Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Sách của Gia đình
Lê Uyển Văn
Hạnh phúc của cha mẹ ở cuối ngày là được nhìn con mình trong giấc ngủ, hơi thở nhẹ nhàng, khuôn mặt thanh thản như thoáng nét cười; hạnh phúc nhiều hơn khi nhìn thấy bên gối con là một cuốn sách. Tôi đang hưởng niềm hạnh phúc ấy, lòng vui râm ran khi nhìn thấy “các chàng trai” chuyền nhau đọc cuốn “ Sức khỏe gia đình” của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc.
Tính đến nay, đã có 17 “bàn tròn” được thực hiện trong suốt 3 niên học (2009-2012), dành cho SV y khoa Phạm Ngọc Thạch do Đơn vị Sư phạm y học và Bộ môn Khoa học hành vi & Giáo dục sức khỏe của trường phối hợp thực hiện. Mỗi “bàn tròn” nêu một vấn đề để thầy-trò cùng trao đổi thảo luận một cách chân thành và thẳng thắn, bên ngoài những giờ học căng thẳng ở giảng đường về những vấn đề “thời sự” của sinh viên. Tinh thần của “bàn tròn” vì thế mà rất chủ động, tạo cho sinh viên và giảng viên có dịp “cọ sát” thực tế. Bàn tròn 17 với chủ đề “Kỹ năng ứng xử tại Bệnh viện” vốn là một đề tài “nóng”. Trước đó là các “bàn tròn” về Ngôn ngữ không lời, về Nâng cao động lực tự thân, Thông minh cảm xúc v.v… phần lớn là những kỹ năng mềm mà sinh viên đang thiếu.
Đức tính cần thiết của người làm Công tác xã hội trong Bệnh viện
Bs Đỗ Hồng Ngọc
“Sức khỏe là một tình trạng hoàn toàn sảng khoái về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không phải chỉ là không có bệnh hay tật” (WHO, 1946). Ta thấy sức khỏe như vậy cần có đủ cả ba yếu tố: sảng khoái về thể chất, sảng khoái về tâm thần và sảng khoái về xã hội. Một người có bệnh đến bệnh viện thì thể chất của họ đang có vấn đề, nhưng nỗi lo âu và sợ hãi của họ còn lớn hơn bởi không biết chuyện gì sẽ xảy ra, bên cạnh đó là những xáo trộn về công ăn việc làm, về các mối quan hệ, chuyện tiền bạc, đi lại, ăn ở… bao nhiêu thứ làm cho họ sống như trong đám sương mù!
Ra mắt sách “Thai giáo- hành trình của yêu thương”
(VOH) – Sáng 12/12, Giáo sư– Tiến sĩ Trần Văn Khê, Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã phối hợp cùng Hội quán các bà mẹ tổ chức lễ ra mắt sách “Thai giáo- hành trình của yêu thương”.
Cuốn sách ra đời nhằm mang lại những hiểu biết đúng đắn về thai giáo cho các ông bố, bà mẹ trẻ. Đó là một phương pháp khoa học được thế giới công nhận; là lời khuyên của chuyên gia, hay những chia sẻ chân tình của những người đã và đang làm cha, mẹ.
Cũng tại buổi lễ, Giáo sư– Tiến sĩ Trần Văn Khê, Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc cùng Thạc sĩ- Nghệ thuật Sĩ Hoàng đã có buổi giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm với các bà mẹ về tác dụng của âm nhạc với thai nhi, về những biện pháp dạy cho trẻ cảm nhận âm nhạc, mỹ thuật…ngay khi còn trong bụng mẹ.
Mỹ Hương
http://onn.com.vn/video/255/ra-mat-sach-thai-giao-hanh-trinh-cua-yeu-thuong.html
Hành trình của yêu thương
Sẽ là sáo rỗng và nhàm chán khi chúng ta nhắc đi nhắc lại mãi những câu chuyện kể về tình yêu thương, trong khi điều cần thiết nhất có thể làm là ôm người ta thương yêu vào lòng, hôn nhẹ lên trán, mắt và má hồng rồi thì thầm: “Con đi học ngoan nhé!”
Được lớn lên trong vòng tay của cha mẹ, đón nhận đầy đủ tình yêu thương là ước mơ rất bình thường. Nhưng ước mơ ấy lại thật xa xôi với nhiều đứa trẻ ngày nay, khi mở trang web bất kỳ nào cũng có thể đọc được những số phận bị bỏ rơi, có trẻ bị bỏ rơi ngay từ trong bụng mẹ, cho đến khi chào đời, và cả khi trưởng thành vẫn mang thân phận bị ruồng bỏ.
Một ngày đáng nhớ của tháng 12 này, tại nhà của một giáo sư âm nhạc nổi tiếng ở Sài Gòn, có rất nhiều bà mẹ đến để nghe những câu chuyện kể lại hành trình yêu thương, bắt đầu từ một bào thai… Sau những lời ngợi ca các bà mẹ, có một ông bố cất tiếng nói về bờ vai của người cha. Nếu cõi lòng (dạ) người mẹ là nơi mở đầu cho mỗi số phận người, thì bờ vai người cha đã nâng đỡ chúng ta đi trên hành trình ấy. Hình ảnh một người cha để con trên vai cho con được nhìn khắp thế gian rõ hơn, cao hơn, chính là hình ảnh mong ước “con hơn cha, nhà có phúc”. Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, người đàn ông đã có những đứa con, đã giúp cho rất nhiều đứa trẻ chào đời và cũng cứu sống bao đứa trẻ khác, đã mô tả hình ảnh người cha đúng với giá trị và tinh thần nhân văn của nhân loại: hành trình của yêu thương chính là do mẹ và cha tạo ra.
Những đứa trẻ cô độc cho thấy sự khát khao tình yêu thương. Nên cũng chính những đứa trẻ ấy sẽ nhuốm đen lòng thù hận khi bị chối bỏ. Vậy làm sao để thân phận một con người, từ khi còn hoài thai, sinh ra đời đều được đi trong hành trình của yêu thương?
“Cái sinh linh này, tấm hình hài này từ đâu mà đến, sẽ ra sao ngày sau? Phải làm gì đây cho nó hạnh phúc nhất, cho tương lai nó tốt đẹp nhất? Mải nghĩ về nó mà không thấy cái tôi của mình nữa. Nó trở thành cái rún của vũ trụ chớ không phải cái tôi trở thành cái rún của vũ trụ như xưa. Lòng bi mẫn cũng từ đó mà tràn đầy. Thương người hơn, thấy rõ nỗi khổ đau của mình, của người hơn và từ đó muốn giúp đỡ, muốn nâng niu” (Con vào dạ, mạ đi tu – Đỗ Hồng Ngọc – trích từ tập “Thai giáo – hành trình của yêu thương”, HQ. Các bà mẹ, NXB Phụ Nữ 12.2012).
Thiên hạ sẽ thái bình biết bao nếu đứa trẻ nào cũng được bước đi trong yêu thương. Vì vậy, những tập sách nhỏ, những câu chuyện nhỏ và cả những tâm tình nho nhỏ về tình yêu thương của những bà mẹ, phần nào cũng an ủi được những lỗ hổng về các giá trị tình yêu đang mất dần trong một xã hội chỉ khuyến khích hưởng thụ vật chất. Hy vọng, với hành trình của yêu thương, họ sẽ tiếp tục nhân rộng, mở ra một chân trời mới đến với điều thiện – lành cho tâm hồn người, bớt đi những sinh linh bị bỏ rơi, những tâm hồn cô độc bị ruồng rẫy.
Hành trình của yêu thương bắt đầu bằng hành trình của thai giáo, đó cũng là mục đích của những bà mẹ đã trải nghiệm sau nhiều năm, cùng với những con người ý thức được giá trị của tình thương sau khi trải cả đời mình như giáo sư Trần Văn Khê, nhà giáo Đàm Lê Đức, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc… Tất cả chỉ nói một điều: sự sống này được nuôi dưỡng và sinh sôi một cách lành mạnh phải bằng hành trình của tình yêu thương chứ không thể là thứ gì khác.
Ngân Hà
(Saigon Tiếp thị)
Lời ngỏ
“Ăn Vóc Học Hay” là một tuyển tập những bài viết – mới có cũ có – của tôi trong nhiều năm qua liên quan tới chuyện “Ăn” chuyện “Học” của người bạn trẻ vừa bước chân vào một môi trường hoàn toàn mới- môi trường đại học.
Người xưa nói “một linh hồn minh mẫn trong một thân thể tráng kiện”, và như vậy, cũng có nghĩa là “một thân thể tráng kiện” chỉ có thể có ở “một linh hồn minh mẫn”.
Thân và tâm không thể tách rời nhau.
Tôi vừa nói một môi trường hoàn toàn mới? Phải, bởi vì em đang ở môi trường đại học, một nơi mà em đã có thể giăng rộng đôi cánh, bay lên những tầng cao của tri thức, rèn luyện thuần thục những kỹ năng và huân tập một thái độ, một cách sống, một nhân cách để có được hạnh phúc, để có thể giúp mình, giúp đời…
Tương lai trong tay ta. Em biết rồi đó!
Trương Thìn
Saigon 26.10.2012
Thư gởi bạn xa xôi,
Sáng nay tôi vừa vào thăm Trương Thìn ở bệnh viện Chợ Rẫy, khoa ICU (Săn sóc đặc biệt) nên viết ngay cho bạn mấy chữ vì biết bạn đang rất nóng lòng. Hỗm rày không ai được vào thăm nên bọn này chỉ biết tin từng ngày từng lúc qua chị bs Hà (vợ Thìn) hoặc bs Hùng, “phó tướng” của anh từ thời ở Viện Y dược học Dân tộc.
Primum non nocere
Đỗ Hồng Ngọc
Người bạn đồng nghiệp mới có đứa cháu nội “đầu lòng” phone tôi: “Ba má nó nhờ anh đến thăm nó một chút trước khi xuất viện để được yên tâm”, rồi thêm: “ vợ chồng nó đọc gần thuộc cuốn Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng của anh rồi đó!”.
Đông nghẹt. Chen chúc. Năm rồng phải đẻ mau chớ không nó thành… rắn!
Phòng có hai sản phụ vừa sanh xong 3, 4 ngày, sắp cho về. Cả hai đều sanh mổ. Một người so, một người rạ. Hai thằng con trai, đứa 3k6 đứa 3k4, mặt mày sáng sủa. Đứa 3k4 có bà nội Hàn quốc, coi ngày giờ từ bên đó nhắn qua dặn nếu mổ trễ vài ngày nữa thì tốt hơn, nhưng cô dâu đợi không được. Tôi an ủi, thôi thì sau này nó không làm tổng thống cũng làm thủ tướng, đừng lo!
“Con vào dạ Mạ đi tu”
BS. Đỗ Hồng Ngọc
“Mạ” là Mẹ. Con vào dạ, mạ đi tu là khi “cấn thai” vào lòng tự nhiên người mẹ nào cũng … “đi tu”! “Đi tu” đây không có nghĩa là xuống tóc, vào chùa gõ mõ tụng kinh mà chỉ có nghĩa là sửa mình, thay đổi mình, từ ngoài vào trong, từ trong ra ngoài. Mọi thứ ở người mẹ phải sửa sang, phải “tu chỉnh”, nên mới có câu “con vào dạ mạ đi tu”!
Sửa mình không dễ. Nhưng một khi có “con vào dạ” rồi thì tự dưng phải sửa thôi. Bởi có “sửa” thì mọi thứ mới tốt đẹp cho con, cho mẹ, và cho cả gia đình.
Thực ra, không chỉ “mạ đi tu”, mà người cha cùng cả nhà cũng đi tu với mạ!
“Con vào dạ” ấy là lúc mang vào lòng cả một thế giới, cả một kiếp người. Cái sinh linh bé bỏng này nó đến từ đâu? Nó đi về đâu? Nó sẽ ra sao? Nó đến cách nào nó đi cách nào? Người mẹ bỗng trở thành triết gia một sớm một chiều!
Hội ngộ- Tâm tình về cuốn
Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng.
Đỗ Hồng Ngọc
Hội quán Các Bà Mẹ đã có sáng kiến tổ chức một buổi Hội ngộ – Tâm tình về cuốn Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng (VCCBMSCĐL), tại nhà riêng GS Trần Văn Khê ngày thứ Bảy 18.8.2012 tạo cơ hội giao lưu, gặp gỡ giữa tác giả và các độc giả gần xa. Điều thú vị là cuốn sách được xuất bản lần đầu năm1974 cũng là năm sinh của một số bạn trong Hội quán CBM.
Đã 38 năm rồi còn gì! Thời gian thấm thoát!
Câu hỏi được nhiều người đặt ra là trong “hoàn cảnh” nào tác giả đã viết nên cuốn sách này?
Cho lần đầu làm mẹ
Ngân Hà
(Báo Saigon Tiếp Thị ngày thứ Tư, 22.8.2012)
SGTT.VN – “Sao lại viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng? Có đứa nào mà chẳng là con đầu lòng? Có đứa nào giống với đứa nào đâu? Mỗi đứa là một khám phá mới, một ngạc nhiên mới cho ta. Nhưng dù sao, với đứa con đầu lòng chúng ta cũng bỡ ngỡ nhiều hơn, vụng về nhiều hơn mà lo lắng cũng nhiều hơn…”
Những dòng trên trích từ lời ngỏ cuốn sách Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng, tác giả là một bác sĩ quen tên: Đỗ Hồng Ngọc.xem tiếp …
IQ và EQ
Đỗ Hồng Ngọc
IQ (intelligent quotient), thương số thông minh và EQ (emotional quotient), thương số cảm xúc khác nhau. Người IQ cao thì dễ thành công trong học tập, dễ trở thành nhà bác học, nhà khoa học, ra đời tìm được việc làm tốt, lương cao, đời sống sung túc nhưng cũng là người dễ tự mãn, tự cao tự đại, coi thường người khác, nên dễ rơi vào cô đơn, gặp thất bại mau nản lòng, buồn chán, dẫn đến trầm cảm, thậm chí… tự tử ! Còn người EQ cao thì thường ít thành công trong trường học mà lại thành công trong trường đời. Ấy là nhờ họ có khả năng kiểm soát cảm xúc của mình và quan trọng hơn, thấu cảm được với người, lạc quan, tự tin. Người có EQ cao là người có khả năng… lãnh đạo, biết làm việc nhóm, biết tôn trọng và lắng nghe người khác nên dễ thành công, dễ lôi kéo người ta theo mình. Trong nghề nghiệp, họ bền bỉ, dễ thăng tiến. Gia đình dễ có hạnh phúc vì biết san sẻ, tôn trọng nhau, và… chung thủy.
Ghi chú: Mấy năm gần đây, tôi có dịp viết hoặc trao đổi nơi này nơi kia về đề tài Thiền và Sức khỏe cũng như Thở để chữa bệnh. Tủ sách Phật học TỪ QUANG, chùa Xá Lợi, Tập 1-2012, mới đây có đăng bài Thiền và Thở. Xin được chia sẻ cùng các bạn.
Thân mến,
ĐHN.
Thiền và Thở
BS. Đỗ Hồng Ngọc
Câu hỏi đặt ra là vì sao bệnh viện mở ra ngày càng nhiều mà lúc nào cũng “quá tải”? Vì sao con người bây giờ tiện nghi dồi dào mà đau ốm triền miên? Vì sao bệnh nhiễm gia tăng và bệnh do hành vi lối sống ngày một phát triển trong khi khoa học y học tiến như vũ bão? Rõ ràng sức khỏe không phải là chuyện của y tế. Sức khỏe là chuyện của mỗi người, của mọi người. Đời sống càng tiện nghi, nhu cầu vật chất càng được thõa mãn thì con người càng xa lạ với tự nhiên, với chính mình. Stress chính là nguyên nhân của 60-90% bệnh lý đưa người ta đến bác sĩ. Mà bác sĩ thì chỉ chữa được cái đau chứ không chữa được cái khổ, chữa được cái bệnh, chứ không chữa được cái hoạn.
Thiền có thể góp phần giải quyết căn cơ. Nhưng thiền là gì? Cách nào? Hơn hai ngàn năm trăm năm trước, một nhà minh triết – Đức Phật- bảo đừng vội tin, cứ đến nếm thử đi rồi biết. Đến và nếm thử. Đến là thực hành. Làm đi, đừng nói nữa. Đừng “hí luận” nữa. Nếm thử là cảm nhận. Phải tự mình cảm nhận, tự mình thể nghiệm để cảm nhận, không thể nhờ ai khác.
GIA ĐÌNH NỮ HỘ SINH
Ghi Chú: Trường Nữ hộ sinh Quốc gia tại Sài gòn được thành lập năm 1947. Năm 1975 trở thành ngành Nữ hộ sinh trường Trung học Kỹ thuật Y tế 3- Bộ Y tế. Năm 1998 sáp nhập vào Đại học Y Dược Tp. Hồ Chí Minh, trở thành Bộ môn Hộ sinh. Gia đình Nữ Hộ Sinh được hình thành vào năm 2001, do một số các chị em NHS đứng ra tổ chức nhằm họp mặt hằng năm, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tặng học bổng cho đàn em và ra một tập san kỷ niệm. Năm 2011, Gia đình Nữ Hộ Sinh tổ chức họp mặt kỷ niệm 10 năm. Hôm đó tôi nhớ chỉ có 3 vị “đàn ông” là BS Nguyễn Lân Đính, Đỗ Hồng Ngọc và anh Mai Huỳnh, phu quân của cô Tâm Giao (cô là huấn luyện viên nội trú, đã mất 2003). Tôi được mời phát biểu như một cựu giảng viên của trường những ngày xa xưa. Tính ra cũng đã 40 năm! Bạch Nhạn, NHS khóa 28 (1973-1976), sau khi gắn huy hiệu Gia đình NHS cho tôi đã nhắc lại một kỷ niệm ngày thi “vấn đáp” năm đó, có cô Nguyễn Thị Ngọc Phượng và thầy Đỗ Hồng Ngọc ngồi giám khảo, cô Phương đã “quay” cô tận tình đến nỗi thầy Ngọc phải kêu “Thôi, tha cho nó đi!”. Mới đó mà đã 35 năm rồi! Các cô đã ghi băng lời phát biểu của tôi và gởi lại tặng. Nay xin chia sẻ cùng các bạn, các chị NHS gần xa như một kỷ niệm. (ĐHN).
Phát biểu của BS. ĐỔ HỒNG NGỌC
Nguyên giảng viên Trường Nữ Hộ Sinh Quốc Gia Sài Gòn
Kính chào các chị và các bạn,
Tôi thật hết sức cảm động thấy hôm nay có buổi họp mặt nhiều thế hệ Nữ hộ sinh Saigon như thế này. Tôi có khá nhiều kỷ niệm tại Bệnh viện Từ Dũ và Trường Nữ hộ sinh quốc gia, bởi vì từ năm 1965, tôi đã được thực tập tại đây và năm 1972 tôi đã có dịp tham gia giảng dạy cho Trường về môn Nhi khoa. Bà mẹ đương nhiên là dính tới trẻ em rồi, nên NHS phải học môn Nhi khoa để biết chăm sóc trẻ sơ sinh. Lúc đó tôi đang làm việc tại B.V Nhi Đồng Saigon và đã có ít nhiều kinh nghiệm, nên được BS Dương Thị Thanh Liên – một đàn chị, một bậc thầy của tôi ở Nhi Đồng- mời giảng dạy khoảng 40 tiết Nhi khoa cho trường NHS.
Tôi vẫn còn nhớ những năm đó dạy ở Trường Nữ hộ sinh rất là thú vị, vui lắm, các cô rất chịu khó học. Bây giờ thỉnh thoảng tôi đi các tỉnh làm việc, ngạc nhiên gặp lại các chị NHS tuy đã nhiều tuổi vẫn còn nhớ “Thầy Ngọc” và ân cần niềm nở nhắc lại những kỷ niệm xưa.
Hôm nay được dự buổi họp mặt này, nghe các chị các cô nhắc lại những hình ảnh cũ tôi rất xúc động. Bởi vì đã sống và lớn lên ở Sài Gòn này và gắn bó với trường Nữ hộ sinh cả 10 năm trời nên có nhiều kỷ niệm lắm. Sau năm 1975, tôi vẫn được chị Ba Thương mời tiếp tục giảng dạy môn Nhi khoa như cũ. Đặc biệt những năm đó tôi còn nhớ BS Nguyễn thị Ngọc Phượng và tôi ngồi hỏi thi vấn đáp tốt nghiệp NHS rất vui. Buổi thi vấn đáp thực chất là một buổi học mở rộng, với những tình huống “hốc búa” dựa trên thực tế. Khi một cô sinh viên được mời lên thì tất cả các cô khác đều có mặt để dự nghe. Đó là cơ hội rất tốt để được học thêm. Dĩ nhiên không cô nào phải bị rớt ở phần “vấn đáp” này.
Tôi tiếc đến trễ, nên chưa được gắn huy hiệu Gia đình NHS này. Đẹp và ý nghĩa lắm. Lát nữa nhớ cho xin một cái nhé! Những bài phát biểu của các chị nãy giờ rất cảm động, nhắc nhở những kỷ niệm dưới mái trường. Có một chị có nhận xét rất hay là trên huy hiệu thay vì vẽ cái hình ảnh tử cung thì vẽ trái tim, bây giờ tôi mới nhớ hình ảnh tử cung cũng giống như trái tim thôi!
Kỷ niệm mà tôi nhớ nhất đối với Bệnh viện Từ Dũ đó là năm 1965 tôi đang là sinh viên y khoa năm thứ 3 đi thực tập tại đây, còn lớ ngớ lắm. Thời đó sinh viên y khoa học 7 năm, năm thứ 3 mới được đi thực tập đở đẻ, mà phải đỡ được 20 cas sanh thường. Những lần đầu lớ ngớ không biết gì, nhờ các chị NHS hướng dẫn cho. Lúc đó có chị Hạ Thị Dung, chị Trương thị Lệ… mấy chị rành lắm và rất tử tế, giúp tôi đợi ở phòng trực để “bắt ca”. Phải lựa những “ca” dễ dễ một chút, đừng có chọn trường hợp mới sanh con đầu lòng hay đã có nhiều con mà phải chọn sanh con thứ 2 chẳng hạn, nhất là đừng có bệnh hoạn gì hết. Tôi nhớ cái phòng sanh trên lầu, hình vòng cung, che kiếng, nhìn ra ngã tư đường Cao Thắng và Hồng Thập Tự (nay là Nguyễn thị Minh Khai). Những năm đó Saigon rất lộn xộn, thời chiến tranh mà! Đường phố nhộn nhịp những nhóm người đi biểu tình. Nhưng ở bên trong phòng sanh yên ả, mọi người lo nhiệm vụ của mình. Tôi theo dõi, chăm sóc sản phụ, đến gần sáng thì sanh xong. Lúc đỡ được em bé ra mẹ tròn con vuông thì tôi rất là xúc động và ngay tức khắc viết một bài thơ. Vậy thì không có lý do gì mà hôm nay tôi không đọc cho các cô các chị nghe, đúng không? Bài thơ đó có tên là THƯ CHO BÉ SƠ SINH, giống như mình là đàn anh viết cho em bé mình mới đỡ đẻ ra, nên tôi gọi là cái “thư”. Bài thơ đó như vầy:
Khi em cất tiếng khóc chào đời
Anh đại diện đời chào em bằng nụ cười
Lớn lên nhớ đừng hỏi tại sao có kẻ cười người khóc
Trong cùng một cảnh ngộ nghe em
Anh nhỏ vào mắt em thứ thuốc màu nâu
Nói là để ngừa đau mắt
Ngay lúc đó em đã không nhìn đời qua mắt thực
Nhớ đừng hỏi vì sao đời tối đen
Khi anh cắt rún cho em
Anh đã xin lỗi chân thành rồi đó nhé
Vì từ nay em đã phải cô đơn
Em đã phải xa địa đàng lòng mẹ
Em là gái là trai anh chẳng quan tâm
Nhưng khi em biết thẹn thùng
Sẽ biết thế nào là nước mắt trong đêm
Khi tình yêu tìm đến
Anh đã không quên buộc étiquette vào tay em
Em được dán nhãn hiệu từ giây phút đó
Nhớ đừng tự hỏi tôi là ai khi lớn khôn
Cũng đừng ngạc nhiên sao đời nhiều nhãn hiệu
Khi em mở mắt ngỡ ngàng nhìn anh
Anh cũng ngỡ ngàng nhìn qua khung kính cửa
Một ngày đã thức giấc với vội vàng, với hoang mang,
Với những danh từ đao to búa lớn
Để bịp lừa để đổ máu đó em
Thôi trân trọng chào em
Mời em nhập cuộc
Chúng mình cùng chung
Số phận
Con người…
Bài thơ tôi viết rất nhanh, chừng mươi phút là xong. Lúc làm rapport (báo cáo bệnh án) cho thầy, tôi cao hứng chép luôn bài thơ vào đó. Sáng hôm sau Giáo sư Hoàng Ngọc Minh, chắc các chị còn nhớ thầy Hồng, thầy Minh, coi bệnh án, kêu tôi vô rầy : “Đỡ đẻ không lo đỡ đẻ, lo làm thơ !”. Tôi nói tôi đỡ đẻ đàng hoàng rồi mới làm thơ, thì thầy cười. Sáng hôm sau tôi ngạc nhiên thấy bài thơ đã được ai chép trên bảng đen và các bạn sinh viên y khoa với các NHS thời đó thuộc bài thơ này rất nhanh. Rồi bài thơ được đăng ngay trên báo Tình Thương của SV Y khoa Saigon nữa. Năm 1973, tôi bất ngờ thấy BS Lương Phán, giám đốc một bệnh viện đến gặp, nói xin bài thơ đó để đăng trong tập san Y học của ông. Sau đó bài thơ lại được nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu -lúc đó đang ở trong tù- đọc được (từ tạp chí y học này) và đem phổ nhạc. Năm 1975 anh Phạm Trọng Cầu ra tù, chống nạng tìm đến nhà thăm tôi, tặng tôi bài nhạc. Ổng nói bài này ổng phổ Thư cho bé sơ sinh là có ý để cho Thái Thanh hát, bây giờ không còn phù hợp nữa rồi nên tặng tôi làm kỷ niệm thôi!
Chị Thúy Hiền, Trưởng BĐD thay mặt Gia đình NHS nhận tập thơ "Thư cho bé sơ sinh" thầy Ngọc tặng.
Cách đây hơn mười năm, có 3 vị bác sĩ ở ngoài Bắc, là giảng viên trường Trung học y tế tỉnh Phú Thọ vào thực tập chỗ tôi, Trung tâm Truyền thông- Giáo dục sức khỏe Tp.HCM, trong lúc trò chuyện bất ngờ biết tôi là tác giả bài thơ Thư cho bé sơ sinh thì thầy Nguyễn Hồng Hải đã ôm chầm lấy tôi cảm động hỏi ủa anh là tác giả bài thơ này đó hả ? Thầy nói mười mấy năm nay, năm nào thầy cũng đọc cho lớp NHS ở trường Trung học y tế Phú Thọ nghe mà không biết tác giả là ai, chỉ nói là của « khuyết danh » thôi. Gần đây, tôi lại thấy bài thơ xuất hiện trên Internet, với bản dịch tiếng Anh. Tìm hiểu mới biết là của một kỷ sư trẻ, hình như đang làm việc ở nước ngoài (?), một bản dịch với lời bình khá hay trên Phát’Blog 2004.
Hôm nay rất mừng được biết các hoạt động của « Gia đình Nữ Hộ Sinh », và nghe đã được mở rộng ra trên toàn quốc, một điều rất quý. Tôi nghĩ ngoài những hoạt động như cấp học bổng, tổ chức những buổi giao lưu, du ngoạn… cho các chị đa số có tuổi cũng nên mở rộng cho những NHS trẻ tham gia. Tre già măng mọc. Tre mà còn làm việc được thì cứ tiếp tục, nhưng măng cứ mọc thì nó sẽ sôi động hơn. Nếu có thể thì tổ chức thêm các buổi sinh hoạt khoa học kỹ thuật của ngành Hộ sinh để nâng cao trình độ, cập nhật những tiến bộ mới mẻ của ngành này trên thế giới, tiếp tục duy trì chuyện học của mình, chớ đừng để thời gian trôi mà mình không có tiến bộ. Chẳng hạn gần đây tôi thấy bên Thụy Điển có những phương pháp hộ sinh rất hay, và tỉ lệ tử vong trẻ sơ sinh thấp hơn cả ở Mỹ và Nhật. Họ không bắt sản phụ nằm dạng chân khó chịu trên giường sanh nữa, mà để họ tùy nghi, đi lại, bò, lăn, ôm chân giường, chân bàn, chân ghế… miễn sao thấy dễ chịu. Nằm trên bàn, cột tay cột chân rặn đẻ rất khó, nó không tự nhiên! Trở lại với thiên nhiên, giống như hồi xưa sản phụ đau đẻ, chạy vào rừng, ôm gốc cây rặn đẻ, xong bồng đứa nhỏ nhúng xuống nước suối cho nó khóc thét lên giống như mình xịt alcool, vỗ mông bây giờ vậy. Nhưng có điều là phải vệ sinh vô trùng, tránh tétanos. Nhờ học mãi, chúng ta thấy chúng ta còn trẻ lâu hơn chứ không thì thời gian nó trôi mau lắm!
Tôi có đọc tập san Gia đình Nữ hộ sinh của các chị, thấy rất dễ thương và cảm động, có cả những bài viết tay cũng được đưa vào với hình ảnh nhiều thế hệ, kẻ còn người mất. Nhưng nếu được chúng ta tập hợp nhiều người viết hơn nữa, rồi sắp xếp lại cho nó hay hơn. Nhờ giới trẻ, mấy em sinh viên trẻ giỏi vi tính hơn mình, giúp dàn trang, trình bày thì tập san sẽ là một sợi dây để nối kết tốt lắm.
Xin chân thành cảm ơn và chúc sức khỏe.
( Từ Dũ 4.12.2011)
MỘT SỐ CÂU HỎI TRONG BUỔI GIAO LƯU 8/4/2012 (Tham Khảo)
1 BS ơi, con em 9 tuổi, cháu mới dậy thì nhưng vẫn còn trẻ con, chưa biết ngượng. Vậy làm sao để nói rõ cách tự bảo vệ bản thân vì cháu chưa hiểu?
2 Cháu 9 tuổi hỏi mẹ: Làm sao ba đưa tinh trùng vào cho mẹ được? Mong BS hướng dẫn để trả lời cho bé hiểu. Cám ơn BS.
3 Kính BS xin được chỉ dẫn PH phải giải thích như thế nào khi bé trai thắc mắc: mỗi khi mắc tiểu thì chim dựng đứng lên? ( Bé hỏi có phải do chim bé có xương không?) bé trai 9 tuổi. Xin cám ơn BS.
4 Thưa BS, con gái em 8 tuổi học lớp 2, dạo gần đây cô giáo có báo lại là em bé có biểu hiện giống như tự thủ dâm trong giờ ngủ trưa, em rất lo khi nhận tin này và đang bối rối không biết nói chuyện với con như thế nào để giúp bé không nên lặp lại hành động này. Mong BS tư vấn giúp em.
5 Bác Ngọc ơi, 2 thằng con trai em ( 1- 16 tuổi, 1- 12 tuổi) đã dậy thì hết rồi. Trước đây 2 đứa thường tắm chung, thậm chí chúng cùng chờ nhau đi học về để tắm chung. Khoảng 6 tháng nay thì cậu em không chịu tắm với anh Hai nữa và khi tắm thì đóng kín cửa, cài chốt cẩn thận, tắm cũng lâu hơn. Như vậy có gì là không ổn. Nếu có thì em phải làm sao? Trong khi cậu anh vẫn bình thường, đôi khi còn nói với em rằng: Bộ mày hổng giống tao hả? Tâm sự cùng bác Ngọc, xin bác có đôi lời cho em hiểu.
6 Con gái tôi năm nay 9 tuổi, tôi có cho cháu đọc cuốn “ Con được sinh ra như thế nào?” Cuốn sách nói về quá trình thụ tinh và hình thành mầm sống-> ra đời. Sau khi đọc, cháu thường hỏi tôi lúc nào có thể thụ tinh thành công. Tôi rất ngại khi cháu hỏi vì cháu chưa đến chu kỳ kinh nguyệt nên tôi chưa thể giải thích. Mong BS cho lời khuyên.
7 BS cho biết: “ Lý do nào hiện nay có thể gây nên việc dậy thì sớm ở bé trai và bé gái?”
8 Thưa BS, nhờ BS cho lời khuyên: 2 con trai của em năm nay 9 tuổi, đôi khi cả nhà cùng ngồi xem phim ( tâm lý XH hoặc hành động) đến cảnh nhạy cảm ( 2 người hôn nhau hoặc âu yếm nhau) thì ba mẹ nên làm gì? Chuyển sang kênh khác hay xem đó là chuyện bình thường? có 1 thằng rất mắc cỡ khi xem cảnh đó, chạy trốn hay giả bộ xem cảnh đó nhưng lại lén nhìn TV.
Tương tự như vậy, nó phản ứng khi thấy ba ôm hôn mẹ hoặc nằm kế bên mẹ. Vậy 2 vợ chồng cần cư xử như thế nào? ( Hiện nay cả nhà nằm ngủ chung 1 phòng)
9 Con trai lớp 3 hỏi: Vì sao mẹ sinh ra con. Em không biết trả lời ntn? Bố với mẹ giao phối như thế nào để sinh ra con?
10 Thưa BS, tôi có 1 bé 10 tuổi, đang học lớp 4. Cháu hay xem phim thấy cảnh những cảnh ôm nhau. Bé hỏi: tại sao họ không hôn giống như ba hôn con mà hôn miệng với nhau vậy ba, mà hôn như vậy thì có gì không? Sao ai cũng hôn như vậy? Tôi nên giải thích với cháu ntn thưa BS?
11 Em có 1 bé gái 9 tuổi- đang học lớp 3 nhưng tới giờ bé vẫn không chịu ngủ riêng mặc dù bé có phòng riêng. Một lần em tình cờ thấy bé lấy gương soi và lấy cả điện thoại của em để chụp bộ phận sinh dục của mình. Em rất bối rối, không biết nên xử trí như thế nào?
12 Thưa BS, xin hãy hướng dẫn tôi cách trò chuyện với con trẻ trong trường hợp: “ vợ chồng tôi gần gũi nhau và vô tình con gái 12 tuổi trông thấy. Cháu trở nên trầm lặng, còn tôi bối rối vô cùng…”
13 Xin BS cho biết khi nào bé trai có thể mặc quần lót thì phù hợp. Cháu sợ nếu cho bé mặc sớm quá thì bộ phận sinh dục sẽ không phát triển tốt.
14 Những phương pháp vệ sinh cần thiết đối với tuổi dậy thì. Ví dụ: có nên dùng nước rửa vệ sinh phụ nữ không? Kinh nguyệt không đều và đau thì có nên cho cháu uống thuốc không? Đi khám thì BS không cho thuốc gì cả.
15 Cháu ngoại tôi 9 tuổi ( bé gái), mỗi lần chơi giỡn với tôi, cháu thường hay nằm sấp và chồm lên và để chạm bộ phận sinh dục của cháu vào người tôi . Như vậy tôi có thể xem đó là có vấn đề về sinh lý hay không?
16 Nhà không có điều kiện để ba mẹ và con cái ngủ phòng riêng. Vậy nếu bọn trẻ nhìn thấy sinh hoạt vợ chồng thì phải giải thích làm sao ạ?
17 Bé trai học lớp 5, đang học GDGT về hỏi mẹ: làm sao ba xuất tinh được, trứng của mẹ ở đâu? Vậy tinh trùng dính trên quần áo mẹ? Bé ga-lăng hơn những bé trai khác và được các bé gái nhỏ tuổi hơn thích , bé cũng rất thích nhiều bé gái khác, nay bé này mai bá khác nên định hướng sự chung thủy cho bé ra sao?
18 Bé trai mới 11 tháng, mỗi lần cởi truồng hay lấy tay chọc phá con chim. Như vậy có nên cản con không được làm như vậy hay không, hoặc giải thích như thế nào cho bé rõ.
19 Con gái tôi 15 tuổi. Thỉnh thoảng cháu xin đi xem phim, hay đi sinh nhật bạn mỗi lần thế, cháu cùng nhóm bạn đi thành từng cặp một (mỗi bạn gái đi cùng 1 bạn trai). Tôi rất lo. Xin Bác sĩ cho lời khuyên:
– Tôi phải làm gì, khi cháu hay nói dối cha mẹ như vậy.
– Tôi có nên tiếp tục cho cháu đi mỗi khi cháu xin phép như vậy nữa không?
20 Con gái 9 tuổi hỏi: “Em bé được tạo ra như thế nào?”. Tôi hứa sẽ trả lời nhưng chưa nghĩ ra cách. Nhờ BS tư vấn.
21 Thưa Bác sĩ: Bé của cháu thường hỏi: Tại sao ba và mẹ sinh ra con? Tại sao con lại chui ra từ trong bụng mẹ?
22 Bé gái 9 tuổi bắt đầu có dấu hiệu dậy thì vậy có biện pháp nào làm chậm lại quá trình này cho đến đúng tuổi dậy thì (12-14 tuổi)
23 Mẹ ơi làm sao có bầu được vậy? Muốn sanh em trai hay gái thì làm sao? ( tại cháu nghe đi canh con trai, con gái từ hàng xóm).
24 Hiện tượng thủ dâm có xảy ra với trẻ 5 tuổi không? Con trai tôi 5 tuổi, mỗi tối trước khi ngủ, cháu cứ nằm sấp, lắc qua lắc lại và nói cảm thấy đã dễ chịu. Như vậy có phải là thủ dâm không. Bé còn nhỏ quá, giải thích như thế nào cho bé hiểu?
25 Xin hỏi Bác sĩ:
– Khi nào có thể bắt đầu giáo dục giới tính.
– Có thể chỉ cho cháu cách bảo vệ bản thân.
26 Làm thế nào để dạy con nói không với vấn đề tình dục sớm? Và làm sao để các con tâm sự với bố mẹ về vấn đề giới tính, tình dục? Xin Bác sĩ cho lời khuyên ạ. Xin cảm ơn.
27 Em có cháu gái năm nay 8 tuổi. Cháu luôn nghĩ mọi người ôm & nựng cháu là thương, quý cháu. Em rất sợ cháu chưa biết phân biệt giữa thương & sàm sỡ nhưng em chưa tìm ra cách nói phù hợp với lứa tuổi của cháu. Nếu nói theo cách người lớn hiểu thì cháu sẽ có thể có suy nghĩ lệch lạc, dẫn đến đề phòng tất cả người khác phái, thậm chí tò mò tự tìm hiểu dẫn đến hiểu sai vấn đề. Hiện tại, em chỉ có thể nói: “Con đừng để ai sờ vào người con vì có thể tay người khác không sạch làm da con bị dị ứng.” Nhưng cháu hỏi lại “ Làm sao con tránh được?” thì em không biết cách trả lời. Mong BS giúp em.
28 Con trai của em năm nay 14 tuổi, cách đây 6 tháng cháu đi học về nói: “ mẹ ơi! Khi mẹ có bạn trai thì mẹ bao nhiêu tuổi?” và cháu nói luôn hôm nay con có bạn gái rồi mẹ ạ.”. Sau đó, bình quân khoảng 1,5 tháng em nghe cháu nói chia tay với bạn gái ấy rồi và chừng 1 tuần sau thì nghe nó nói con quen bạn khác”. Thưa BS, em băn khoăn có điều gì sai trật trong tâm lý của nó không? Làm sao để định hướng cho nó hướng đến sự bền vững trong khi thích, mến người bạn khác giới.
29 Con tôi 8 tuổi hơi bị hẹp bao qui đầu. Mong BS tư vấn nên cắt hay nong? Nên giải quyết ngay bây giờ hay từ từ. Nếu nong có ảnh hưởng tâm lý của bé không?
30 Con trai em 10 tuổi, có hành động thủ dâm nhiều lần mà mẹ cháu đã thấy ( khi tắm, khi ngồi học bài…). Mẹ cháu rất lo và đã lựa lời giải thích cho cháu hiểu tác hại, đồng thời hướng cháu tới các hoạt động khác như đàn, tập thể thao, đọc sách. Tuy nhiên khi không có ai ở gần ( khi tắm) thì cháu vẫn đôi lúc thủ dâm. Ba cháu cho rằng tuổi này như vậy là bình thường và không muốn “can thiệp’ hay tham gia ý kiến gì nhưng mẹ cháu lại lo việc này sẽ kéo dài, dẫn tới cháu làm với bạn gái ( sau này) sớm hơn thì sao? Việc này sẽ kéo dài bao lâu?Đây có phải là biểu hiện của dậy thì không? Có cách gì khác hơn để ngăn cản không?
31 Làm sao để nói và giải thích với 2 con trai ( 10 và 3 tuổi) khi các bé tình cờ thấy cảnh nóng trên phim ảnh hoặc nguy hiểm hơn là thấy được “ cảnh nóng” hay âu yếm của ba mẹ mình?
32 Con trai tôi 9 tuổi hỏi những câu sau: cưỡng bức là gì? Cưỡng dâm là gì? Hiếp dâm là gì? Con nghe người ta nói ô-môi là gì? Pê-đê là gì? Vậy cháu trong độ tuổi này chúng ta giải thích với cháu được chưa?
33 Trong gia đình tôi có 4 cháu gái và 1 cháu trai – không biết có ảnh hưởng gì về giới tính không? Nhưng cháu trai vẫn xem mình là phái nữ, cử chỉ và hành động của cháu không như các cháu trai khác. Tôi không biết phải xử sự như thế nào cho đúng mà không làm tổn thương hay ảnh hưởng đến tâm sinh lý của cháu.
34 Tôi có 1 cháu trai 10 tuổi và 1 cháu gái 11 tuổi nhiều lúc tôi cảm thấy bối rối khi giải thích về vấn đề giới tính với cả 2 cháu cùng 1 lúc, khi đó không biết diễn đạt ra sao? Xin BS tư vấn giúp.
35 BS có thể hướng dẫn những nguyên tắc giải thích các khái niệm về GDGT cho những độ tuổi khác nhau hoặc cho biết có những tài liệu nào hiện nay hướng dẫn về vấn đề này không?
36 Con trai cháu hiện nay 10 tuổi, bé rất tình cảm những lúc 2 mẹ con nằm cạnh nhau cháu thường ôm mẹ, sờ ti mẹ. Không hiểu có phải đó là bé tò mò về giới tính không ạ?
37 (……..)
“Hiểu và trò chuyện với con trẻ về giới tính”
Đó là buổi Trò chuyện thân mật giữa Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc với các phụ huynh có con em từ 7-12 tuổi tại cơ sở Hoàng Văn Thụ, hệ thống trường Việt Úc do Hội quán Các bà mẹ phối hợp tổ chức.
Dưới đây là phần trích một số thông tin trên báo chí về buổi Trò chuyện thú vị và hữu ích này, cùng một số câu hỏi các vị phụ huynh đã đặt ra trong buổi Giao lưu để tham khảo.
(Xem tiếp phần 2 và 3)
(ĐHN)
