Ý kiến Sinh viên Y6 về Dạy-Học Y đức (tiếp theo)
Câu 4. Theo em, nên dạy Y đức ở đâu thì đạt hiệu quả cao?
Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Câu 4. Theo em, nên dạy Y đức ở đâu thì đạt hiệu quả cao?
By support1
Câu 3. Theo em, dạy Y đức thì nên dạy cách nào tốt nhất?
1
Tạo môi trường đầy y đức @@
2
Song song với lý thuyết xen kẽ them phần thực hành. Giả lập một số tình huống. Vừa học lý thuyết bài đó thì ngay sau đó sẽ có tình huống để các tổ len diễn tập.
Lý thuyết ngắn gọn nhưng thực hành tình huống nhiều.
Kèm theo dc coi các đoạn clip hoặc phim để cùng phân tích góp ý, học hỏi
3
Dạy tình huống, sắm vai cụ thể
SV dc nêu quan điểm của mình nhiều hơn về vấn đề đó
5
Cái này e ko biết ạ, tại e nghĩ giống khoa học hành vi muốn tác động tới suy nghĩ và hành vi thi cần thời gian dài và khó khăn
Câu 2. Theo em, nên dạy những nội dung gì về Y đức và dạy vào những năm thứ mấy Y khoa thì phù hợp?
1
em nghĩ nên được ôn lại trong nhiều năm
năm 1 lúc chuẩn bị nền tảng bác sĩ
năm 3 lúc mới bắt dầu đi lâm sáng
năm 6 lúc chuẩn bị ra trường
2
E thấy nội dụng bài giảng như bay giờ là phù hợp. Nếu có tên bài về tư ngữ của các vùng miền, một số tiếng lóng. Vd: đi cầu, xì hơi thì mỗi vùng lại dùng từ khác nhau. Để khi giao tiếp với Bn minh sẽ hiểu bn nói gì cũng như biết dùng từ phù hợp để giải thích với bn.
3
Bộ môn nên dạy những lý thuyết căn bàn và đẩy mạnh hơn những ví dụ tình huống trong đời sống thực
Tốt nhất là Y3-4, sau khi đã dc đi BV nhiều
Thấp thoáng Lời Kinh
Đỗ Hồng Ngọc
1. Lúc ấy, Thế Tôn hỏi Duy-ma-cật: “Như ông muốn thấy Như Lai thì quán Như Lai bằng cách nào?”
Duy-ma-cật thưa: “Như tự quán cái ‘thật tướng’ của thân, quán Phật cũng như vậy…”
Phật đã không hỏi “Như ông muốn thấy Phật thì quán Phật bằng cách nào?” mà hỏi “quán Như Lai” bằng cách nào.
Phật là Như Lai nhưng Như Lai không phải Phật. Như Lai là Như Lai: “vô sở tùng lai diệc vô sở khứ”, chẳng đến từ đâu, chẳng đi về đâu…
Phật không hỏi về cách “quán Phật” nhưng Duy-ma-cật vẫn trả lời: “quán Phật cũng như vậy”, nghĩa là cũng như quán cái Thật Tướng của chính bản thân mình, không khác.
By support1
Ghi chú: Trước hết là lời xin lỗi chân thành của tôi gởi tới các bạn bè đã lặn lội đến Pháp viện Minh Đăng Quang tận Cát Lái chiều 15.11.2015 để nghe buổi nói chuyện về đề tài “Ăn Chay và Sức Khỏe” của tôi đã phải trở về vì không vào chùa được, lý do vì hôm đó có buổi trình diễn nấu món ăn chay của ông “Yan can cook” và tiệc buffet chay nhằm gây quỹ xây dựng Pháp viện.
Lúc đầu tôi cứ ngỡ tổ chức hai nơi riêng biệt nhau, một ở Thiền đường (như Thư mời), một ở Giảng đường rộng lớn nhưng rồi Ban tổ chức đã gọp chung vào một nơi cho tiện.
Thôi thì hẹn lại một dịp khác, ở một nơi nào khác yên tĩnh hơn và hoàn toàn… miễn phí nhé!
Dưới đây là vài hình ảnh buổi Trò chuyện hôm đó ở Pháp viện Minh Đăng Quang.
Thân mến,
ĐHN.
Ghi chú: Một bài viết rất hay của Trần Minh Hiền về thơ Trần Vấn Lệ, tác giả tập Dã Quỳ Thương Nhớ vừa được giới thiệu trên trang này. Xin phép Trần Minh Hiền cho trích một phần bài viết để chia sẻ cùng bạn bè anh em.
Trân trọng,
Đỗ Hồng Ngọc
ĐỌC TRẦN VẤN LỆ
trần minh hiền orlando November 16, 2015
Tôi (TMH) rất thích đọc thơ Trần Vấn Lệ vì thơ của ông có một nét rất riêng, rất Trần Vấn Lệ, không lẫn lộn với ai khác, vì nghệ thuật dùng từ ngữ rất độc đáo và cách diễn đạt cũng lạ. Thơ ông như là những đoản văn có vần điệu, đọc lên nghe như nhạc, như tranh, như ảnh như bài kinh … Và cao hơn tất cả, sâu hơn tất cả là tình yêu tha thiết, da diết với đời, với người dù đôi khi dường như là thứ tình yêu đơn phương và tuyệt vọng. Chẳng hề chi, chẳng can chi. Thi sĩ vẫn viết, trải lòng mình ra với trang giấy, với bàn phím và màn hình computer. Vẫn có rất nhiều người âm thầm đọc thơ TVL và mê. Tôi thích nhất bài thơ sau đây:
Ngày thứ Bảy, 7/11/2015 tôi được Ban Phật học chùa Xá Lợi mời nói về “Thiền và Sức khỏe với người có tuổi” tại chùa Xá Lợi.
Người… có tuổi? Dĩ nhiên khác người cao tuổi! Người cao tuổi là người… già, trên 65; còn người có tuổi hãy còn trẻ, trung niên, khoảng từ 35 đến 65 tuổi! Họ có nhiều vấn đề của lứa tuổi, về thể chất, về tâm thần, về xã hội của họ; nên nhiều nỗi lo, nỗi khổ hơn. Trách nhiệm nào với gia đình, với xã hội nặng nề hơn. Trên thì cha mẹ (hai bên) đã già, dưới thì con cái vừa mới lớn, nhiều nỗi lo âu, buồn phiền, nhiều vấn đề mới đặt ra. Bạn bè cũng nhiều, ăn nhậu cũng lắm; thăng quan tiến chức, đua đòi các thứ. Tham sân si nghi mạn kiến càng dày.
Cho nên, “thiền” rất cần thiết cho lứa tuổi này. Tôi nhắc lại Tháp nhu cầu của Maslow, nhu cầu căn bản về thể chất (physical needs); nhu cầu An toàn, nhu cầu Tình cảm, nhu cầu Thể hiện mình và nhu cầu Tâm linh… cho lứa tuổi này. Thiền giúp giải tỏa stress, giảm tham sân si, giúp đời sống tĩnh lặng hơn, an lạc hơn, nói chung là… hạnh phúc hơn, tránh được nhiều thứ bệnh do hành vi lối sống như bệnh “3 cao, 1 thấp” chẳng hạn!
Dĩ nhiên là có giới thiệu một phương pháp thiền dễ thực hiện nhất nhưng cũng sâu xa nhất, hiệu quả nhất mà Phật đã dạy từ kinh Tứ niệm xứ , đó là Thiền Quán Niệm Hơi Thở (Anapanasati= An ban thủ ý hay Nhập tức xuất tức niệm), với 3 bước thực hành:
Thở Bụng/
Chánh Niệm Hơi Thở/
và Quán Niệm Hơi Thở.
Phương pháp này đơn giản, hiệu quả và không sợ các hiệu ứng phụ xảy ra. Hoàn toàn có tính khoa học, sinh học, “khoa học thực nghiệm”, phải thực hành, phải trải nghiệm. Buổi nói chuyện có trao đổi kinh nghiệm thực tế với các anh chị như anh Thiện, nhà giáo, cô Hồ Đắc Thiếu Anh, nhà thơ…
Sau buổi nói chuyện, một thính giả hỏi tôi anh vừa mới thử làm theo hướng dẫn nhưng cảm thấy nóng bừng, căng thẳng, tôi trả lời: tại vì anh ráng sức quá, cố gắng quá, muốn thành công cho mau! Sai lầm là ở chỗ đó. Thở phải tự nhiên, nhẹ nhàng, rất bình thường, bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu. Đừng ráng. Chỉ cần… dõi theo hơi thở, quan sát nó, khi vào khi ra, khi sâu khi cạn, chỉ quan sát đơn thuần là đủ, nhờ đó, đã có thể ngưng “tâm viên ý mã” , đạt tới cái gọi là “thiền chỉ” (samatha) khi đã thuần thục, có thể bắt đầu “ngẫm nghĩ” (quán niệm) về nó: tại sao thở? thở để làm gì? thở cách nào? thở đến từ đâu? thở đi về đâu? có thể thở cho ngày hôm qua, cho ngày mai không?… và, ai có thể thở giùm ai được?… đó là đã bắt đầu cái gọi là “thiền quán” (Vipassana). Từ đó nhận ra Vô thường, Khổ, Không, Vô ngã, Duyên sinh, Thực tướng vô tướng…
Thiệt ra thì cả hai đã gắn chặt với nhau mà không cần phải phân biệt. Dĩ nhiên còn có nhiều tầng cấp… Cho nên phải “tinh cần/ chánh niệm/ tỉnh giác” và không nôn nóng!
Không có chuyện thần thông, mê tín dị đoan gì ở đây cả!
Đỗ Hồng Ngọc
(7/11/2015)
Câu 7. Kể một trường hợp ấn tượng về Y đức em đã gặp khi đi Bệnh viện hay Cộng đồng?
1
chưa có trường hợp nào ấn tượng đến mức em có thể nhớ được bây giờ
2
Lúc thực tập bv nhi đồng 2, đi trục buổi tối. Lúc tụi em đi vô phòng mổ để học thấy mấy anh bs gây mê hồi sức khám tiền mê cho các bé chuẩn bị mổ. Có 5 bé đủ lứa tuổi, bé nào cũng sợ và có đứa còn khóc. Anh bs gây mê còn chọc ghẹo, chơi trò xếp hàng xe lửa với tụi nhỏ. Lúc đầu tụi nhỏ sợ sau cũng ngoan ngoãn làm theo và chẳng còn sợ khi vô khu vực phòng mổ nữa.
3
Khi người bệnh ra viện BS vẫn dặn dò rất chu đáo
4
Đó đôi khi chỉ là hành động đơn giản: bệnh nhân đi khám bệnh vì bệnh rất nhẹ, có thể tự khỏi mà ko cần dùng thuốc. Bác sĩ chỉ cần khuyên bệnh nhan về nhà nghỉ ngơi và ko kê bất kì loại thuốc nào.
5
ngoai việc khám chưa bênh giải thích tận tình cho bệnh nhân thì bác sĩ mà em thấy còn tro chuyện rất vui vẻ thân thiết và dù căng thẳng stress nhiều, điều kiện dễ bực tức nhưng vân nở nụ cười vui vẻ với bệnh nhân
Câu 6. Thử kể một vài nguyên tắc cơ bản về Y đức mà em tâm đắc?
1
trước hết không làm hại
2
Tâm đắc nhất: trước hết ko làm hại cho người bệnh.
Ngày nay bác sĩ giỏi không phải là bs điều trị giỏi mà là chuyển bệnh giỏi.( ý của câu nay là dù BN đến với mình bất cứ lý do j, mình cũng kiểm tra toàn bộ BN xem bệnh của BN có thuộc chuyên khoa chữa trị của mình hay ko nếu ngoài khả năng thì phải chuyển đến bs đúng chuyên khoa, ko đi lòng vòng cũng ko ôm bệnh).
3
Trước hết không làm hại BN
BS Đỗ Hồng Ngọc
Ghi chú: Bài này đã có trên trang nhà www.dohongngoc.com/web/ từ lâu và được đăng trên báo Saigon Tiếp Thị ngày Nhà báo 21.6.2013, nay xin được post lại để tham khảo.
Trân trọng,
(ĐHN)
Để cải thiện mối quan hệ “nhà báo- nhà y”, ở một số nước tiên tiến có hẳn ngành học đào tạo nhà báo viết về ngành y với trình độ sau đại học. Nếu đã là bác sĩ, thì họ sẽ học cách viết báo sao cho không để vi phạm nguyên tắc của nghề báo và nghề y; nếu đã là nhà báo, thì họ sẽ biết cách viết về ngành y sao cho không gây trở ngại cho cả hai bên.
Lý do cốt lõi đã làm gia tăng khoảng cách giữa “nhà báo” và “nhà y” là sự chưa hiểu biết về nghề nghiệp của nhau. Ngành y có một nguyên tắc quan trọng là phải giữ tuyệt đối bí mật những thông tin trong mối quan hệ thầy thuốc- bệnh nhân, không được phê phán người bệnh và phải luôn tôn trọng đồng nghiệp.
By support1
Ghi chú: Khảo sát nhanh này được thực hiện nhằm tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của các sinh viên Y khoa năm thứ 6 (sắp tốt nghiệp) của Trường Đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch thành phố Hồ Chí Minh (Saigon) để chuẩn bị cho Hội thảo về Y đức hàng năm do Bộ môn Y đức-Khoa học hành vi tổ chức. Hội thảo là cơ hội để sinh viên nêu lên những trăn trở của mình về nghề nghiệp trước khi bước “vào đời” với sự hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn cụ thể từ các Thầy cô, đàn anh, những người đi trước.
Vấn đề dạy Y đức của trường, từ năm 1989 – năm thành lập Trung tâm đào tạo và Bồi dưỡng cán bộ Y tế Thành phố, tiền thân của Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch ngày nay, Bô môn Tâm lý-Xã hội học do tôi, Bs Đỗ Hồng Ngọc làm chủ nhiệm, Bs Lâm Xuân Điền, phó chủ nhiệm. Đến năm 1994, Bộ môn được đổi tên thành Bô môn Khoa học hành vi và Giáo dục sức khỏe, phụ trách các bài giảng về Y đức trong tuần lễ Nhập môn cho sinh viêu Y1. (Bộ môn Tâm lý y học tách ra, do Bs Điền phụ trách).
Năm 2013, trước tình hình Y đức ngày càng trở nên bức xúc trong xã hội, nhà trường đã chính thức phát triển Bộ môn Khoa học hành vi – Giáo dục sức khỏe thành Bộ môn Y đức – Khoa học hành vi, do Hiệu trưởng PGS TS Nguyễn Thị Ngọc Dung kiêm Trưởng bộ môn, Ths Bs Trương Trọng Hoàng, phó trưởng Bộ môn và tôi, Cố vấn.
Để chuẩn bị tốt cho Hội thảo vào đầu tháng 12/2015 sắp tới, tôi dự kiến làm một đợt phỏng vấn sâu nhưng thời gian có hạn nên đã thực hiện Khảo sát nhanh này qua một bảng câu hỏi mở, sử dụng Google Form, với hy vọng sẽ có chừng 5% sinh viên tham gia trong vòng 1 tuần lễ từ 26.10.2015 đến 2.11.2015. Mặc dù trong thời gian này các em bận thi nhưng cũng đã có hơn 10% (58 em) trả lời một cách chân thành và có trách nhiệm. Hôm nay tôi chọn trước vài câu có tính tổng quát để chia sẻ trên trang này giúp các bạn đồng nghiệp và sinh viên có một ít tài liệu tham khảo trước, chuẩn bị cho Hội thảo.
Cô Ngọc Dung, hiệu trưởng, chủ nhiệm Bộ môn đánh giá cao sự hợp tác của sinh viên và chia sẻ rằng đọc qua các câu trả lời thấy các em “chín chắn hơn mình tưởng nhiều”!
Trân trọng cảm ơn các đồng nghiệp, Bs Trương Trọng Hoàng, Bs MinhTrang, Bs Thanh Mai, Kiều Chinh, Thanh Ngân cùng các giảng viên của Bộ môn đã nhiệt tình hỗ trợ.
Bs Đỗ Hồng Ngọc.
(16.11.2015)
Tp.HCM ngày 26 -10 – 2015
Thấp thoáng Lời Kinh
Đỗ Hồng Ngọc
Lúc ấy, Phật đang thuyết pháp trong vườn cây Am-la. Cảnh đất ấy bỗng nhiên trở nên rộng lớn, nghiêm đẹp. Tất cả chúng hội đều ánh lên màu vàng ròng.
A-nan bạch Phật: “Thế Tôn! Do nhân duyên gì mà có điềm lành ứng hiện: Cảnh này bỗng trở nên rộng lớn, nghiêm đẹp. Tất cả chúng hội đều ánh lên màu vàng ròng?”
Phật bảo: “Ấy là Duy-ma-cật và Văn-thù với đại chúng muốn đến đây, cho nên ứng hiện ra điềm lành ấy.”
Thì ra, Duy-ma-cật và Văn Thù cùng đại chúng đã thực hiện xong buổi huấn luyện đặc biệt về Bồ-tát đạo tại căn thất trống của Duy-ma-cật sắp trở lại vườn xoài bái kiến Phật để được nghe dặn dò, giao nhiệm vụ cụ thể…
Đối tượng đích vẫn là các Bồ-tát tại gia tương lai, gồm Bảo Tích và năm trăm vị vương tôn công tử, thiếu gia, con nhà trưởng giả đã phát tâm Bồ đề nhưng còn nhiều ưu tư, nên Phật đã giao cho Văn Thù, Xá-lợi-phất cùng Duy- ma-cật mở một lớp huấn luyện đặc biệt với phương pháp giáo dục chủ động cho thấy một mô hình thực tế sống động tại Tỳ-da-ly hôm ấy. Bấy giờ lớp học đã xong phần… lý thuyết, đã trang bị đầy đủ kiến thức và thái độ, nay xin đến bái kiến Phật để được chỉ dạy thêm và giao nhiệm vụ cụ thể để thực hành con đường Bồ-tát hướng về Phật đạo đầy cam go trước mặt.
Ghi chú: Một số các em vừa tốt nghiệp Bác sĩ y khoa Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Tp HCM, đã chọn nhiệm sở về các Bô môn muốn trao đổi cùng tôi vài kinh nghiệm về Dạy và Học. Xin gởi đến các em các bài viết dành cho các giảng viên lớp “người lớn” trước đây để tham khảo.
Khi tiếp xúc với sinh viên, dù là mới vào trường, cũng nên nhớ rằng họ đã là “người lớn”, cần tôn trọng và thấu cảm.
Thân mến,
Đỗ Hồng Ngọc.xem tiếp …
Thấp thoáng lời Kinh
Đỗ Hồng Ngọc
Lúc ấy, Xá-lợi-phất nghĩ bụng: “Sắp đến giờ thọ thực rồi. Các vị Bồ-tát này sẽ ăn thức gì đây?”.
“Các vị Bồ-tát này” dĩ nhiên đó là Bảo Tích và năm trăm vị vương tôn công tử, thiếu gia con nhà viên ngoại, là những Bồ-tát tại gia tương lai, đối tượng đích của buổi huấn luyện đặc biệt tại cái thất trống trơn của Duy-ma-cật ở thành Tỳ-da-ly hôm đó.
Lần nào cũng vậy, cứ đến lúc mọi người đang bay bổng trên chín từng mây với những lý luận cao vời thì Xá-lợi-phất lại kéo ngay xuống mặt đất! Một lần ông đặt câu hỏi hỏi: “Các vị Bồ tát này rồi sẽ ngồi ở đâu?”. Một câu hỏi tưởng chẳng ăn nhập gì vào chuyện lớn đang bàn luận, thế nhưng, đó là một câu hỏi vô cùng quan trọng nhằm để xác định vai trò, vị trí của các Bồ-tát tại gia tương lai này. “Ngồi đâu?” nói lên nhiệm vụ chính của họ. Họ sẽ trở thành các Pháp sư, là “thầy giảng pháp” để giải thoát chúng sinh, để tạo cõi Phật thanh tịnh nơi cõi Ta bà đầy ô trược. Muốn vậy, họ phải “vào nhà Như Lai, mặc áo Như Lai” cái đã rồi mới xứng đáng “ngồi tòa Như Lai”! Và Duy-ma-cật đã mang về những “tòa sư tử” nghiêm chỉnh, cao vời để họ… hì hục trèo lên!
Viết cho người thầy thuốc trẻ
Có lẽ nghề y là một nghề hết sức đặc biệt, liên quan đến sinh mạng của con người nên phải được huấn luyện rất lâu, rất kỹ, mà giai đoạn đầu đã phải mất khoảng 6 – 8 năm. Sau đó, còn phải học thêm 3 – 4 năm nữa để có thể thành một thầy thuốc có đủ khả năng hành nghề chuyên khoa. Rồi phải thêm chừng 10 năm kinh nghiệm nữa mới có thể gọi là thấu đáo, vững vàng trong nghề nghiệp. Trong suốt 10 năm đào tạo huấn luyện “cơ bản” như thế, người thầy thuốc đã bị “vo tròn bóp méo” thế nào, để rồi sau này trong cuộc sống ta thường thấy mọi người cười họ “méo mó nghề nghiệp”!
