Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc

Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc

Thư gởi bạn xa xôi: Chuyến về Lai Vung

By 2 Bình luận

Chuyến về Lai Vung

Nói đến Lai Vung người ta nghĩ ngay đến Nem! Dĩ nhiên rồi. Nhưng Lai Vung còn có quýt. Quýt hồng nổi tiếng. Đặc biệt vào mùa Tết. Mùa này chưa Tết nhưng chỉ cần coi cái vườn quýt xanh ngút ngàn đủ sướng. Rồi tự hứa trong lòng: Mùa Tết lại về Lai Vung…

Quýt Lai Vung (ảnh: Trần Duy)

Lần này đi là đi theo Thân Trọng Minh, người bạn đồng môn từ hơn nửa thế kỷ trước. Anh nói mình đến Sadec, về Lai Vung, rồi đi sâu vào xã Long Hậu thì có anh chị bạn rất thân là Nguyễn Đồng Quan và vợ là Hồ Thị Bạch Nhạn đón tiếp… Anh là một thầy giáo, gốc Lai Vung còn chị không ai xa lạ, là chị của Hồ Thanh Ngạn, người bạn văn chung của chúng tôi đã mất, gốc Huế. Lần này Ngọc sẽ là ”khách quý” của anh chị Quan – Nhạn đó nhé. Minh căn dặn. Sẽ ở khách sạn ngàn sao, đi thuyền trên rạch và được ăn đủ thứ đặc sản miệt vườn. Nghe mê quá. Chuyến đi ngoài Minh/Hằng còn có cặp Lê Ký Thương/Kim Quy, những người bạn thân thiết của ”gánh hát” mình. Thu Vàng đang ở Đà Nẵng nghe tiếc hùi hụi. Các bạn Duyên/Tùng, Nguyệt Mai, Khánh MInh… thì đặt hàng, bận gì thì bận, phải viết ngay Thư gởi bạn xa xôi đó nha.

Sadec thì mình đi lại đã nhiều lần. Cũng có đi ngang Lai Vung, nhưng chỉ dừng mua Nem chớ chưa lần nào vào sâu trong vườn quýt. Ngoài ”phần cứng” do TTM ”thiết kế”, mình đóng góp thêm “phần mềm” cho chuyến đi, cà rịch cà tang, ghé nơi này nơi khác theo…truyền thống giang hồ vặt. Đầu tiên đề nghị các bạn ghé Mỹ Tho, ra tận bờ sông Tiền (Mekong) ăn hủ tiếu Mỹ Tho có tiếng từ xưa. Nhớ Trang Thế Hy, xưa ở bên kia cầu Rạch Miễu, từng có một truyện ngắn đặc sắc : Mỹ Thơ!

Sau đó đề nghị các bạn ghé thăm khu Di tích Rạch Gầm – Xoài Mút, nơi Quang Trung đại phá quân Xiêm! Các bạn lâu nay chỉ đi quốc lộ 1, chưa từng ghé nơi này. Ai cũng ngạc nhiên sao có một khu Di tích hùng vĩ mà thanh nhã đến thế, lại ít người biết. Chụp vài tấm hình lưu niệm.

Dưới tượng đài Quang Trung, khu Di tích Rạch Gầm-Xoài Mút

Ngôi nhà rường Nam bộ trong khu Di tích

Sông Tiền, vùng Rạch Gầm- Xoài Mút, nơi trận chiến xảy ra.

 

Sau khi tham quan khu Di tích, đoàn tiếp tục đi dọc tả ngạn sông Tiền về phương Nam, giữa những khu vườn cây trái xum xuê của Vĩnh Kim, hướng về Cai Lậy, Cái Bè.

Dọc đường nhiều quán xá đơn sơ bày bán trái cây các loại. Mùa này chưa có vú sữa, xoài, măng cụt… nhưng nhiều sa-pô-chê, sầu riêng cũng rất ngon.

”Cô hàng sầu riêng” mời mua một trái sầu riêng chín cây thơm lừng…

Quán bên đường… có võng đu đưa…

Rời Mỹ Tho, đoàn đi qua cầu Mỹ Thuận. Mọi người nhắc thuở đi phà. Sao quên được! “Em đi mau kẽo trễ chuyến phà đêm…”

Qua cầu Mỹ Thuận quẹo phải thì về Sadec. Đi ngang qua Nha Mân, vùng nổi tiếng nhiều gái đẹp. Mà theo truyền thuyết thì vua Gia Long lúc còn bôn ba vùng này  đã ”bỏ” lại nhiều mỹ nữ (lúc đó chưa gọi là phi tần!).

Xe chạy ngang Nha Mân, mình hỏi, ủa sao chẳng thấy cô nào đẹp hết trơn vậy? Mấy người đẹp ở trong vườn chớ ai đứng đây cho ông thấy!

Từ thành phố Sadec về Lai Vung khoảng hơn mười cây số, từ đó đi sâu vào xã Long Hậu, ngang chợ Long Thành, dọc theo những dòng kênh chẳng chịt. Vùng này Long nhiều quá. Địa danh toàn Long. Thì ra nói vua Gia Long từng bôn ba ở đây khá lâu, cho nên vùng này bây giờ con gái cũng rất đẹp! Xe quanh co qua mấy cây cầu ngang nhỏ xíu. Lỡ xe lên cầu mà bên kia cũng có xe đang lên thì chịu, phải lùi xuống chờ, không khéo lọt tõm xuống dòng kênh. Con kênh chính ở Long Hậu đây rồi. Kênh Cán Cờ. Sao lại cán cờ? Anh Quan cho biết, theo Sơn Nam (?) thì lúc chạy đến đây, vua Gia Long bị gãy cán cờ, phải thay cán mới.

Xe phải đậu ở nhà cô Út 12. Căn nhà rộng, có dàn hoa vàng tuyệt đẹp. Hai ông bà có con là bác sĩ, rể bác sĩ nhưng quan trọng nhất là một vườn quýt mênh mông sau nhà!

Nhà cô Út 12, em anh Quan, bên con kênh “Cán Cờ”. Con đường làng đã đựợc tu sửa để chở… quýt!

Buổi cơm trưa… linh đình đã được dọn sẵn. Ôi thôi, ê hề! Mình còn đang “Gút” nên có kiêng dè một chút. Chị Nhạn nói tôi có dự buổi nói chuyện của anh Đến để mà thấy tại chùa Hoằng Pháp ở Hốc Môn năm 2013 đó nhé. Thì ra thế. Tứ hải giai huynh đệ là vậy. Chị nay đã 75, đi chùa, tụng kinh, niệm Phật chăm chỉ. Anh tuổi thìn, 78 (tuổi Ta) bằng với mình. Con cháu đề huề. TTM bảo chị Nhạn… là một trong những người đẹp nhất ở Huế thời đó. Bọn Minh có Hồ Thanh Ngạn, Phan Ngô (Lữ Quỳnh), Châu Văn Thuận, Nguyễn Mậu Hưng… thường đến rủ chị đi uống bia! Thì ra, chị đi theo để trả tiền bia cho các cậu! Chị kể anh chị người Huế người Sadec có duyên tiền định thế nào mà lại gặp nhau ở Saigon trên một chuyến xe buýt! Ở đây người ta gọi chị là Cô hai Sadec!

Cơm nước xong, anh hai Quan đưa bọn này ra thăm ”tịnh cốc” của anh ở sau vườn. Tịnh cốc nằm trên một cái ao anh gọi là ao “Dao Trì”. Cốc chủ trang trọng giới thiệu tịnh cốc của mình. Trời ơi, có cả một tủ sách! Đủ thứ. Cả kiếm hiệp, cả văn thơ, cả Phật học, cả Hồng lâu mộng…!

Tịnh cốc trên ao Dao Trì của anh hai Quan.

 

Tủ sách và bàn thờ Phật

“trà đàm” và ”cà đàm” trong Cốc cùng cốc chủ.

Bất ngờ cốc chủ với tay lấy một cuốn sách đưa cho mình xem. Ối trời, cuốn Gươm Báu Trao Tay của Đỗ Hồng Ngọc. Bất ngờ ở chỗ trên bìa sách, ai đó đã cắt cái hình mình trên báo dán vào. Hình trên báo Tuổi Trẻ năm đó, trả lời phỏng vấn, mình nói tôi học bác sĩ vì ”ghiền mùi nhà thương”!

Bất ngờ nữa là có bức thư của một người bạn anh hai Quan… mà anh đã cho mượn sách đọc.

Một trận mưa như trút nước. May quá. Tạnh sớm. Thân Trọng Minh đã đặt hàng từ trước: một chiếc thuyền sẽ đến chở mọi người đi dạo trên kênh Cán Cờ ra đến sông Hậu (Mékong). Mưa còn lâm râm. Lạnh. Có áp thấp nhiệt đới sắp thành bão. Mọi người xuống thuyền nhưng mình không đi. Nhớ năm xưa đi thuyền trên sông Hương, nửa chừng thuyền lủng lổ, nước vào ào ào. May ghé kịp vào gần bờ phía Kim Long. Lội lóp ngóp. Lần đó có Thái Kim Lan, Tôn Nữ Hỷ Khương, Tường Vân, Như Mai, Như Ngân, Lê Gia Phàm… Ôi, nhớ đời. Mình ở nhà, đi loanh quanh ”thăm dân cho biết sự tình”… Rồi thuyền cũng chỉ đi một quãng, ra đến sông Hậu, sóng to gió lớn bèn phải quay về ngay!

Bữa cháo gà chiều cũng rất ngon. Có Tâm, con trai lớn anh hai Quan cùng dự, cụng ly liên tục với cậu Minh. Trước đó, ba ông bạn mình nói ”nhớ nhà” quá, bèn xách ghế ra sân… hút thuốc! Thì ra ”nhớ nhà châm điếu thuốc”… là vậy!

Tối, anh Quân chủ nhà thu xếp cho mình cùng TTM ra ngủ ngoài cốc với anh, khách sạn ngàn sao như TTM giới thiệu, nhưng một lần nữa mình từ chối, xin được ngủ một mình trên cái divan! Lý do: sợ ”ếch kêu” um sùm! (*). Ao Dao Trì dĩ nhiên là có cá quẫy, ếch kêu ỏm tỏi thiệt, nhưng không phải vậy. Chỉ có LKT biết chuyện, tủm tỉm cười một mình.

Sáng sớm, cà phê cà pháo xong, đi dạo vườn một vòng. Ôi bao nhiêu là cây trái!

anh hai Quan cùng ĐHN thăm vườn sớm.

 

vườn cam trỉu quả

 

 

 

 

 

 

 

 

Đã đến giờ phải lên đường vì còn ghé thăm mấy nơi ở Sadec.

Chủ khách tạm biệt và hẹn ngày tái ngộ. Lần tới, hy vọng có cả ”gánh hát” cùng đi.

Về Sadec, ghé qua chùa Kim Huê, nơi cách đây vài năm, mình đã có dịp đến Trò chuyện cùng quý vị Phật tử. Các thầy gặp lại rất vui. Thầy Thiện Ân, 91 tuổi còn khỏe lắm. Thầy Thiện Lâm trụ trì và thầy Nguyên Thiện đang du học Mã Lai cũng vừa về nghỉ hè. Đang có lớp tu tập ngắn ngày cho học sinh, các thầy mời đoàn ghé thăm và đề nghị phát biểu mấy câu khuyến khích các em tu học!

Sư ông Thiện Ân chùa Kim Huê Sadec.

 

Ghé thăm lại ngôi nhà “Người Tình” Huỳnh Thủy Lê bên bờ Sa giang.

 

 

 

 

 

 

Trên đường về tạt qua Vĩnh Long. Mưa lại ào ào. Ghé Xẻo Mây ở Cái Bè cà phê mà không có, chỉ có món… nhậu! Đây là một điểm khá đẹp. Nhiều du khách từ bên Vĩnh Long băng thuyền qua sông Tiền ghé chơi.

Đầu óc mình ngày càng tệ, không nhớ chính xác địa điểm bắt xe phải  chạy vòng vòng. Tệ nhất là tên gọi Xẻo Mây cũng không nhớ, chỉ nhớ cái gì Xẻo, Xẻo… Ở vùng này, ”xẻo” là chỗ sông ăn sâu vào trong đất liền thành một cái vũng (mà ở ngoài bờ biển thì gọi là vịnh?). Cái Bè có Xẻo Mây, Đồng Tháp có Xẻo Quít…

Bạn thấy đó. Lúc này mình làm biếng viết thấy rõ.

Hẹn thư sau vậy nhé.

Đỗ Hồng Ngọc.

……………………………………………………………………………………………………………………………..

(*) Ở vùng mình, không biết tự bao giờ có câu chuyện kể: Đứa cháu nghe ông mình ”đánh rắm” một tiếng rõ to giật mình hỏi – Cái gì vậy ông? – Ếch kêu! – Ếch kêu sao thúi? Ông lúng túng: – Ếch chết – Ếch chết sao kêu? Ông càng lúng túng: – Hai con!…

Chuyện vậy. Nhảm nhí. Không nên đọc.

 

 

 

Nói với Sinh viên Y5 (tiếp theo)

By Để lại bình luận

 

Nói với Sinh viên Y5 (tiếp theo)

Bs Đỗ Hồng Ngọc

Đây là phần trình bày dưới dạng Powerpoint của thầy Đỗ Hồng Ngọc dành cho các bạn Sinh viên Y5 trong buổi Hội thảo Y đức của Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, thành phố Hồ Chí Minh (Saigon) ngày 17.6.2017.

Theo yêu cầu của một số các em, thầy Ngọc đưa lên để tiện tham khảo.

Thân mến,

 

 

  1. Tại sao em nên là một Bác sĩ?

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Làm thế nào để trở thành một Bác sĩ giỏi (tốt)?

 

 

 

3. Làm thế nào để là một Bác sĩ “hạnh phúc”?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

………………………………………………………………………………………………..

(*) Một số hình ảnh được lấy từ Internet. Xin trân trọng cám ơn. (ĐHN)

Nói với Sinh viên Y5

By Để lại bình luận

 

Nói với Sinh viên Y5

Bs Đỗ Hồng Ngọc

Hội thảo Y đức cho SV Y5 Trường ĐHYK Phạm Ngọc Thạch, Tp HCM 17.6.2017

Năm nay có sự chuẩn bị khá hơn các năm trước, dù số lượng SV khá đông, trên 500 em. Trước đó các em đã sinh hoạt ở lớp và đề xuất mỗi lớp một chủ đề để “thảo luận hội trường”: Đó là 4 chủ đề lớn: 1) First do no harm, 2) Hoa hồng thuốc, 3) Giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân, 4) Bạo lực y tế.

Mỗi lớp đều thực hiện các “tiểu phẩm” với kịch bản cô đọng và ‘diễn xuất’ cũng khá hay, sau đó là cuộc thảo luận chung quanh vấn đề được đặt ra rất sôi nổi. Tiếc thời gian quá ít. Phải nói năm nay nhờ nhóm các bác sĩ trẻ trong bộ môn Y đức – Khoa học hành vi hoạt động tích cực, cùng với sự trợ giúp của nhóm hỗ trợ từ Sinh viên, nên Hội thảo có thể nói là thành công. Ngoài thầy Hiệu trưởng Ngô Minh Xuân, kiêm Trưởng Bô môn, thầy Trương Trọng Hoàng, Phó TBM, thầy Ngọc, Cố vấn, còn có các thầy cô được mời tham gia vào từng vấn đề như Cô Phi Yên, cô Hà, thầy Thanh, thầy Tuấn, anh Tân, cùng các cô bên mảng tâm lý. Bộ môn thì có Thanh Ngân, Kiều Chinh, Nguyên Hùng… trực tiếp trong BTC.

Riêng tôi, một “thầy thuốc già”, làm Cố vấn Bộ môn Y đức – Khoa học hành vi của Trường mấy năm nay cũng đã tham gia vào “chủ tọa đoàn” và có một bài phát biểu ngắn với các em: Nói với Sinh viên Y5 trong dịp này. Nhìn lại các bạn bác sĩ trẻ trong Bộ môn và các em sinh viên Y5, đã thấy giật mình: thầy trò cách nhau đã hơn… nửa thế kỷ. Biết bao nhiêu nước chảy qua cầu! Thời mình đã khác xa các em nhiều quá! Tuy nhiên, vẫn còn đó những vấn đề trong mối quan hệ Thầy thuốc – Bệnh nhân…

 

 

Từ lâu, tôi nghe ngóng, biết các em bây giờ không ít em chán nản, không muốn theo đuổi nghề y nữa. Thầy Thanh cho biết chắc có đến 50% các em Y5 đang chán nản, thầy Hoàng thì bảo chắc đến 90% muốn… bỏ nghề!

Tôi nghĩ, với tư cách là một người thầy thuốc già, có lẽ nên chia sẻ với các em về vài vấn đề như : Tại sao nên là Bác sĩ? Làm thế nào để trở thành một bác sĩ giỏi? và Làm thế nào để là một bác sĩ “hạnh phúc”?

Nhưng trước hết, tôi muốn ghi lại đây (trích dẫn) vài kết quả thăm dò ý kiến một vài SV Y5 để hiểu rõ hơn “nỗi lòng” các em, thế hệ thầy thuốc tương lai. Xin cảm ơn các em SV Y5 đã trả lới câu hỏi của thầy Ngọc, cám ơn Bs Mai Ngọc Thanh Ngân đã giúp thầy tiếp cận với các em.

 

Câu hỏi: “Trong thời gian học y khoa, đã bao giờ em chán nản, muốn bỏ nghề chưa? Và vì sao em mất động cơ học để trở thành BS?”

 

TLM

Ngày: 21:47 9 tháng 6, 2017

Con là sinh viên Y5, trong quãng đời sinh viên, đôi lúc con đã chán nản.

Có thể đó là lúc con thấy các bạn, anh chị có người thân làm trong ngành, hay còn gọi là “con ông cháu cha” chỉ cần học tàn tàn nhưng rồi lại kiếm được chỗ làm “ngon”.

Hay là đôi lúc con thấy các bạn “copy” bằng nhiều hình thức trong thi cử nhưng điểm lại cao hơn so với mình.

Rồi còn vấn đề bệnh nhân tin ông/bà hàng xóm hơn tin bác sĩ điều trị. Đôi khi con nghĩ không biết là do thói quen thì khó thay đổi hay do bác sĩ chưa biết cách truyền đạt. Rồi con thấy mỗi buổi sáng 1 bác sĩ phải khám tầm 50 bệnh, mỗi bệnh vài phút, con lại nghĩ là với thời gian như vậy làm sao có thể giải thích hay truyền đạt cho bệnh nhân, thế là lại hơi chán.

Đời sinh viên con cũng không ít lần bị bệnh nhân chửi, to tiếng, bây giờ còn thêm nạn bạo hành nhân viên y tế, rồi những tai biến y khoa lúc nào cũng lơ lửng trên đầu …

Năm 1 thầy có bảo tụi con viết vào giấy những lý do mà tụi con chọn ngành y. Con thấy các bạn viết rất nhiều, rất dài nhưng con chỉ nhớ là con viết rất ngắn gọn “Vì con thích”. Nhiều anh chị nói là nghề chọn mình chứ mình không chọn nghề, có lẽ vì lý do của con quá ít nên khi gặp bế tắc thì không có nhiều sự lựa chọn chăng. Nhưng mà giờ nếu hỏi lại câu hỏi đó chắc con cũng chỉ trả lời được là vì con thích, nếu không thích thì con nghĩ con chẳng làm được.

Tuy đời sinh viên đôi khi tự nhiên có cảm giác chán chán nhưng vẫn còn rất nhiều kỉ niệm thú vị lắm ạ. Bây giờ bác sĩ thì đông, nhiệm sở lại ít. Không biết lúc đi làm con sẽ có những cảm nhận và trải nghiệm như thế nào. Nhưng mà cũng đáng mong chờ phải không ạ?

 

From: Hương

Date: June 9, 2017 at 8:50:49 PM GMT+7

Em là sinh viên Y4. Năm thứ tư chỉ còn vài ngày nữa sắp kết thúc và bước sang năm 5, giờ trong em cảm thấy chán lắm. Em còn nhớ khi được đứng trước lớp để trình bày suy nghĩ của mình về câu hỏi: ’10 năm nữa , tôi là ai?’ lúc đó em đang học lớp 10. Em đã không ngần ngại trả lời em sẽ làm bác sĩ, em sẽ giúp dân mình vì dân mình còn nghèo và khổ. Em đã đậu vào trường với số điểm không phải lắng lo là mình có bị rớt hay không. Năm 1, có vẻ như chưa quen được cách học và bạn bè, em có thi lại nhiều môn và đậu, lúc đó buồn dữ lắm. Năm 2 và 3 , không còn phải thi lại, được đi lâm sàng, cọ xát nhiều hơn, tiếp xúc với bệnh nhân được nhiều hơn, có nhiều động lực hơn. Có thể là do cách học của em, lúc đầu  em học đọc bài từ từ gần đến thi học nhiều hơn chút; nhưng cho đến bây giờ dù thi ngập đến mặt vậy, em không hiểu sao em không cảm thấy sợ nữa mà thấy đơ ra thì đúng hơn… Sau mỗi kì thi, kiến thức của em giành cho môn đó tự động auto shift-delete; nên khi đi lâm sàng em như trên trời rơi xuống, dù có coi lại bài, cũng hiểu chút chút; rồi đâu lại đó. Em cũng biết muốn nắm những cái trên trời thì phải nắm những cái cơ bản trước là Sinh Lý, hoá sinh, sinh lý bệnh.  Đi lâm sàng gặp thầy cô nhiệt tình đôi khi họ truyền lửa trong lúc dạy em còn hứng thú, rồi đi những khoa để tự bơi là đầu em như mớ hỗn độn.

Có phải vì điểm số của bài thi làm em chán nản hay tại em không cố gắng hết mình. Em suy nghĩ lại giúp dân mình thì có đủ thứ cách, có nhất thiết phải làm bác sĩ? ….có phải em đang đổ lỗi cho mọi việc xung quanh? hay em cứ học hết 6 năm rồi chuyển sang ngành học khác.

 

From: Lan
Date: June 15, 2017 at 6:37:35 PM GMT+7

(…) Đây là ít dòng của em về vấn đề “Trong thời gian học y khoa, đã bao giờ em chán nản, muốn bỏ nghề chưa? Và vì sao em mất động cơ học để trở thành BS?”.

Từ năm 3 tới năm 5 này năm nào em cũng muốn bỏ học 3,4 lần !

Giáo dục và y tế, khi bị đem ra kinh doanh, tính lời tính lỗ, thì chả còn gì là nhân đạo, nhân văn, hay nhân bản. Liệu tôi có phải tiếp tục thỏa hiệp để tồn tại? Nghĩ tới đó lại càng chán ngán, ê chề.

(…)

Lương bác sĩ quá bèo bọt. 1 giờ làm nhân viên phục vụ ở Sh café được 18k, làm nhân viên ở cửa hàng tiện lợi FMart được 22k/giờ, làm nhân viên phục vụ ở nhà hàng Gy được 20k/giờ. Học bác sĩ 6 năm ra xin việc trầy trật nhận mức lương 11k/giờ.

(…)

Điều này dẫn tới các hậu quả như:

1.      Bác sĩ không đủ sống với đồng lương chân chính. Muốn sống với nghề phải đi đêm với trình dược viên, phải ngồi phòng khám bệnh viện… Ngồi phòng khám rồi phải khám thiệt nhiều bệnh trong thời gian ngắn nhất, phải có “thái độ phục vụ rất công nghiệp”.

2.      Bệnh nhân được khám như gà, mỗi người 2 phút. Bác sĩ bị đuổi đánh là do vậy; bệnh nhân không hết bệnh đi khắp các bệnh viện góp phần quả tải bệnh viện cũng do vậy; bệnh nhân tìm đến phòng khám có bác sĩ Trung Quốc, bị lừa hàng chục hàng trăm triệu cũng do vậy; bệnh nhân quay ra uống thuốc tàu thuốc nam thuốc bác thuốc tễ đầy corticoid cũng do vậy; ngành y tế bị chửi nhiều như hôm nay cũng là do vậy. Cay đắng không?

Đối mặt với những sự thật này, nói ra những sự thật này không hề dễ dàng. Tôi nói ra vì tôi dám nói, vì tôi thực sự muốn thay đổi, để bác sĩ no ấm hơn, để đồng bào tôi khỏe mạnh hơn.

(còn tiếp)

 

 

 

 

 

 

 

Huấn luyện “thấu cảm”

By 2 Bình luận

Huấn luyện “thấu cảm”

Đỗ Hồng Ngọc

 

Thấu cảm (empathy) không phải là thông cảm. Cũng không phải là đồng cảm. Tiếng Việt ta có nhiều từ “thấu” rất hay như thấu hiểu, thấu đáo, thấu… xương ( lạnh thấu xương! )…

Cho nên thấu cảm không dễ chút nào!  Thấu cảm đòi hỏi phải có khả năng đặt mình vào vị trí người khác để hiểu rõ nguồn cơn, ngọn ngành. Từ cái hiểu sâu sắc đó mới có cách ứng xử đúng đắn, phù hợp. Đối với người thầy thuốc thì thấu cảm là đặt mình vào vị trí của người bệnh để hiểu được đằng sau nỗi đau kia còn có nỗi khổ nào, đằng sau cái bệnh kia còn có cái hoạn nào. Nhờ vậy mà mối tương giao thầy thuốc – bệnh nhân trở nên “đằm thắm” hơn, truyền thông sẽ hiệu quả hơn, có sự hợp tác tốt hơn giữa thầy thuốc và bệnh nhân.

Trong buổi thảo luận “Bàn tròn” sinh viên y khoa năm thứ hai vừa qua nhằm chuẩn bị thái độ và kỹ năng cho các em đi lâm sàng đạt hiệu quả tốt, một sinh viên nói em cầm kim chích thuốc cho bệnh nhân mà run rẩy, chỉ sợ bệnh nhân đau. Vậy là tốt. Biết sợ bệnh nhân đau là tốt. Chỉ lo lâu ngày chày tháng biến thành vô cảm. Người ta vẫn thường trách người thầy thuốc hôm nay, chỉ biết máy móc xét nghiệm mà không thấy có bệnh nhân, chẳng cần hỏi han, chẳng cần “nhìn sờ gõ nghe” gì đến bệnh nhân cả. Một em lớp lớn khuyên do quá đông sinh viên nên phải chia từng nhóm để “thao tác’ trên bệnh nhân rồi chia sẻ thông tin với nhau. Một vị thầy nhắc, đối với người bệnh, không nên dùng từ “thao tác”. Thao tác là dùng cho máy móc kia. Em hãy tưởng tượng mình chính là người bệnh đang có nhiều biến chứng trầm trọng đó được nhiều sinh viên tới ‘thao tác” thì sẽ cảm thấy thế nào? Phải luôn biết ơn người bệnh vì nhờ họ mà em được học hỏi để trở nên người thầy thuốc giỏi.  Một vị thầy khác nói thêm: với cái TV cũ, hư hỏng nặng, người thợ có thể khuyên: sửa không được đâu, vô ích thôi, mua cái khác cho rồi! Còn với một bệnh nhân không thể nói vợ ông già quá rồi, chữa không được đâu, vô ích thôi, lấy vợ khác cho rồi được!

Khoa học y học ngày càng tiến bộ, nhiều kỹ thuật mới ra đời, thâm chí có khả năng thay thế bác sĩ, chẩn đoán bệnh tật, cho y lệnh chính xác. Người thầy thuốc được dạy để biết sử dụng các máy móc tân kỳ, thay đổi mẫu mã xoành xoạch đó, dần dần có khuynh hướng chạy theo kỹ thuật, lệ thụôc máy móc và qua đó cũng lạnh lùng, máy móc, “khoa học”, xa cách dần với…con người. Nó làm cho người thầy thuốc trở nên bí hiểm… chẳng khác gì  các phù thủy của những bộ lạc ngày xưa! Thế nhưng con người từ xưa đến nay vẫn không thay đổi: cũng những âu lo, phiền muộn, sợ hãi, cũng những ganh tị, ghen ghét, mừng vui, cũng những già nua, tuổi tác, ốm đau, bệnh hoạn …

Mấy năm trước, trường Y khoa của Đại học California ở Los Angeles, đã làm một cuộc “thì nghiệm” lý thú  nhằm huấn luyện các bác sĩ tương lai để có khả năng “thấu cảm” tốt hơn. Họ chọn một số sinh viên y khoa tình nguyện giả bệnh nhân để  nhập viện điều trị. Hoàn toàn bí mật. Chỉ có giám đốc bệnh viện và điều dưỡng trưởng tham gia trong nhóm nghiên cứu mới được biết trước, còn toàn bộ nhân viên đều không được biết.

Một “ca” giả tình huống té thang lầu, có giai đọan ngất thóang qua; một ca giả đau bụng, oí mửa, mất nước, kiệt sức (cho uống Ipeca), và ca thứ ba giả bị tai nạn xe máy, đau thắt lưng, một chân bị yếu. Các sinh viên được “tập huấn” kỹ,  khai bệnh trơn tru, qua mắt bác sĩ nhận bệnh. Chọn buổi chiều thứ bảy, cuối tuần, là lúc mọi người dễ lơ đễnh nhất để vào bệnh viện. Các “bệnh nhân” được thử máu, truyền dịch, chụp CT, MRI các thứ …

Sau đây là kết quả: Một sinh viên nói “Lúc đó cảm thấy bất lực, hoàn toàn mất tự chủ. Không kiểm soát được. Chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra. Chẳng ai giải thích phải làm xét nghiệm gì, lúc nào, tại sao… cũng đành“nhắm mắt đưa chân”! Người thứ hai là cô sinh viên y khoa năm thứ ba, Lisa Shapiro, nói cô hoàn toàn kinh ngạc thấy bác sĩ rất kiệm lời, lạnh lùng, luôn có vẻ mệt mỏi, như chỉ làm cho xong bổn phận, còn  điều dưỡng thì khá hơn, tử tế hơn một chút.  Cô cảm thấy rất hoang mang, sợ hãi, cô đơn cùng cực. Tất cả đều nói bệnh giả mà thành bệnh thiệt!  Lisa Shapiro nói thêm “ Có cảm giác như mình bị sụp bẫy! Tim đập lọan xạ, huyết áp tăng vọt và có vẻ sốt cao thật sự!”. Người nằm giường kế bên cô là một bà già bệnh nặng, kêu bác sĩ suốt đêm, đèn cứ tắt rồi sáng liên tục làm cô không sao nhắm mắt nổi. Căng thẳng. Bơ phờ. Mệt mỏi!

Được hỏi qua trải nghiệm này, liệu khi ra trường trở thành bác sĩ, cô có quên sạch không? Cô khẳng định không thể nào quên! Cô chỉ nằm viện có 19 giờ đồng hồ mà thấy thời gian dài đăng đẵng. Khi bác sĩ đến thăm bệnh nói cô khá nhiều rồi, cho xuất viện, cô mừng đến phát khóc!

(Đỗ Hồng Ngọc)

http://www.viet-studies.com/DoHongNgoc_ThauCam.html

 

Hoàng Xuân Sơn: “chợt thấy lòng vui một chút buồn”

By Để lại bình luận

“chợt thấy lòng vui một chút buồn”

 

Đó là câu thơ của Hoàng Xuân Sơn (HXS). Tôi đọc được trong thơ Quỳnh. Tập thơ mới mà rất cũ của anh.

“Trong trùng trùng duyên khởi cuộc nhân sinh, những hạt mầm vay mượn có hạt chắc và lép…”. HXS viết. Chắc gì đã chắc. Chắc gì đã lép. Tôi nghĩ. Thơ là tấc lòng. Thốn tâm thiên cổ.

Rồi anh nhắc người bạn Phạm Nhuận: Có hề chi vàng một chút rong rêu.

Phải có hề chi. Vàng, tái, hay xanh thì ‘’cũng đã chín tới’’ (HXS).
Bỗng nhớ Trịnh: Nhìn lại mình đời đã xanh rêu…

mày râu nam tử sao bàng nhược?
sậy yếu lau mềm có thế thôi!
già trơ một chỏm đầu mốc thếch
tóc bạc kể hoài mây vẫn trôi

“bạch vân thiên tải không du du” là vậy. Nó cứ trôi và chẳng cần biết đã vẽ nên những gì trên khoảng không mênh mông kia.

có. không. ừ nhỉ hơi đâu luận
phù vân rồi cũng trắng ngang đầu

Có lần tôi gởi một bài thơ Đường luật cho Ni sư Trí Hải với hai câu mở:

“có có không không có có không?/ không không có có có không không?”. Và Ni sư họa ngay tức khắc: “có cũng không mà không cũng không…”

May thay HXS cũng vừa tìm thấy:

một buổi mai tịnh độ
vân yên hà đương say
mộng đời không ai giữ
thức dưới tạng hoa gầy

Phải rồi. thức dưới tạng hoa gầy chính là trở về với Như Lai rồi đó. Như Quách Thoại sụp lạy cúi đầu khi nghe cái bông bụp hiền lành trước cửa hàng ngày bỗng cất lên tiếng hát…

Khi nghe được “cát bụi mệt nhoài’’ cũng là lúc thấy biết ‘’cát bụi tuyệt vời’’ (TCS)  ra sao.

hạt bụi bay qua nóc nhà thờ
núp vào thánh giá nép vào thơ
trời cao xanh quá lòng vô nhiễm
một phút an nhiên thổi tới bờ

thổi tới bờ là ‘’đáo bỉ ngạn’’. Yết đế yết đế… rồi đó vậy.

Trong “Thả lỏng toàn thân thả lỏng chưa?’’ trên www.dohongngoc.com/web/ tôi viết: “(…) hạt bụi lang thang/ dính vào hơi thở/ duyên sinh vô ngã/ ngũ uẩn giai không/ từ đó thong dong/ thõng tay vào chợ” (ĐHN). trời cao xanh quá lòng vô nhiễm/ một phút an nhiên thổi tới bờ  thì thõng tay vào chợ được rồi phải không?

Trong bài mười năm, thơ , HXS đề từ ‘’kỷ niệm 10 năm thế vì an sinh’’ khiến tôi ngạc nhiên. Thế vì an sinh ư? Chỉ “thế vì” thôi ư? Có lẽ người thơ đã mỏi mắt đi tìm,

lúc mở lòng ra hứng một mình
bên trời thu tịnh nở huyền kinh
là lúc chín cả mầu oan trái
mười năm. thơ ở lẫn cùng tình

thơ đau nào phải người mông muội
ngôn cú bày ra một cuộc sầu
khí hào dễ có bùng lên. chốc
khuấy bọt bèo tan sóng rượu trào

để rồi thấy “thơ ở đâu xa” kia thôi! Vậy là đã đủ cho thơ Quỳnh. Tôi nghĩ.

Và bỗng muốn nói nhỏ với nhà thơ:

đừng mở miệng. đừng. tơ trời đương xuống
rụng trên đồi và tiếng hát bao la
đừng vội vã hôn sâu vào mật đắng
hồn lưu cư còn thuở trái cây nhà

Nhưng nỗi đau hình như vẫn còn đó. Khôn nguôi.

lũ lượt người về như ong vỡ
một ngày tan biến giữa thinh không
đạp xe trong quãng bình yên ấy
chợt thấy lòng vui một chút buồn

Chợt thấy lòng vui một chút buồn! Phải rồi đó. ‘’một chút buồn’’ để thấy một trời vui. Bởi vui, ấy là nỗi buồn của “yên ba giang thượng sử nhân sầu”!

Cũng làm nhớ Trịnh “Ta mang cho em một chút buồn’’

Chỉ để rồi: “Trong vườn trăng/ Vừa khép những đóa mong manh ” (TCS)…

Khép, cũng chính là mở thôi vậy!

 

Đỗ Hồng Ngọc.
(Saigon 6.7.2017)

…………………………………………………………………………

· Italic: thơ Quỳnh, Hoàng Xuân Sơn, 2017

20 năm “Gió Heo May Đã Về”

By Để lại bình luận

20 năm “Gió Heo May Đã Về”

Thư gởi bạn xa xôi,

Phạm Văn Nhàn ‘meo’ bảo Thư Quán Bản Thảo kỳ tới làm số đặc biệt về Lữ Quỳnh, viết gì cho bạn đi. Viết gì? Thơ Lữ Quỳnh mình đã viết không chỉ một lần: Đừng giục cơn sầu nữa sóng ơi!… nhớ không? LQ cũng đã đưa vào tuyển tập.

Hôm nay nói chuyện khác nhé. Mình vốn đánh giá cao cái cách trình bày sách của LQ. Phải nói là bạn có cái ‘gu’ rất hạp với mính, vì thế mà cuốn Gió Heo May Đã Về cũng như tập thơ Vòng Quanh mình đều nhờ LQ trình bày sách. Càphê góc đường nào đó một buổi, trao đổi với nhau vài ba ý gì đó, tức khắc LQ  ‘dựng’ lên cuốn sách OK ngay! Trình bày sách không dễ đâu. Phải có nghệ thuật và phải có… tâm hồn, thấu cảm với tác giả.

Năm 1995, mình được 55 tuổi, vừa nghe chút ‘gió heo may…’ về, và cắm cúi viết. Một tùy bút không giống ai. Tiêu đề toàn là những ca từ của Trịnh Công Sơn, rồi đề từ trên mỗi chương cũng là ca từ TCS (về sau này có người nói nhờ đọc cuốn này mà thấu hiểu thêm về TCS đó bạn ạ!). Đưa Đỗ Trung Quân coi, Đỗ khoái chí viết ngay bài “Như sông vào biển” trên Tuổi Trẻ Chủ nhật ngày đó. Trịnh Công Sơn viết thêm mấy dòng, nét chữ bay bướm, như một lời Bạt. Mình chọn một số minh họa của Đỗ Trung Quân đưa vào các chương sách rất có ý nghĩa. Dĩ nhiên, không phải là một tùy bút y học, tâm lý học, xã hội học, nhân chủng học gì cả mà là một thứ “tả pí lù”, đầy hoang mang của lứa tuổi chớm già này. Tựa sách lúc đầu là Tùy bút viết cho tuổi chớm già. Nghe nặng nề quá. Mình và LQ bàn bạc rồi đổi tựa thành Gió heo may đã về... Sách bất ngờ bán chạy như tôm tươi. Tái bản liên tục. Báo Sàigòn Tiếp Thị thăm dò đưa lên mục Best seller. Chuyện in sách, bán sách gì gì mình giao hết cho LQ lo. Lâu lâu bạn nói sắp tái bản. Lâu lâu bạn nói có chút tác quyền còm đủ càfé. Vậy thôi. Là sướng rồi.

Nay 2017, vừa đúng 20 năm, ngày phát hành Gió heo may đã về, mình nghĩ đến lúc nên đưa vài hình ảnh cuốn sách 20 năm trước coi cho vui nhé. Dịp này không quên cám ơn Trịnh Công Sơn, Đỗ Trung Quân và đặc biệt cảm ơn Lữ Quỳnh, người bạn “mát tay”, có tài trình bày sách… quý hiếm!

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

 

 

 

Bản viết tay của Trịnh Công Sơn:

Minh họa của Đỗ Trung Quân

“Ai thấy cũng vui, ai gặp cũng mừng’’!

By 4 Bình luận

“Ai thấy cũng vui, ai gặp cũng mừng’’!

tặng GT

 

 Đó chính là Dược Vương Bồ-tát, vị Bồ-tát có biệt danh là ‘’Nhứt thiết chúng sanh hỷ kiến’’.

Nhờ đâu, nhờ gì mà ông có được cái diễm phúc đó vậy?

 

 Lúc bấy giờ, Tú Vương Hoa bạch Phật:

– Thế Tôn! Dược Vương Bồ-tát có gì hay mà thong dong tự tại ‘’dạo chơi’’(du hí) giữa  chốn Ta-bà đầy ác trược mà ai thấy cũng vui, ai gặp cũng mừng vậy? Có phải ngài đó có trăm nghìn muôn ức na-do-tha hạnh khổ khó làm chăng?

Phật bèn dẫn chuyện xưa:

– Ý ông nghĩ sao? Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỉ Kiến Bồ-tát đâu phải người nào xa lạ, chính nay là ông Dược Vương Bồ-tát đó. Ông ấy bỏ thân bố thí số nhiều vô lượng trăm nghìn muôn ức na-do-tha như thế…

Thuở xa xưa có một vị Bồ-tát tên là Nhứt thiết chúng sanh hỷ kiến – ai thấy cũng vui, ai gặp cũng mừng – được nghe Phật Nhựt Nguyệt Tịnh Minh Đức nói kinh Pháp Hoa. Từ đó vị Bồ tát này tu tập khổ hạnh, một lòng cầu thành Phật, đặng một thứ tam muội gọi là « Nhứt thiết sắc thân tam muội » nhưng con đường tu khổ hạnh đầy gian nan vẫn không dẫn tới đâu dù thân thể bị tàn tạ mà tâm vẫn không sao giải thoát!

Rồi ngài chợt tỉnh ngộ: “Ta dầu dùng thần lực cúng dường nơi Phật, chẳng bằng dùng thân cúng dường.” Rồi ở trước đức Phật Nhựt Nguyệt Tịnh Minh Đức, ngài “dùng y báu cõi trời mà tự quấn thân, rưới các thứ dầu thơm, dùng sức nguyện thần thông mà tự đốt thân”.

‘’Đốt thân”? Ấy là đường vào Chánh định, vào “Tam ma đề” (Samadhi). Bởi giải thoát không thể bằng con đường khổ hạnh, hủy hoại thân xác mà là hướng về nội tâm, hành thâm Bát-nhã Ba-la-mật, chiếu kiến ngũ uẩn giai Không, chính là con đường “bố thí thân mạng” (dùng thân cúng dường) để đạt đến “vô ngã”.

Hơn ai hết, Phật đã từng trải những nỗi đắng cay trong suốt nhiều năm trên con đường tu khổ hạnh: cắn chặt răng, ép lưỡi, đè nén, chế ngự, tiêu diệt những tư tưởng (bất thiện) chẳng đi đến đâu; rồi nín thở, chỉ thấy như có người khoan mạnh vào sọ bằng một lưỡi khoan thật bén, rồi tuyệt thực đến nỗi “xương sống cũng như một xâu chuỗi dựng đứng lên và cong vào, xương sườn tựa như một cái sườn nhà bị sụp đổ, khi muốn rờ da bụng thì đụng nhằm xương sống…”. Tóm lại, chỉ thấy “Thân mòn mỏi và không an lạc sau khi cố gắng một cách đau khổ – thể xác phải chịu khuất phục trước sự nỗ lực kiên trì, cảm giác đau đớn phát sanh đến thân, nhưng những cảm giác đau đớn đó không chế ngự được tâm” (Narada, Đức Phật và Phật pháp).

Thì ra không phải Dược Vương có “trăm nghìn muôn ức công phu khổ hạnh khó làm’’ mà ngài đã chọn con đường ‘’bỏ thân bố thí’’ nên mới trở thành vị Bồ tát ‘’nhứt thiết chúng sanh hỷ kiến’’, thong dong tự tại vô  ngại dạo chơi (du hí thần thông) giữa cõi Ta-bà đầy ác trược để cứu độ chúng sanh hôm nay với lòng Từ bi vô hạn nhờ những phẩm hạnh chân thành, tôn trọng và thấu cảm.

Thứ thuốc khiến Bồ-tát trở thành ‘’vua thuốc’’ đó của Phật truyền trao qua hình tượng Dược Vương là trải nghiệm của chính đức Phật. Có trải nghiệm mới có sự chia sẻ trong sâu lắng, chân thành. Dược Vương Bồ-tát nhờ hạnh chân thành đó mà ai thấy ông cũng vui, ai gặp ông cũng mừng. Vì sao? Vì ông đã không còn chấp ngã. Vì ông đã sống một đời sống chân chính (authentic life), chân thành (genuine being), trung thực (honest)… Nụ cười ông là nụ cười toát ra tự bên trong, không làm bộ làm tịch, vẽ vời, trau chuốc, không mang mặt nạ, không nói một đằng làm một nẽo… Tóm lại, người sống Chân Thành thì Thân, Khẩu, Ý luôn nhất quán. Thân khẩu ý mà không nhất quán, thì người ta biết ngay là giả dối, là cần phải đề phòng…

Không có cách nào khác hơn là phải loại trừ ngã chấp, phải đốt cháy đến tận cùng cái ngã để đạt đến vô ngã.  Chỉ có lửa tam muội – tức ở trong thiền định- mới thấy được “ngã” đang cháy dần, cháy dần ra sao. Không dễ mà “đốt” hết. Phải đến ngàn năm mới đốt hết cái «ngã tướng” chớ chẳng phải cháy bùng lên một cái là xong! Thân của Bồ-tát lửa cháy một nghìn hai trăm năm, ánh sáng khắp soi cả tám mươi ức hằng hà sa thế giới là vậy. Các đức Phật đều khen đó là « món thí hạng nhứt ! ».

“Đốt thân” như vậy không phải là hủy bỏ thân xác, trái lại, thân xác trở thành một tháp báu để nhìn vào đó mà thấy Đa Bảo Như Lai. Chẳng có lửa gì cháy ngùn ngụt ở đây cả. Mà lửa cháy âm ỉ trong từng tế bào. Từng calo nhiệt lượng thắp sáng ngày đêm. Mỗi tế bào là một sinh vật, một kiếp sống, có ăn có thở, có tạo năng lượng tự thân. ‘’Bố thí thân mạng’’ nhiều như cát sông Hằng mới đạt tới nhân vô ngã, vẫn chưa đủ. Cần thêm một bước nữa: pháp vô ngã. Bởi còn chia chẽ, còn phân biệt, không ‘’trực tâm’’ thì chưa xong, chưa sống trong Bất Nhị, chưa phải là “Chánh đẳng”. Cho nên Dược Vương Bồ-tát bèn « đốt hai cánh tay » ! Phải mất bảy muôn hai nghìn năm mới cháy hết! Khó thay là giải trừ chấp thủ ! Khó thay là dẹp bỏ thành kiến ! Nó bám rất chặt vào từng rễ thần kinh, chằng chịt nối nhau thành một mạng lưới, dứt dây động rừng!

Dược Vương khi đã đạt nhân vô ngã, pháp vô ngã rồi thì đã có thể thõng tay vào chợ, ung dung, tự tại, vô ngại mà ‘du hí’ trong cõi Ta-bà cứu độ chúng sanh với lòng chân thành chánh trực, nên ai thấy cũng vui, ai gặp cũng mừng là vậy!

Lúc đó thì cõi tam thiên đại thiên thế giới sáu điệu bèn vang động…

 

Đỗ Hồng Ngọc

(Văn hóa Phật giáo, số 276, ngày 1.7.2017)

Chuyện trò cùng các bạn CHS Nguyễn Hoàng (Quảng Trị)

By Để lại bình luận

Thư gởi bạn xa xôi,

Buổi chuyện trò cùng các bạn CHS Nguyễn Hoàng (Quảng Trị),

 

Đúng như bạn nói, tháng này mình bận quá nên ít viết lách lăng nhăng như mọi khi! Nhưng bận nhất có lẽ là việc chuẩn bị cho Hội thảo về Y đức cho Sinh viên Y5 trường Đại học Y khoa PNT ngày Thứ bảy 17.6.2017 . Tuy bây giờ mình chỉ làm “cố vấn” thôi, nhưng cố vấn mới thật bận rộn. Nhờ các bạn trẻ trong Bộ môn cùng các sinh viên hỗ trợ nên đây có thể nói là đợt Ht thành công và có chất lượng. Mình sẽ “tường trình” chi tiết cho bạn sau vậy nhé.

Chủ nhật 18.6 lại có buổi Trò chuyện với khoảng 600 sinh viên Phật tử tại Pháp viện Minh Đăng Quang của Sư Giác Toàn. Đề tài: Tại sao tôi học Phật? theo “đặt hàng’ của Sư Minh Liên.

Ngày 23.6 lại có buổi “hướng dẫn” cho các thầy đang về An cư kiết hạ tại Chùa Xá Lợi. Mỗi tuần hai buổi, thầy Đồng Bổn trụ trì giao cho cư sĩ Trần Đình Sơn, Minh Ngọc và Đỗ Hồng Ngọc “phụ trách”. Sơn về lịch sử, MN về Thiền lâm bảo huấn, mình về Y học và Phật học ứng dụng… Một cách làm mới, cũng hay chứ phải không?

Hôm nay Chủ nhật 25.6 lại có buổi Chuyện trò cùng các thầy cô, các bạn Cựu học sinh Trường Nguyễn Hoàng, Quảng Trị tại Saigon, tp.HCM. Buổi nói chuyện khá đặc biệt vì… ở ngoài trời nhưng rất thân mật, gần gũi. Gởi bạn coi trước vài hình ảnh vậy nhé.

Buổi trò chuyện ở một công viên cây xanh trong Thành phố.

Vẫn là đề tài “Nếp sống An Lạc”…

Nhưng mình đã đọc vài bài thơ như Bông hồng cho Mẹ, Thư cho bé sơ sinh và Mới hôm qua thôi cho các bạn nghe và nói về “Tháp Nhu cầu của Maslow” cùng Phương pháp thở bụng của Bs Nguyễn Khắc Viện.

Thu Vàng, một bạn thân, khách mời đặc biệt của Cựu học sinh Trường Nguyễn Hoàng Quảng Trị hát cho mọi người nghe: Thoi Tơ và Bông hồng cho Mẹ… sau đó ca sĩ  vội vàng “chạy show” đến Quán Văn cho kịp giờ!

 

 

 

 

Và thật bất ngờ, có một bài thơ viết ngay tại chỗ của cô giáo Nguyễn Thị Cao Ly tặng ĐHN. Cô nói mới viết nháp, đợi cô viết lại cho đàng hoàng, nhưng thôi, “nháp” hay hơn phải không?

 

 

Rồi cùng chen chúc chụp chung cái hình kỷ niệm!

 

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

 

Ngày Của Cha

By Để lại bình luận

Ngày Của Cha

Nhà thơ Vũ Hoàng Thư gởi cho chúng ta để cùng chia sẻ:

Một chút nhẹ nhàng nhân ngày Father’s Day, xin gửi đến quý Từ Phụ nghe Shirley Horn với Here’s to Life.

May all your storms be weathered
And all that’s good get better…

Enjoy & Happy Father’s Day,
vht

———————————-

Here’s To Life

Lyrics – Phyllis Molinary, Music – Artie Butler

No complaints and no regrets
I still believe in chasing dreams and placing bets
And I have learned that all you give is all you get
So give it all you’ve got

I had my share, I drank my fill
And even though I’m satisfied, I’m hungry still
To see what’s down another road, beyond a hill
And do it all again

So here’s to life
And every joy it brings
Here’s to life
To dreamers and their dreams

Funny how the time just flies
How love can go from warm hellos to sad goodbyes
And leave you with the memories you’ve memorized
To keep your winters warm

But there’s no yes in yesterday
And who knows what tomorrow brings, or takes away
As long as I’m still in the game, I want to play
For laughs, for life, for love

So here’s to life
And every joy it brings
Here’s to life
To dreamers and their dreams
May all your storms be weathered
And all that’s good get better

Here’s to life
Here’s to love
And here’s to you

 

Và hãy nghe:

HereToLife_ShirleyHorn.mp3

https://mail.google.com/mail/u/0/#inbox/15cbc487450926bd?projector=1

Đa tạ Vũ Hoàng Thư.

ĐHN

 

“Bất khả tư nghì”

By 2 Bình luận

Bất khả tư nghì

Đỗ Hồng Ngọc

Bất khả là không thể. Tư là nghĩ suy. Nghì, nghị là luận bàn. Bất khả tư nghì hay bất khả tư nghị là… “không thể nghĩ bàn!”.  Có một ‘’pháp môn giải thoát” gọi là Bất khả tư nghị như thế của các vị Phật, các vị Bồ tát.

Cái gì mà không thể nghĩ bàn? Thế giới thì ngày càng nhỏ bé như lòng bàn tay, chuyện gì cũng chỉ cần cái chạm lướt nhẹ là đủ “thấy biết” hết trơn. Có việc gì mà “không thể nghĩ bàn” !

Thế nhưng có những chuyện như đem cái núi Tu-di to đùng kia nhét vào hạt cải nhỏ xíu nọ, như đem toàn thể khối nước bốn biển mênh mông kia… cho vào cái lỗ chân lông… thì đúng là những chuyện “không thể nghĩ bàn”! Nó kỳ cục! Càng nghĩ càng bàn càng dễ điên! Bởi nó nằm ngoài mấy nghìn tỷ mối nối thần kinh, nằm ngoài các chất dẫn truyền thần kinh rồi vậy. Nói khác đi, nó nằm ở “bờ bên kia” rồi! Phải ‘’đáo bỉ ngạn’’ họa may mới thấy biết. Khi các vị trí thức thần học, bạn của Edward Conze tình cờ đọc lướt bản dịch kinh Kim Cang của ông đã kêu lên: Điên! Điên hết rồi! Không điên sao được! Nào “đừng dựa vào đâu cả để mà sanh cái tâm””, nào “nói vậy mà chẳng phải vậy” (tức phi/thị danh), nào “diệt độ tất cả chúng sanh mà chẳng có chúng sanh nào được diệt độ cả”…! Điên quá đi chớ! Nhưng Edward Conze bảo không điên đâu. Cứ ‘’ứng dụng’’ đi rồi sẽ thấy hiệu quả, cái mà ông gọi là “perfection of wisdom”.

Kinh Duy-ma-cật sở thuyết, cũng còn gọi là kinh “Bất khả tư nghì giải thoát” khi Xá-lợi-phất nêu “thắc mắc”: nhà cửa trống trơn thế này thì các vị Bồ-tát sẽ ngồi ở đâu? Văn -Thù bảo: “từ đây đi về phương Đông, vượt qua số cõi nước nhiều như số cát ba mươi sáu sông Hằng, có một thế giới tên là Tu-di Tướng...” ở đó có nhiều… ghế đẹp có thể mượn được!

Số cát của một con sông Hằng không thôi đã là “hằng hà sa số” rồi huống chi đến số cát của ba mươi sáu con sông Hằng – mà mỗi hạt cát là một cõi nước – để… mượn ghế ngồi cho các vị Bồ tát thì đành phải cười trừ thôi! Không thể nghĩ bàn!

Dĩ nhiên “ghế ngồi” ở đây không phải là ghế ngồi. Xá-lợi-phất muốn hỏi “ vai trò, vị trí” của thế hệ Bố tát mới, Bồ tát tại gia này rồi sẽ làm gì trong cõi Ta-bà? Dĩ nhiên ngài cũng đã có câu trả lời. Hỏi chỉ để khẳng định sự cần thiết của thế hệ học trò mới này của Phật mà thôi.

Cõi Ta-bà này ngày càng ô trược, ngày càng bát nháo, xung đột, chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh, đầy lo âu phiền não đến nỗi người ta đang tìm cách di tản sang các hành tinh khác, cõi nước khác… tiếc thay loay hoay mãi vẫn chưa tìm ra! Vậy chỉ còn có cách quay lại tìm ở chính mình: phản văn tự tánh. Cõi Phật đâu xa. Đâu có Phật ở trên núi cao, trong chùa lớn, cũng như đâu có sức khỏe ở trong bệnh viện 5 sao?

Thứ bệnh nguy hiểm nhất trong cõi Ta-bà ngày nay chính là SAD. SAD là chữ viết tắt của Stress (căng thẳng) Anxiety (lo âu, sợ hãi) và Depression (trầm cảm). Cả thế giới. Không trừ nơi nào! Bởi ở đâu cũng tràn ngặp Tham Sân Si. Và các nhà Tâm lý trị liệu, các thầy thuốc phải tìm một phương thuốc “mới” để chữa trị: Thiền. Phải, chỉ có thiền may ra “cứu rỗi” được. Ấy là MBSR (Mindfulness-Based Stress Redaction) và MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy). Thời đại khoa học tiến như vũ bão mà phải dựa vào Thiền mới mong  “giải thoát’’ được chẳng phải cũng là “bất khả tư nghì” đó sao?

Duy-ma-cật bảo: “Một vị Bồ- tát trụ ở pháp môn giải thóat bất khả tư nghì ấy thì có thể đem núi Tu-di cao lớn mà đặt vào hạt cải, không có bên nào thêm bớt. Tướng trạng núi Tu-di vẫn y nguyên như cũ”…

Chỉ ở trong thiền định, chỉ khi “hành thâm Bát Nhã” thì mới thấy được “pháp” Không. Không ở đây không phải là không có. Có chớ. Nhưng chỉ là giả tướng. Là do Duyên sanh. Khi nhìn kỹ vào bên trong, nhìn kỹ vào bên kia (kiến tướng phi tướng), thì ra, nó là chân không. Chân không mà diệu hữu. Núi Tu-di vẫn là núi Tu-di, vẫn đẹp đẽ, sừng sững cao ngất đó, nhưng thực tướng của nó vẫn là Không, là duyên sanh, cũng từ sỏi đá, từ đất nước gió lửa mà ra. Thì hạt cải tí xíu kia cũng là chân không, cũng từ đất nước gió lửa mà thành đó thôi. Nó có khác gì nhau đâu. Nó có phân biệt gì với nhau đâu. Bất khả tự nghị pháp môn đó chính là thấy được cái chân không mà diệu hữu, diệu hữu mà chân không đó. Tu-di cũng vậy mà hạt cải cũng vậy, nước bốn biển cũng vậy mà lỗ chân lông cũng vậy. Nhìn “phi tướng” thì thấy Như Lai đang tủm tỉm cười.

Khi Einstein bảo vật chất chính là năng lượng, năng lượng chính là vật chất,  có hẳn một công thức (E=mc2) để biến đổi vật chất thành năng lượng và năng lượng thành vật chất thì… không phải ai cũng có thể “nghĩ bàn” được. Cũng như khi nhà hoá học bảo chỉ với ba nguyên tố Carbone (C), Hydro (H) và Oxy (O) sẽ “tùy duyên” mà thành đường, dấm hay rượu… ! Nói cho cùng, các thứ gọi là vật chất hay năng lượng nọ kia, các nguyên tố này khác, chẳng qua là nhưng ‘’trình hiện’’ bên ngoài, tùy duyên thôi. Cũng chỉ là những electron và neutron quấn quít xà quần, rồi hạt, rồi sóng hỉ hả qua lại đó thôi. Đến một lúc, à há, thì ra “bổn lai vô nhất vật’’!

Nhưng chấp không vốn là một thứ bệnh nặng của Bồ-tát, Duy-ma-cật đã cảnh giác!

(Đỗ Hồng Ngọc, Văn hóa Phật giáo số 275 ngày 15.6.2017)

 

 

 

Vài tư liệu về Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện

By Để lại bình luận

Vài tư liệu về Bs Nguyễn Khắc Viện

Bs Đỗ Hồng Ngọc

Như đã trình bày, ngay khi mới thành lập Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng Cán bộ Y tế Tp.HCM (1989, thực chất là một Trường đại học y khoa, đào tạo bác sĩ đa khoa hướng về cộng đồng của Tp.HCM, tiền thân của Đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch ngày nay) do Bác sĩ Dương Quang Trung làm giám đốc, đã sớm hình thành Bộ môn Tâm lý-Xã hội học – Sức khỏe do Bs Đỗ Hồng Ngọc chủ nhiệm, Bs Lâm Xuân Điền, phó CN và Bs Nguyễn Khắc Viện cố vấn. Phần học về Y đức đã lồng ghép vào các bài giảng về Tâm lý học-Sức khỏe, Xã hội học-Sức khỏe, và Văn hóa-sức khỏe, tiền thân của Bộ môn Khoa học hành vi & Giáo dục sức khỏe, và Y đức-Khoa học hành vi sau này.

Ngoài những công việc liên quan đến Bộ môn, tôi còn được Bs Nguyễn Khắc Viện hướng dẫn về phương pháp thở bụng của ông khá kỹ. Có lần tại Hà Nội (8, Nguyễn Chế Nghĩa) ông còn cởi áo cho tôi xem mấy vết mổ rồi ém hơi, gồng bụng, kêu ” đấm thử một cái thật mạnh” vào bụng ông xem sao. Tôi đâu dám, chỉ đấm một cái nhè nhẹ, ông phì cười bảo phải ráng hết sức bình sanh mà đấm chứ. Tôi đấm cái bình, ông không nhúc nhích, thản nhiên như không, mặc dù người gầy nhom như một thiền sư! Bà Nhất, vợ ông đứng kế bên cười, ổng vậy đó, rất vui!

Khi hai ông bà vào Saigon, thường ở nhà trên đường Võ Di Nguy, Phú Nhuận, gần BV Nhân dân Gia định hoặc ở Viện Pasteur thì tôi và bác sĩ Trương Trọng Hoàng cũng thường được ông mời đến bàn bạc chương trình giảng dạy các thứ…

Dưới đây là vài tư liệu của Ông bà Nguyễn Khắc Viện, xin chia sẻ cùng các bạn đồng nghiệp ở trường ĐHYK Phạm Ngọc Thạch như một kỷ niệm:

Thư của Bs Nguyễn Khắc Viện gởi Bs Đỗ Hồng Ngọc.

Thư bà Nguyễn Thị Nhất, vợ Bs Nguyễn Khắc Viện giải thích thêm về phương pháp thở bụng của ông.

Nâng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế (*)

By Để lại bình luận

Nâng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế (*)

theo TUOI TRE                              11/06/2017 10:56 GMT+7

Đây là đề xuất của Cục Khoa học công nghệ và đào tạo – Bộ Y tế trong hội thảo về đổi mới đào tạo nguồn nhân lực y tế, diễn ra ngày 10-6 tại TP.HCM.

Hội thảo do Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng (TP.HCM) tổ chức, với sự tham gia của đại diện Bộ Y tế, các trường đào tạo nhóm ngành sức khỏe và sở y tế một số địa phương.

Ông Nguyễn Minh Lợi, phó cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và đào tạo – Bộ Y tế, cho rằng vấn đề hiện nay là nâng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế chứ không phải số lượng.

Mới chỉ cung cấp kiến thức

Thống kê từ Bộ Y tế cho thấy cả nước hiện có 196 cơ sở đào tạo nhóm ngành sức khỏe. Riêng ngành y đa khoa có 24 trường đào tạo, trong đó có 6 trường ngoài công lập.

Chất lượng đào tạo ngành y đa khoa trong thời gian qua vẫn còn nhiều bất cập, việc thực hành thực tế chưa đáp ứng được yêu cầu.

PGS.TS Lê Quang Cường – thứ trưởng Bộ Y tế – cho biết ở các nước, việc đào tạo ngành y rất đặc biệt, tuyển sinh đặc biệt chứ không chỉ dựa vào điểm số, phân chia hệ thống năng lực tách bạch, không bất cập như ở Việt Nam.

Theo ông Cường, muốn có bác sĩ năng lực chuyên môn tốt, sinh viên phải được những bác sĩ giỏi ở bệnh viện hướng dẫn. Nếu không tổ chức thực hành tốt thì kiến thức cỡ nào cũng bỏ đi. Hiện tại, chương trình đào tạo của chúng ta mới chỉ dừng lại ở việc 
cung cấp kiến thức.

Theo PGS.TS Trần Diệp Tuấn – hiệu trưởng Trường ĐH Y dược TP.HCM, giữa hệ thống y tế và các trường đào tạo ngành y dường như mạnh ai nấy làm. Các cơ sở y tế không phản hồi với cơ sở đào tạo về chất lượng nguồn nhân lực, có đáp ứng được yêu cầu chưa, cần kiến thức và kỹ năng nào…

Trong khi đó, cơ sở đào tạo lại đào tạo những gì mình muốn mà không tham khảo ý kiến đơn vị sử dụng nhân lực, xem họ cần những gì. Giữa cơ sở đào tạo và sử dụng nhân lực chưa có sự tương tác, thảo luận với nhau.

Việc tách bạch hệ thống năng lực ở Việt Nam cũng có nhiều bất cập. Theo ông Cường, ở Việt Nam người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ y khoa cũng tham gia khám chữa bệnh. Mong muốn bằng cấp quá lớn khiến nhiều người coi trọng bằng cấp hơn năng lực chuyên môn.

“Ở nước ngoài, người ta chia ra rõ ràng. Người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ chỉ thiên về nghiên cứu, giảng dạy; bằng chuyên khoa thiên về khám chữa bệnh. Năng lực chuyên khoa có giá trị cao hơn, được đãi ngộ tốt hơn” – ông Cường nói thêm.

“Ở ta lẫn lộn cái này. Luật giáo dục ĐH không coi những bác sĩ giỏi ở bệnh viện là thầy giáo. Việc hành chính hóa đã làm mất nguồn lực đào tạo của ngành y”.

Phải thi năng lực hành nghề

Tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Lợi cho hay khung cơ cấu giáo dục quốc dân quy định đào tạo ĐH từ 3 đến 5 năm. Hiện nay nhóm ngành sức khỏe gồm hai ngành là y và dược có thời gian đào tạo vượt khung này, đòi hỏi phải sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Ông Lợi đề xuất mô hình đào tạo bác sĩ theo yêu cầu mới. Hiện chương trình đào tạo ngành y đa khoa liền mạch 6 năm, cấp bằng bác sĩ. Mô hình đào tạo mới tách thành hai giai đoạn: học 4 năm cấp bằng cử nhân y khoa, học thêm 2 năm (tại trường và bệnh viện) cấp bằng bác sĩ y khoa, tương đương trình độ thạc sĩ, nhưng chưa được hành nghề.

Người có bằng bác sĩ y khoa phải có một năm thực tập hành nghề tại bệnh viện và thi chứng chỉ hành nghề, nếu đạt mới được khám chữa bệnh và có thể tiếp tục học chuyên khoa. Hệ nghiên cứu (thạc sĩ, tiến sĩ) do Bộ GD-ĐT quản lý, hệ khám chữa bệnh do Bộ Y tế quản lý.

Với mô hình đào tạo mới này, ông Cường cho biết sẽ giải quyết được những bất cập hiện nay trong đào tạo nguồn nhân lực y tế. Theo ông Cường, người học 6 năm ra nhưng lương chỉ tương đương với người học cử nhân 4 năm là vô lý. Chế độ sẽ được thay đổi, để có chính sách người học 6 năm hưởng lương tương đương thạc sĩ.

Bộ Y tế cũng sẽ đưa ra hai hệ thống năng lực: nghiên cứu và chuyên khoa. Người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ chỉ nghiên cứu, giảng dạy, chứ không tham gia khám chữa bệnh. Theo quy định mới, Bộ Y tế cũng sẽ xây dựng chuẩn năng lực nghề nghiệp cho nhóm ngành sức khỏe.

“Việc thi chứng chỉ hành nghề rất quan trọng. Bằng lái xe còn phải thi, trong khi khám chữa bệnh lại không đánh giá năng lực là điều rất đáng quan ngại”  – ông Cường nói thêm.

“Ở các nước, người ta có bộ phận đánh giá năng lực độc lập, thường là hội đồng y khoa của nhà nước, không liên quan đến các trường. Ứng viên phải qua bài kiểm tra của hội đồng này mới được hành nghề y. Sắp tới chúng ta cũng sẽ làm như thế”.

(theo Tuổi Trẻ 11/6/2017)

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

(*) Tựa do ĐHN

Ghi chép lang thang: “Rửa tay gác kiếm…”

By 1 Bình luận

Ghi chép lang thang

“Rửa tay gác kiếm…”

Bs Đỗ Hồng Ngọc

(viết cho các bạn trẻ ở Bm YĐ-KHHV)

 

Từ ngày lui về làm “cố vấn từ xa” cho Bộ môn Y đức – Khoa học hành vi do tuổi cao, nhất là từ khi cô Ngọc Dung nguyên Hiệu trưởng kiêm Trưởng Bộ môn cũng đã về hưu và thầy Trương Trọng Hoàng, phó Trưởng Bm được rút về phụ trách Thư viện thì tôi càng ít có dịp làm việc chung với các bạn trẻ ở Bộ môn, có vẻ như ngày càng xa cách tuy các em vẫn giữ một tình cảm quý mến với “thầy Ngọc”. Thỉnh thoảng tôi cũng tổ chức một buổi họp Bộ môn ngoài trời, nơi hồ sen xanh mướt, theo “truyền thống” của Bộ môn từ thời xa xưa khi tôi còn là Chủ nhiệm rồi Trưởng Bộ môn Khoa học hành vi – Giáo dục sức khỏe (KHHV-GDSK) , sau này đổi thành Bộ môn Y đức-KHHV.

Có lẽ nên nhắc một chút chuyện xa xưa đó: Ngay khi thành lập Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng Cán bộ Y tế Tp.HCM (1989), thực chất là một trường Đại học đào tạo Bác sĩ  y khoa 6 năm (sau này được đổi tên thành Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch Tp.HCM) với mục tiêu “vừa lâm sàng vừa cộng đồng” theo hướng đào tạo các chuyên viên sức khỏe (health specialist), không chỉ chú trọng bệnh tật mà còn chú trọng sức khỏe toàn diện cho cộng đồng thành phố, nhà trường đã sớm thành lập Bộ môn Tâm lý-Xã hội học – Sức khỏe do tôi làm Chủ nhiệm, bác sĩ Lâm Xuân Điền phó chủ nhiệm, bác sĩ Nguyễn Khắc Viện, cố vấn. Thời ký đầu còn có cô Nguyễn Thị Oanh và các thầy cô bên Xã hội học và Công tác xã hôi (Social Work) tham gia giảng dạy. Ngay thời đó, Y đức đã được dạy lồng ghép trong Tâm lý học – Sức khỏe, Xã hội học – sức khỏe, dù không nhiều tiết vì các Trường y lúc đó đều chưa có Bộ môn Y đức. Sau này, tôi phụ trách Trưởng Bộ môn Khoa học hành vi – Giáo dục sức khỏe, nằm trong Khối Bộ môn Sức khỏe Cộng Đồng của Bác sĩ Dương Quang Trung, Hiệu trưởng, vẫn tiếp tục giảng dạy về y đức trong tuần lễ nhập môn. Sau này, vấn đề Y đức ngày càng nổi cộm, một bức xúc của xã hội, thì các trường Y mới thành lập Bô môn y đức riêng. Tại Đhyk PNT, gọi là Bộ môn Y đức-KHHV, do Hiệu trưởng phụ trách, Bs Đỗ Hồng Ngọc cố vấn. Nói tóm lại Y đức được quan tâm từ thuở mới thành lập trường tại Đhyk PNT và đã là một truyền thống của Trường.

Hôm nay nhìn các giảng viên trẻ trong Bộ môn đa số nhỏ tuổi hơn mình đến nửa thế kỷ, tôi không khỏi giật mình. Mới ngày nào!

Nay đã đến lúc “rửa tay gác kiếm”, đã đến lúc truyền lại cho các em chút lửa nồng cùng vài “chiêu thức” đặc biệt của một Bộ môn đặc biệt (chăm lo phần hồn của một Đại học y khoa!)  kể cả thức “vô chiêu” để mong các em tiếp tục hành hiệp… Phần mình, lui về một thảo nguyên nào đó thả ngựa chăn…cừu!

Vậy là nhân dịp sắp tổ chức đợt Hội thảo Y đức thường niên cho Y5, tôi rủ các em làm một chuyến giang hồ vặt về Bà Rịa – Vũng Tàu, dĩ nhiên vừa học vừa chơi… theo phương pháp thực địa, tiếp xúc nhân vật và thào luận nhóm….

Dưới đây là vài hình ảnh chuyến đi ngày 4 và 5/6/2017 về một vùng biển:

 

hình ảnh thầy Ngọc… thả ngựa chăn cừu trên thảo nguyên Châu Pha (Cn 4.6.2017)

Thầy Ngọc, thầy Hoàng cùng các đồng nghiệp trong Bô môn Y đức-KHHV (từ trái: Trương Trọng Hoàng, Đỗ Hồng Ngọc, Mai Ngọc Thanh Ngân, Nguyễn Thế Nguyên Hùng, Phương (TL), Lê Kiều Chinh, Lê Thành Tân)

 

Cafe bên hồ Bà-Tô (Xuyên mộc). cần một chút thiên nhiên lắm.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thăm Bác sĩ Lê thị Bích Vân, cùng khóa với thầy Ngọc, tốt nghiệp 1969 tại Y khoa Đại học đường Saigon để nghe kể chuyện xưa tích cũ: học y ngày xưa (7 năm), ra trường làm việc ra sao… Va hình ảnh người thầy thuốc 75 tuổi với mái tóc bạc trắng, tinh thần vẫn minh mẫn, hoạt bát… Bs Bích Vân (bìa trái) cho mỗi người một trái xoài như trái đào tiên và chúc sức khỏe…

 

 

 

Mọi người chụp tấm hình kỷ niệm dưới gốc cây Bồ-đề trước nhà Bs Bích Vân (Đất Đỏ, Bà Rịa)

 

 

 

 

 

 

Chiều 4.6.17 là một buổi Nói chuyện Sức khỏe (Health Talk) của thầy Ngọc với các bà mẹ ở Vũng tàu, đề tài: Giáo dục giới tính cho con em. Thầy Hoàng và anh Tân chia sẻ kinh nghiêm thêm. Buổi nói chuyện sôi nổi với rất nhiều câu hỏi đặt ra… Các bà mẹ còn có dịp tiếp xúc với sách của Hội quán CBM trình bày.
Ngày hôm sau, trên đường về, các giảng viên trẻ đã có dịp thảo luận với thầy Ngọc về buổi Talk này, được không được chỗ nào, tại sao? rút kinh nghiệm gì? cho một buổi Health Talk, cách phá băng, cách dẫn nhập, đặt vấn đề, chuyện kể…

 

Sáng 5/6/17: Buổi trao đổi về hoạt động sức khỏe cộng đồng với bác sĩ Nguyễn Thị Phương Trinh, người có rất nhiều kinh nghiệm thực tiễn, từ các chương trình phòng chống AIDS, Ma túy, Y tế học đường, bác sĩ gia đình, cộng đồng tôn giáo… Sau đó còn có dịp gặp QP, một doanh nhân đang làm chương trình OKULL trên bãi biển Vũng tàu…

 

Các bà mẹ Vũng Tàu và sách.

Không quên hưởng chút gió biển…

 

 

thầy Ngọc “trình diễn” cách ngồi thiền…

 

 

 

 

 

 

Vài hình ảnh Chùa Phật học Xá-Lợi “ngày xưa”

By Để lại bình luận

Vài hình ảnh Chùa Phật học Xá-Lợi “ngày xưa”

“Ngày xưa” ở đây là chỉ mới cách đây vài tuần lễ thôi, khi sân chùa còn là một khoảng không gian đầy cây xanh bóng mát, chim hót líu lo và sóc nâu chuyền cành, khách thập phương có thể hít thở chút không gian xanh còn sót lại hiếm hoi ở thành phố ồn ào náo nhiệt này. Hôm nay thì cây xanh đã được chặt đốn dọn dẹp trống huơ để xây dựng thêm những công trình mới.

Chùa Phật học Xá-Lợi là một trong những ngôi chùa cổ, lịch sử của Sài-gòn, Tp HCM, nơi có nhiều di tích được nhiều khách trong và ngoài nước tham quan, thưởng ngoạn. Chùa có một kiến trúc đặc sắc của phương Nam khó tìm thấy ở đâu. Sinh hoạt cũng rất độc đáo. Không có chuyện mê tín dị đoan, bói toán, vàng mã, khói nhang nghi ngút… Chánh điện chỉ thờ duy nhất một tượng Phật Thích Ca uy nghi và tĩnh lặng. Chùa cũng là Trung tâm nghiên cứu Phật học, với nhiều lớp học, Thư viện sách quý, tòa soạn báo Từ Quang, Ban Phật học, gia đình Phật tử, các đạo tràng hoạt động khá tốt…

Dưới đây là vài hình ảnh sân chùa ”ngày xưa” khi còn nhiều cây xanh bóng mát !.

Đỗ Hồng Ngọc

(Saigon, 7/06/2017)

 

 

 

 

 

Trao đổi kinh nghiệm: Phục Hồi Chức Năng hiệu quả

By Để lại bình luận

Trao đổi kinh nghiệm

NHÌN VẬT LÝ TRỊ LIỆU –PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỪ CÁI NHÌN CỦA DƯỠNG SINH

Bs Nguyễn thị Phương Trinh

 

Tây Y có Vận động trị liệu (thuộc VLTL-PHCN), trên cơ sở nghiên cứu hoạt động sợi cơ. Đông Y có Dưỡng sinh, nền tảng là hơi thở. Thử nhìn để thấy điểm tương đồng, điểm thiếu sót, để phối hợp, bổ sung cho được sự hoàn hảo, hiệu quả nhất.

1/ Vật lý trị liệu.

Trong vận động trị liệu, động tác tập để mạnh cơ kiểu co cơ đẳng trương đi qua 4 thì: co cơ hướng tâm, giữ lại, co cơ ly tâm, nghỉ. Ví dụ tập cho cơ nhị đầu cánh tay trong gập duỗi khuỷu bao gồm: gập khuỷu cho con chuột nổi lên, giữ lại 5” tiếp tục gồng chuột, rồi duỗi ra từ từ thật chậm, và thả lỏng nghỉ .

Điều quan trọng là phải có 5” giữ lại và duỗi thật chậm để sợi cơ làm hết mức và mau nở lớn. Chính trong lúc duỗi ra từ từ, sợi cơ con chuột căng dài ra từ từ (co cơ đẳng trường ly tâm), thì cơ sẽ có điều kiện phì ra nhiều nhất. Do đó nên kéo dài thì này ra, càng chậm càng hiệu quả. Kế sau đó cơ cũng cần được  nghỉ, chuẩn bị cho đợt co cơ tiếp theo. Không thể bắt cơ co lien tục (hướng tâm, ly tâm, rồi lại hướng tâm ly tâm…), cơ sẽ mỏi, đuối, cứng đờ ra.

VLTL với bài tập hướng tới từng cơ, nhóm cơ chuyên biệt, bài tập liên hoàn, toàn thân, toàn thể, như thể dục, như hoạt động sống con người bình thường, hàng ngày. VLTL  là vận động của cuộc sống con người thường ngày, mà vận động sống đầu tiên của con người là Thở thì không được nói tới trong VLTL.

2/ Dưỡng sinh

Cũng chỉ là bài  tập thể dục toàn thân nhưng có đặc điểm là nhấn mạnh, xoáy sâu vào Thở, tập trung vào Thở, đưa hơi thở lên tầm quan trọng hàng đầu, trước nhất, thuộc hàng ưu tiên một, để động tác nào cũng phải phối hợp với Thở, và thật chậm, thật êm, mà cũng thật sâu, thật đều theo hơi thở.

Thở có 4 thì: hít vào, tiếp tục hít vào, thở ra, nghỉ.

Khi phối hợp với tay, chân, thân mình thì ta sẽ thấy việc thực hiện động tác  dao động trong suốt thì hít vào và tiếp tục hít vào, sau đó trở về từ từ trong suốt thì thở ra, và thả lỏng hoàn toàn trong thì nghỉ.

Trong đó lưu ý thì thứ hai của thở (cuối thì hít vào), không được nín thở (ém khí, dẫn khí), mà phải tiếp tục “làm bộ” như đang hít vào, để giữ thanh quản mở (đóng thanh quản, áp lực lồng ngực tăng, máu không về được, gây tăng áp nội sọ, có thể tai biến mạch máu não). Nên người ta nhét thêm thì Tiếp tục hít vào để nhắc nhở, sợ ta nín lại.

Khi hít vào hết được nữa thì sẽ thở ra, từ từ thật chậm và nghỉ. Nghỉ là không hít vào cũng chẳng thở ra, sung sướng, tận hưởng. Đây là thì đặc biệt  thư giãn, ngay trong mỗi nhịp thở, mấu chốt để giải quyết mọi vấn đề bệnh tật, mà đặc biệt chỉ có trong thở dưỡng sinh VN (không thấy có trong Yoga ở các trung tâm, chỉ thấy hít vào phình bụng lên, thở ra thóp sâu bụng lại, rồi lại phình lên… Không thấy thì nghỉ).

3/ Bốn thì Thở tương ứng với bốn thì Cơ : Hít vào – co cơ hướng tâm; Tiếp tục hít vào – giữ lại; Thở ra – co cơ ly tâm; Nghỉ – thả lỏng

Như vậy, một động tác tập VLTL đúng là phải phối hợp Thở, đi theo 4 thì như vậy, tương ứng với 4 thì hoạt động của cơ, của động tác đang được tập . Vd 1:Giơ tay lên – hít vào; Giữ tay lại – tiếp tục hít vào; Hạ tay xuống – thở ra; Thả lỏng – nghỉ. Vd2: Hít vào – từ từ đá chân lên; Tiếp tục hít vào – giữ chân lại; Thở ra – từ từ hạ chân xuống; Nghỉ – thả lỏng.

Ở Vd1, chủ yếu là tập tay. Muốn tập hiệu quả thì phải phối hợp thở.

Ở Vd2, chủ yếu là tập thở. Muốn tập thở dễ thì phối hợp thêm tay chân.

4/ Thực trạng hiện nay của Bệnh nhân tập VLTL tại các phòng tập :

1.   Tập không phối hợp thở, chỉ biết động tác tay chân, thân mình. Không biết rằng động tác thở là động tác ưu tiên quan trọng hàng đầu, trên hết, trước nhất  trong mọi động tác.

2.   Tập quá nhanh, không tận dụng được giai đoạn co cơ ly tâm. Không biết rằng càng chậm càng tác động sâu, càng hiệu quả, sợi cơ càng được nở lớn.

3.   Tập liên tục không cho cơ nghỉ. Thì nghỉ trong mỗi nhịp thở là thì thả lỏng cơ, để nuôi dưỡng, chữa trị, phục hồi, chuẩn bị cho cơ co đợt kế tiếp. BN tập càng nhanh, càng mạnh, càng nhiều thì càng đau, càng mỏi, càng đuối. Bởi người ta đã hành hạ, bắt ép nó làm mà không hề nuôi dưỡng , chăm sóc nó.

4.   Tập mà không chú ý tập trung vào chuyện tập, động tác và hơi thở. Tập mà coi tivi, bấm điện thoại, nói chuyện…

5.   Nói chung là không hiệu quả, nghĩa là một sự phí phạm, tiêu tốn, lãng phí. Nhân viên Y tế có thể thực hành tiết kiệm, như một qui chuẩn đạo đức, bằng cách:

1.   Hướng dẫn BN bài Thở đầu tiên, sau đó là động tác tập, và cuối cùng là phối hợp Thở và Động tác. Động tác thở chậm rãi, từ tốn. Động tác tập, đi theo nhịp thở, nên cũng từ tốn, chậm rãi. Có như vậy mới là hoàn tất một động tác tập.

2.   Hướng dẫn BN biết Thở, tự nhiên, thuần thục, mọi lúc mọi nơi, và biết phối hợp vào bất cứ động tác nào BN tập, tập tay không hay tập dụng cụ, tại nhà hay phòng VLTL (ghế đá tạ, ghế đẩy, kéo ròng rọc, quay bánh xe… )

(Bs NTPT 2017)