Thư gởi bạn xa xôi
Về Phan Thiết
(tặng Trần Vấn Lệ)
Mình vừa định kể chuyện mấy lần về Phan Thiết gần đây cho bạn nghe thì Trần Vấn Lệ đã có thư hỏi “Có về Phan Thiết không? Có nhớ không…?”. Cho nên thư này, như viết riêng cho Trần Vấn Lệ, thiệt ra cũng là cho Phan Đổng Lý, Phan Bá Thụy Dương… cùng những bạn bè xa xôi khác!
Về Phan Thiết, lần nào đi ngang núi Tà Cú, dãy Ba Hòn, lang thang bên bờ sông Cà Ty (sông Mương Mán) … mình không thể không nhớ Hoài Khanh, nhà thơ xứ mình. Nhất là khi đi ngang Ba Hòn mình thường nhẩm câu thơ của Hoài Khanh “Người đi để dãy Ba Hòn chơ vơ” và cái Bưng Cò Ke ở ngay dưới chân dãy núi đó . Thế nhưng, nhớ lần ghé thăm anh ở Biên Hòa, anh đính chánh “Người đi nhớ dãy Ba Hòn trơ vơ” chứ! …
Cái xứ mình lạ, cứ Tà Dôn, Tà Cú, Tà Đặng, Tà Mon, Tà Lài… cứ La Gàn, La Ngâu, LaGi, La Ngà…
Hoài Khanh sinh ra và lớn lên ở Đức Nghĩa, Phan Thiết. Nhà anh cách chỗ mình ở không xa. Anh lứa lớn, đã phiêu bạt… giang hồ tự thuở nào, lúc mình còn cắp sách đến trường tiểu học bên bờ sông Cà Ty! Anh vào Saigon, làm thơ, làm báo và một mình dựng nên Nhà xuất bản Ca Dao nổi tiếng một thời. Và thơ Hoài Khanh thì thời tụi mình không ai không thuộc ít nhiều. Trong bài thơ Đức Nghĩa, Hoài Khanh viết:
Biển mang niềm nhớ đi hoang
Gió Trường Sơn luyến mây ngàn Tà Dôn
Ôi sương Núi Cú lạnh hồn
Người đi nhớ dẫy Ba Hòn trơ vơ
Cành dương cát trắng hững hờ
Nhìn nhau thuở ấy bây giờ nhớ nhau.
Hoài Khanh
Vậy đó. Nói tới Phan Thiết là vậy đó. Biển. Cát trắng. Đồi dương. Mây ngàn. Tà Dôn. Tà Cú. Ba Hòn…
Gởi bạn mấy tấm hình để nhớ. Viết, mình làm biếng quá rồi bạn ơi!
một bức phù điêu để nhớ
Biển Phan Thiết (Ngãnh, Lagi)
Và mùa hè đến…
Lần nào về ngang Lagi mình cũng ghé Đập Đá Dựng làm một ly Càphê. Hồi nhỏ, thì đi xe đạp cùng bạn bè băng qua các láng tranh cao quá đầu, vèo đến Đá Dựng, lúc còn những tảng đá cao ngất (khi chưa xây đập), dựng xe, nhảy ùm xuống nước. Khi xây đập thì thấy giữa dòng sông có dựng một ngôi thủy tạ (nhà một cột) khá hùng vĩ, về sau có lẽ đã đổ ụp xuống lòng sông.
Nay dọc biển đã có những resorts… khá đẹp
và Núi Tà Cú cũng đã có cáp treo;
Bãi biển Đồi dương nhìn qua Lầu Ông Hoàng…
Và không gì tốt hơn, ngồi đây, dưới bóng dừa bên bờ biển đọc một vài trang sách… với một trái dừa ba nhát… quen thuộc.
Từ đó, không thể không ra Mũi Né…
Đừng quên ăn một chén chè đậu hủ nóng bên bờ biển, chỗ Đá Ông Địa.
Thuyền thúng về bày hải sản bán ngay tại bãi Đá Ông Địa…
Đá Ông Địa… xưa là một nơi nổi tiếng linh thiêng trên đường đi Mũi Né; cũng là bãi tắm đẹp, nơi du ngoạn, chỗ cắm trại của học sinh và những bạn trẻ ngày nào…
Đá Ông Địa ngày nay chỉ còn một ngôi miếu thờ.
Hẹn bạn thư sau.
Thân mến,
Đỗ Hồng Ngọc.
Bạn mình ơi,
Bạn viết thư gửi người xa mà bạn đề tặng cho tôi, tôi coi đó là một món quà. Tôi cảm ơn bạn. Và bạn biết: tôi đang suy nghĩ gì khi hồi âm cho bạn…
Phan Thiết, nơi Hàn Mạc Tử “ngắc ngư”, nơi Dzũng Chinh chết trận, nơi Thế Viên ngậm ngùi, nơi Kiều Thệ Thủy thất tình…
Bạn làm tôi nhớ Hoài Khanh, tôi từng gặp Hoài Khanh tại Đà Lạt, tôi nói đời thơ anh chỉ có 4 câu Hay. Hoài Khanh bảo tôi đọc cho nghe. Tôi đọc: “Một dòng xanh, mấy niềm sâu, một cơn gió lạnh từ đâu thổi về. Giật mình sương rụng trên đê, người đi rồi chẳng thấy về, chao ôi!”. Hoài Khanh im lặng, rồi ra phố, vào tiệm sách mua những cuốn sách của Hoài Khanh đem về tặng tôi, Có cuốn Chị tôi, Gió mùa và Cát. Ôi…thời gian bát ngát!
Ngọc ơi…chúng ta đi qua một con đường dài, hơn 70 km thời gian. Tôi hồi âm cho bạn bằng chữ nghĩa lang thang…Mạng nhện giăng đầy dây điện đó, ngàn năm Phan Thiết gió rung rung…
Ba Hòn ba ngọn núi cao cao
Đồi cát La Gi duơng rì rào
Tà Cú sợ run từng bước quỷ
Tà Dôn lên đó, để nhìn đâu?
Tôi chúc bạn và quý quyến an khang.
Bạn xưa, Trần Vấn Lệ, 1954-1955…và mãi mãi trong lòng hai đứa mình.