Không ai hiểu rõ tác hại của thuốc lá bằng các thầy thuốc. Vậy mà không chỉ ở Việt Nam, trên khắp thế giới người ta đều ngạc nhiên thấy thầy thuốc hút thuốc hơi nhiều. Người ta còn thấy có bác sĩ vừa khám bệnh vừa phì phèo, vừa khuyên bệnh nhân bỏ thuốc lá vì có hại cho sức khoẻ…
Đi khám bác sĩ
Hồi xưa vua chúa có quan ngự y chăm lo sức khoẻ, trong đó quan thái y là vị quan đứng đầu, giỏi nhất. Tôi không rỏ ngự y có phải là thái giám không, nhưng ngự y rất có uy tín trong triều. Có điều khi khám bệnh cho hoàng hậu công chúa, ngự y không được khám trực tiếp trên người. Ví dụ nếu cần bắt mạch, thì cột sợi dây lụa từ cườm tay đưa ra ngoài màn. Ngự y chỉ cần mân mê sợi dây là biết bệnh! Còn khi cần khám thực thể một vùng nào đó thì người ta đưa cho một hình nhân bằng gỗ, trên đó có đánh dấu các vị trí cần thiết,.thầy lim dim một lúc … rồi bốc thuốc!
Bây giờ cũng vậy thôi, không khác mấy. Cũng với mấy sợi dây điện ngoằn ngoèo gắn vào cườm tay cườm chân, vào ngực, hoặc rà rà trên bụng, hoặc chui vào cái hộp khổng lồ… Bác sĩ chỉ ngồi trước màn hình, lim dim quan sát như các quan ngự y ngày xưa; và người bệnh bổng chốc trở thành hoàng hậu, công chúa! Thậm chí người ta còn có thể khám bệnh từ xa, từ nửa vòng trái đất, thậm chí vẫn theo dõi được tình trạng sức khỏe của các nhà du hành vũ trụ đang bay vèo vèo trong không trung.
Thầy thuốc cũng cần được chẩn đoán và điều trị!
Tại sao người bệnh phải tìm đến thầy thuốc? Vì hai lý do: muốn chữa cho khỏi bệnh và muốn giảm bớt nỗi sợ hãi, lo âu. Bệnh thì đau ở thể chất , sợ hãi, lo âu thì khổ ở tâm hồn. Sức khỏe, đựơc định nghiã bởi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) là “một tình trạng hoàn toàn sảng khoái (well being) về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không phải chỉ là không có bệnh hay tật”. Người bệnh đến bác sĩ là mong tìm lại sự sảng khoái toàn diện đó. Cho nên chỉ chữa bệnh không thôi thì chưa đủ.
Thở để chữa bệnh!
Nguyễn Khắc Viện là một bác sĩ, sinh năm 1913 tại Hà Tĩnh, học Đại học Y khoa Hà Nội rồi sang Pháp tiếp tục học, tốt nghiệp bác sĩ Nhi khoa năm 1941. Năm 1942, ông bị lao phồi nặng, điều trị ở bệnh viện Saint Hilaire du Touvet, Grenoble. Thời đó bệnh lao chưa có thuốc chữa như bây giờ. Từ năm 1943 đến năm 1948 ông phải chịu mổ 7 lần, cắt bỏ 8 cái xương sườn, cắt bỏ toàn bộ lá phổi bên phải và một phần ba lá phổi bên trái. Các bác sĩ Pháp bảo ông chỉ có thể sống chừng hai năm nữa thôi. Trong thời gian nằm chờ chết, ông đã tìm ra một phương pháp… thở để tự chữa bệnh cho mình, và kết quả là ông đã sống đến tuổi 85 mới chết (1997), nghĩa là sống thêm được 50 năm nữa, họat động tích cực, năng nổ trong nhiều lãnh vực! Chuyện khó tin nhưng có thật!
“Đưa hơi xuống huyệt đan điền”
Phương pháp thở bụng để chữa bệnh phải chăng là “đưa hơi xuống huyệt đan điền” như người xưa thường nói, thấy trong luyện nội công, trong kiếm hiệp?
tt.huynh@ yahoo.com.
Giống mà không giống. Một đằng là luyện nội công để trở thành thiên hạ vô địch, còn một đằng chỉ là tập thở ra thở vào để chữa bệnh cho mình, cốt sao vui khỏe, ít ốm đau bệnh họan, đỡ tốn tiền tốn bạc, tốn thì giờ chạy chữa khắp nơi, từ bác sĩ đến… lang băm!
Huyết áp, chuyện không đơn giản!
Để xác định một người nào đó có bị tăng huyết áp (THA) thiệt hay không, các chuyên gia cho biết phải khám cho bệnh nhân ít nhất ba lần, cách nhau một tuần (trừ trường hợp đặc biệt) và mỗi lần khám, phải đo HA 2 lần, cách nhau ít nhất vài ba phút. Tại sao vậy? Tại vì như ta biết, HA thay đổi “xoành xoạch” trong ngày. Chẳng những vậy, một người HA không cao, thấy bác sĩ đo cho mình, HA bèn… cao vọt lên! Cái đó trong y học gọi là “Hội chứng áo choàng trắng”. Ấy là vì lo quá, sợ quá! Không những HA tăng mà miệng còn khô lại, tim đập mạnh, thở nhanh nữa. Khi “khẳng định” người nào đó bị THA thì coi như “kết án” chung thân, nghĩa là họ phải chữa trị suốt đời rồi, nên thầy thuốc phải luôn thận trọng. Chuyện kể một ông đi khám bác sĩ về, mặt mày bí xị, buồn xo, bà vợ lo lắng hỏi tại sao, ông nói bác sĩ bảo anh bị THA, phải chữa suốt đời! “ Thiếu gì người cũng phải chữa suốt đời như anh!”. Bà vợ an ủi. “Nhưng ổng chỉ cho anh có 10 viên thuốc thôi, bảo mỗi ngày một viên!…”! Thực ra, thuốc trị THA có rất nhiều thứ, bác sĩ phải thử nghiệm xem người bệnh “chịu” lọai nào để chọn cho đúng.xem tiếp …
Nghề y
Có lẽ nghề Y là một nghề hết sức đặc biệt, liên quan đến sinh mạng của con người nên phải được huấn luyện rất lâu, rất kỹ, mà giai đoạn đầu đã phải mất khoảng 6-8 năm. Sau đó, còn phải học thêm 3-4 năm nữa để có thể thành một thầy thuốc có đủ khả năng hành nghề chuyên khoa. Rồi phải thêm chừng 10 năm kinh nghiệm nữa mới có thể gọi là thấu đáo, vững vàng trong nghề nghiệp. Trong suốt 10 năm đào tạo huấn luyện “cơ bản” như thế, người thầy thuốc đã bị “vo tròn bóp méo” thế nào, để rồi sau này trong cuộc sống ta thường thấy mọi người cười họ hay bị “méo mó nghề nghiệp” !xem tiếp …
Những bệnh…vô duyên
Tuy già không phải là một bệnh nhưng già thì thường có bệnh. Bệnh thì có bệnh nặng, bệnh nhẹ, bệnh có duyên và bệnh… vô duyên. Ai cũng biết thầy thuốc là người được học hành cẩn thận để giúp ta chữa trị bệnh tật, vậy mà thầy thuốc cũng có thể gây bệnh cho ta, dù là ngoài ý muốn, cái đó gọi là bệnh do thầy thuốc gây ra (iatrogenic) mà theo GS. Phạm Khuê, một chuyên gia về Lão khoa, Chủ tịch Hội người cao tuổi Việt Nam thì có đến hơn một phần tư các bệnh ở người già là do thầy thuốc gây ra! (Bệnh học tuổi già, Phạm Khuê, NXB Y Học, 1998, trang 364). Những bệnh… vô duyên còn có thể do chính bản thân mình, người thân trong gia đình, bạn bè, hàng xóm, hoặc các nhân viên tâm lý xã hội gây ra nữa! Bà cô của một bác sĩ bạn tôi trên 80 tuổi kêu lúc nào trong người cũng nóng bức, miệng khô nên đã mua rễ tranh, mía lau, mã đề ngoài chợ về nấu “nước mát” uống. Mát đâu không thấy, thấy đi tiểu liên tục gây thêm tình trạng mất nước trong cơ thể, lại thấy nóng bức, thấy khô miệng, lại uống thêm “nước mát”! Thì ra “rễ tranh, mía lau, mã đề” là những loại thuốc lợi tiểu (diuretics).xem tiếp …
Thầy thuốc & Bệnh nhân
Người thầy thuốc được học để chữa cái đau, cái bệnh cho con người nhưng con người không chỉ đau, chỉ bệnh, con người còn khổ nữa! Nỗi khổ còn nặng nề hơn cả nỗi đau, dày đặc, dài lâu hơn nỗi đau, làm cho con người héo hắt, không sao có thể đạt được cái sức khỏe mà theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là: Sự sảng khoái (bien-être; well being) về thể chất, tâm thần và xã hội, chứ không phải chỉ là không có bệnh tật! Chính cái khổ rồi cũng dẫn đến cái đau, cái bệnh, làm trầm trọng thêm tình trạng sức khỏe của con người. Ai cũng biết người mẹ đang cho con bú mà khổ vì ghen thì sữa có thể bị dứt đột ngột, con phải bị đói. Thuốc gì chấm dứt cơn ghen, tái lập phản xạ tiết sữa? Ai cũng biết người đau bao tử, người cao huyết áp không phải chỉ là do bao tử, do huyết áp, mà do sự bực dọc, đè nén, căng thẳng (stress) trong các mối quan hệ với gia đình, xã hội và cả với chính bản thân mình. xem tiếp …
