Không ai hiểu rõ tác hại của thuốc lá bằng các thầy thuốc. Vậy mà không chỉ ở Việt Nam, trên khắp thế giới người ta đều ngạc nhiên thấy thầy thuốc hút thuốc hơi nhiều. Người ta còn thấy có bác sĩ vừa khám bệnh vừa phì phèo, vừa khuyên bệnh nhân bỏ thuốc lá vì có hại cho sức khoẻ…
Gần đây, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chơi ngẵng chọn ngay ông thầy thuốc làm đối tượng chính để vận động bỏ hút thuốc lá với chủ đề Health professionals against tobacco (Thầy thuốc chống thuốc lá). Chưa biết kết quả ra sao nhưng một quan chức y tế nước ta khẳng định trên Đài truyền hình rằng, qua nghiên cứu cho thấy đa số các bác sĩ hút thuốc lá là đã hút từ hồi còn học lớp 8, lớp 9! Chẳng qua vì thi đậu vào trường y, lỡ thành bác sĩ, chớ không phải làm bác sĩ rồi mới hút! Tóm lại, lỗi ở ngành… giáo dục! Dĩ nhiên ngành giáo dục sẽ làm một nghiên cứu sâu hơn để kết luận là do ngành mầm non. Rồi có thể ngành Mầm non lại tiếp tục nghiên cứu để kết luận là tại… di truyền! Mà quả thật, thói quen hút thuốc lá sẽ hình thành rất sớm và định hình nhanh chóng nếu được “rèn luyện” từ lứa tuổi hãy còn thơ, từ ngày “em còn bé tí teo”. Mà một khi thói quen hình thành rồi thì chuyện bỏ thuốc lá không thể một sớm một chiều, dù rằng kiến thức thừa biết tác hại của thuốc lá, biết rõ 4.000 chất độc hại, biết rõ mấy chục chất gây ung thư trong khói thuốc, biết rõ không chỉ hại cho chính bản thân mình mà còn cho vợ con, gọi là những người… hít khói “second hand”! Các hãng thuốc lá đều hiểu rõ những điều này nên tích cực… dụ dỗ trẻ em hút thuốc. Trong lúc cả thế giới hầm hè ầm ỉ chống thuốc lá thì các hãng thuốc lá chỉ cần vài ba người lặng lẽ làm việc ở hành lang, lobby, vận động một cách nhẹ nhàng khéo léo để các chính phủ vẫn duy trì việc sản xuất thuốc lá, gia tăng diện tích trồng thuốc lá, để thu thuế và… lấy thuế đó xây bệnh viện chữa bệnh cho dân, tặng tiền cho các chương trình phòng chống tác hại thuốc lá. Những nước văn minh tiến bộ hơn thì đẩy mạnh sản xuất ở nước mình nhưng cấm người dân hút, để dành xuất khẩu sang nước khác kiếm lợi!
Có một nghiên cứu cho thấy trẻ sơ sinh mà được bú mẹ đầy đủ, được thoả mãn nhu cầu bú mớm theo bản năng thì thường lớn lên không hút thuốc lá; còn trẻ bú mớm không đầy đủ, chưa thoả mãn bản năng bú thì khi lớn lên sẽ phải tìm cái gì đó… bú tiếp, thế là sinh ra ghiền thuốc lá, xì gà! Hiện nay người ta cũng đang nghĩ có thể còn do gene nữa! Tóm lại, chuyện tại sao thầy thuốc hút thuốc có thể giải thích rằng tại hút từ hồi còn nhỏ, tại sao hồi còn nhỏ mà hút thì tại bú mẹ chưa thoả mãn, tại sao bú mẹ chưa thoả mãn thì… tại gene của cha, tại sao gene cha thì tại “cha ăn mặn con khát nước”…
Hy vọng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thành công, vì thầy thuốc mà bỏ thuốc lá được sẽ là một tấm gương tốt cho bệnh nhân, và lời khuyên nhờ đó sẽ “linh nghiệm” hơn!
BS. Đỗ Hồng Ngọc
Để lại một bình luận