nhà viết kịch, họa sĩ Lữ Kiều – Bác sĩ Thân Trọng Minh.
(…)
Thư gởi bạn xa xôi
Chuyện… văn nghệ (tiếp theo)
Thu Vàng chỉ hát 3 bài thôi: Kỷ Niệm của Phạm Duy “… xin cho đi lại từ đầu/ xin cho không vội về sau…” một bài hát rất có ý nghĩa trong buổi ra mắt Quán Văn 39, giới thiệu Lữ Kiều, Thân Trọng Minh hôm nay. Bài “Đóa hoa trong vườn cũ”, Hoàng Quốc Bảo phổ thơ Lữ Kiều và bài Mũi Né, Hoàng Quốc Bảo phổ thơ Đỗ Nghê.
Vì bạn đã hỏi nên mình phải nói rõ thêm một chút: Có lẽ bài thơ đầu tiên của mình là bài Lời Ru do Miên Đức Thắng phổ nhạc, in trong tập Hát Từ Đồng Hoang, năm 1966. Vừa đúng nửa thế kỷ.
