
Sức khỏe đựơc định nghĩa “ là một tình trạng hoàn toàn sảng khoái (well-being, bien-être) về thể chất, tâm thần và xã hội, chớ không phải chỉ là không có bệnh hay tật “ (WHO, Tổ chức sức khỏe thế giới, 1946) . Một định nghĩa như thế cho thấy cái gọi là “sức khỏe” của một con người không thể chỉ khu trú vào chuyện có hay không có bệnh, tật; cũng như không thể đánh giá sức khỏe của một cộng đồng mà chỉ dựa vào tỷ lệ giường bệnh, tỷ lệ bác sĩ…! Cái khó ở đây là làm cách nào đánh giá được “tình trạng sảng khóai” về cả ba mặt, thể chất, tâm thần và xã hội như định nghĩa đã nêu?xem tiếp …
Ngày Tết nói chuyện… Thở!

Thở ư? Thở thì ai mà chả biết! Đứa bé mới sinh ra đã biết thở rồi , chẳng cần phải học! Đúng vậy, thở tự nhiên mà biết nên ta chẳng để ý đến nó, cũng như không khí ta thở mỗi phút giây mà chẳng nhận thấy là cần! Cho đến một hôm ta thở khò khè, thở phì phò, thở cà giựt, thở cà hước… ta mới thấy chuyện thở là quan trọng! Tiếng khóc chào đời chính là hơi thở đầu tiên chứng tỏ hệ hô hấp đã được “lắp đặt” xong, đã khởi động tốt, sẽ “bảo hành” cho đến khi…tắt thở, miễn là trong quá trình sử dụng biết bảo trì! Khi còn trong bụng mẹ, hai lá phổi chỉ là một khối đặc, im lìm, không họat động, như chiếc dù xếp chặt trên lưng người nhảy dù. xem tiếp …
Thư cho bé sơ sinh

Khi em cất tiếng khóc chào đời
Anh đại diện đời chào em bằng nụ cười
Lớn lên nhớ đừng hỏi tại sao có kẻ cười người khóc
Trong cùng một cảnh ngộ nghe em!
Anh nhỏ vào mắt em thứ thuốc màu nâu
Nói là để ngừa đau mắt
Ngay lúc đó em đã không nhìn đời qua mắt thực
Nhớ đừng hỏi vì sao đời tối đen.
Chuyện khó nói !
Chuyện kể rằng có ông bố thấy thằng con 15 tuổi của mình nay đã lớn mới kêu lại nghiêm trang bảo, con à, hôm nay bố có chuyện muốn trao đổi với con, đó là một chuyện khó nói, chuyện tình dục… “Bố có thắc mắc gì cứ mạnh dạn hỏi đi ạ, không sao đâu ạ!” Thằng con nhanh nhảu bảo.
Trước hết, phải khẳng định rằng tình dục không xấu. Tình dục gắn với con người từ trong trứng nước. Khi thụ tinh một em bé thì đã sẵn các nhiễm sắc thể X,Y, phân định giới tính cho đứa bé, dù đến 3 tháng trong bụng mẹ, thai nhi mới có đầy đủ các bộ phận sinh dục nam hay nữ! Bên cạnh đó, thiên nhiên còn trang bị sẵn một hệ thống các tuyến sinh dục, để tới tuổi nào đó thì sẽ cho kích hoạt… tạo ra các kích thích tố và bùng nổ giới tính! Chờ đến lúc đó mới dạy thì nhiều khi đã muộn!xem tiếp …
Tuổi mới lớn – Để dây diều không đứt
+ Em tôi 16 tuổi, cũng đã từng uống thuốc tự vận cách đây không lâu nhưng được GĐ đưa đi bệnh viện. Lỗi là ở em tôi nhưng GĐ thật không biết phải làm sao. Có hai cách là: 1. La rầy thì em tôi có khi nào lại tự tử lần nữa? 2. An ủi động viên. Tôi chọn cách này và đang làm thì dường như em tôi không nhận ra lỗi của mình. Liệu nó có biết GĐ lo lắng cho nó, và nó có biết cách chấp nhận sai lầm hay cứ cho là nó đúng? Xin tư vấn cách dạy bảo em tôi. (KHÁNH ĐAN, 24 tuổi, CANHLANXANH@Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )- BS Đỗ Hồng Ngọc: Tốt nhất trong những trường hợp này là em bạn được tiếp xúc một tham vấn viên chuyên nghiệp, bởi vì họ có kỹ năng.
Cảm ơn đời… không bận rộn
Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc tự gọi những bài viết trong tập sách này là những câu chuyện “nghĩ gì viết đó, cà kê dê ngỗng”.
Nhưng những câu chuyện tưởng là “trà dư tửu hậu” ấy lại là tâm tình (qua những bức thư) rất thú vị và bổ ích dành cho bạn đọc thời @ hôm nay – những người luôn bận rộn, bận làm việc, bận yêu, bận ước mơ đến quên cả thời gian… chăm lo sức khỏe cho chính mình.xem tiếp …
Một số bệnh của trẻ em do cha mẹ vô tình gây ra
Trong mùa nắng nóng, nhiều bà mẹ hốt hoảng khi thấy con đi tiểu liên tục, sút cân, mất ngủ, khô họng. Tưởng con bị nhiệt, họ cố ép trẻ uống nhiều thứ nước lá giải nhiệt, nhưng càng uống, các triệu chứng càng trầm trọng. Họ không biết rằng chính các thứ nước “làm mát” đã gây ra tình trạng trên.
Khi tiếp nhận những bệnh nhi đi tiểu quá nhiều trong mùa nóng nhưng kết quả xét nghiệm nước tiểu bình thường, bác sĩ sẽ hỏi bà mẹ có cho trẻ uống “nước mát” không? Đa số trường hợp là có.xem tiếp …
ĐỖ HỒNG NGỌC ngộ ra những điều kỳ diệu của trái tim

Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, sinh năm 1940 tại La Gi, Hàm Tân, Bình Thuận.
Nguyên Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khoẻ –Tp Hồ Chí Minh. Là thầy thuốc ưu tú, tác giả nhiều tác phẩm văn học, y học, các công trình nghiên cứu về trẻ em và tuổi già. Cộng tác nhiều tờ báo tại TP Hồ Chí Minh.
Là nhà thơ với bút hiệu Đỗ Nghê từ những năm 1960.Hội viên Hội nhà văn Tp. Hồ Chí Minh.xem tiếp …
Tham vấn sức khỏe
Người thầy thuốc được dạy để chữa cái đau, cái bệnh cho con người nhưng con người không chỉ đau, chỉ bệnh, con người còn khổ nữa! Nỗi khổ còn khủng khiếp hơn cả nỗi đau, dày đặc dài lâu hơn nỗi đau, làm cho con người héo hắt, không sao có thể đạt được sức khỏe mà theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 1946) là: Sự sảng khoái (bien-être; well being) về thể chất, tâm thần và xã hội, chớ không phải chỉ là không có bệnh tật! Chính cái khổ rồi cũng dẫn đến cái đau, cái bệnh, làm trầm trọng thêm tình trạng sức khỏe của con người. Ai cũng biết người mẹ đang cho con bú mà khổ vì ghen thì sữa có thể bị dứt đột ngột, con phải bị đói. Thuốc gì chấm dứt cơn ghen, tái lập phản xạ tiết sữa? Ai cũng biết người đau bao tử, người cao huyết áp không phải chỉ là do bao tử, do huyết áp, mà do sự bực dọc, đè nén, căng thẳng (stress) trong các mối quan hệ với gia đình, xã hội và cả với chính bản thân mình.xem tiếp …
Kể Thơ Trên Xe Lửa
Buổi tối, chúng tôi ngồi xe lửa từ Baltimore về Washington D.C. Cô bạn Mỹ Susan Barnes nhỏ nhắn và lanh lẹ hướng dẫn tôi cứ coi tôi như một em bé, sợ tôi lạc giữa đám đông. Tôi bổng lo sợ vẩn vơ. Đọc báo cứ thấy lâu lâu ở Mỹ có người nổi hứng leo lên xe lửa ria một loạt đạn vào mọi người rồi… lạnh lùng bước đi. Tôi nhìn quanh quất hỏi có chắc xe này về D.C không, cô cũng không biết rõ nữa, phải hỏi lại người soát vé mới sure. Cả buổi chiều đi thăm bệnh viện Johns Hopkins, phòng xét nghiệm, khoa điều trị, tiếp xúc với bác sĩ, bệnh nhân, tôi đã thấy thấm mệt, muốn mau mau về nghỉ. Xe lửa lắc lư chậm chạp đi trong đêm.
BS Đỗ Hồng Ngọc và “Như thị” (*)
… “Có khi sững sốt, có khi bỡ ngỡ. Ngày hôm qua đâu rồi? Dòng sông có còn níu mãi bờ sông? Thả một hòn sỏi đánh dấu chỗ thuyền trôi? Cầu vòng bảy màu rực rỡ kia chỉ là hơi nước tung toé và một chút nắng nhoài qua kẽ lá. Vậy mà không phải vậy. Không phải vậy mà là vậy…”.
![]() |
Những dòng ngỏ đầu tiên cho quyển sách mới “Như thị”, của bs Đỗ Hồng Ngọc, cho ta nhìn thấy rõ cái ý nghĩa của chữ vô vi sau một cơn bão lớn… Sau một cơn bệnh nặng, người trở lại nhân sinh bỗng thấy lòng nhẹ lâng lâng như là đứa trẻ.
Ý nghĩa cuộc sống bỗng trở nên thênh thang bằng cái nhìn nhẹ hẫng, thoát tục.
Nhưng thực ra đó chỉ là cái ảo giác nhất thời, trong một thoáng chốc, bởi “Như thị” của BS Đỗ Hồng Ngọc vẫn là tất cả những đa đoan đời thường vẫn nói vậy mà không phải vậy”, nghĩa là vẫn với biết bao trăn trở, nghĩ suy cùng cuộc đời, nào dễ thoát ra?!xem tiếp …
Đỗ Hồng Ngọc – Bác sĩ, thi sĩ và… Họa sĩ
Năm 1962, chuẩn bị vào đại học tại Sài Gòn, Đỗ Hồng Ngọc phân vân không biết nên chọn Y khoa, Sư phạm hay Văn khoa. Học giả Nguyễn Hiến Lê khuyên: “Nên chọn ngành y! Giỏi nghề này rồi có muốn đổi sang dạy học cũng không khó và nếu thích viết lách thì qua kinh nghiệm hành nghề nhiều năm cũng viết được”. Không ngờ về sau, cuộc đời của anh cũng ứng khớp “3 trong 1” như vậy thật…
* Thưa bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, hẳn anh đã hàm ơn học giả Nguyễn Hiến Lê từ năm đó?
– Thật ra, từ trước đó nhiều năm, tôi đã hàm ơn cụ rồi. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, hồi mới học hết tiểu học, tôi đã phải nghỉ học 2 năm liền phụ mẹ bán hàng xén ngoài chợ.xem tiếp …
Không có bệnh, chỉ có người bệnh
* Tôi năm nay hơn 60 tuổi, cao huyết áp, tiểu đường đủ thứ, vừa rồi nghe trên TV có bác sĩ nói “không có bệnh, chỉ có người bệnh” là nghĩa làm sao tôi không rõ, xin bác sĩ làm ơn nói rõ giùm.
– Đó là một câu châm ngôn trong ngành y: “Chỉ có người bệnh chớ không có bệnh”, ý nói rằng tuy bệnh cùng do một nguyên nhân gây ra mà mỗi người sẽ “bệnh” một cách khác nhau, không ai giống ai. Bệnh lao chẳng hạn, do vi trùng Koch gây ra nhưng mỗi người sẽ “lao” một cách khác. Vì thế mà có người bị lao dễ chữa, có người chữa khó hơn, có người thậm chí chữa không khỏi. Người thầy thuốc nếu chỉ biết “tiêu diệt” vi trùng Koch thì chưa đủ, mới chỉ chú ý tới “bệnh” mà chưa chú ý tới “người” bệnh kia, như một cá nhân, với tâm sinh lý riêng, với môi trường kinh tế văn hóa xã hội riêng. Trên thực tế có người lãnh thuốc chống lao về… bán để lấy tiền mua rượu nhậu, có người quên uống thuốc đúng giờ, đủ thời gian, đủ liều lượng… nên bệnh biến chứng.xem tiếp …
Khi bác sĩ “học ăn học nói”
Có khi bệnh nhân cầm kết quả xét nghiệm thấy trời đất sụp đổ thì bác sĩ reo: “Tốt lắm! Chính xác!” vì thấy kết quả đúng như chẩn đoán. Có khi bác sĩ xem phim X-quang rồi lắc đầu làm người bệnh thót tim, nhưng thật ra bác sĩ bị… mỏi cổ.
Bác sĩ đang tích cực cấp cứu cho một em bé sắp hôn mê. Người bố khác bước vào, vẻ mặt lo lắng, rối rít nói: “Dạ thưa bác sĩ, con tôi sốt…”. Bác sĩ cắt ngang: “Mời anh ra ngoài, sẽ có người hướng dẫn. Chúng tôi đang cấp cứu”. Người bố vẫn chần chừ, không muốn ra khỏi phòng. Điều gì sẽ xảy ra?xem tiếp …
Bs.Đỗ Hồng Ngọc: “Biết tự tại để sống hạnh phúc”
(LĐCT) – Không chỉ giỏi chữa bệnh, viết sách, làm thơ, vẽ tranh, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc còn được biết đến như một nhà tâm lý tài tình, hóm hỉnh… Những cuốn sách của ông gần như là những tạp bút ý vị, giàu tính triết lý mà dí dỏm, đầy tính nhân văn.
Những trang viết, lạ thay, đủ sức lay gợi cho người đọc nhìn thấy chữ “thư nhàn” thay vì sống bận rộn, chữ “thiền” thay vì mải miết lao vào kiếm tiền không biết bao giờ mới đủ, chữ “yêu thương” thay vì sự lạnh lùng vô cảm. Những cuốn sách của ông đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc như: “Gió heo may đã về”, “Già ơi …chào bạn”, “Nghĩ từ trái tim”, “Gươm báu trao tay”, “Như thị”…Môi trường bệnh viện hiện nay đang xuống cấp nghiêm trọng. Hàng đoàn người chen chúc ngủ dưới đất, rác rến ở khắp nơi, bệnh nhân nặng không có phòng, nằm tràn ngoài hành lang, còn bác sĩ thì đi lại với vẻ mặt vô cảm. Theo ông, điều gì khiến hai chữ bệnh viện giờ đây lại làm người ta sợ đến thế?xem tiếp …

