Để xác định một người nào đó có bị tăng huyết áp (THA) thiệt hay không, các chuyên gia cho biết phải khám cho bệnh nhân ít nhất ba lần, cách nhau một tuần (trừ trường hợp đặc biệt) và mỗi lần khám, phải đo HA 2 lần, cách nhau ít nhất vài ba phút. Tại sao vậy? Tại vì như ta biết, HA thay đổi “xoành xoạch” trong ngày. Chẳng những vậy, một người HA không cao, thấy bác sĩ đo cho mình, HA bèn… cao vọt lên! Cái đó trong y học gọi là “Hội chứng áo choàng trắng”. Ấy là vì lo quá, sợ quá! Không những HA tăng mà miệng còn khô lại, tim đập mạnh, thở nhanh nữa. Khi “khẳng định” người nào đó bị THA thì coi như “kết án” chung thân, nghĩa là họ phải chữa trị suốt đời rồi, nên thầy thuốc phải luôn thận trọng. Chuyện kể một ông đi khám bác sĩ về, mặt mày bí xị, buồn xo, bà vợ lo lắng hỏi tại sao, ông nói bác sĩ bảo anh bị THA, phải chữa suốt đời! “ Thiếu gì người cũng phải chữa suốt đời như anh!”. Bà vợ an ủi. “Nhưng ổng chỉ cho anh có 10 viên thuốc thôi, bảo mỗi ngày một viên!…”! Thực ra, thuốc trị THA có rất nhiều thứ, bác sĩ phải thử nghiệm xem người bệnh “chịu” lọai nào để chọn cho đúng.
Để xác định một người nào đó có bị THA hay không, cần biết trước kia HA bình thường của họ là bao nhiêu. Vậy nên mỗi người cần biết số đo HA bình thường của mình! HA tăng chừng 20 mm Hg đã thấy “mệt” rồi, thế nhưng các chuyên gia còn cho biết, chỉ cần tăng 5mmHg huyết áp tâm thu hoặc tâm trương cũng đủ gia tăng 20-30% các thứ bệnh ở hệ tim mạch..
Người ta đo HA bằng một cái máy gọi là huyết áp kế.. Có 3 loại HA kế là HA kế thủy ngân, HA kế đồng hồ và HA kế điện tử. HA kế điện tử giúp bệnh nhân tự đo dễ dàng, nhưng cũng dễ sai, dễ gây hoảng sợ, lo lắng vô ích! Thường ta hay đo HA khí cảm thấy trong người khó chịu, căng thẳng, nên HA dễ bị cao, không phản ánh trung thực. Tốt nhất nên đo vào mỗi buổi sáng, liên tục nhiều ngày rồi lấy số trung bình. Hiện nay người ta còn dùng cách đo HA liên tục 24 giờ (Holter huyết áp) giúp chẩn đóan chính xác hơn. Tôi cũng đã từng thử đo bằng Holter một lần! Thật là căng thẳng. Cứ mỗi 15 phút thì máy tự động rè rè bơm lên, siết chặt cánh tay mình một lúc rồi rè rè xẹp xuống. Máy vi tính sẽ ghí lại các số đo để phân tích sau đó. Mới rè rè 6 tiếng đồng hồ tôi chịu hết nổi. Tưởng tượng rè rè suốt ngày đêm chắc THA “giả” sẽ thành THA “thật” mất thôi! Tuy nhiên trong 6 giờ đồng hồ đó, tôi cũng ghi chú cẩn thận để xem lúc gặp người này người nọ thì HA ra sao! Thì ra… gặp người nào dễ thương, HA tụt xuống, gặp người nào… dễ ghét, HA vọt lên! Ấy là tại mình chưa “tu” đến nơi đến chốn, chưa biết “bất thủ ư tướng” đó vậy!
Bệnh nhân nên tự đo HA tại nhà, nhờ vậy họ sẽ tuân thủ điều trị chặt chẽ hơn. Khi đo HA phải nằm nghỉ 5 phút, tay kê ở mức ngang tim, không được uống rượu, cà phê, hút thuốc lá, không đựơc dùng thuốc cường giao cảm trước đó … vì sẽ làm sai lạc số đo. Tóm lại, chuyện Huyết áp không đơn giản!
BS Đỗ Hồng Ngọc.
…
Để lại một bình luận