Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Thư gởi bạn xa xôi,
Bãi biển Đại Lãnh
Cái thói “giang hồ… vặt” hình như bọn mình ai cũng có. Ai cũng thèm đi đó đi đây. Hồi nhỏ, chả biết gì cũng nghêu ngao “…đẹp như kiếp Bohemien…” rồi phải không?
Lúc này, hễ có dịp là mình “vọt lẹ”, kiểu như “đi cho đỡ nhớ” vậy, vì cả năm nay bận bịu tíu tít!
Đỗ Hồng Ngọc
Nghe Bà Nà đã lâu, nay mới có dịp đến thăm. Người hướng dẫn viên du lịch giải thích Bà Nà là do chữ “Banane” mà ra. Người Pháp thấy vùng này có nhiều cây chuối nên gọi là Banane, và dân địa phương đọc trại ra thành Bà Nà! Chuyện khó tin bởi vì bây giờ đến Bà Nà đâu có thấy chuối thấy cau gì đâu! Theo nhà văn Nguyên Ngọc, Bà Nà là tiếng Katu, có nghĩa là “núi của tui”. Điều này có lý hơn. Cũng như Buôn Ma Thuột, gọi tắt của “Buôn Ama Y Thuột” là tiếng Rhadé, có nghĩa là “Làng của cha cậu Y Thuột” (theo Võ Phiến). Có thuyết cho rằng Bà Nà là tên gọi tắt của Bà Ponagar, tức bà Thiên Y A Na Thánh Mẫu. Trên đỉnh Bà Nà, cao 1487m cách mặt nước biển có đền thờ Bà Chúa Thượng Ngàn, có thể là Thiên Y A Na thánh mẫu đó chăng?xem tiếp …
Vài cảm nghĩ về cuốn “Trò Chuyện Triết Học”
của Bùi Văn Nam Sơn
Đỗ Hồng Ngọc
Bùi Văn Nam Sơn ký tặng sách cho độc giả. (Ảnh ĐHN).
Loạt bài “Chuyện xưa chuyện nay” về triết học của Bùi Văn Nam Sơn trên báo Sài gòn Tiếp thị hằng tuần gần 2 năm qua đã vừa được Nhà xuất bản Tri thức và Sài gòn Tiếp thị phát hành với tựa là “Trò chuyện triết học”. Hằng trăm người vừa ái mộ vừa tò mò chen chúc đến dự buổi ra mắt sách ngày 28.6.2012 vừa qua ở tòa soạn. Lạ lùng, triết học mà đắt như tôm tươi! Tác giả ký tặng liền tay không ngớt! xem tiếp …
Ghi chép lang thang
Buổi gặp gỡ của cựu học sinh “lão thành” PBC
Đỗ Hồng Ngọc
Trường Trung học Phan Bội Châu Phan Thiết được thành lập vào năm 1952, đến nay vừa tròn 60 năm. Nghe nói đến tháng 11 này, trường sẽ có một “đại lễ” kỷ niệm 60 năm, cũng là dịp thầy trò nhiều thế hệ gặp nhau ở thành Phan.
Không hẹn mà hôm 30/6/2012, tình cờ một nhóm bạn cựu học sinh “lão thành” PBC lại gặp nhau ở buổi khai mạc phòng Triển lãm tranh của một người bạn chung: Họa sĩ Cù Nguyễn, huy chương vàng 1966. Sau đó, kéo nhau ra một quán café bờ hồ, ngồi nhâm nhi biết bao chuyện cũ!xem tiếp …
“Bãi” Phan Thiết
tặng các bạn PBC
“Bãi” đây dĩ nhiên là bãi biển rồi! Không thể không thiên vị khi nói về bãi biển Phan Thiết của tôi. Với tôi, đó là một bãi biển tuyệt đẹp, đẹp nhất… thế giới, chạy dài từ Cà Ná đến Cù Mi, qua Cổ Thạch, Mũi Né, Lagi, Kê gà… Hồi nhỏ, ở Phan Thiết nghe người ta hay nói “Đá một đá ra Cà Ná cá nuốt”, cứ á, á vậy mà không biết tại sao. Lớn lên, có dịp đi xe lửa ra Nha Trang, ngang Cà Ná mới “á, á” vì đẹp đến nín thở! Bãi sâu mà xanh tận chân trời. Đá từ trên núi cao đổ ập xuống… chỉ chừa một con đường lắc lẻo cho xe vụt qua. Cổ Thạch thì bãi toàn đá bảy màu lổn nhổn, mênh mông. Các cô gái chỉ cần lượm vài cục đá nhỏ, xỏ sợi dây, đeo lên cổ, đủ biến thành một nàng tiên. Mũi Né ngày xưa thì tuyệt vời với Rạng, với những rặng dừa không thua Honolulu, nhưng bây giờ bãi đã bê tông hóa thật đáng tiếc. Các resorts mọc lên như nấm, chia cắt bãi biển thành những lãnh địa, hùng cứ một phương, bảo vệ tuần tra đằng đằng sát khí…
<!.. more..>
Ngay tại Phan Thiết thì xưa có bãi Thương Chánh nổi tiếng (Ơi những con đường ta đã đi/ Gia Long Đồng Khánh mượt xuân thì/ Chân run rẩy cát bờ Thương Chánh/ Gió ở đâu về thơm bước khuya – Đỗ Nghê), nay chỉ còn một chút bãi Đồi Dương, Vĩnh Thủy!
Thế nhưng bãi Phan Thiết luôn có cái hay riêng. Không mơ màng như Đại Lãnh, Dốc Lết… phẳng lặng quá, trong xanh quá, chẳng gợn tí sóng, làm ngại ngần những bước chân. Nha Trang thì ra vài bước đã sụp sâu như cái hồ nước mặn với những đảo nhỏ xung quanh chắn sóng, y như một hòn non bộ. Phan Thiết không vậy. Nước mặn chát, khi đục khi trong, bãi khi trồi khi sụt, chỗ cao chỗ thấp, sóng đập ầm ầm, sơ sẩy lăn cù… Đặc biệt là cát. Cát ở đây hạt to, lởm chởm, như sỏi chưa kịp tán nhuyễn. Đi nghe rào rạo, đau điếng. Nhờ vậy mà… tốt cho sức khỏe. 
Giống như được châm cứu vào các huyệt ở hai lòng bàn chân, nhất là huyệt dũng tuyền. Sóng ầm ầm như biết xoáy vào các huyệt thận du, chí thất, phế du… Bãi Lagi cũng giống Phan Thiết, cũng trồi sụt bất thường, cũng đầy đe dọa, cũng sóng ầm ầm, cát to lởm chởm … nhưng Lagi hoang sơ hơn nhiều, tắm một mình trên biển vắng cũng hay!
Mỗi lần về Phan Thiết bao giờ tôi cũng tắm biển cho… khỏe người. Bước rào rạo trên cát lởm chởm để được châm chích. Đưa lưng cho sóng dần, xoa bóp. Nhớ nhà thơ Từ Thế Mộng, ngày nào cũng đạp xe đi tắm biển, có lần than: Mấy hôm nay biển thở dài/ Thì ra em bệnh đã vài bốn hôm… Rồi nhớ Nguyễn Bắc Sơn, vào tận Viện Y dược học dân tộc, gặp Trương Thìn, nèo nẹo đòi phổ biến “ý châm”: chỉ dùng ý tưởng, châm đến đâu người ta nhảy dựng lên đến đó, bệnh gì cũng khỏi. Rồi… Nguyễn Như Mây, Liên Tâm, Nguyễn Hiệp, Ngô Đình Miên, Phan Anh Dũng, Lưu Văn Trung … Ghé chùa thăm thầy Huệ Tánh, ghé nhà thờ thăm cha Diễn, thăm Đức ông- nhà thơ Xuân Ly Băng…
Cho nên nói gì thì nói, tôi vẫn cứ mê bãi Phan Thiết.
Thư gởi bạn xa xôi,
Còn một tháng nữa mới tới ngày giỗ đầu của mẹ mình, nhưng mình đã “tranh thủ” lúc mấy đứa cháu nội ngoại vừa nghỉ hè, cho tụi nhóc đi một chuyến về thăm mộ ông bà Cố và thăm “đất nước quê hương” cho biết đó biết đây.
Quê ngoại mình ngay dưới chân núi Tà Cú, nơi có tượng Phật nằm, dài 49 m, xưa thuộc huyện Hàm Tân, Bình Tuy, nay là Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, cách Phan Thiết 30km, một nơi chưa kịp đô thị hóa, nên còn mang dáng dấp “nhà quê”, rất hạp với mình. 
<!.. more..>
Bạn biết không, bọn trẻ bây giờ – nói chung – sinh đẻ và lớn lên ở thành phố lớn thì chỉ có hít bụi khói, ra đường thì che mặt che mũi, giải trí thì vùi đầu vào vi tính, TV… thảng hoặc có đi biển thì ở resort, tắm… hồ bơi (nước ngọt), còn khi muốn tắm biển thì đã có những khu vui chơi giải trí có biển giả, sóng giả! Cho nên cho tụi nhỏ vọc đất vọc cát, đá dế thả diều, đôi ba ngày “nhảy nhót ở miền quê” vẫn là mơ ước của mình.
Quê ngoại mình bây giờ cũng đã bắt đầu thấy phá dần vườn tược, dừa cau, chuối bưởi, mảng cầu, cam quít… để thay bằng thanh long, một loại cây công nghiệp, mà nhờ nó, nhiều mái ngói đã bắt đầu kiểu cọ vươn lên. Chẳng mấy chốc rồi đây sẽ chẳng còn chút nhà quê thứ thiệt nào nữa đâu bạn ơi!
Khi mẹ mất, mình đưa bà về bên ngoại ở Phong Điền, Hiệp Nghĩa cho gần gũi với dòng họ, ông bà, dì cậu, bà con cô bác… Ba mình thì mất đã từ 60 năm trước, cũng được chôn cất nơi đây, chắc chờ đợi cũng đã lâu. Còn quê nội mình thì ở Lagi, nay đã là một Thị xã, cách Hiệp Nghĩa chừng 15 km, đi ngang qua Tam Tân (Tân Hải) là nơi sinh quán của cậu Nguiễn Ngu Í – cho nên ông còn có bút danh Tân Fong Hiệb (theo lối viết của ông), ghép từ Tam Tân, Phong Điền, Hiệp Nghĩa, miền đất quê hương.
Miền đất này vốn xưa của người Chăm nên có những địa danh ngộ lắm, nào Tà Cú, Tà Đặng, Tà Dôn, Tà Lài, Tà Mon… nào Hàm Tân, Hàm Thuận, Hàm Cường, Hàm Kiệm, Hàm Thắng… nào LaGi, La Ngà, La Gàn, La Ngâu… Nghe nói hình như Tà có nghĩa là núi, Hàm là ruộng còn La là sông thì phải! Ngoài núi non, đồng ruộng, vườn tược, động cát, bãi biển… còn có mũi Kê Gà, nơi có ngọn hải đăng nổi tiếng, được xây lắp từ hơn trăm năm trước vẫn sừng sừng giữa biển khơi.
Xe dừng ở Long Khánh để ăn bánh căn rồi đi thẳng một mạch đến Cây số 30, quẹo phải về Hiệp Nghĩa. Con đường ruộng từ nhà cậu Năm ra giồng – một động cát mênh mông- nơi nghĩa trang gia đình đã bị hư hỏng nặng vào đầu mùa mưa này nên mình quyết định cho tụi nhỏ đi xe… bò! Xe bò vùng này lâu nay chỉ quen chở đất, chở cát, chở thanh long, nay chở mấy nhóc xanh xanh đỏ đỏ xí xô xí xào khiến con bò đực hoảng sợ, kéo xe vụt chạy… Mấy nhóc lần đầu được đi xe bò khoái chí lắm! 
Đường ruộng gập ghềnh, toàn lỗ chân trâu, chân voi, nhiều vũng nước đọng, hai bên là ruộng lúa xanh rờn, vườn thanh long đỏ chóe, núi Tà Cú xa mờ, bóng dừa nghiêng nghiêng bên triền dốc…
Bò cứ phom phom kéo xe lên đồi cát. Nghĩa trang đầy nắng và gió. Con cháu đốt nhang vái lạy ông bà Cố, ông bà Sơ, bà con dòng họ mộ khắp xung quanh. 
Trưa cả nhà về nghỉ ở một resort ven biển, trên đường từ Ngảnh về Bàu Dòi, qua khỏi Dinh Thầy Thím một chút. Biển nơi này vẫn còn hoang sơ lắm. Mình cứ đi lang thang trên bãi, ngược về phía Ngảnh, nơi đó có mộ Cậu Ngu Í và ông bà Giáo. Một con rạch nhỏ chảy từ hồ nước ra biển. Nơi này, mùa nước lũ, rạch trở thành sông, hung hãn, có chỗ sụp sâu rất khó qua. Hồi còn nhỏ, mỗi lần đi dọc biển về quê ngoại ngang qua đó mình sợ lắm, cứ tưởng tượng có những con quái vật từ lòng hồ vươn ra… Mẹ mình thì kể hồi đám cưới bà, rước dâu từ Hiệp Nghĩa về Lagi, đi dọc biển, cô dâu được cỡi ngựa qua con lạch này đây!
Mình vốn mê biển nên chiều đó đã cùng bọn nhỏ ào xuống nước cho đã.
Hôm sau, ghé thăm căn nhà nhỏ của mẹ mình ở Lagi. Mình vốn thích căn nhà đơn sơ tuềnh toàng này. Trước kia có cây xoài thật to đầy trái trước sân nhưng từ khi mẹ mình qua đời thì cây xoài cũng héo khô rồi qua đời theo! Mấy nhóc về nhà bà cố, được nằm võng, được nằm ván ngựa mát rượi cũng rất khoái trá!
Trên đường về Saigon, cả nhà ghé ăn trưa ở Vên Vên, rồi thăm rừng nguyên sinh Bưng Riềng một chút.
Bạn coi, một chuyến về quê… tốc hành có 2 ngày vậy mà tham quá, leo trèo nhảy nhót cùng mấy nhóc, hết lên rừng lại xuống biển nên về đến nhà mình đã oải thực sự mất cả tuần! Hóa ra già mà không hay! Vì vậy mà thư này viết cho bạn hơi trễ.
Bù lại, mình gởi bạn mấy tấm hình “phóng sự” để bạn coi chơi cho đỡ nhớ!
Thân mến,
Đỗ Hồng Ngọc.
GIA ĐÌNH NỮ HỘ SINH
Ghi Chú: Trường Nữ hộ sinh Quốc gia tại Sài gòn được thành lập năm 1947. Năm 1975 trở thành ngành Nữ hộ sinh trường Trung học Kỹ thuật Y tế 3- Bộ Y tế. Năm 1998 sáp nhập vào Đại học Y Dược Tp. Hồ Chí Minh, trở thành Bộ môn Hộ sinh. Gia đình Nữ Hộ Sinh được hình thành vào năm 2001, do một số các chị em NHS đứng ra tổ chức nhằm họp mặt hằng năm, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tặng học bổng cho đàn em và ra một tập san kỷ niệm. Năm 2011, Gia đình Nữ Hộ Sinh tổ chức họp mặt kỷ niệm 10 năm. Hôm đó tôi nhớ chỉ có 3 vị “đàn ông” là BS Nguyễn Lân Đính, Đỗ Hồng Ngọc và anh Mai Huỳnh, phu quân của cô Tâm Giao (cô là huấn luyện viên nội trú, đã mất 2003). Tôi được mời phát biểu như một cựu giảng viên của trường những ngày xa xưa. Tính ra cũng đã 40 năm! Bạch Nhạn, NHS khóa 28 (1973-1976), sau khi gắn huy hiệu Gia đình NHS cho tôi đã nhắc lại một kỷ niệm ngày thi “vấn đáp” năm đó, có cô Nguyễn Thị Ngọc Phượng và thầy Đỗ Hồng Ngọc ngồi giám khảo, cô Phương đã “quay” cô tận tình đến nỗi thầy Ngọc phải kêu “Thôi, tha cho nó đi!”. Mới đó mà đã 35 năm rồi! Các cô đã ghi băng lời phát biểu của tôi và gởi lại tặng. Nay xin chia sẻ cùng các bạn, các chị NHS gần xa như một kỷ niệm. (ĐHN).
Phát biểu của BS. ĐỔ HỒNG NGỌC
Nguyên giảng viên Trường Nữ Hộ Sinh Quốc Gia Sài Gòn
Kính chào các chị và các bạn,
Tôi thật hết sức cảm động thấy hôm nay có buổi họp mặt nhiều thế hệ Nữ hộ sinh Saigon như thế này. Tôi có khá nhiều kỷ niệm tại Bệnh viện Từ Dũ và Trường Nữ hộ sinh quốc gia, bởi vì từ năm 1965, tôi đã được thực tập tại đây và năm 1972 tôi đã có dịp tham gia giảng dạy cho Trường về môn Nhi khoa. Bà mẹ đương nhiên là dính tới trẻ em rồi, nên NHS phải học môn Nhi khoa để biết chăm sóc trẻ sơ sinh. Lúc đó tôi đang làm việc tại B.V Nhi Đồng Saigon và đã có ít nhiều kinh nghiệm, nên được BS Dương Thị Thanh Liên – một đàn chị, một bậc thầy của tôi ở Nhi Đồng- mời giảng dạy khoảng 40 tiết Nhi khoa cho trường NHS.
Tôi vẫn còn nhớ những năm đó dạy ở Trường Nữ hộ sinh rất là thú vị, vui lắm, các cô rất chịu khó học. Bây giờ thỉnh thoảng tôi đi các tỉnh làm việc, ngạc nhiên gặp lại các chị NHS tuy đã nhiều tuổi vẫn còn nhớ “Thầy Ngọc” và ân cần niềm nở nhắc lại những kỷ niệm xưa.
Hôm nay được dự buổi họp mặt này, nghe các chị các cô nhắc lại những hình ảnh cũ tôi rất xúc động. Bởi vì đã sống và lớn lên ở Sài Gòn này và gắn bó với trường Nữ hộ sinh cả 10 năm trời nên có nhiều kỷ niệm lắm. Sau năm 1975, tôi vẫn được chị Ba Thương mời tiếp tục giảng dạy môn Nhi khoa như cũ. Đặc biệt những năm đó tôi còn nhớ BS Nguyễn thị Ngọc Phượng và tôi ngồi hỏi thi vấn đáp tốt nghiệp NHS rất vui. Buổi thi vấn đáp thực chất là một buổi học mở rộng, với những tình huống “hốc búa” dựa trên thực tế. Khi một cô sinh viên được mời lên thì tất cả các cô khác đều có mặt để dự nghe. Đó là cơ hội rất tốt để được học thêm. Dĩ nhiên không cô nào phải bị rớt ở phần “vấn đáp” này.
Tôi tiếc đến trễ, nên chưa được gắn huy hiệu Gia đình NHS này. Đẹp và ý nghĩa lắm. Lát nữa nhớ cho xin một cái nhé! Những bài phát biểu của các chị nãy giờ rất cảm động, nhắc nhở những kỷ niệm dưới mái trường. Có một chị có nhận xét rất hay là trên huy hiệu thay vì vẽ cái hình ảnh tử cung thì vẽ trái tim, bây giờ tôi mới nhớ hình ảnh tử cung cũng giống như trái tim thôi!
Kỷ niệm mà tôi nhớ nhất đối với Bệnh viện Từ Dũ đó là năm 1965 tôi đang là sinh viên y khoa năm thứ 3 đi thực tập tại đây, còn lớ ngớ lắm. Thời đó sinh viên y khoa học 7 năm, năm thứ 3 mới được đi thực tập đở đẻ, mà phải đỡ được 20 cas sanh thường. Những lần đầu lớ ngớ không biết gì, nhờ các chị NHS hướng dẫn cho. Lúc đó có chị Hạ Thị Dung, chị Trương thị Lệ… mấy chị rành lắm và rất tử tế, giúp tôi đợi ở phòng trực để “bắt ca”. Phải lựa những “ca” dễ dễ một chút, đừng có chọn trường hợp mới sanh con đầu lòng hay đã có nhiều con mà phải chọn sanh con thứ 2 chẳng hạn, nhất là đừng có bệnh hoạn gì hết. Tôi nhớ cái phòng sanh trên lầu, hình vòng cung, che kiếng, nhìn ra ngã tư đường Cao Thắng và Hồng Thập Tự (nay là Nguyễn thị Minh Khai). Những năm đó Saigon rất lộn xộn, thời chiến tranh mà! Đường phố nhộn nhịp những nhóm người đi biểu tình. Nhưng ở bên trong phòng sanh yên ả, mọi người lo nhiệm vụ của mình. Tôi theo dõi, chăm sóc sản phụ, đến gần sáng thì sanh xong. Lúc đỡ được em bé ra mẹ tròn con vuông thì tôi rất là xúc động và ngay tức khắc viết một bài thơ. Vậy thì không có lý do gì mà hôm nay tôi không đọc cho các cô các chị nghe, đúng không? Bài thơ đó có tên là THƯ CHO BÉ SƠ SINH, giống như mình là đàn anh viết cho em bé mình mới đỡ đẻ ra, nên tôi gọi là cái “thư”. Bài thơ đó như vầy:
Khi em cất tiếng khóc chào đời
Anh đại diện đời chào em bằng nụ cười
Lớn lên nhớ đừng hỏi tại sao có kẻ cười người khóc
Trong cùng một cảnh ngộ nghe em
Anh nhỏ vào mắt em thứ thuốc màu nâu
Nói là để ngừa đau mắt
Ngay lúc đó em đã không nhìn đời qua mắt thực
Nhớ đừng hỏi vì sao đời tối đen
Khi anh cắt rún cho em
Anh đã xin lỗi chân thành rồi đó nhé
Vì từ nay em đã phải cô đơn
Em đã phải xa địa đàng lòng mẹ
Em là gái là trai anh chẳng quan tâm
Nhưng khi em biết thẹn thùng
Sẽ biết thế nào là nước mắt trong đêm
Khi tình yêu tìm đến
Anh đã không quên buộc étiquette vào tay em
Em được dán nhãn hiệu từ giây phút đó
Nhớ đừng tự hỏi tôi là ai khi lớn khôn
Cũng đừng ngạc nhiên sao đời nhiều nhãn hiệu
Khi em mở mắt ngỡ ngàng nhìn anh
Anh cũng ngỡ ngàng nhìn qua khung kính cửa
Một ngày đã thức giấc với vội vàng, với hoang mang,
Với những danh từ đao to búa lớn
Để bịp lừa để đổ máu đó em
Thôi trân trọng chào em
Mời em nhập cuộc
Chúng mình cùng chung
Số phận
Con người…
Bài thơ tôi viết rất nhanh, chừng mươi phút là xong. Lúc làm rapport (báo cáo bệnh án) cho thầy, tôi cao hứng chép luôn bài thơ vào đó. Sáng hôm sau Giáo sư Hoàng Ngọc Minh, chắc các chị còn nhớ thầy Hồng, thầy Minh, coi bệnh án, kêu tôi vô rầy : “Đỡ đẻ không lo đỡ đẻ, lo làm thơ !”. Tôi nói tôi đỡ đẻ đàng hoàng rồi mới làm thơ, thì thầy cười. Sáng hôm sau tôi ngạc nhiên thấy bài thơ đã được ai chép trên bảng đen và các bạn sinh viên y khoa với các NHS thời đó thuộc bài thơ này rất nhanh. Rồi bài thơ được đăng ngay trên báo Tình Thương của SV Y khoa Saigon nữa. Năm 1973, tôi bất ngờ thấy BS Lương Phán, giám đốc một bệnh viện đến gặp, nói xin bài thơ đó để đăng trong tập san Y học của ông. Sau đó bài thơ lại được nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu -lúc đó đang ở trong tù- đọc được (từ tạp chí y học này) và đem phổ nhạc. Năm 1975 anh Phạm Trọng Cầu ra tù, chống nạng tìm đến nhà thăm tôi, tặng tôi bài nhạc. Ổng nói bài này ổng phổ Thư cho bé sơ sinh là có ý để cho Thái Thanh hát, bây giờ không còn phù hợp nữa rồi nên tặng tôi làm kỷ niệm thôi!
Chị Thúy Hiền, Trưởng BĐD thay mặt Gia đình NHS nhận tập thơ "Thư cho bé sơ sinh" thầy Ngọc tặng.
Cách đây hơn mười năm, có 3 vị bác sĩ ở ngoài Bắc, là giảng viên trường Trung học y tế tỉnh Phú Thọ vào thực tập chỗ tôi, Trung tâm Truyền thông- Giáo dục sức khỏe Tp.HCM, trong lúc trò chuyện bất ngờ biết tôi là tác giả bài thơ Thư cho bé sơ sinh thì thầy Nguyễn Hồng Hải đã ôm chầm lấy tôi cảm động hỏi ủa anh là tác giả bài thơ này đó hả ? Thầy nói mười mấy năm nay, năm nào thầy cũng đọc cho lớp NHS ở trường Trung học y tế Phú Thọ nghe mà không biết tác giả là ai, chỉ nói là của « khuyết danh » thôi. Gần đây, tôi lại thấy bài thơ xuất hiện trên Internet, với bản dịch tiếng Anh. Tìm hiểu mới biết là của một kỷ sư trẻ, hình như đang làm việc ở nước ngoài (?), một bản dịch với lời bình khá hay trên Phát’Blog 2004.
Hôm nay rất mừng được biết các hoạt động của « Gia đình Nữ Hộ Sinh », và nghe đã được mở rộng ra trên toàn quốc, một điều rất quý. Tôi nghĩ ngoài những hoạt động như cấp học bổng, tổ chức những buổi giao lưu, du ngoạn… cho các chị đa số có tuổi cũng nên mở rộng cho những NHS trẻ tham gia. Tre già măng mọc. Tre mà còn làm việc được thì cứ tiếp tục, nhưng măng cứ mọc thì nó sẽ sôi động hơn. Nếu có thể thì tổ chức thêm các buổi sinh hoạt khoa học kỹ thuật của ngành Hộ sinh để nâng cao trình độ, cập nhật những tiến bộ mới mẻ của ngành này trên thế giới, tiếp tục duy trì chuyện học của mình, chớ đừng để thời gian trôi mà mình không có tiến bộ. Chẳng hạn gần đây tôi thấy bên Thụy Điển có những phương pháp hộ sinh rất hay, và tỉ lệ tử vong trẻ sơ sinh thấp hơn cả ở Mỹ và Nhật. Họ không bắt sản phụ nằm dạng chân khó chịu trên giường sanh nữa, mà để họ tùy nghi, đi lại, bò, lăn, ôm chân giường, chân bàn, chân ghế… miễn sao thấy dễ chịu. Nằm trên bàn, cột tay cột chân rặn đẻ rất khó, nó không tự nhiên! Trở lại với thiên nhiên, giống như hồi xưa sản phụ đau đẻ, chạy vào rừng, ôm gốc cây rặn đẻ, xong bồng đứa nhỏ nhúng xuống nước suối cho nó khóc thét lên giống như mình xịt alcool, vỗ mông bây giờ vậy. Nhưng có điều là phải vệ sinh vô trùng, tránh tétanos. Nhờ học mãi, chúng ta thấy chúng ta còn trẻ lâu hơn chứ không thì thời gian nó trôi mau lắm!
Tôi có đọc tập san Gia đình Nữ hộ sinh của các chị, thấy rất dễ thương và cảm động, có cả những bài viết tay cũng được đưa vào với hình ảnh nhiều thế hệ, kẻ còn người mất. Nhưng nếu được chúng ta tập hợp nhiều người viết hơn nữa, rồi sắp xếp lại cho nó hay hơn. Nhờ giới trẻ, mấy em sinh viên trẻ giỏi vi tính hơn mình, giúp dàn trang, trình bày thì tập san sẽ là một sợi dây để nối kết tốt lắm.
Xin chân thành cảm ơn và chúc sức khỏe.
( Từ Dũ 4.12.2011)
3 năm “.COM”: Một vài ghi chú
“.Com” 3 năm là một quãng thời gian … hơi dài ngoài dự kiến ban đầu của tôi. Thế nhưng, phải công nhận “thế giới ảo” cũng có cái hay của nó. Trong một lúc, cùng một lúc, mình như tiếp cận được với mọi người trong… thế giới thật! Nối kết bạn bè anh em năm châu bốn bể thật đông vui, thật bất ngờ. “Văn là người” nên nhiều khi chỉ cần đọc nhau một chút thôi thì người ta đã là bạn thiết của nhau. Nhờ “.Com” tôi học được nhiều mà cũng chia sẻ được nhiều, được gặp lại các bạn bè xưa, các thân chủ cũ vẫn còn nhớ đến mình. Có những vị là tu sĩ, cư sĩ nhiều nơi biết tiếng mà chưa từng được gặp, lại hẹn hò đàm đạo bên tách cà phê cạnh hồ Đông vắng vẻ; có những buổi gần giống như “offline” với một nhóm bạn trẻ nào đó chưa quen…
Dịp này có một bài viết của NguyễnThanh Thúy, Hội Quán Các bà mẹ, một ghi nhận từ Phùng Minh Bảo, SGC, người đã giúp hình thành và phát triển www.dohongngoc.com/web/ này.
Xin được chia sẻ và chân thành cảm ơn tất cả.
Đỗ Hồng Ngọc
(Saigon 22.5.2012)
Nguyễn Thanh Thúy
Viết nhân 3 năm www.dohongngoc.com/web/
Thế hệ của chúng tôi được nghe đến tên bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc rất nhiều qua báo Mực Tím. Rồi một lần tình cờ, cách đây 15 năm khi làm việc tại Phan Thiết, tôi tìm mua vài thứ làm quà tặng cho cô em chồng sắp làm mẹ. Không biết run rủi thế nào tôi vào nhà sách và mua được cuốn “ Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng” của ông để gửi về quê. Ngày đó, cuốn sách chưa được quấn quanh bằng một vòng bao nylon như bây giờ nên tôi có dịp đọc qua nội dung. Bẵng đi 5 năm sau, khi được làm cha mẹ, vợ chồng tôi lại trang bị ngay cuốn sách ấy làm “ bửu bối” nuôi con. Thực sự, tôi chỉ biết đến ông là một bác sĩ nhi khoa và bỗng một hôm lại phát hiện bác sĩ còn là một nhà thơ với bài “ Nhờ nguồn sữa mẹ” mà nhạc sĩ Quang Tứ (giáo viên trường Phú Định, Quận 6 ) phổ nhạc (1984) được in lại trong cuốn “ Trông vào sữa mẹ” của Bác sĩ Nguyễn Lân Đính. Đã 25 năm rồi và tôi vẫn còn giữ cuốn này.
Thế rồi, trong những ngày đầu thành lập Hội Quán Các Bà Mẹ tôi thường tìm đến Hội Quán Đến Với Nhau do Cô Nguyễn Thị Oanh sáng lập để sinh hoạt, tôi lại được nghe Cô nhắc đến bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, nghe chị Thúy Ái kể về chuyện nuôi con theo sách của bác sĩ, tôi cũng không nghĩ mình có cơ duyên gặp ông. Đến một ngày, cách đây 3 năm, trong lúc mon men tìm một số thông tin để đưa lên trang www.hoiquancacbame.com ( trang gốc này đã bị mất sau 3 năm, cuối năm 2011) tôi bị lạc vào www.dohongngoc.com/web/ và đọc mê mẩn. Nhìn thấy trên website có ghi “ Trích dịch nội dung để dùng trong nghiên cứu, học tập hay dùng cho cá nhân đều được tự do nhưng cần chú thích rõ nguồn tài liệu và đối với các trích dịch với mục đích khác, cần phải liên lạc với tác giả”. Rõ ràng, mình có mục đích khác: phổ biến kiến thức trên website của các bà mẹ nên tôi mạo muội viết e-mail để liên lạc với tác giả. Tôi hồi hộp chờ đợi ý kiến của bác sĩ và nhận được câu trả lời đồng ý của ông. Tôi xúc động lắm vì không ngờ, nhờ có “.COM” đã kết nối được với một nhân vật hết sức đặc biệt.
Những buổi đầu lên tận Pleiku để chia sẻ kiến thức sinh con, làm mẹ với các bà mẹ tương lai, tôi và cô bạn Quế Phương ( người đồng sáng lập Hội Quán Các Bà Mẹ ) đã tham khảo bài viết “ Con vào dạ, Mạ đi tu” của bác sĩ trong tạp chí YÊU CON ngày 14/7/2008 để trò chuyện cùng chị em. Cả hai chúng tôi cùng bảo: vị bác sĩ này giống bác sĩ sản khoa quá, cổ động cho sữa mẹ và giúp cho người làm mẹ được thoải mái tâm thần, không bị ức chế trong lúc nuôi con… Tôi lưu tâm đến chuyện này và sau một số lần thực hiện chuyên đề Thai giáo, chúng tôi có điện thoại mời anh nhưng chưa được gặp. Một lần, đọc bài viết “ Đôi bạn bên hồ” của Ngân Hà viết về bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc và nhà nghiên cứu triết học Bùi Văn Nam Sơn, tôi điện thoại hỏi ngay “ Hà quen bác sĩ ĐHN sao?”… Thế rồi, trong chuyến ra Hà Nội hợp tác cùng O2TV, tôi và chị Hà Nguyệt Thu thống nhất mời 2 bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc và Nguyễn Chấn Hùng cùng tham gia chương trình. Rất tiếc bác sĩ Ngọc không đi Hà Nội lần đó được.
Tuy vậy, tôi vẫn thường trao đổi và xin ý kiến cố vấn của ông qua e-mail. Là khách thường xuyên ghé trang nhà của bác sĩ, tôi thật không ngờ, nhờ trang mạng tưởng chừng như ảo mà lại rất thật này, tôi được gặp GS Trần Văn Khê giữa đời thường và phát hiện giáo sư là người đã được “thai giáo” một cách bài bản và đã áp dụng để dạy lại cho con trai đầu của mình. Ngay chuyên đề đầu tiên: “ Thai giáo và tác dụng của hát ru đối với Thai nhi” được tổ chức ở nhà GS Khê, bác sĩ đã đưa lên trang dohongngoc.com, giúp nhiều người biết đến Thai giáo. Điều làm chúng tôi xúc động hơn cả, chính là sự có mặt lần đầu tiên của ông trong buổi ra mắt cuốn sách “ Thai giáo- Phương pháp khoa học dạy con từ trong bụng mẹ” . Sau đó là những buổi trò chuyện của ông về Stress trong đời sống, Thiền và thai phụ… Không chỉ dừng lại ở đó, nhờ trang www.dohongngoc.com/web/ mà chúng tôi được biết đến nhiều nhân vật nổi tiếng khác như BS Trương Thìn, nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương…
Ngày xưa, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã nhờ có những cuốn sách của ông Nguyễn Hiến Lê làm “kim chỉ nam”, thì nay chúng tôi nhờ www.dohongngoc.com/web/ , một “ thế giới phẳng”, mà chúng tôi học và khám phá được nhiều thứ hơn nữa: khi là một danh thắng (chùa Phật Quang, Phan Thiết ), lúc lại là một nhân vật ( Thầy Huệ Tánh)… và hơn cả là những nội dung đầy cảm xúc ghi lại từ những buổi gặp mặt các bà mẹ ( Người lớn học gì từ con trẻ?), những Lá thư gửi bạn xa xôi…
Và điều quan trọng là chúng tôi đã phát hiện ra chính vị chủ nhà hết sức uyên bác này mới đầu nhìn thấy “ khó đăm đăm” khiến chúng tôi “ kính nhi viễn chi” gần 3 năm trời, không chỉ là “một nhân vật vốn rất đỗi quen thuộc của các … bà mẹ” mà còn là một người hết sức chân tình, hóm hỉnh và đầy tài hoa: với rất nhiều chữ sĩ: bác sĩ, họa sĩ, thi sĩ, nghệ sĩ…!
Cám ơn trang nhà www.dohongngoc.com/web/.
Sài Gòn 18/5/2012
Thanh Thúy- Hội Quán Các Bà Mẹ
Phùng Minh Bảo, SGC:
• Tính đến 22/5/2012, đã có 321.089 lượt truy cập, với 732.776 trang được xem, số bạn đọc online thường xuyên từ 5-10 người trong một lúc.
• Có 488 Bài viết, 34 Categories, 1258 Thẻ và 2914 Comments.
• Hệ điều hành (HĐH) máy tính sử dụng phổ biến nhất theo thứ tự là: Windows XP, Windows 7,… và có HĐH của smartphone như Symbian (Nokia), Android, OSx (iPhone)
• Các trình duyệt sử dụng phổ biến nhất là: Chrome, Firefox, Safari mobile (Iphone), Internet Explorer 8, Opera Mini (mobile)
• Quốc gia truy cập nhiều nhất là Vietnam (90%) Mỹ (5%), Úc (3%), phần còn lại rất nhiều nước: Nga, Balan, Tiệp khắc, Na Uy, Thụy Điển, Nhật, Kampuchia…
• Nhiều người thường xuyên cập nhật bài viết mới qua email và có phản hồi tích cực.
Góp ý cải tiến: Nên tích hợp website với Facebook và Google+. Thỉnh thoảng nên làm 1 buổi live interview (3 tháng /lần chẳng hạn) với một số khách mời, hỏi đáp và tương tác.
Bao Phung Minh (bao.pm@sgc.vn)
Đọc Thơ bạn… già
Thơ thì không có thơ già thơ trẻ, chỉ có thơ hay và thơ dở, nhưng bạn thì có bạn già, cho nên thử đọc:
Lâm Anh
Nghe qua điện thoại, giọng khao khao, cứ tưởng Lâm Anh đang ốm nặng. Nhưng không, anh vẫn bệ vệ và oai phong, hết ly này đến ly khác cùng bè bạn anh em trong buổi ra mắt tập thơ Quá Giang Thuyền Ngược (Nxb VHTT, 2012) khá hoành tráng ở Café Hoa Hồng, Kỳ Hòa ngày Chủ nhật 6/5 vừa qua với hằng trăm văn hữu khắp nơi đến chung vui.
Thơ Lâm Anh như Trần Hoài Thư viết: “… Thơ ông chính là hơi thở. Và hơi thở chính là thơ ông. Ông gánh giùm khổ nạn. Ông chở giùm hạnh phúc. Ông mang giùm quê hương…”.
……
“Áo thu xanh vàng nắng
Đẫm xót tình quê hương
Ta sờ tay vào túi
Bỗng đụng nhầm khói sương”
……..
(Chiếc áo cũ, tr 53)
Đỗ Nghê và Lâm Anh (6/5/2012)
Từ nhiều năm nay Lâm Anh “quy ẩn” ở Cát Tiên, giọng vẫn khao khao qua điện thoại, đến nhé, anh Đỗ Nghê, nhớ đến nhé:
Lửa chiều hôm em thổi bùng hồng
Tôi chợt cháy và sương chợt đỏ
Nồi cơm trắng như sôi cùng gió
Cây ngoài vườn dường cũng sôi xanh.
( Chiều hôm ở Cát Tiên, tr 96)
Trần Vấn Lệ
Tôi không nhớ nổi Trần Vấn Lệ có bao nhiêu bút danh, nhưng cứ đọc là biết ngay của Trần Vấn Lệ, mặc cho anh muốn ký bên dưới bài thơ bút hiệu nào!
Một Tháng Vô Duyên Một Ngày Vô Nghĩa
Một tháng, vô duyên vào bệnh viện, đòi ra Bác Sĩ chẳng cho ra! Đọc chồng báo cũ mờ con mắt, nào có thấy gì, cả thấy ta!
Nằm ngữa thì không sao ngủ được, nghiêng qua bên trái, ngực đau đau, nghiêng qua bên mặt rồi co cẳng, ngồi dậy mà đi chắc té nhào?
Anh Ngọc Hoài Phương vừa mới gọi, nói lời buồn quá, nói về Thơ: “Cuối đời thôi thế là Thơ cạn, ngày mới chiều qua thôi đã xưa!”.
Quả thật hôm qua đã mịt mù, hôm nay rồi cũng sắp mờ lu! Huơ tay làm rớt dăm tờ báo, ngó xuống tưởng vườn ngập lá Thu!
Một tháng…buồn chân đi khám bệnh, tưởng là khám giỡn té ra…đau! Đau tim, đau phổi, đau gan, ruột, đau hết châu thân, chẳng chỗ nào!
Buồn nhỉ, cái câu “Sinh Lão Bệnh…”, giấu chơi chữ Tử để lòng vui. Lòng vui không thể vì đau ruột. Mai mốt có người viết tiếp thôi!
Một tháng vô duyên mà hữu lý! Tưởng là Thơ cạn lại còn Thơ! Chưa bao giờ vậy, Thơ mình dở, muốn xé đi thì sợ xót xa…
Phải chi mình xé được thơ mình, sống chết an nhiên cảnh thái bình…dẫu biết là mơ, không có thật, mỗi ngày vô nghĩa – một bình minh!
Hoàng Lộc
Cho Dẫu Phù Vân (Nxb Hội Nhà Văn 2012) là tập thơ mới nhất của Hoàng Lộc. Anh là tác giả của Thơ học trò (1965), Trái tim còn lại (1971), Qua mấy trời sương mưa (1999). Bài thơ dưới đây không thấy trong tập “Cho dẫu phù vân” nhưng… nó đúng giọng Hoàng Lộc, dù anh nói bài thơ đã viết hồi trẻ, chớ bây giờ… bực cũng hết nổi rồi, tôi vẫn không tin! Bài này thấy trên xunau.org, với rất nhiều lời bình của bạn bè… vui đáo để! Xin chia sẻ.
Bực tức ca
Hoàng Lộc
cái bụng tròn và cổ nổi gân xanh
hắn đã làm chi em mà em ra thế ấy ?
một chút đắng cay, vô số bất bình
lạy trời cho ta thôi đừng ngó thấy !
.
chính hắn đã làm em ra nông nỗi vậy
để xa lơ thời má đỏ môi hồng
ta đã từng trời xanh cho lòng em dong ruỗi
tình mười năm còn lặng lẽ vầng trăng…
một thuở diệu kỳ mười ngón búp măng
ta đã từng nước trong khi bàn tay dính mực
đã từng cỏ non khi em vừa cao gót
trắng hoa khôi phơ phất áo sân trường
.
chỉ mấy tháng nhà người – em nỡ nào thiếu phụ
lạ vườn chiều thê thiết một mùi hương….
.
cổ nổi gân xanh và cái bụng tròn
em ngốn trái khế chua bên hè phố chợ
lạy trời cho ta thôi đừng thấy nữa
để xin một đời nhớ nhớ quên quên
để khỏi một đời lực bực với chồng em.
(6.5.2012 xunauvn)
Trích vài comments trên xunau.org:
Do Hong Ngoc
Tôi có gởi tặng Hoàng Lộc một bài thơ nhỏ:
LÁ
Lá chín vàng
Lá rụng
Về cội…
Em chín vàng
Chắc rụng
Về anh…
(Đỗ Nghê)
Như vậy thì Hoàng Lộc cũng như những nhà thơ… “trời gầm” (chữ TranDzaLu) mình cứ yên tâm chờ… vậy!
Nhưng chữ “chắc” nghe sao không…chắc lắm nhỉ?!
Hoa Ti Gôn
Em
chín vàng
rụng xuống
cho anh
….
rụng rời!
VinhRùa
cho anh
(…nghe nặng…)
(…trái sầu…)
rụng rơi [chữ “rời” dư dấu huyền]
Hoàng Lộc
Đọc bực tức – anh chị em bực là đúng rồi
Mang Viên Long cũng tức như Nguyễn Quy vậy mà.
Chỉ mừng cho những Áo Lụa Vàng, Yến Du.. nghe bài thơ buồn
và…dễ thương!
Thăm Trần Dzạ Lữ. Chúc vui khỏe. Mong gặp một ngày…
Xin thăm luôn Nguyễn Đăng Trình, Văn Công Mỹ.
Bực tức ca chơi hồi còn trẻ. Bây giờ cũng hết hơi để… bực !
…….
Anh Đỗ Hồng Ngọc ơi – bài thơ nhỏ của anh đã post lên trang thơ
Hoàng Lộc mấy ngày trước đây. Đúng là chắc chi mà…em ấy rụng về !
“Từ bi bất ngờ”…
tặng Trần Tuấn Mẫn
Giọt nước biển cuộn mình trong sóng, ào ạt xô vào bờ. Muốn dừng lại một chút cũng không được. Vun vút trôi đi. Lúc đỉnh cao. Lúc vực sâu. Lúc tung tóe trắng phau. Lúc thu mình mặn chát. Cứ cuồn cuộn thế, vừa tự hào, vừa kiêu hãnh, vừa hoang mang. Từ đâu? Đi đâu? Về đâu? Kìa làn sóng hung hãn ầm ào phía trước. Kìa làn sóng nhu mì lặng lẽ nối sau… Nó không muốn đi. Cũng không định đến. Nó bị cuốn trôi. Cái gì làm nó cuốn? Cái gì làm nó trôi? Chẳng biết. Người ta bảo cái nghiệp. Nghiệp gì làm cho nó lỏng, nghiệp gì làm cho nó mặn? Chẳng biết. Dào dạt. Phẫn nộ. Ru êm. Cho đến khi xô vào bờ cát, xô vào bãi đá, tung tóe phân thân trăm nghìn hạt nhỏ li ti, hoặc căng mình mênh mông trải rộng trên bờ cát nóng. Làn sóng sau cũng vừa ầm ầm ập tới. Không chút xót thương! Nó thở hắt ra. Nhắm mắt đưa chân. Và bỗng nhiên bị nhấc bỗng lên. Tách mình ra khỏi lớp muối mặn chát lâu nay vẫn khư khư mang vác tưởng của riêng mình, tưởng là mình. Nó bốc lên. Không. Nó bay lên. Cao lên. Cao lên nữa. Thế là xong. Nhưng ơ kìa. Không. Không chỉ một mình nó bay. Mà cả lũ cả bọn cả lứa cùng bay. Dắt díu bay. Ngơ ngác bay. Nó không lỏng nữa. Nó hơi rồi. Bỗng dưng không biết từ đâu, những bọt bèo trôi giạt lại gom tụ thành từng đám. Từng đám bay. Thênh thang bay. Thì ra bây giờ nó đã là mây. Mây thì bay. Như nước thì cuốn. Vậy thôi. Nó chẳng còn nhớ chút gì về giọt nước biển mặn chát ngày xưa. Cũng chẳng nhớ chút gì về những làn sóng cuồn cuộn xô đẩy nhau ập vào bờ đá bãi cát. Bây giờ nó thênh thang, nghênh ngang, chễm chệ. Nó vui vầy tạo ra muôn hồng ngàn tía, muôn hình vạn trạng. Nó bay. Vừa tự hào, vừa kiêu hãnh… Nó cùng đám bạn giăng tay ca hát, từ tầng trời này sang tầng trời khác, tung tăng vui thú, thảnh thơi. Những tưởng đời đời kiếp kiếp vậy bỗng một cơn gió lạnh vút qua, đám mây co rúm lại, lỏm bỏm rơi thành mưa, níu kéo không kịp nữa. Nó rơi. Lại một phen hốt hoảng. Cả đám rời nhau, dắt díu nhau rụng lộp bộp. Vậy là xong một đời mây! Nó khóc như mưa. Mặc kệ. Mưa cứ rơi. Chẳng thương tiếc. Nhưng ơ hay, mưa đã làm hồi sinh bao nhiêu cây cỏ, bao nhiêu cánh đồng, lúa mì lúa mạch lúa gạo, ngô bắp sắn khoai chẳng cần phân biệt. Nó thấy mình có ích. Nó len lỏi giữa những hàng cây, lặn ngụp khắp bãi bờ, vun vén, nuôi nấng những mầm xanh, những sinh vật, đàn ông đàn bà các thứ… Nhưng chưa yên. Nó lại bị cuốn đi, gom lại, cùng bạn bè róc rách thành suối ngọt, thành sông sâu để lại trôi về biển cả…
Thì ra nó không mất đi đâu cả. Nó chẳng từ đâu đến, chẳng đi về đâu… Nó luẩn quẩn loanh quanh. Nó thay hình đổi dạng. Khi mặn chát, khi ngọt lịm, khi lỏng khi đặc khi hơi, khi bay khi chạy… Tại người ta đặt tên cho nó, người ta gọi nó nào nước nào mây, nào mưa nào tuyết, nào suối nào sông… Nó vẫn vậy. Nó vô ngã. Nó vô tướng. Vô tướng mà không phải không có tướng. Thế gian tướng thường trụ. Nhưng là tướng Không. Duyên sinh. Lúc bầu tròn lúc ống dài. Lúc xuôi ra biển lúc tuôn về nguồn. Những nguyên tố cứ kết tập. Những nguyên tử cứ xà quần. Những hạt những sóng… Vật chất và năng lượng, năng lượng và vật chất. Như Lai tủm tỉm cười! Vô sở tùng lai diệc vô sở khứ. Chẳng đến từ đâu chẳng đi về đâu.
Còn chăng, một chút “Từ bi bất ngờ” ! …
Đỗ Hồng Ngọc
……………………………………………………
“Yêu em lòng chợt từ bi bất ngờ” TCS
Saigon bây giờ…
Đỗ Hồng Ngọc
Saigon bây giờ không thấy có người đẹp nữa! Xưa ra đường cứ thấy người ta vừa chạy xe vừa… ngoái đầu lại nhìn. Bây giờ ra đường người con gái nào cũng trùm kín mặt, mang vớ dài tay, găng tay kín mít, áo khoác sùm sụp, đầu đội mũ bảo hiểm, chỉ chừa hai con mắt lom lom qua kính bảo hộ… !
Ở trên cao nhìn xuống người người dày đặc, từng luồng từng luồng cuồn cuộn trôi đi, lâu lâu cụng mũ bảo hiểm một cái rồi mạnh ai nấy đi, cứ như đàn kiến. Đi bộ trên đường nhiều khi gặp người chào hỏi thân thiện mà chẳng biết ai là ai, đến lúc như chợt nhớ ra họ mới gỡ khẩu trang cười lỏn lẻn. May thay, con gái Saigon bây giờ tuy che mặt mà lại hở đùi! Họ mặc quần short thật ngắn ra đường bất kể sáng trưa chiều tối. Nhờ đó mà cũng có thể nhìn ra người đẹp! Có điều hơi nguy hiểm cho giao thông công cộng vì đường sá không thông thoáng như xưa. Áo dài thì khó mà tìm thấy nữa rồi- trừ trên sân khấu và sàn diễn thời trang. Con gái vì thế mà không còn yểu điệu, dịu dàng, tha thướt nữa. Ngay cả những ngày lễ tết, ở đường hoa Nguyễn Huệ rực rỡ vậy mà cũng khó tìm thấy một tà áo dài. Mọi người trở nên hấp tấp, vụt chạc, căng thằng hơn bao giờ hết. Cái lý do vì sao mất áo dài rồi phải trùm kín mít cả người như vậy thì ai cũng biết. Bụi khói mù trời. Không khí hừng hực. Môi trường đô thị ngày càng xấu đi. Cây xanh tàn rụi. Cao ốc vùn vụt bốc lên!
Saigon bây giờ béo phì ngày càng tăng! Một sự phồn vinh thực chớ không phải giả tạo. Béo phì nhanh nhất ở phụ nữ và trẻ con. Các chuyên gia dinh dưỡng la ơi ới, báo động hoài mà chẳng ai thèm nghe. Nghe chi cho mệt. Các cửa hàng fastfood cứ mọc ra như nấm. Ai cũng biết fastfood tới đâu, béo phì, tim mạch, tiểu đường, huyết áp… theo tới đó. Mà bệnh tật càng tăng thì… càng tốt chớ sao. Thuốc men, thực phẩm chức năng, quảng cáo…ồn ào thì kinh tế càng phát triển. Thức ăn thức uống toàn hương liệu, hoá chất, bột nêm các thứ làm cho chuyện bếp núc trở nên đơn giản. Cứ xem TV thì biết. Người nào người nấy già trẻ lớn bé mặt mũi bóng lưỡng, hí hửng chụp giựt nước uống thức ăn, nhảy nhót mừng vui tưng bừng mọi nơi mọi lúc!
Saigon bây giờ cận thị quá trời! Trẻ con nứt mắt đã cận thị. Mẫu giáo tiểu học cận thị tùm lum. Tiệm kiếng mở ra tràn ngập, góc nào cũng có. “Chỗ nào rẻ hơn trả lại tiền!”. Ấy cũng nhờ vi tính, game online, TV… các thứ ngày càng hấp dẫn. Thế giới nhỏ trong lòng bàn tay. Trẻ con sướng như tiên. Đồ chơi trên trời dưới biển khắp hang cùng ngõ hẹp. Lâu lâu kêu có hóa chất độc hại. Khi biết thì mọi thứ đã muộn rồi. Kể cả thuốc “cam” nổi tiếng một thời nay gây ngộ độc chì không thuốc chữa. Lạ là người ta vẫn cứ tin và vẫn cứ nhắm mắt uống càng! Các loại sữa “thông minh” dành cho trẻ con ngày càng nhiều, khiến các bà mẹ không muốn cho con bú sữa mình nữa. Rõ ràng các thế hệ trước đây không được uống sữa thông minh nên có vẻ kém… thông minh!
Saigon bây giờ loãng xương hơi nhiều. Đi ngoài đường thấy người ta lố nhố, tụ tập, tưởng gì, hóa ra đang túm tụm đo xương! Có người tử tế, vì sức khỏe cộng đồng, đem máy đo mật độ xương ra ngoài đường đo cho ông đi qua bà đi lại. Ai cũng loãng xương kẻ ít người nhiều! Sau đó ai cũng mua một vài hộp sữa, một vài loại thuốc chống loãng xương là xong.
Saigon bây giờ đua nhau sửa sắc đẹp. Ai cũng sửa được, không cần phải học. Ai cũng nên sửa, từ cô hoa hậu đến ca sĩ, người mẫu, cô hàng xén, anh doanh nhân. Bơm vú bơm mông, cắt mắt, xẻ mũi, chẽ cằm rào rào. Ai cũng thành người mẫu ca sĩ Hàn quốc. Nhan sắc rộ lên khiến các nhà thơ… bí không còn làm thơ được nữa!
Saigon bây giờ trẻ con bỗng dậy thì sớm. Không dậy thì sớm cũng uổng! Mọi thứ kích thích cứ rần rật chung quanh. Phim ảnh, internet, sách báo… các thứ. Thức ăn thức uống béo bổ các thứ. Khí hậu nóng lên. Tỷ lệ phá thai vị thành niên tăng một cách đáng ngại. Tình trạng vô sinh cũng nhiều. Ly dị cũng mau. Người ta đua nhau mổ đẻ cho đúng giờ hoàng đạo. Trẻ sanh non, suy hô hấp, thiếu dưỡng khí não, lớn lên tâm thần cũng bộn!
Tóm lại, sức khỏe cộng đồng ở Saigon bây giờ có nhiều điều đáng suy gẫm.
60 NĂM,
Trường Phan Bội Châu Phan Thiết…
Thư gởi bạn xa xôi,
tặng Trần Vấn Lệ
Tôi thi đậu vào Đệ thất (lớp 6) trường Phan Bội Châu Phan Thiết năm 1954, đứng hạng 7, được học bổng. Hồi đó, đậu vào Phan Bội Châu là một vinh dự lớn. Đến bây giờ, mỗi khi nhắc đến trường Phan Bội Châu Phan Thiết tôi vẫn còn nghe một chút gì đó nao nao!
Mãi đến năm 1952, Bình Thuận mới có một ngôi trường trung học công lập đầu tiên. Lúc đầu trường chỉ có vài lớp, mượn tạm một cơ sở nằm trên đường Saigon, nay là đường Trần Hưng Đạo. Năm 1954 cả trường cũng mới chỉ có mấy lớp, đệ thất, lục, ngũ. Đệ tứ thì phải ra Nha Trang hoặc vào Saigon học tiếp để thi Đíp-lôm (Trung học đệ nhất cấp). Thời đó, Trung học đệ nhất cấp là một kỳ thi cực kỳ khó, chỉ đậu chừng 10%, thi tất cả các môn học, có cả vào vấn đáp. Ai đậu Pri-me (tiểu học) đã là “oai” rồi, đậu Đip-lôm thì “nhất”!
Vào Đệ thất Phan Bội Châu được mấy tháng, chưa kịp biết hết bạn bè thầy cô thì tôi đã phải rời trường, khăn gói theo gia đình về quê Lagi, Hàm Tân sinh sống. Lúc đó Hàm Tân là tỉnh lỵ của Bình Tuy, tỉnh mới được thành lập, tách khỏi Bình Thuận, trực thuộc Nam phần. Thế là bỏ trường bỏ lớp, xa thầy xa bạn. Tôi tiếc và buồn lắm. Nhưng không cách nào khác. Mãi 3 năm sau Bình Tuy mới có lớp đệ thất đầu tiên trong một nhà thờ, tôi mới đi học lại. Hồi lớp Nhất, tôi học ở Bạch Vân, trong chùa Bà Đức sanh hội. Hết học chùa nay tới học nhà thờ là vậy! Nhờ học nhảy mà tôi đuổi gần kịp bạn bè cùng thời.
Bây giờ mỗi lần về Phan Thiết, tôi thấy mình vẫn quyến luyến nhiều hơn với ngôi trường Phan Bội Châu nhỏ bé, xinh xắn, xưa cũ đó của mình- ngôi trường nằm trên đại lộ Trần Hưng Đạo- khi chưa dời về đường Nguyễn Hoàng (Lê Hồng Phong) ngày nay.
Trường Phan Bội Châu cũ, nằm trên đường Saigon (nay là Trần Hưng Đạo)
Đỗ Hồng Ngọc
(Saigon 3.2012)
Ghi chú: Nhà văn Trương Văn Dân, tác giả tiểu thuyết “Bàn tay nhỏ dưới mưa” cùng vợ là Elena Pucillo Truong, người Ý, nói đã xúc cảm, “rùng mình” dịch bài thơ Rùng Mình của tôi sang tiếng Ý và tiếng Pháp. Chị Elena là tiến sĩ ngữ văn, tác giả vài truyện ngắn có tiếng gần đây trên báo chí, theo chồng về nước dạy tiếng Ý và tiếng Pháp, hiện đang sống và làm việc tại Tp.HCM. Xin được chia sẻ cùng các bạn.
Cảm ơn Trương Văn Dân và Elena.
ĐHN
Rùng mình…
Tùng địa dũng xuất
(Pháp Hoa)
Người rùng mình hỏi vì sao động đất sóng thần cứ triền miên
hết ngày này sang ngày khác?
Vì sao núi lửa cứ phun trào?
Vì sao băng tan vì sao bão táp…?
Vì sao trẻ con người già bị cuốn trôi bị thiêu đốt
thành phố tan hoang cửa nhà đổ nát như món đồ chơi
của một đứa trẻ đang giận dữ
Vì sao và vì sao?…
Nhưng hãy lắng nghe
Dù trong giây lát
Trái đất cũng đang rùng mình tự hỏi vì sao
những ngọn núi cứ triền miên đổ sập?
vì sao những dòng sông nghẽn tắt?
vì sao những mủi đao cứ ngày đêm xoáy sâu vào lòng đất?
Vì sao chim rừng cá biển không chốn nương thân
Vì sao cổ thụ mầm xanh bị tận diệt
Vì sao lúa bắp phải cấy ghép gen người?…
Vì sao và vì sao?
Ta nương tựa vào nhau.
Nay có vẻ đã không còn cần nhau nữa!
Đất rùng mình phận đất…
Người rùng mình phận người…
Đỗ Hồng Ngọc
(2011)
BRIVIDI !
Rabbrividendo, l’Uomo chiede :
Perche’i terremoti e gli tsunami
Continuano ad arrivare un giorno dopo l’altro?
Perche’ i vulcani continuano ad eruttare?
Perche’ i ghiacciai si sciolgono, i tifoni distruggono?
Perche’ i bambini e i vecchi vengono trascinati e inceneriti?
Le case crollano e le citta’ sono distrutte come fossero i giocattoli
di un bambino arrabbiato.
E perche’, perche’..???
Ed ora ascolta
Solo un istante……
Rabbrividendo anche la Terra chiede:
Perche’ le montagne continuano a crollare ?
Perche’ i fiumi vengono bloccati?
Perche’ si continua a perforare il fondo della terra?
Perche’ gli uccelli delle foreste, i pesci del mare non hanno un posto dove stare?
Perche’ gli alberi secolari vengono sradicati?
Perche’ il riso, il granoturco vengono modificati geneticamente?
E perche’, perche’ ?
Una volta ci si appoggiava uno all’altro
Sembra che ora non abbiamo più bisogno l’uno dell’altro
La Terra rabbrividisce
L’Uomo rabbrividisce
Ognuno per proprio conto.
Đỗ Hồng Ngọc
(2011)
( Bản dịch tiếng Ý của Trương Văn Dân e Elena Pucillo Truong)
FRISSONS !
Frissonant, l’Homme demande:
Pourquoi les tremblements de terre et les tsunamis
Continuent à arriver un jour après l’autre?
Pourquoi les volcans continuent à éclater ?
Comment arrive-t-il que les glaciers fondent, les typhons détruisent?
Pourquoi les enfants et les personnes âgées
Sont entraînés et sont reduits en cendres ?
Les maisons s’effondrent et les ville sont détruites
Comme si elles étaient des jouets d’un enfant en colère.
Et pourquoi, pourquoi ?
Et maintenant écoute
Seulement un instant…..
Frissonant la Terre demande également:
Comment arrive-t-il que les montagne continuent à s’effriter ?
Pourquoi les rivières viennent bloquées?
Comment arrive-t-il qu’on continue à percer le fond de la terre?
Pourquoi les oiseaux de forêts, les poissons de la mer
n’ont plus un endroit où vivre?
Pourquoi les arbres sont déracinés?
Pourquoi le riz , le maïs sont génétiquement modifiés?
Et pourquoi, pourquoi?
Une fois on s’appuyait l’un à l’autre
Il semble que maintenant nous n’avons plus besoin les uns des autres.
La Terre frissonne
L’Homme frissonne
Chacun pour son propre compte.
Đỗ Hồng Ngọc
(2011)
( Bản dịch tiếng Pháp của Elena Pucillo Truong)
Đi Khám Bệnh
Bác Sĩ cười vui:
“Anh chẳng bệnh, chỉ buồn, không thuốc chữa buồn đâu!”.
Ông đưa tay bắt, bàn tay ấm.
Tôi nói:
“Cám ơn”
Và cúi chào.
Tôi đi ra cửa. Ngang vườn hoa. Trời đã gần trưa, nắng chói lòa.
Hoa nở nhiều hơn hồi nãy tới. Tôi mừng. Không bệnh, khỏi âu lo.
Mà kỳ, khi bước vào xe, mở, máy nổ rồi sao lại ngẩn ngơ?
Sao lại…Như là nghe tức tức, nghe tim đập mạnh, nhặt rồi thưa…
Nhìn sang bên cạnh, em không có. “Lâu lắm mình không ở cạnh nhau”.
Tôi nhớ bốn câu ai đó viết nói về đau lắm một cơn đau (*).
Gục đầu trên cái volant ấm, tôi nhớ bàn tay Bác Sĩ ghê…
Thôi, phải về thôi, không nán được, vườn hoa con bướm cũng vừa bay.
(*) Thơ TchyA:
Em đi từ đó phòng anh vắng
Bút gỉ hồn tan sách bụi nhàu
Mực bỗng khô khan, tim bỗng héo
Can tràng bỗng rạn vết thương đau!
Trần Vấn Lệ
Viết thêm: Sáng nay Trần Vấn Lệ gởi tôi bài thơ này và hỏi bạn có khám bệnh cho ai như vậy chưa? Tôi nhớ mình có khám cho nhiều nhà thơ rồi nhưng không ai kỳ cục vậy. Trần Vấn Lệ và tôi cùng học chung lớp Đệ thất Phan Bội Châu, Phan Thiết, năm 1954, khi trường vừa thành lập được hai năm. (Năm nay, 2012, PBC vừa đúng 60 năm!). Bây giờ lớp chúng tôi mỗi đứa một phương, và đều trên dưới 70 cả rồi! Trần Vấn Lệ làm thơ rất “ướt át”, – chắc tại cái tên của anh- mặc dù, anh thừa biết thực ra, Lệ ở đây là tráng lệ, là nguy nga, mà anh cứ làm bộ như là “nước mắt”! Anh vốn mê những tà áo dài, những con đường nhỏ, những ngọn đồi, những sông hồ núi biển…từ Phan Thiết cho đến Đà Lạt của ngày xưa.
Hôm qua tôi ngồi với mấy người bạn cũ Phan Bội Châu Phan Thiết, cùng nhắc Trần Vấn Lệ, kẻ quên người nhớ… nhưng biết bao kỷ niệm của tuổi thơ đã gợi lên một Phan Thiết của ngày nào. Nói về cái “giọng phan thiết”, sao mà nghe như cộc lốc, thô lỗ, “dùi đục chấm mắm nêm”. Thì ra ở một nơi “ăn đầu sóng nói đầu gió” như vậy người ta không thể không to tiếng, không thể không vắn tắt, nghe cứ như gắt gỏng, gây gổ, lạnh lùng. Nghe quen rồi mới biết nó tha thiết, nó thắm thiết là dường nào!
Rồi cái kiểu “ngồi phan thiết”. Cái kiểu ngồi “chồm hổm” hơi khó coi- rồi biến tướng thành “chè hẻ”, “chò hỏ” nữa- nhưng đều mang những ý nghĩa thâm thúy khác nhau mà chỉ dân Phan Thiết mới hiểu nổi! Thực ra, ở một vùng biển đầy gió cát như thế, muốn ngồi cho vững chỉ có cách “chồm hổm” là tốt nhất! Nhưng “chè hẻ” thì khác. Các bà má hay rầy: con gái gì mà ngồi chè hẻ, không ý tứ gì hết! “Chò hỏ” lại khác nữa! Mày hết chuyện làm rồi sao ngồi chò hỏ đó?
Lại nói chuyện “bánh căn”. Tôi kể bài “Bánh Căn phan thiết” của tôi được báo Bình Thuận Du lịch đăng lại một cách trang trọng. Khi viết tôi dùng chữ “đổ” – đổ bánh căn– thì Trần Vấn Lệ nhắc còn có từ “đúc” nữa – “đúc bánh căn”! Ừ, “đúc”, tôi cũng có biết. Mấy đứa con gái hay bày trò chơi “đúc bánh căn” thì phải. Cát trộn với nước cho vào khuôn đúc một cái… là xong! Tiền bằng lá cây. Vô số!
Rồi cùng nhắc Dũng Chinh, Minh Quốc, Trần Thiện Thanh, nhắc Từ Thế Mộng, Nguyễn Bắc Sơn… rồi cả Hàn Mặc Tử, Mộng Cầm…
Ôi, cái Phan Thiết nhỏ xíu!
Đỗ Hồng Ngọc.
(2.3.2012)
Những Kỷ Niệm Về Một Thời Ý Thức
Lữ Quỳnh
Ghi chú: Tôi không có ý định viết Hồi Ký, nhưng thỉnh thoảng gặp lại bạn bè xưa, không khỏi có chút “bần thần”. Đây là những dòng của Lữ Quỳnh, viết về những ngày xưa đó… Xin được chia sẻ.
Do Hong Ngoc
Từ trái: Châu Văn Thuận, Đỗ Nghê, Nguyên Minh, Lữ Kiều, ông bà Lữ Quỳnh, Trương Thìn
Năm mươi năm trôi qua kể từ ngày ấy, ngày mà Lữ Kiều, Lữ Quỳnh, Trần Hữu Ngũ, Hoài Linh ở tuổi mười tám hai mươi ngồi với nhau bàn chuyện văn nghệ, chuyện làm báo. Ngày mà những tác phẩm của Camus, Sartre bắt đầu nhập vào miền Nam. Ngày mà tôi còn nhớ cuốn “Ý Thức Mới Trong Văn Nghệ Hiện Ðại” của Phạm Công Thiện được lớp trẻ đón đọc nồng nhiệt.
Ngẫm lại mỗi thế hệ có nếp sống, nếp nghĩ khác nhau. Quan niệm về tình yêu mỗi thời mỗi khác. Thú đọc, chơi sách cũng vậy.
