Đỗ Hồng Ngọc
“Khúc khích” là từ gợi tả tiếng cười nhỏ và liên tiếp, biểu lộ sự thích thú riêng với nhau. Từ điển tiếng Việt của Ủy ban Khoa học xã hội và Viện ngôn ngữ học nói vậy. Cười nhỏ và liên tiếp. Tại sao nhỏ? Vì muốn không ai nghe. Tại sao liên tiếp? Vì không thể dừng được, không thể ngưng được. Tại sao cười? Vì thích thú. Thích thú cái gì? Chỉ có trời mới biết! Có điều chỉ thích thú “riêng với nhau” thôi. Của hai người thôi. Người ta không thể khúc khích một mình. Một mình chỉ có thể tủm tỉm hoặc ha hả. Cũng không khúc khích chỗ đông người, dễ bị tưởng là mới ở bệnh viện ra. Khúc khích phải có chút rụt rè, bẽn lẽn, “nhột nhột” trong đó mới được. Đó là tiếng cười của Triệu Mẫn lúc lọt xuống hầm với Trương Vô Kỵ, và Trương giáo chủ đã không bỏ lỡ cơ hội vừa quát tháo vừa cù nhẹ vào lòng bàn chân nhỏ nhắn xinh đẹp của nàng làm cho nàng cười…khúc khích mãi cho đến thành… giáo chủ phu nhân! Khúc khích hẳn không xuất phát từ một ý định cười. Không chuẩn bị cười. Không toan tính cười. Nó phải đến tự nhiên từ một cảm xúc bất ngờ nào đó. Nhưng ở đây không chỉ nói về khúc khích mà là “khúc khích trên lưng” kia! Số là trong nhạc phẩm Quỳnh hương rất nổi tiếng, Trịnh Công Sơn viết: “Ta mang cho em một đóa quỳnh, quỳnh thơm hay môi em thơm. Em mang cho ta một chút tình, miệng cười khúc khích trên lưng” Ừ thì một chút tình (một chút thôi, bởi nhiều quá thì e rằng chuyển tông sang… cằn nhằn!) Nhưng tại sao “khúc khích trên lưng”? Hẳn là họ đã đi xe đạp? Chàng đạp xe hì hục chở nàng? Nàng ngồi sau, úp mặt vào lưng chàng rồi cứ thế mà… khúc khích suốt con đường Duy Tân cây dài bóng mát? Cũng có thể họ đi xe gắn máy? Nhưng xe gắn máy thì ồn quá, nhanh quá, khó mà khúc khích lâu. Hơn nữa bây giờ người ta ra đường đều bịt miệng, bịt mũi, nên càng khó khúc khích.
Có một ngành chuyên nghiên cứu về sinh lý học của cái cười – có thể gọi một cách thời thượng là “ Cười học” – Gelotology – ráng đi tìm cách giải thích tại sao người ta cười, cái cười chịu tác động của các bộ phận nào trong cơ thể và cơ chế hoạt động của nó ra sao với hy vọng dùng cái cười như là một “liệu pháp” để chữa bệnh – nhất là các bệnh thời đại – vì ai cũng biết “một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”. Người ta biết có đến 15 cơ mặt đã tham gia vào “cuộc cười” (trận cười, chuyến cười?) và còn nhiều cơ khác của toàn thân trong đó có các cơ hô hấp, cơ lưỡi gà, và cả cơ… bàng quang! Người ta biết bộ não tham gia toàn bộ vào cuộc cười chớ không riêng một khu vực nào chịu trách nhiệm. Cười cũng tốn khá nhiều năng lượng. Có người cười xong thì ngất luôn (phải chăng do đó ta có từ “cười ngất”?) Người ta cũng nghiên cứu cười trong phòng thí nghiệm. Khổ thay, cứ bị quan sát thì cười… biến mất! Hình như cười phải được tạo nên bởi một sự bất ngờ, ngạc nhiên, thích thú. Khi bị quan sát thì cười sẽ thành giả tạo. Người ta còn nghĩ cười hẳn là một phản xạ thần kinh, chắc là phải có một cái “công tắc” cười nào đó, thọc léc trúng là… cười! Đại học California ở San Diego chế ra một cái máy thọc léc (tickle machine) nhưng thất bại… không làm cho người ta cười được! Các nhà xã hội học cũng tham gia nghiên cứu và họ thấy cười là một hiện tượng văn hóa xã hội. Nó dễ lây lan trong một số điều kiện. Cười còn liên quan đến… quyền lực. Khi nhân viên đang cười vui với nhau mà sếp xuất hiện thì họ lập tức… ngưng cười! Sếp càng to càng dễ cười, dễ hài hước. Nhân viên… có nhiệm vụ cười theo. Có một chuyện kể rằng sếp thường hay kể chuyện cười cho nhân viên nghe, kể đi kể lại hoài một chuyện mà nhân viên vẫn cười. Một hôm, sau khi kể xong, thấy một cô không cười, ngạc nhiên hỏi, cô đáp: “Cuối tháng này em nghỉ làm rồi ạ!”.
Cười cũng tùy nền văn hóa, tùy trình độ văn hóa mỗi người nữa. Ở ta còn phân biệt các kiểu cười rất phong phú như cười nịnh, cười gằn, cười ruồi, cười dê, cười bò, cười mím chi cọp v.v…
Tóm lại, cười hẳn còn nhiều bí ẩn, còn phải nghiên cứu dài dài. Thế nhưng, dù thế nào đi nữa, cười “khúc khích trên lưng” thì còn lâu mới tìm ra tính chất sinh lý học và xã hội học của nó.
Bởi nó ở một phạm trù khác.
BS “luận” về nụ cười “khúc khích trên lưng” thật dí dỏm. NT xin bổ sung thêm: hình như đó là nụ cười được “mặc định” cho giới trẻ? “Tuổi hườm hườm” có lẽ đã đánh mất từ lâu những “khúc khích trên lưng”? 🙂
Uổng thiệt!
Xem phim TAU duong nhu Toi chi nghe TRIEU MINH voi TVK thoi, hom nay moi biet duoc Trieu Minh cung co ten khac la Trieu Man.
Cuoi Khuc Khich tren lung, that Y NHI va THAM THUY qua! chi co cac cap tinh nhan moi yeu nhau moi co duoc NU CUOI do, phai chang!!!!!?
Con o mot pham tru khac? suy nghi mai chang biet BS muon noi gi? cao sieu qua!
Ước sao tuổi nào cũng còn được cười khúc khích và nụ cười đơn giản là cười, đừng phân tích sâu, đừng đưa vào phạm trù nào hết, e rằng sẽ mất đi tiếng “khúc khích” đáng yêu, đáng nhớ!
Bác sĩ ơi! gần đây tôi còn phát hiện ra là có những tiếng cười khúc khích trên đầu ngón tay nữa đó, những tiếng cười này trước đây ở lứa tuổi này tôi thấy thật là kỳ dị… nhưng bây giờ tôi thấy cũng thật là diệu kỳ…
Đó là những tiếng cười trên đầu ngón tay, mà đôi khi giữa buổi làm việc nào đó, thay vì trước đây người ta quay ra tán gẫu (88) bằng miệng với nhau thì bây giờ người ta giăng một cái note ngắn, hay viết một bài suy gẫm – nói về ý nghĩ nào đó, hay muốn chia sẻ một điều vui buồn nào đó… lên trên một trang blog cộng đồng nào đó, rồi những người bạn cũng ở một nơi nào đó, những người bạn không cùng tôn giáo, không cùng tuổi tác, không cùng địa phương, không cùng đất nước, tóm lại là không có mặt bên nhau … họ chợt thấy tin của note đó đến nơi trang blog của họ, thế là họ xúm lại chia sẻ với nhau bằng những câu commment vu vơ, hay chia sẻ những vui buồn, ý tưởng … nào đó, hay họ bông đùa với nhau … và rồi cùng với những lời đùa chia sẻ đó, rồi không cần phải thọt lét nhau, mà họ chợt thấy những ngón tay đó gõ lên những tiếng cười khúc khích, những tiếng cười khùng khục, những tiếng cười ha hả, cả những tiếng cười ằng ặc, hehe, hihi… và thế là họ xả những bực bội trong bon chen của cuộc sống ra, và họ cười với nhau bằng cách đó, và rồi họ cảm thấy được chia sẻ, được xả stress, xả những căng thẳng của cuộc sống… và họ chợt thấy tình bạn đâu đó có thật trên cái trang ảo hóa này…
Thế đấy, ngoài “tiếng cười khúc khích trên lưng..” ra thì vẫn có những tiếng cười, đủ loại tiếng cười, không ở trên lưng của tình yêu đôi lứa nữa, mà là của những bạn bè trên ảo hóa này … thế giới thật là diệu kỳ bác sĩ ạ!
đúng quá ạ.Con xin bổ sung là “khúc khích trên lưng” còn có một biến thể nữa là “khúc khích ngón tay”. Nhiều khi, giữa phòng đông người, tự nhiên có một tiếng cười khúc khích. Tưởng răng nó dở hơi, nhưng khong, nhìn lại, cô nàng đang chat hoặc vớ được một cái blog nào thú vị.
Nhiều bài tren site của chú Ngọc thì lại còn khiến người đọc vừa cười mỉm vừa gật gù đồng cảm nữa cơ. Thế thì còn có một khảo dị nữa, đó là “khúc khích tương đồng” nữa.
Sao mà đúng quá Thầy ơi! em thích nhất đoạn”Sếp càng to càng dễ cười, dễ hài hước. Nhân viên… có nhiệm vụ cười theo. Có một chuyện kể rằng sếp thường hay kể chuyện cười cho nhân viên nghe, kể đi kể lại hoài một chuyện mà nhân viên vẫn cười. Một hôm, sau khi kể xong, thấy một cô không cười, ngạc nhiên hỏi, cô đáp: “Cuối tháng này em nghỉ làm rồi ạ!”.
Cam on em. Em cung hay cuoi phai khong? Nen moi “tham” nhung chuyen teu cua Thay. Em ở TT Thong tin -Tu lieu phai khong? Hom nao Thay se ghe tham?
O, Khong dau. Khuc khich tren lung van con do o tuoi huom huom (50) ma khong so on ao(vi lai scooter dien). Thinh thoang chuyen qua khuc khich ben hong khi nam tay nhau di bo(nang bi cao mo). Kinh chuc BS mot ngay tot dep.
Ồ, hóa ra có chuyện “khuc khich bên hông” nữa hả? Vậy là “khúc khích” hơi nhiều đó nhá!