Làm sao biết trẻ mắc bệnh?
Trẻ không biết nói, không biết diễn tả các triệu chứng của bệnh, hoặc nếu có biết thì cũng thừờng không chính xác. Lúc được khám bệnh, trẻ sợ không dám khai rõ bệnh tình. Ngược lại, có khi kể lung tung…Nhiều bé mới học được từ “ nhức đầu”, “ đau bụng” đã đem ra sủ dụng liên tục khiến cho mẹ và thầy thuốc cũng hết sức lúng túng.
Thân nhân trẻ em, cô nuôi dạy trẻ, người giúp việc… cũng không nắm rõ bệnh sử, đôi khi cũng không trung thực vì quá lo âu hoặc quá lơ đễnh.
Do vậy, phải có kinh nghiệm và một vài nguyên tắc để phân biệt trẻ khỏe, trẻ mệt và trẻ bệnh như dưới đây:
Trẻ khỏe
- Vui vẻ, hài lòng, tươi tỉnh, thích nhìn ngắm chung quanh, phá phách, chống cự mạnh mẽ khi không vừa ý.
- Ăn được ( bú mạnh ), ngủ được, lên cân đều.
- Nếu một trẻ được như trên thì dù đi tiêu chảy ngày 5-7 lượt cũng không sao, dù nghẹt mũi, sụt sịt thường xuyên cũng không sao.
Trẻ mệt
Thỉnh thoảng một đôi lúc nào đó trong ngày, ta có thể thấy trẻ mệt do đói, do khát, do thiếu tình thương, lúc đó trẻ thường yên lặng, xuị lơ, không hoạt bát linh động nữa; hoặc ngược lại, khóc lóc, cằn nhằn, khó chịu, bứt rứt không yên… Nếu được âu yếm, cho ăn uống đầy đủ, trẻ sẽ ngủ say và tỉnh giấc sẽ vui vẻ, hoạt bát như cũ.
Trẻ bệnh
- Trẻ dã dượi, mệt mỏi, lừ đừ, nằm vùi suốt ngày. Người mẹ dễ nhận biết trẻ có vẻ gì khác thường, bỏ ăn, bỏ chơi, ngậm vú mà không nút hoặc khóc thét lên, v.v…Trẻ cũng có thể bứt rứt, dỗ không nín.
Trẻ bị bệnh nặng
Nếu trẻ nằm li bì, gọi không dậy hoặc sốt cao, lơ mơ nói nhảm là bệnh nặng.
Các dấu hiệu bệnh nặng phải đưa đến y tế gấp:
- Quá nóng hoặc quá lạnh
- Thở khò khè, co kéo cơ lồng ngực.
- Tay chân lạnh, mạch nhanh, tím tái, rịn mồ hôi.
- Mắt lõm, thóp lõm, miệng khô, khát nước
- Làm kinh ( co giật)
- Mỏ ác (thóp) phồng,
- Có dấu xuất huyết dưới da, vết bầm ở da
- Các tai nạn, thương tích…
Riêng trẻ sơ sinh (dưới một tháng tuổi) khi thấy các dấu hiệu sau đây là bệnh nặng phải đưa ngay đến bệnh viện:
- Da tím tái hay trắng bệch.
- Bú yếu, bỏ bú.
- Ói mửa.
- Co giật ( làm kinh) hoặc giật mình, chới với.
- Thịt (bắp cơ) nhão hoặc cứng ngắt.
- Thóp phồng căng.
- Khóc thét dỗ không nín.
- Thở nhanh hơn 60 lần/phút.
- Vỗ tay không giật mình, hoặc chỉ giật một bên ( trái hay phải).
Cần làm gì khi phải đi khám bác sĩ?
Cần biết trẻ nặng bao nhiêu ký
- Nếu đã theo dõi cân nặng hàng tháng hoặc có Biểu đồ tăng trưởng thì rất tốt, Nếu không biết, nên cân thỉnh thoảng để biết hoặc cân lúc khám bệnh, lúc chủng ngừa.
- Phải biết cân nặng của trẻ bác sĩ mới cho thuốc đúng liều lượng, bệnh mới mau khỏi. Và cũng để đánh giá trẻ có lên cân đều không, có phát triển tốt không?
Cần biết rõ bệnh sử
- Phải biết rõ bệnh khởi sự vào lúc nào ( nhớ rõ ngày giờ càng tốt), triệu chứng gì xảy ra trước. Thí dụ: nóng rồi mới ho, đau bụng hay đau bụng rồi mới nóng? Nếu cần, phải biết rõ chi tiết như ho thì ho kiểu nào? Ho từng cơn dài hay ho khan, ho có đàm hay khạc có máu? Ho ngày hay ho đêm? Tiêu chảy thì tiêu ngày mấy lần, phân loãng hay đàm máu? Đi có rặn không? Phân màu gì, mùi gì?… Tốt nhất là nên ghi ra giấy cho khỏi quên.
- Tất cả những chi tiết đó đều rất cần thiết để chẩn đoán bệnh và điều trị đúng, do đó, cần hết sức chú ý theo dõi diễn tiến bệnh của trẻ để hợp tác tốt với thầy thuốc hoặc có các biện pháp xử trí đúng.
- Cũng cần biết rõ tiền sử bản thân và gia đình, tiền sử sản khoa. Cần biết cân nặng lúc sanh, các bệnh cũ đã mắc phải từ trước, đã chủng ngừa những loại bệnh nào, Tiền sử rất quan trọng. Bé sinh non, sinh đôi, sinh ngộp, sinh mổ dĩ nhiên là có “ vấn đề”. Gia đình có ngừơi bị suyễn, bị lao, dị ứng… bé cũng có thể mắc những bệnh đó.
- Cần biết rõ về dinh dưỡng của trẻ. Nhiều thứ bệnh ở trẻ do ăn uống sai lầm mà ra, chỉ cần sửa chữa cho đúng là khỏi bệnh mà thuốc men không cần thiết. Suy dinh dưỡng hay béo phì đều là những vấn đề do SAI dinh dưỡng, cần điều chỉnh và mất rất nhiều thời gian. Phải kiên nhẫn.Trong nhi khoa “ phải chú ý đến bếp ăn hơn là tủ thuốc” là vậy!
Lúc thăm khám:
Theo sự hướng dẫn cụ thể của thầy thuốc, tùy trường hợp có thể có những cách khám khác nhau, nói chung thường trong nhi khoa
- Dưới 6 tháng: nên khám nằm.
- Trên 6 tháng: khám ngồi, đỡ sợ hơn, có thể ngồi trên gối mẹ.
- Trẻ lớn : có thể đứng hay ngồi, tùy trường hợp, khi cần thiết lắm mới phải khám nằm.
- Nên bỏ hết áo, tã, giầy, vớ, chăn mền, khăn lông trùm quấn quanh bé mới khám kỹ được. Nhiều bà mẹ sợ gió, chỉ dám mở hé hé thì không thể quan sát toàn diện được. Tuy nhiên lúc khám cũng không đựơc để trẻ bị lạnh (quạt máy, máy lạnh).
- Thường chú ý những dấu hiệu quan trọng trước, rồi mới lần lượt khám toàn diện sau.
Thí dụ :
- Tiêu chảy thì chú ý dấu hiệu mất nước.
- Làm kinh thì chú ý dấu hiệu màng não (mê man? thóp phồng?).
- Sốt xuất huyết thì chú ý khám mạch và vùng gan là những dấu hiệu cho biết giai đoạn tiền sốc để can thiệp kịp thời.
- Ho thì đếm nhịp thở, nghe phổi, v.v…
Xét nghiệm
Một đôi khi cần làm xét nghiệm để giúp cho việc chẩn đoán. Các xét nghiệm thông thường như thử máu, thử phân, thử nước tiểu, thử nhớt họng, chụp phim X-quang, siêu âm, nội soi v.v… Cần thiết lắm mới phải làm xét nghiệm, không nên tự ý làm, cũng không nên đòi hỏi khi không có chỉ định của bác sĩ. Trái lại khi có chỉ định, thì cần hợp tác với thầy thuốc giúp cho việc chẩn đoán chính xác hơn. Thí dụ trong bệnh sốt xuất huyết, chưa đến lúc cần thử máu mà đòi thử sớm quá sẽ thấy máu bình thường rồi mất cảnh giác, trái lại khi bệnh diễn tiến xấu, có khi phải thử máu nhiều lần (đo Hematocrite) trong ngày..
BS Đỗ Hồng Ngọc
THưa Bác!
Đọc bài viết của Bác xong, cháu cảm thấy an tâm một phần nào. Tuy nhiên, lo lắng vẫn còn đó. Cháu mạo muội viết ít dòng gửi đến Bác, mong Bác giúp cho cháu ít lời khuyên. Bác đừng từ chối nhé!
(….)
Cháu kính chúc Bác và gia đình luôn mạnh khỏe và gặp nhiều điều an lành trong cuộc sống. Mong Bác hồi âm sớm giúp cháu nhe Bác. Cháu biết ơn Bác nhiều lắm!
Cháu chào Bác!
Chào Bác
Xin Bác đừng giận khi em hỏi Bác câu này
Em có thể dùng tư liệu của Bác để tham khảo và có thể làm giáo trinh để hướng dẫn cho các cộng tác viên tuyến xã được không?
Em cứ tham khảo tự nhiên, chỉ cần nhớ ghi “Nguồn” tư liệu. Hướng dẫn cho cộng tác viên tuyến xã để giúp bà con vùng sâu vùng xa phòng chữa bệnh thì tốt quá đi chứ! Nhưng, em đang ở đâu vậy? Miền Bắc, miền Trung, miền Nam hay Cao nguyên? Có khi phải thay đổi từ ngữ đôi chút cho hợp tiếng địa phương người ta mới hiểu đó.
Thân mến. BS ĐHN.
Chào BS. Đỗ Hồng Ngọc,
Con rất là vui khi đã tìm được trang web của Bác, và còn rất vui hơn nữa là có thể học hỏi thêm từ một người BS kỳ cụ như bác đây.
Bác cho con hỏi một câu hỏi. Con không biết là sách Nghĩ Từ Trái Tim của Bác có phiên bản dịch ra Tiếng Anh hay không. Nếu có thì xin Bác vui lòng chỉ dẫn giùm ở chổ nào để con đi mua về đọc. =)
Mông sẻ gặp mặt bác trong tương lai.
Cảm ơn con. Chắc là con đang ở nước ngoài và hãy còn trẻ. Viết tiếng Việt như vậy đã là khá rồi, nhưng cần cố gắng hơn nữa. Cuốn “Nghĩ Từ Trái Tim” có nhiều người bạn ở Úc, ở Mỹ… thích, có ý định dích sang tiếng Anh để các bạn trẻ gốc Việt có thể đọc hiểu tốt hơn, thế nhưng đến nay chưa có bản dịch nào cả, có lẽ cũng khó dịch. Ở Việt Nam cũng có người có khả năng dịch rất tốt loại này… nhưng phải có kinh phí, mà bác thì… chịu thua! Con thử dịch một vài đoạn xem sao! Thân mến.
Bác Ngọc thân mến,
Cuốn sách “Nghĩ Từ Trái Tim thì” con chưa bao giơ đọc qua, lý gio con biết tựa cuốn sách là tại vì có một người Bác (bạn của ba con) là đọc giả hâm mộ Bác từ lâu. Bác ấy giới thiệu cho con biết về sách của Bác, và cũng có nói là quyễn sách này Bác Ngọc viết rất dể hiễu; cho nên dù vốn luyến tiếng Việt của con không nhiều, nhưng đủ để học và hiễu. Để khi nào con về VN sẻ đi mua cuốn sách đó, đọc rồi thì thử dịch qua tiếng Anh, xem sao. =)
BS Ngoc oi, em rat thich doc sach cua Bac vi no de hieu va gan voi doi song thuong nhat. Doc Nghi tu trai tim em da ngộ duoc nhieu dieu va vui song hon. The nhung doc xong nghi tu trai tim roi doc lai Bat nha tam kinh van cu khong hieu, co le em hieu Nghi tu trai tim chu khong phai hieu Bat nha tam kinh, le nao lai nhu vay? Den Guom bau trao tay thi em khong mua duoc du da vao nha sach nhieu lan. Em da mua kinh Kim cang roi ma doc nhu khong vay, ngay cau dau da khong hieu du thuoc no rat ky” ung vo so tru nhi sanh ky tam” . Bac co the chi cho em mua cuon do o dau khong? Em song o Da nang, cung lam nganh Y. Em rat ai mo Bac va thuong xuyen vao trang web cua Bac, bai viet cua Bac em in ra dong lai thanh tap , xong photocopy tang cho vai nguoi than.
Em mong co ngay nao do duoc gap va tro chuyen voi Bac nhu voi mot nguoi anh, mot nguoi dong nghiep, mot Phat tu
Co le em doc Nghi Tu Trai Tim chua ky do thoi. Em, nen doc lai vai lan va chu y nhung tu khoa (key words). Tu do, doc lai Bat Nha Tam Kinh se co the hieu duoc. Tuy nhien, kinh sach voi voi cao xa, tham tham vi dieu. Dau co the ma hieu de dang! Hay de cho no
“ngam tu tu” chu khong can hieu nhu mot tai lieu khoa hoc, kien thuc han lam, sach vo. Dung nong voi. Dieu quan trong la phai “thuc hanh”. Cuon Guom Bau Trao Tay, co le phai nho mot nguoi nao o Saigon (Tp HCM) mua giup. Hoac dien thoai cho thay Thanh Nguyen, 0908585560, ong co the se goi toi nha. Than men.
Kinh goi BS Do Hong ngoc, co le Bac noi dung, em chua doc ky Nghi tu trai tim va chua thuc hanh duoc nhieu. Tam van con vong dong, nhung em tu y thuc duoc ban than ve dieu nay, em se dieu chinh dan dan, hy vong se thanh cong. Doc nhung bai viet cua Bac ve quan he thay thuoc va benh nhan, em muon nhung nguoi dang lam nghe Y phai doc va thuc hanh theo nhung gi Bac noi. Co BS da noi the nay: toi chi lo cho phan xac, con phan hồn thi ai lo do thi lo(?!), that dang buon phai khong Bac, do la mot BS tuong doi co tieng o DN. Đơn cu nhu vay thoi chu lam trong nganh em thay nhieu nhung su viec tuong tu( em di lam duoc 27 nam trong nghe roi). Luc bat tong tam, em thay, nghe, va co mot chut thuong cam cho nguoi benh, het roi, khong lam gi hon duoc nua. Vi vay doc cac bai viet cua Bac em thay rat tam dac. Khổ là nhung BS nhu vay thi ho lai khong muon doc nhung bai viet do…
Cảm ơn em.
Chào Bs Ngọc!
Bé của cháu được 5 tháng 20 ngày nặng 8 kg cao 67cm.Bé hay bị nghẹt mũi, sụt sịt thường xuyên đã khám và uong thuốc nhung vẫn không hết. uong thuoc thi thay chau het nghẹt mũi nhung hết thuốc thi bị lại. chau bi cả thang nay vẫn không thay hết cứ tái đi tái lại hoài. Do bị nghệt mũi nên ban đêm bé ngũ cứ trở mình ngũ không thẳng giấc và không chịu bú sua. Ban ngày thì bé vui vẻ, chơi bỉnh thường.
Xin Bs tu vấn giúp cháu và bé có cần đi khám hay uống thuốc gì cho hết không thua Bs.
Cám ơn bs Ngọc nhiều!
Hơn 5 tháng mà đã 8 kg là tot roi. Coi chung Moi truong xung quanh, ngủ máy lạnh (lạnh quá?) Bố hút thuốc? Nếu không có gì nặng thi không cần dùng thuốc, sẽ lờn, quen và lệ thuộc.
Con kính chào bác sĩ Ngọc,
Bé của con năm nay được 3 tuổi, bình thường cháu rất vui vẻ, chơi đùa nhưng tính nết cháu rất thất thường, lâu lâu cháu lại la hét, nhỏng nhẽo, khóc, làm gì cháu cũng không vừa ý. Dịu ngọt cháu cũng không nghe, đòn roi cháu lại khóc lớn hơn. Bé sống cùng vợ chồng con với ông bà ngoại và dì của cháu. Cả nhà đều rất thương cháu. Cháu đã đi học nhà trẻ từ 26 tháng tuổi, đi học thì cháu ngoan, cô giáo khen đi học ngoan và lễ phép nhưng đôi lúc bé lầm lì, không nghe cô nói gì. Ban đêm cháu ngủ không ngon giấc, hay khóc lúc nửa đêm. mổi lần cháu bệnh thì rất khó khăn hơn những đứa trẻ khác, rất khó chịu. Cháu rất lo, không biết dạy bé thế nào, bé có vấn đề gì về sức khỏe không? mong bác sĩ tư vấn giúp. Con cám ơn bác sĩ.
Chào Bác Sỹ!
BS trả lời giùm cháu với. Bé của cháu hơn 1 tháng nay cứ cho vú mẹ hoặc bình sữa (sữa mẹ không đủ) đến gần miệng là khóc không chịu bú mà thấy biểu hiện của bé thì có thể đang đói vì thấy mút tay chẹp chẹp. Đến lúc lắc qua lắc lại thấy bé thiu ngủ cho vào thì bé bú bình thường nhưng bú 1 lúc thì thấy ói lên, lúc thì sữa vừa bú lúc thì bã sữa mùi chua chua, sau đó bé nuốt xuống và bú tiếp. Bé ngủ không sâu, 1 tý lại khóc, vỗ vào mông thì ngủ tiếp và diễn ra nhiều lần trong 1 giấc ngủ.Đêm thì thức nhiều lần,hay trở mình, có khi khóc bế lên cho bú nhưng lại nhắm mắt ngủ tiếp rồi. Hôm nay lại có hiện tượng đi ngoài nhiều lần, phân nhão và có bọt nữa chứ. Xin bác sỹ cho biết cách chữa với. Cháu xin cảm ơn
Phài đi khám bác sĩ ở BV Nhi Đồng hoặc khoa Nhi. Có lẽ bé bị rối loạn tiêu hóa.
chào Bác Sĩ,
BS trả lời giúp cháu với. Con cháu hơn 1 tháng rồi. Ngày nào cháu cũng đi tiêu nhiều lần,thường ngay sau khi bú mẹ (có khi vừa bú vừa đi tiêu). Cháu có hỏi ý kiến bác si và được cho biết là con cháu bị bong niêm mạc ruột và cho thuốc uống. Tuy nhiên, cháu thấy con vẫn đi tiêu nhiều lần. Đọc trong sách “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng” của Bác thì cháu thấy giống hiện tượng ỉa chảy sinh lý. Cháu cũng đã thử không ăn chua, không ăn thức ăn nhuận trường, không ăn cá. Nhưng con cháu vẫn đi ngày 5-7 lần, có khi hơn. Nhiều lúc con cháu khóc,có khi ưỡn người không chịu bú, sau đó đi tiêu. Cháu sợ con bị đau bụng (vì thường con cháu khóc vào khoảng 20h đến 22h, có khi hơn, dỗ hết khóc thì ngủ một lúc lại khóc).
cháu mới có con đầu lòng nên rất lo lắng, Bác Sĩ trả lời giúp cháu với. Cháu cảm ơn Bác!
Nếu bé BÚ SỮA MẸ thì không có gì đáng lo cả. Cứ tiếp tục cho bú thoải mái. Vài tháng nữa sẽ hết.
cháu cảm ơn Bác!
Bác ơi, con cháu tăng cân tháng đầu 1kg, giờ được gần 2 tháng mới lên 1kg7. cháu thấy bình thường nhưng tăng chậm hơn so với trẻ khác. Bác ơi, có phải do sữa mẹ hay do tiêu chảy vậy Bác (lâu lâu cháu có cho con uống sữa ngoài Similac của abort để con quen bú bình).
vắt sữa mẹ để tủ lạnh (trong vòng 12h trong ngăn lạnh), trước khi uống thì để vào tô nước nóng để sữa đủ nóng. Như thế có tốt không ạ?(cháu định làm cách này thay cho việc bú sữa ngoài)
chúc bác sức khỏe!
Kính gửi: Bác sĩ
Đọc thấy Cô TTMHanh viết “(vì thường con cháu khóc vào khoảng 20h đến 22h, có khi hơn, dỗ hết khóc thì ngủ một lúc lại khóc)”.
Thì tôi lại nhớ tới hiện tượng này khi tôi sanh cháu gái đầu lòng (1977), cháu rất sổ sữa, lúc cháu được khoảng hơn hai tháng thì cháu bắt đầu cũng cứ khoảng giờ này là khóc, các bà nội cháu thì gọi đó là khóc dạ đề, các cô của cháu thì bế cháu ra sân nhà vái xin đủ thứ nhưng cháu vẫn không hết khóc, và vẫn cứ đến giờ đó là khóc, làm mẹ và con cứ bế bồng mà cùng khóc với nhau, rồi cũng không nhớ tự lúc nào cháu hết hiện tượng đó.
Vì tôi vẫn đang tìm cuốn “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng”, chưa được đọc, nên chưa biết trong sách bác sĩ đã giải thích hiện tượng này chưa? Vậy xin hỏi, nếu gặp phải hiện tượng này (trong trạng thái cháu khỏe, sổ sữa), dĩ nhiên là tôi không tin vào việc bế cháu đi khấn tứ phương rồi, vậy thì gia đình phải làm sao để cháu bé thôi khóc liên tục trong ba tháng trời như thế hở bác sĩ?
Xin chân thành cám ơn bác sĩ.
Kính
TTM
Thua bac si con chau duoc 22 thang, tu khi sanh cho den nay chau hay mac ta giay cho con. Hai ngay qua chau dang tap bo ta cho con chau thi thay rang con chau di tieu rat nhieu lan trong ngay, co khi 1 tieng, co khi 30 phut, co khi 20 phut 1 lan, luong nuoc tieu da so la nhieu thinh thoang vai lan thi it, nuoc tieu mau vang lot.
Kinh thua bac si nhu vay con cua chau co bi binh gi khong, xin bac si cho chau biet a.
(may vi tinh cua chau khong bo dau duoc mong bac si thong cam)
Xin cam on bac si.
Tuổi này đã có thể tập cho trẻ đi BÔ. Khi quen đi bô, trẻ không tiểu linh tinh vậy nữa mà biết kêu lên. Nếu cần, làm xét nghiệm nước tiểu xem có bị nhiễm trùng đường tiểu không?
Kính gởi BS Đỗ Hồng Ngọc.
Con hiện tại 29 tuổi, có thai được 2 tháng nhưng có một điều con rất lo lắng là con bị bệnh viêm gan siêu vi B, HBsAg(+), HBeAg(+) và nồng độ virus rất cao, 150 triệu copies và vì thế con rất sợ lây nhiễm cho em bé. Con chưa kịp điều trị thì có thai. Con có đi khám khoa viêm gan ở Đại Học Y Dược thì bác sĩ cho biết em bé sẽ được chích văcxin và “kháng thể thụ động” sau khi sinh ra. Bác sĩ cho con hỏi là vacxin và “kháng thể thụ động” có hiếm không? Con nên sinh em bé ở bệnh viện nào? tỷ lệ không mắc bệnh sau khi chích văcxin là bao nhiêu?
Mong bác sĩ cho con lời khuyên. Con đã rất ân hận là không điều trị viêm gan B trước khi có em bé. Cảm ơn bác sĩ rất nhiều.
Cảm ơn bác sĩ.
Không nên quá lo lắng, ân hận như vậy, ảnh hưởng đến thai nhi không tốt. Đã có bác sĩ theo dõi, chăm sóc bà mẹ rồi, nên hỏi bác sĩ đó những vấn đề khác như khi sanh thì sanh ở đâu để bé được chủng ngừa và chích kháng thể thụ động v.v… thì tốt hơn.
Kính gửi Bs Đỗ Hồng Ngọc
Em bé nhà con, nay được 4 tháng 05 ngày tuổi, nặng 6,2kg, cao 60cm, bé bú sữa mẹ.Bé đang tập ăn dặm bằng bột Dielac (bột ngọt) được 03 ngày. Xin phép Bs cho con hỏi vài điều
– Bé được 3 tháng, nhà cho bé tập bú thêm sữa ngoài (Dielac), cho thêm dưỡng chất.Tuy nhiên tháng vừa rồi, những ngày bé chịu bú bằng bình nhưng rất ít (30ml-60ml/ngày) cho đến hết tháng. Thấy bé uống ít, phần lại có nghe các anh chị có con đều có chung 1 điểm : là bé đều bị ép uống sữa, thì bé mới chịu uống. Nghe thế, nhà cũng bắt ép uống nhưng bé không uống đc nhiều mà khóc la rrất tội nghiệp( hồi đó, nghe ông bà xưa khó khăn, nhưng nuôi con sao dê), giờ đầy đủ mà khó nuôi thiệt. Xin cho con hỏi có nên cho bé uống sữa bằng các ép uống không.
– Bé đang ăn dậm thì bao lâu mới chuyển sang ăn dặm kết hợp các món như nước rau, thịt…
Xin cám ơn Bs.
Nên tham khảo câu trả lời trong cuốn: “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng”.
Kính gửi: bác sỹ ĐỖ HỒNG NGỌC
– Bé nhà con đã được 3 tháng, cân nặng 6.2 kg, cao 61 cm, bé bú sữa mẹ, bé hay bị nhảy mũi và chảy nước mũi trong (khi trời lạnh bé nhảy mũi nhiều hơn). em đã đưa bé đến bệnh viện nhi đồng để khám, bác sỹ chuẩn đóan bé bị viêm hô hấp trên và cho thuốc chlorpheniramin và ceelin drops, sau khi uống thuốc bé hết nhưng sau đó vẫn bị lại. Hằng ngày con nhỏ mũi cho bé bằng nước muối 0.9 % và lấy khăn giấy sạch se lại lấy nước mũi ra.Vậy có ảnh hưởng gì đến sức khỏe bé không?
– Hiện nay con chuẩn bị đi làm nhưng bé không chịu bú bình.
xin bác sỹ cho con lời khuyên.
Con cảm ơn bác sỹ.
Nên cho bé bú mẹ ít nhất 6 tháng, và từ tháng thứ 5 tập cho bú dặm, ăn dặm để bé quen dần. Tham khảo thêm cuốn “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng”.
Coi kỹ môi trường bé sống. Có nằm máy lạnh không? Bé chịu nổi mức lạnh đó không? Việc nhỏ mũi hằng ngày với nước muối rồi dùng khăn giấy moi móc ra… để làm gì vậy nhỉ? Tôi không hiểu tại sao bây giờ người ta hay bày vẻ ra những vụ này. Đề nghị bà mẹ hay ông bố thử tự nhỏ mũi cho mình… coi có “khoái” lắm không? Miêm mạc mũi bé sẽ bị kích thích thường xuyên vì nước muối, vì khăn giấy?
Con cảm ơn bác sỹ. Con đã đọc cuốn sách đó rồi.
Con dự định cho con gái bú đến 2 tuổi. con tranh thủ buổi trưa sẽ về cho bé bú và những ngày nghỉ (con làm giáo viên THCS).
Con đọc những chỉ dẫn giúp bé tránh nghẹt mũi trên mạng và làm theo.
Nhà con không có máy lạnh và con cũng không sử dụng quạt máy cho bé.
Như vậy con phải làm gì để cải thiện tình trạng của bé (nhảy mũi, chảy mũi trong, thỉnh thoảng có nghẹt mũi, khò khè). Xin Bác sỹ chỉ giúp.
Nhà con ở xã Tân Kiên, Huyện Bình Chánh, khá xa nơi bác sỹ đang ở, ước gì bác sỹ nào cũng giống như bác…
Con chúc Bác luôn dồi dào sức khỏe để tiếp tục công tác, cống hiến cho ngành y.
Chào Bs Ngọc!
Bé của cháu được 5 tháng 20 ngày nặng 8,5 kg cao 70cm(bé trai), lúc sanh nặng 3kg. Bé bú sữa mẹ hoàn toàn, nhưng bé không bú trực tiếp vì mẹ đi làm lúc 4 tháng và sữa mẹ ra nhiều quá bé không chịu bú, nên cháu đã hút ra bình cho bú. Những lúc ờ nhà cháu hút ra cho bú liền. Những lúc đi làm cháu hút sữa để vào ngăn mát tủ lạnh và ngâm nước ấm cho bú (trong vòng 12 tiếng).
Cách đây hơn 1 tháng, bé đi cầu ngày từ 3-5 lần, có ngày 7-8 lần, phân lỏng màu vàng nhạt, lẫn lợn cợn trắng và sợi nhầy trắng(trước đó bé đi phân rất tốt, phân sệt, màu vàng ươm). Cháu đưa cháu đi khám bs nhi, bsi cho uống bioflora 100mg ngày 2 gói, uống 5 ngày, trong thời gian uống thuốc thì bé đi phân bình thường. Nhưng khi hết thuốc mới ngưng 1 ngày bé lại đi phân xấu trở lại: phân sống lẫn đàm nhầy, có lúc đi ra một cục đàm màu xanh. Và thường ị ngay sau khi bú xong(có đau bụng nữa, vì bé rên sau đó ị).
Cháu quay lại tái khám thì bs cho uống kháng sinh 5 ngày: cifixim 100mg ngày 2 lần 1 lần ½ viên + 10 ngày bioflora 100mg ngày 2 gói +kẽm+và thuốc cân bằng nhu động ruột. Uống thuốc được vài ngày thì bé đi cầu bình thường, nhưng sau khi ngưng thuốc khoảng 1 ngày là bé lại đi cầu phân xấu như trước đó.
Thấy vậy, cháu vẫn cho bé tiếp tục uống bioflora, nhưng giảm liều(uống 1 tuần: 1 ngày 1 gói+ ostram 0.6mg ngày 1 gói. Sau đó uống 1 tuần nữa: 2 ngày 1/2 gói-uống theo tư vấn của chị bạn bsi) bé đi phân tốt dần, sệt sệt màu vàng. Thấy bé tương đối ổn, cháu cho bé ngưng uống thuốc, 1 ngày sau bé đi cầu phân xấu lại như trước: phân sống, bã, lợn cợn hột màu trắng có mùi chua, lẫn sợi nhầy và dịch nhầy và nhớt nhiều giống như nước mũi vậy.
Bé vẫn tươi tỉnh, chơi bình thường, chỉ hơi biếng bú(ngủ mới bú, thức ko bú, bé bú được 850-1020ml/1ngày đêm) và hay ọc sữa(có khi ợ một ít giống như ợ chua, có khi ọc tuôn ào ra khoảng 20-40ml sữa) mặc dù cháu đã vỗ lưng cho ợ hơi sau khi bú.
Cháu lo quá, xin bsi tư vấn giúp cháu xem trường hợp con của cháu đi phân như vậy có bình thường hay không?
Việc cháu hút sữa ra để ngăn mát tủ lạnh sau đó ngâm nước ấm cho bú(bình sữa các thứ cháu súc luộc trước khi hút) như vậy có đúng không? Bé uống men bioflora dài ngày như vậy có ảnh hưởng gì không?(tổng cộng 15 ngày: ngày 2 gói + 7 ngày: ngày 1 gói +7 ngày:0.5 gói)
Và lúc 5 tháng cháu có tập cho bé ăng dặm(bột ngọt, loãng + vài thìa yaout) ngày hôm sau bé đi cầu ra phân màu xám, nhầy nhớt, thấy vậy sợ quá cháu ngưng cho ăn, đợi khi bụng bé ổn định cho ăn lại, nhưng đến nay bé vẫn chưa ổn định, cháu không biết phải làm sao, xin bác tư vấn giúp cháu ạ.
Cháu rất mong nhận được hồi âm của bác. Cháu xin chân thành cám ơn bác.
Nên bắt đầu tập ăn dặm, dần dần sẽ quen, phân sẽ “tốt” lại. Ruột bé cần được làm quen với thức ăn mới ngoài sữa mẹ. Uống nhiều thuốc không tốt. Cứ tiếp tục bú mẹ, dĩ nhiên không bằng bú trực tiếp, nhưng như vậy vẫn còn hơn. Bé vẫn khỏe, vẫn chơi, vẫn lên cân đều đều là được. Đã có thể ăn thêm trái cây, cam chuối, bột ngọt… Sao lại phải đòi phân “tốt”. Nhưng phân bé thế nào là “tốt”?
Cháu cám ơn bác đã đọc và trả lời thư của cháu. Tuy chỉ có mấy dòng ngắn gọn nhưng đã giúp cháu cảm thấy an tâm vô cùng. Thật lòng mà nói cháu rất cảm kính tấm lòng nhân hậu của bác.
Cháu còn một vấn đề nữa xin bác tư vấn giúp cháu nhé. Bé của cháu (bé 5 tháng 20 ngày nặng 8,5 kg cao 70cm-đã hỏi ở trên) có thân nhiệt cao(cháu phát hiện từ lúc bé mới sanh được 3 ngày-bé sanh thường, sanh ở tuần 37, nặng 3kg).Nhiệt độ của bé giao động từ 36.9 -37.5độ(cháu đo bằng nhiệt độ thủy ngân ở nách chưa cộng, đo từ 6- 7 phút). Thỉnh thoảng 37.6độ, ít khi dưới 37 độ’ chỉ có buổi tối khi ngủ(bé đổ mồ hôi lưng và đầu nhiều nên mát).
Nhiệt độ tăng cao thường vào buổi chiều từ khoảng 12h->6h chiều. Xin cho cháu hỏi là nhiệt độ như vậy có phải là bất thường không?có ảnh hưởng gì không? Vì bé trước của cháu bị sốt cao co giật, nên cháu rất sợ vấn đề sốt. Hiện tại bé vẫn tươi tỉnh, phát triển bình thường. Chỉ có bất thường chút xíu về vấn đề tiêu hóa (như cháu đã kể ở trên). Cháu cám ơn Bác nhiều.
Chúc bác luôn khỏe, vui và gặp được nhiều niềm vui trong cuộc sống.
Xin chào bác sỹ!
Xin bác sỹ cho em lời khuyên. Con trai thứ 2 của em nay đã được 9 tháng, khi sinh bé được 2,6kg (vì em bị SXH nên sinh sớm bé 1 tháng). Trong 3 tháng đầu, bé ngủ ngon, bú mẹ tốt (em không hề chó bú bình). Đến tháng thứ 4 thì bé nhất định không chịu bú mẹ, cứ đưa vú mẹ vào là khóc nhè ra. Em vắt ra cho vào bình thì bé bú, sau thời gian sữa em khô nên em cho bé bú bình hẳn. Trộm vía, bé bú ngoan, mỗi ngày được 600ml-700ml, ban đêm 200ml. Thế nhưng hơn 1 tháng nay, bé chẳng chịu bú, ăn thì ít lắm. Mỗi lần ăn thì khóc thét lên, chỉ có khóc mới chịu nuốt thức ăn, ban ngày uống khoảng 300-400ml sữa, ban đêm không uống. Hiên nay bé chỉ được 8kg. Em thường không ép con ăn nhưng trong trường hợp này, không ép thì không được vì như vậy con sẽ không phát triển. Giấc ngủ của bé cũng không ngon chút nào. Hiện nay, bé đã được 4 răng và đang mọc tiếp 2 răng nữa. Xin bác sỹ cho em lời khuyên. Em chưa bào giờ thấy mình stress như lúc này. Cảm ơn bác sỹ rất rất nhiều
Em nên đọc kỹ hướng dẫn trong cuốn:”Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng”.
Bởi vì dù con thứ mấy thì vẫn cứ là “con đầu lòng” đối với bà mẹ em ạ!
Thưa bác Hồng Ngọc,
Xin bác cho cháu lời khuyên. Con trai cháu 3 tuổi được 17,5kg. Một tuần trước cháu kêu đau bụng dữ dội, kèm theo nôn ói, đi ngoài nhiều lần. Cháu đo thân nhiệt thấy sốt 38 độ. Cháu đã cho bé đến bệnh viện Nhi đồng 2 để thăm khám. Các bác sĩ cũng có cho siêu âm ổ bụng nhưng không có dấu hiệu gì bất thường. Bác sĩ kết luận bị nhiễm khuẩn tiêu hóa, cho uống kháng sinh cefixime 100mg kèm theo men tiêu hóa. Cháu cho bé uống được 2 ngày thì đến ngày thứ 3 cháu kêu đau tai. Cháu cho đi khám chuyên khoa tai mũi họng, bác sĩ kết luận bị viêm tai giữa cấp, kê đơn gồm kháng sinh cefpodoxim 100mg và noflux ngày uống2 lần kèm thuốc nhỏ tai và men tiêu hóa bioflora. Cháu cho bé uống được 3 ngày rồi, bé không kêu đau tai nữa, cũng bớt đi ngoài. Một ngày cháu đi ngoài 2 lần nhưng phân rất xấu, lúc thì sền sẹt như bột, lúc thì như nước. Cháu rất lo lắng, vì bé bệnh 1 tuần mà đã sút 1kg. Ăn uống kém. Bác sĩ có thể cho cháu biết nguyên nhân dẫn đến viêm tai giữa như trường hợp của con cháu và có thể bỏ sung vitamin cho bé thời điểm này được không ạ?
Cháu cảm ơn bác sĩ rất nhiều.
Nên tiếp tục tái khám ở ND2 và hỏi bác sĩ chuyện ăn uống tẩm bổ cho cháu thế nào để mau hồi phục. Nguyên nhân chính có lẽ do viêm tai giữa. Những tình trạng cấp tính như vậy rõ ràng phải được khám và điều trị tại BV.
Con chào bác, cho con hỏi bé nhà con dạo này rất biếng ăn, tới bữa ăn là cứ cắn chặt miệng lại không chịu ăn. Bé vừa trãi qua 1 đợt điều trị kháng sinh khá dài (gần 1 tháng điều trị tại BV do nhiễm trùng máu, gần 1 tháng uống kháng sinh do bị viêm mũi). Có phải do bé điều trị kháng sinh nhiều mà dẫn đến biếng ăn phải không ạ? Cháu rất lo vì đi khám dinh dưỡng bé đã nằm trong nhóm dọa suy dinh dưỡng (bé 11 tháng nặng 9 kg, cao 71,5cm). Giờ phải làm sao để bé chịu ăn, chứ cứ tình trạng như vậy thì bé suy dinh dưỡng mất. Bé chỉ chịu bú, 1 ngày khoảng 700ml cũng không đủ lượng sữa hàng ngày. Mong bác tư vấn giúp cháu. Cháu cảm ơn bác nhiều lắm!
Cho ăn, cho bú thứ gì bé thích (kem? bánh? sữa?…) Thêm thuốc bổ,men ruột (vì đã uống KS quá dài ngày). Cho “thay đổi không khí”. Coi có loét ở miệng không?
Con chao Bac si,
Bac oi!be nha con sinh thieu thang o tuan thu 31,sau khi nam duong nhi hon 1thang (co bi xuat huyet nao va tim tai,ngung tho) thi duoc chuyen qua bv Nhi Dong1 dieu tri them 1thang ruoi nua. (be bi viem phoi nang va vang da u mat)
Hien be da duoc 3thang18 ngay. Be uong ca sua me lan sua cong thuc vi con khong co du sua.
Khoang 1thang nay,be di phan mau xanh dam va dinh,con co hoi BS nhung BS khong noi gi ca. Hom nay be di phan co mau xanh la dam va co mui tanh,con cung co hoi bs nhung bs van khong noi gi,con thay lo.
Bac oi, be nha con bi viem duong ho hap tren may hom nay nua,con rat so viec viem phoi tai di tai lai, co cach nao phong tranh duoc khong Bac?
2me con con cam on Bac nhieu lam!
Chuc Bac ngay vui ve va day suc khoe
Con,
Phuong Ha.
oi,con xin loi vi da chua cung cap day du thong tin ve be nha con.
Be nha con la be gai,luc sinh o 31tuan5ngay, nang 1kg850.
Bay gio 3thang18ngay, nang 5kg250.
Cai may con dung khong go duoc tieng Viet,mong Bac thong cam cho con.
Con cam on Bac.
Tiếp tục chăm sóc kỹ. Phải có bác sĩ khám và hướng dẫn trực tiếp mới được. Nên khám ở BV NĐ hoặc một bác sĩ chuyên khoa Nhi. Nếu bú mẹ được thì tốt hơn. Nên có cuốn “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng” để tham khảo thêm.
Con chào bác, con cứ ước gì được gặp bác để được bác tư vấn rõ hơn là viết qua mail thế này. Bé nhà con như đã hỏi bác ở phần trước là bé có uống kháng sinh nhiều nên biếng ăn. Lúc này sao cháu cảm thấy mình bé nóng hực như người lớn mình nóng trong mình vậy đó chứ bé không mát lạnh như trước (cháu đo nhiệt thì thấy nhiệt độ bình thường không bị sốt). Có lẽ nóng trong mình vậy nên tới giờ ngủ bé cứ bức rức khó ngủ, lăn tới lăn lui hoài. Cháu cũng cho bé uống nhiều nước lắm mà cũng chưa thấy đỡ. Xin cho cháu hỏi bé uống nước gì cho mát trong mình ạ, vì cháu nghe nói uống nước mát cũng không tốt vì nước mát làm lợi tiểu càng làm cho cơ thể mất nước nhiều hơn. Cháu cứ hỏi làm phiền bác mãi, nhưng mà không hỏi thì cháu không yên tâm được. Cháu cảm ơn bác nhiều lắm!!
Có một cách làm cháu yên tâm được là kiếm một bác sĩ nhi (chuyên về trẻ em) để mang bé đến thăm khám khi cần, và hỏi ý kiến bác sĩ đó. Bác sĩ đó có thể coi là “bác sĩ riêng” của gia đình, riêng của bé.
Và dĩ nhiên, cháu nên tham khảo thêm cuốn “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng”.
Bác thì nay đã già, hết khám bệnh rồi!
Bác ơi bé nhà cháu vẫn biếng ăn, dù đã cho uống thuốc bổ, men tiêu hóa. Cháu cũng đã thử tới giờ ăn bé không ăn thì không ép, nhưng bé vẫn bú mỗi cử được 220ml. Cho cháu hỏi cháu có nên cho bé đói luôn không, không ăn không ép không cho bú để cho bé đói tới giờ ăn sau. Bé tuy không chịu ăn gì nhưng lại rất chịu uống sữa (Bé cháu gần 12 tháng, mỗi cử ăn cách 4g)
Mẹ của bé thử uống sữa, 4 tiếng uống một ly to (220ml), đồng thời uống thêm thuốc bổ và men tiêu hóa xem sao nhé! Hy vọng mẹ của bé cũng… biếng ăn như vậy!
Bác trả lời di dỏm quá! Mà cũng hay nữa! Qua kinh nghiệm riêng của cháu thì nếu hệ tiêu hoá của trẻ đang khoẻ mạnh, bé đói là sẽ uống hoặc ăn thôi. Quan trọng là cho bé ăn uống đủ chế độ chứ có nhiều mẹ nhồi nhét cho con dữ lắm! Vừa rồi cháu qua nhà 1 người bạn, thằng bé mới 3-4 tháng mà 9 kg rồi, thế nhưng cả nhà rất lấy làm tự hào gọi bé là sumo, cháu ngồi 1 buổi thấy thằng bé ngủ híp mắt mà hết giúp việc đút sữa liên tu, mẹ về lại lôi bình sữa ra pha đút tiếp. Với lại, nếu muốn cho bé ăn thì giảm sữa lại, bụng đói đúng cữ thì cho ăn, khi bé chán ăn thì cho uống sữa bù thêm. Khi đút bé ăn mà bé từ chối thì hoặc bé đã no sữa, hoặc hệ tiêu hoá của bé không ổn, hoặc bé đang mệt…tức là có lý do, ép thì bé cũng chẳng ăn thêm mà càng làm bé sợ.
Bác ơi, cháu mạo muội góp ý với mẹ Nhã Quyên, nếu không đúng mong Bác thông cảm.
Cháu rất hâm mộ quan điểm chữa bệnh của Bác, cháu vẫn chưa mua sách của Bác vì chưa có thời gian đi mua nhưng chắc chắn cháu sẽ mua để đọc, cháu còn định mua tặng cho bạn bè cháu vừa có con đầu lòng, cháu nghĩ nó sẽ là món quà có ý nghĩa đối với họ.
Cám ơn bạn hongdoan nha, mình cũng đã thử để cho bé thiệt đói rồi đút ăn mà bé vẫn không chịu mở miệng ra, hoặc chỉ ăn được 1 muỗng là không ăn nữa, mình cũng thử thay đổi món này món kia xem bé chịu món nào nhưng tình hình vẫn vậy. Không phải mình ép bé bú nhiều đâu, mỗi lần mình pha 120ml thì bé cứ chép miệng đòi bú nữa, mà thấy bé đòi mình không nở cho bé đói. Cho bé đi khám bác sĩ thì bác sĩ nói sức khỏe ổn, giờ cũng không biết làm sao nữa, mình lo lắm. Giờ mình cũng chẳng ép bé ăn, cứ đút được khoảng 5 phút bé không ăn thì cất đi không đút nữa, nhưng hình như bé thấy không ăn mà cho bú thì càng thích cứ đòi bú không
Xem trong miệng bé có lở loét gì không? Nếu không chịu ăn mà chịu bú cũng tốt lắm rồi. Có nhiều trường hợp bé bỏ bú vì bệnh, vì thức ăn lạ (thay đổi hoài), vì mọc răng, vì cảm xúc…
Đọc kỹ chương “Nuôi con sao cho giỏi” trong cuốn Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng vậy nhé.
Bác ơi hôm nay cháu lại có vấn đề thắc mắc muốn hỏi bác nữa rồi. Mong bác tư vấn giúp cháu nhé! Mấy tháng trước cháu có hỏi bác bé bị biếng ăn, giờ bé gần 13 tháng đã chịu ăn lại rồi. Ngày bé ăn 3 bữa (mỗi bữa gần 1 chén cháo đặc), uống 2 hủ sữa chua uống, khoảng 400ml sữa tươi. Thỉnh thoảng cháu có tập xen nui, cơm cho bé (bé vẫn chịu ăn và thích ăn nữa). Bé ăn trái cây cũng rất được. Nhưng mới đây bé bị sốt, cháu có cho bé đi BS khám thì thấy bé sụt cân. Bé vẫn ăn được, chơi giỡn mà sao bị sụt cân. Bác cho cháu hỏi ở độ tuổi của bé (13 tháng) thì sụt cân có sao không? (Xin nói thêm là hơn 1 tháng nay cháu hoàn toàn không cho bé uống bất kỳ loại thuốc nào nhưng bé hết hẳnbị sổ mũi nghẹt mũi, lưỡi cũng rất sạch). Bé chỉ có vấn đề là không lên cân thôi. Mong bác tư vấn giúp cháu. Cháu cám ơn nhiều lắm!
Điều quan trọng là lúc bé sinh nặng mấy ký, bây giờ mấy ký thì không thấy nói. Cháu nên theo dõi bé trên Biểu đồ tăng trưởng. Hãy đọc bài BUSAC trên trang này hoặc đọc Chương “Chiều cao và Cân nặng” trang 82, trong cuốn Viết cho các bà mẹ sanh con đầu lòng!
Lúc bé sinh được 3kg, 12 tháng được hơn 9kg. Mà bây giờ 13 tháng còn 8kg8 ạ. Cháu theo dõi trong biểu đồ tăng trưởng thì bé lúc nào cũng không đủ chuẩn cả, nhưng bé vẫn chơi đùa khỏe mạnh bình thường. Trong độ tuổi này bé đang cao lên, mọc răng có sụt cân không ạ?