Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc

Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc

Chuyến về thăm đất Phật, Nepal.

By 4 Bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi (tiếp theo)

Chuyến về thăm đất Phật, Nepal.

Đến Việt Nam Phật quốc tự ở Lâm-ti-ni thấy như đã về đến nhà mình rồi vậy! Cũng lũy tre, ruộng lúa, bờ ao, ngọn cỏ, cũng vườn rau, cây cầu… Mái chùa cong vút trong nắng chiều. Cổng chùa thân quen quá… Hai con hạc trắng xòe cánh, quang quác mừng vui. Phải cảm ơn thầy Huyền Diệu thôi. Đã dựng nên một ngôi chùa Việt rất sớm nơi Phật đản sanh, Lâm-tì-ni này.

Lâm-tì-ni là một trong “Tứ động tâm” mà người con Phật nào cũng muốn đến thăm một lần: Phật đản sanh. Phật thành đạo. Phật chuyển pháp luân và Phật niết bàn.

Hoàng hậu Mayadevi hôm đó vội vã lên đường về kinh đô Ka-tì-la-vệ (Kapilavastu) để kịp sanh hoàng tử nhưng vừa đến Lâm-ti-ni thì cơn đau đã rột, không thể cất bước được nữa. Ở đó đã có ao nước mát, đã có cây Bồ đề tỏa bóng râm. Trong đoàn tháp tùng Hoàng hậu hôm đó đã có các cô mụ, các ngự y. Khi Hoàng hậu vin cành Bồ đề ráng rặn sanh thì không còn kịp nữa. Người ta đã phải giúp Bà sanh bằng Cesarien. Và vì thời đó kỹ thuật vô trùng chưa tốt, Hoàng hậu đã bị nhiễm trùng hậu sản mà chết. Phật đã là một con người. Đã sanh ra. Đã khổ đau. Đã hạnh phúc. Và đã từ bỏ cung vàng điện ngọc, từ bỏ vương quyền để một mình lang thang vào rừng sâu, sống đời khổ hạnh, mong tìm con đường giải thoát cho mình và cho chúng sanh. Suốt 6 năm vất vưỡng trong rừng sâu, ngày ăn một hạt mè, đêm ngủ trong nghĩa địa hay trên cành cây, người chỉ còn xương bọc da, sờ tay vào bụng thì đụng ngay đốt sống thắt lưng, đầu óc bắt đầu choáng váng, tù mù… (Narada, Đức Phật và Phật pháp), may sao nhờ chén sữa của cô gái Sujata mà tỉnh lại, nhận rõ lối tu khổ hạnh, hành xác là sai lầm, quyết tâm đi vào con đường trung đạo để rồi giác ngộ sau 49 ngày thiền định dưới cội Bồ đề . “Thiên thượng thiên ha, duy ngã độc tôn” chỉ có nghĩa là chính Ta chớ không phải ai khác, chính ta mới có thể làm khổ ta, chính ta mới có thể làm ta an lạc, hạnh phúc. Phải quay về nương tựa chính mình thôi. Thấy biết vô thường, khổ, không, vô ngã, thực tướng vô tướng… mà vượt thoát sanh tử. Ơ hay, thì ra tất cả mọi người đều sẵn có Phật tính, không phải tìm kiếm đâu xa. Chỉ vì vô minh che khuất. Chỉ vì tham sân si, mạn nghi tà kiến… che khuất. “Vô trí diệc vô đắc”. Ta chưa từng nói một câu nào cả. Chưa từng dạy cho ai điều gì cả. Phật bảo vậy. Vẫn duyên khởi duyên sinh đó thôi.

Lâm-tì-ni rộng 774 ha. Ngang 1,8km. Dài 4,8km. Do một Kiến trúc sư nổi tiếng của Nhật là Kenzo Tange nghiên cứu thiết kế tổng thể suốt 8 năm, từ 1970 đến 1978. Theo đó, Lâm-tì-ni có 3 khu vực: khu Làng mới Lâm-tì-ni, khu Tự viện và khu Vườn thiêng, thánh địa, với nhiều di tích: Trụ đá của Vua A-dục (Ashoka), đền thờ Hoàng Hậu Mayadevi, Ao nước, Cây Bồ đề. Năm 249 TCN, Vua Ashoka đã tìm ra đúng nơi Phật đản sanh và dựng Trụ đá làm dấu tích, ghi rõ dòng chữ Pali vẫn còn đó. Huyền Trang (602-664) đi thỉnh kinh có ghé qua đây. Nhưng rồi Lâm-tì-ni rơi vào quên lãng, mãi đến năm 1896 mới được hai nhà khảo cổ người Đức là Futher và Bhuler tìm được trụ đá của vua A Dục và công bố. Ngày nay Lâm-tì-ni đã được Unesco công nhận là Di tích Văn hóa Thế giới và được trùng tu ngày càng trang nghiêm, hùng vĩ. Các vị Tổng Thư ký Liên hợp quốc từ U Than đến Ban Ki-moon đều đã đến thăm viếng Lâm-tì-ni.

Việt Nam phật quốc tự khởi công từ 1993, hoàn thành 2005 là ngôi chùa đầu tiên ở Lâm-tì-ni. Lần lượt nhiều ngôi chùa của các quốc gia khác đã được dựng nên. Chùa Nepal, chùa Tây Tạng, chùa Trung quốc, chùa Thái, chùa Myanmar… và cả một số nước Tây phương như Đức, Thụy sĩ, Áo… Đặc biệt ngôi Tháp Hòa bình, chùa Nhật có vẻ bề thế nhất vì nối trực diện với khu thánh tích.

Rất may trong chuyến đi này mình

gặp Kts Nguyễn Văn Tất. Sáng 9.3.2019, hai anh em… gọi riêng một chiếc xe ba bánh (xe lam) để chu du thăm các chùa chiền một số nước ở Lâm-tì-ni. Đến đâu, Tất cũng giải thích cho mình nghe về nghệ thuật kiến trúc, và cả… phong thủy! Con kênh đào thẳng tắp chạy từ Tháp Hòa bình (Chùa Nhật) đến trụ đá của vua Ashoka đã thấy có thuyền máy xình xịch đưa khách hành hương. Mình đề nghị thầy HD nên mang vài cái thuyền thúng (ở Phan Thiết, Mũi Né  rất đẹp) về đây sẽ thu hút du khách vì sự độc đáo. Tệ lắm, nơi đây cũng phải có những chiếc  “thuyền nan  nhẹ lướt” chèo tay như ở Suối Yến chùa Hương! Kts Tất bảo anh Ngọc không chỉ là một bác sĩ, mà còn là một nhà thơ, họa sĩ… nên có những ý tưởng rất tuyệt vời, nên đi với anh thích quá! Có lẽ, ở tuổi này anh cần có một “thị giả”. Mình cười, còn em thì đã có một “thị thiệt” rồi đó thôi!

Nhiều nhóm Tu sĩ và Phật tử thập phương đang chiêm bái Vườn thiêng Lâm-tì-ni quanh Cột đá Vua Ashoka. Họ đọc kinh, tụng niệm vô cùng thành kính.  Nhóm nhiễu quanh trụ đá, nhóm kinh hành quanh hồ nước thiêng, nhóm tụ tập dưới táng cây Bồ đề… Mọi người lần lượt xếp hàng vào viếng đền Mayadevi (cấm chụp hình). Mình vẫn lang thang một mình, quan sát, dòm ngó, ngơ ngác… Thực lòng, chỉ thấy một sự… náo nhiệt mà chưa thấy “động tâm” chi. Chỉ đến khi bắt gặp một chiếc lá bồ đề rơi lẻ loi trên đụn gạch xưa cũ vốn là những nấm mồ vài ngàn năm trước của các đệ tử Phật mình mới thấy xúc động. Kts Tất nói, bê tông cốt thép anh ạ, cũng chỉ chịu đựng vài trăm năm vì bị oxyd hóa, còn gạch đất thì vài ngàn năm vẫn vững bền. Phải. Chỉ có đất mới là đất.

Tháp Hòa bình (Chùa Nhật)

 

Buổi chiều, đoàn đi thăm Kapilavastu (Ca-tì-la-vệ) cách đó khoảng 30 cây số. Đường xấu, đang sửa chữa, bụi khói mù mịt. Thỉnh thoảng thấy một vài cánh đồng… khô khốc… Thầy HD cho biết, mùa nóng sắp tới, ở đây 49-50 độ C là bình thường!

Đây rồi. Ca-tì-la-vệ. Kinh thành trù phú ngày xưa của Tịnh Phạn Vương, dòng dõi Sakya uy dũng, phụ vương của thái tử Tất Đạt Đa. Bây giờ chỉ còn là một khu vườn hoang vắng, trơ trụi dưới nắng hanh. Quanh co là những cổ thụ sừng sững, dáng uy nghi đường bệ… Có cái gì đó nhói lòng nơi đây. Chính là sự “động tâm” rất lớn của riêng mình. Chính nơi đây, thái tử Tất Đạt Đa đã nhận ra nỗi khổ đau của kiếp người … Chính nơi đây, thái tử Tất Đạt Đa đã vượt rào thoát ra khỏi cổng thành giữa đêm khuya, từ biệt vương quyền, từ biệt phú quý vinh hoa… quyết tâm tìm “đạo sáng cứu chúng sanh”… Phải, chính nơi đây, mình mới bắt gặp sự “động tâm” thực sự trong không khí yên ắng của buổi trưa hè ngay trên đất Phật. Chỉ còn những đống gạch. Này là chỗ ăn ở, giếng nước, ao sen…Mình cứ lang thang và lắng nghe một mình. Nhặt được một cánh hoa lửa. Đặt vào lòng bàn tay. Như ngọn lửa tam muội. Rồi nhìn cái gốc cổ thụ có hình dáng như một apsara đang múa.

 

 

Người ta chỉ cho mình chỗ cổng thành thái tử Tất Đạt Đa đã “trốn” đi, hiện chỉ còn hai cây cổ thụ. Bên ngoài còn có gò mộ của con ngựa đã đưa thái tử đi quanh thành, nhất định không chịu về lại chuồng cũ.

Thầy cô đưa các đoàn học sinh đến viếng Ca-tì-la-vệ

Từ thành Ca-tỳ-la-vệ về, đoàn ghé thăm Kundan nơi Phật khi thành đạo đã trở về thăm Vua cha và độ cho Vua cha, hoàng hậu cùng vợ con. Lúc này La-hầu-la đã lên 7 tuổi và xin xuất gia theo Phật. Hiện vẫn còn các ngôi tháp mộ của Vua Tịnh Phạn và hoàng hậu.

Buổi tối đó, như đã hứa với Liz và Vaz cùng mọi người từ hôm còn ở Dhunlikhel, sau bữa cơm chay, mình đặt 3 câu hỏi với thầy HD: 1. Vì sao thầy luôn nhắc đến lòng tri ân với vị thầy đầu tiên? 2. Chương trình sinh hoạt một ngày của thầy? 3. Tại sao thầy chọn pháp hành là lạy từng chữ Kinh Pháp Hoa như một “mật pháp”?

Buổi trao đổi cùng Thầy Huyền Diệu tại Việt Nam Phật quốc tự, Lâm-tì-ni, Nepal 9.3.2019

Dịp này mình trình bày với thầy HD và các đệ tử về kinh Pháp Hoa dưới góc nhìn khác. Mình nói kinh có nhiều ẩn dụ, ẩn nghĩa cần được hiểu. Pháp Hoa là kinh tối thượng thừa vì là Phật thừa, không còn chia chẽ gì nữa. Kinh dạy các hạnh bồ tát như Tôn trọng (Thường Bất Khinh), Chân thành (Dược Vương), Thấu cảm (Quán Thế Âm) và những bài học tuyệt với khác mà nếu học được thì đã có một đời sống an lạc, tự tại, đem lại hạnh phúc cho mình cho người trong bất cứ thời đại nào, xã hội nào… Thầy HD nói bác sĩ là nhà khoa học, nhưng cũng cần phần tín ngưỡng…

Mình lý giải về hiệu quả của pháp hành này, thì một khi có Tín tâm sẽ có Niệm rồi Định, Huệ. Ở góc độ sinh học thì khi lạy (đúng cách) một lúc, cơ thể sẽ tiết ra endorphine, một thứ morphine nội sinh cho cảm giác sảng khoái, dễ chịu; và một khi liên tục niệm một câu, một chữ nào đó (trong Kinh) thì  tạp niệm không thể xen vào vỏ não, nhờ đó mà dễ “nhất tâm bất loạn”… Cuối buổi trao đổi, MH nói cảm ơn anh Ngọc, bây giờ thì em đã được mở rộng tầm khi học và hành kinh Pháp Hoa!

Bs Đỗ Hồng Ngọc và Thầy Huệ Sơn (Thông Lý) tại Việt Nam Phật quốc tự, Lâm-tì-ni 10.3.2019

Có một chuyện khá vui. Chiều  9.3.2019,  Việt Nam Phật quốc tự tiếp đoàn tu sĩ và Phật tử 18 người Việt từ Bồ đề đạo tràng Ấn Độ qua Lâm-tì-ni do thầy Huệ Sơn dẫn đầu. Đoàn có người từ Nha Trang, Phan Rang, Phan Thiết, Lagi… Nghe có Lagi, quê nhà, mình hỏi thăm. Hóa ra thầy Huệ Sơn trụ trì chùa Phước Bình ở Lagi, vốn là một người bà con, cháu ngoại của chú hai Nốt, Tân Long. Xét vai vế thì mình là… anh của chú hai Nốt, và do vậy mà thầy Huệ Sơn phải gọi mình bằng… “ông ngoại cậu”! ối Trời, không phải thấy “thầy tu” bắt quàng làm họ đâu nghen! Thầy Huệ Sơn xin chụp với… “ông ngoại cậu” một tấm hình… kỷ niệm tại Việt Nam Phật quốc tự Lâm-tì-ni này đó vậy.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

(còn tiếp 1 kỳ).

Chuyến về thăm đất Phật, Nepal (tiếp theo)

By 3 Bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi, tháng 3.2019 (tiếp theo)

Chuyến về thăm đất Phật, Nepal.

 

Mình suýt quên kể một chuyện quan trọng. Buổi sáng lúc cafe với thầy Huyền Diệu (HD) ở Terrace khu resort Himalayan Happiness không ngờ gặp một người khách mới đến tối qua: Kiến trúc sư Nguyễn Văn Tất và vợ, nhà báo Phương Thảo. Cả hai là đệ tử “ruột” của thầy HD. NVTất pháp danh là Minh Tất và PThảo là Diệu Hoàn. Đệ tử thầy HD, nam thì Minh, nữ thì Diệu. Thầy HD nói: gặp hai người này thì việc gì cũng “Hoàn Tất”! Thì ra vậy!

KTS Nguyễn Văn Tất và Bs Đỗ Hồng Ngọc (Nepal, 4.3.2019)

(nói nhỏ thôi nghe: Tất suy bì nghề Kiến trúc với nghề Thầy thuốc, nói bác sĩ mà cho toa thuốc, không ai dám cãi y lệnh, còn Kts thì… khổ dài dài! Đầu tư thiết kế công phu xong, ông “chủ đầu tư” – người chi tiền – góp ý đủ thứ, nhiều khi xóa sạch ý tưởng đầy sáng tạo của mình!).

Kts Tất không xa lạ với mình. Quen biết đã từ lâu, nhưng ít có dịp gặp, không ngờ nay lại gặp ở… Hy-mã-lạp-sơn không hẹn trước! Tất là một Kts giỏi, đã xây dựng nhiều công trình, trong đó có Resort Mõm Đá Chim ở Ngãnh, Lagi quê mình. Đây là một resort mình rất ưa thích. Cạnh resort có ngôi mộ của cậu Ngư (ông Nguiễn Ngu Í). Tất ngày xưa học ở Ngô Quyền Biên Hòa nên rất quen biết  Duyên, Tùng… Anh chính là người solo trong vai Lữ khách trong chương trình Trường ca Con đường Cái quan của Pham Duy do Đỗ Thanh Tùng làm “chef d’orchestre”, và anh cũng là người từng làm “nègre” cho Tùng ở trường Kiến Trúc ngày nào. Thì ra trái đất tròn thiệt!

NVTất không chỉ là một Kts giỏi, anh còn là một nhà văn, người viết tùy bút, anh nói khái niệm “holistic medicine” rất gần với lãnh vực kiến trúc của anh. Kiến trúc không phải là gạch ngói gỗ đá bê tông cốt thép mà là đời sống con người, tâm hồn con người gắn kết với môi trường thiên nhiên, môi trường xã hội một cách toàn diện, hài hòa… Mình hỏi thăm Tất về hiệu quả thực hành pháp môn của thầy HD, ý nghĩa của nó, rồi chia sẻ với anh về kinh Kim Cang, Pháp Hoa…

từ trái: Bs Đỗ Hồng Ngọc, Kts Nguyễn Văn Tất, thầy Huyền Diệu. Himalayan Happiness Resort (4.3.2019)

Buổi sáng hôm sau (5.3.2019), trời lạnh như cắt, dưới 7 độ C. Mình hỏi thầy HD mượn thêm cái áo ấm. Thầy liền chạy vội về phòng, mang xuống cho mình một cái áo ấm mới tinh khôi, chưa cắt chỉ, bảo là của Minh Tất và Diệu Hoàn vừa mang lên tặng thầy tối qua mà thầy không định sử dụng, nguyện trong lòng sẽ tặng cho ai đó có tâm đức, “xứng đáng”. Hóa ra người đó là… mình! (Dĩ nhiên là thầy rất chân thành). Tất bảo áo này có thể chịu lạnh đến 5 độ! Mình cảm ơn mọi người và bảo nhờ… Trời đó thôi, vì hôm nay trời lạnh bất thường mà!

Trong lúc trò chuyện với thầy HD, mình nói các vị Sư thầy bây giờ có nhiều đệ tử luôn kính mến, tuân phục, vái lạy, không dám góp ý, thường cúng dường toàn món bổ dưỡng, ăn bị béo phì, mắc đủ thứ bệnh, lại bị ca tụng nhiều quá khiến sinh thêm bệnh ngã mạn… Riêng mình công nhận thầy có rất nhiều ý tưởng tốt, dám nghĩ dám làm, rất năng động, thực tiễn. Theo thầy “Tu Phật phải thành thật, không lật đật, và không bị trật”. Tu đúng là từ khổ thành lạc, từ tham sân si hết tham sân si, từ nghèo đến… giàu! Tu trật là ngược lại v.v… Tình thực, thấy thầy nhiều ý tưởng to lớn quá, mình cũng ngại cho thầy. Nào Resort trở thành một Trung tâm hội nghị hòa bình quốc tế, rồi lập một loại Giải thưởng gì đó, rồi mua đất xây dựng Trung tâm hòa bình bên Đức… Mình nhắc thầy bây giờ mới 74 tuổi, hãy còn trẻ, còn nhiều năng lượng, nhưng từ 75 trở đi sẽ cảm nhận một thứ… rất khác rồi đó. Có lúc mình nghe thầy than, mệt quá, khổ quá, không có thì giờ để tu nữa vì khách khứa nhiều quá, chỉ chụp hình thôi đủ mệt! Rồi thầy sẵn sàng thao thao thuyết giảng bất cứ lúc nào, ở đâu… Có lúc thầy lại muốn “nhập thất”, trốn ở đâu đó để không ai biết. Có lúc còn muốn mang bộ râu giả để ngụy trang… Tóm lại. Khá vất vả. Nhưng thôi. Như thị tướng, Như thị tánh, Như thị thể, Như thị lực…

Rồi thầy HD khoe với mình thầy có một phòng ngủ… chỉ rộng 1,2 mét vuông (m2), ngay trong resort này, là chỗ thầy tụng kinh, niệm Phật, trì chú, thiền định… mỗi ngày. Mình đề nghị ghé thăm. Các “bạn trẻ” lục tục đi theo, vì mấy khi thầy chịu mở cửa! Cửa đóng nhiều lớp như một mật thất. Có nhà bếp, thầy tự nấu ăn, giặt giũ, có kệ sách, kệ thuốc… và một căn gác cao, cheo leo giấu kín bên trong. Mình chui lên thăm. Đúng, bề ngang 70cm, bề dài 170cm. Tính ra 1,2 m2. Có một cửa sổ nhìn xuống thung lũng. Khi mình leo xuống, thầy chờ sẵn, hỏi bác sĩ cafe hay trà? Cafe. Thầy pha ngay cho mình một ly cafe ngon. Các đệ tử thầy bấy giờ muốn nghe mình cho “cảm nghĩ”.  Mình nói, 1. để thầy leo lên xuống mỗi ngày tập thể dục, tránh béo phì; và 2. nó là một cái “tomb”, để thầy chiêm nghiệm và sống với. Mình thấy thầy có vẻ… giật mình. Sao có kẻ hiểu mình đến vậy nhỉ?

Chỗ ngủ rộng 1,2m2 của thầy HD tại Himalayan Happiness Resort (photo ĐHN 5.3.2019)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thầy Huyền Diệu mời Đỗ Hồng Ngọc ly cafe, sau khi “tham quan” mật-thất của thầy.

Từ Kathmandu đến Lumbini (Lâm-tì-ni) chỉ dài 320km mà đường bộ đi mất khoảng 16-20 tiếng đồng hồ. Đường đèo núi xuyên Himalaya rất khó đi. Buổi sáng ngày 6.3.2019 đoàn mình rời Dhunlikhel để về Lumbini. Thầy HD cho biết đường đi rất gian nan, nguy hiểm. Thầy hướng dẫn mọi người đọc kinh cầu nguyện trước khi lên đường và suốt một đoạn đường đi. Đây là quãng đường đèo nguy hiểm nhất.

 

Đoàn nghỉ một đêm ở Bandipur, một điểm du lịch nổi tiếng, trên con đường Tơ Lụa ngày xưa từ thế kỷ XIV, vẫn còn dấu tích những căn nhà cổ, bằng đất và đá. Khung cảnh rất đẹp. Một khu phố cổ trông giống như Hội An của mình, với nhiều quán cafe… nhà nghỉ, cửa hàng và khá nhiều du khách phương Tây đang thưởng thức cảnh thanh nhàn. Nhóm mình ghé quán, mua Sim Nepal, uống cafe… Loay hoay thế nào mình cho nhầm mấy muỗng muối trắng tinh vào cafe! NVTất phải đổi ngay cho một ly khác!

Thời gian không nhiều nên chỉ nghỉ lại một đêm. Sáng hôm sau, mọi người lại leo núi ngắm… mặt trời lên! Lạ, cứ hết ngắm mặt trời lên rồi ngắm mặt trời lặn. Mình nói với hai bạn trẻ, Liz và Vaz, mặt trời lặn cũng chính là mặt trời mọc đó thôi. Nơi này gọi là lặn thì nơi kia gọi là mọc. Mấy cháu hiểu ngay.

Mình và hai cụ… già ở nhà. Có một nhóm đang tu tập Raja Yoga. Trưa đoàn rời Bandipur để về Lumbini. Mình thử đếm có bao nhiêu đoạn quanh cùi chỏ khi xe lên xuống ngọn núi này (không kể những đoạn quanh không gắt). Trời ạ, 67 khúc quanh “cùi chỏ”! Hèn chi mà nghe người ta nói đi đoạn đường này chỉ có việc… tụng kinh và nhắm mắt!

Đã bắt đầu thấy có những dòng sông, cánh đồng lúa mì, bắp bên triền núi. Xe thỉnh thoảng dừng giữa đường cho khách buông xả! Mình không thấy có chút khó khăn trở ngại gì cho chuyến đường xa vất vả này, trừ kiểu lái xe bên trái thấy ớn!

Lumbini đã khá chiều. Hai con hạc vung cánh như múa và quang quác kêu lên như mừng rỡ đón thầy HD và khách đến thăm Việt Nam Phật quốc tự. Chùa có vẻ trang nghiêm, nhưng không được chăm sóc tốt lắm.  Có mấy chú khỉ nhảy nhót. Đêm nghe tiếng chó sói (?) tru. Nghe nói giáo sư Yves Durant đã hỗ trợ cho chùa cất hai dãy nhà có đến 108 phòng dành cho khách hành hương.

Trời vẫn còn lạnh, nhất là về đêm, 12-13 độ C.  Muốn tắm phải xách nước nóng từ nhà bếp lên lầu, khá xa. Mình đã ba ngày không tắm rồi. Khi nói với sư chú MN ở chùa như một lời… xin lỗi thì chú nói ở đây bảy ngày không tắm là thường đó bác ạ.  Các bữa cơm đều self-service, chay trường, cũng rất ngon. Đêm ngủ khá nhiều muỗi đến thăm.

 

 

 

 

 

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc 

(còn tiếp)

 

 

 

 

Chuyến về thăm đất Phật, Nepal.

By Để lại bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi, tháng 3.2019

Chuyến về thăm đất Phật, Nepal.

Bạn nghĩ coi, một ông già 80 tuổi, cả chục năm nay chưa hề đi đâu xa khỏi nhà… bỗng nhiên bay vèo đến Himalaya (Hi mã lạp sơn) ngắm núi tuyết rồi kêu lên núi tưởng là mây, mây tưởng là núi; sau có người chỉ cho rằng núi thì đứng yên một chỗ, còn mây thì lang thang bên dưới, núi thì có bờ có cạnh, còn mây thì bập bềnh…ngộ thiệt ha! Thế giới có 10 đỉnh núi cao nhất thì Nepal đã có đến 8, kể cả Everest, 8848m.

Chỗ mình ở nằm trong rặng Himalaya nhưng chỉ cao có hơn 2500m thôi, nghĩa là lùn tẹt, so với Everest nhưng cũng còn cao hơn Đà Lạt mình cả ngàn thước! Vậy mà đã lạnh buốt đầu tháng 3 này đối với mình rồi. Đêm 7-8 độ C, ngày 13-14 độ C. May mà có cái máy… sưởi. Đồi núi trùng trùng điệp điệp. Không khí đã nghe loãng. Thở nhẹ như bay bay.

Chuyến đi Nepal này khá bất ngờ với mình. Năm ngoái, hai vợ chồng bác sĩ Thủy và Phẩm – học trò cũ của mình – đang sống ở Úc mời thầy đi Nepal một chuyến cho biết “vì thầy là con Phật, cần về thăm xứ Phật một lần”. Cả hai, nay pháp danh là Diệu Thủy và Minh Sơn, đệ tử của thầy Huyền Diệu (HD), một vị thầy nổi tiếng đã xây dựng ngôi chùa Việt Nam Phật quốc tự đầu tiên ở Lumbini (Lâm Tì Ni), Nepal, nơi Phật đản sanh, Đến nay thì đã có 36 ngôi chùa của các quốc gia khác, kể cả Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Áo, Thụy sĩ… bên cạnh các chùa Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, Myanmar, Lào, Kampuchia, Nhật bản… hình thành một khu vực chùa… Liên Hiệp Quốc! Thầy HD thì mình không lạ. Đã gặp đôi lần thoáng qua ở Saigon, dù chưa có dịp tiếp xúc nhiều.

Mình cảm ơn lòng tốt của các em, nhưng vẫn từ chối không đi. Nghe Himalaya đã ớn. Sợ độ cao. Sợ lạnh. Già yếu rồi. “Sức khỏe không cho phép”. Chưa kể thỉnh thoảng còn bị cơn Gút hành. Mang giày cũng khó. Làm sao leo trèo! Nhưng các em vẫn kiên trì mời mọc, nói là các em cùng một vài bạn đã… “tậu” được một cái Resort có tên là “Hạnh phúc” khá đẹp ở Himalaya, muốn khoe với thầy! Rồi lại có thư mời (viết tay) của thầy Huyền Diệu, gởi cho thầy Thích Tấn Tuệ mang về, mời bác sĩ ĐHN qua Nepal, Lumbini một chuyến. Sau cùng thì Diệu Thủy & Minh Sơn thuyết phục bảo thầy đừng lo, kỳ này có cả Ba Má em cùng đi, cả con gái và rể – một cậu trai Ấn độ, sanh ở Úc- cùng đi. Nghe có lý. Ba Má Thủy còn lớn tuổi hơn mình, đều chống gậy đàng hoàng cả rồi mà còn đi được kia mà. Dù gì cũng có bạn già. Thì đi vậy.

 

 

Ngày 2.3.2019 lên đường. Ngủ lại Bangkok một đêm khá vất vả vì khách sạn đón bê bối quá. Sáng 3.3 bay đi Nepal. Phi trường Kathmandu, thủ đô Nepal là một Mandala giữa thung lũng bao bọc bởi núi là núi. Bụi khói mịt mù. Xe cộ nhớn nhác- vì lái bên trái- làm mình cứ giật mình đánh thót. Người Nepal lắc đầu là OK. Gật đầu là từ chối. Chủ nhật là ngày làm việc. Thứ hai mới là ngày nghỉ. Giao dịch, ăn uống bằng tay phải. Tay trái để…. vệ sinh. Đàn ông có uy tín lớn trong nhà. Ban ngày đi làm gì không biết, nhưng chiều về, vợ mang nước rửa chân cho… Giữa phố thị có khu vực… dành làm nơi thiêu xác lộ thiên. Có nhiều tiếng quạ quang quác. Nepal có 26 triệu dân, gồm 100 dân tộc và 123 ngôn ngữ, ngôn ngữ chính là Nepali. Đồng tiền là Rupee. Một USD bằng hơn trăm rupee. Năm 2015 Nepal bị một trận động đất chết đến 8000 người, bị thương 20.000 và hằng trăm ngàn ngôi nhà bị chôn vùi. Khu vực resort mình đến ở – Himalayan Happiness Resort- thuộc vùng Dhulikhel, cách Kathmandu hơn 30 km, theo lời thầy HD thì trận động đất năm đó, núi lở, đè chết cả ngàn người!

Mình chỉ mang một cái túi xách, đựng mấy chiếc áo lạnh cho gọn nhẹ, để khỏi phải gởi hành lý lôi thôi. Làm visa ngay tại sân bay Kathmandu. Đóng 25 đô nếu đi dưới 10 ngày. Kèm một tấm hình chân dung mới chụp. Trước khi đi, mình cũng đã o bế chụp một tấm hình để làm visa, xấu quắc!

Xuống phi trường Kathmandu đã thấy có người đón. Anh Minh Phước Hòa và chú Minh Duyên cùng các nhân viên người Nepal khuân vác hành lý đợi sẵn. Bs Thủy và Phẩm từ Úc đã mang theo dụng cụ và thuốc men để khám chữa bệnh cho bà con dịp này. Minh Phước Hòa hiện là người quản lý resort, kiêm… đầu bếp, nấu cơm chay rất ngon. Mấy vị khách quý được choàng một chiếc khăn quàng vàng óng, nói là của Sư phụ gởi. Trịnh trọng ghê nơi! Phước Hòa cho biết từ sân bay về chỗ nghỉ ở Dhulikhel 36km, có khi phải đi 2 tiếng đồng hồ mới tới vì kẹt xe và đường đèo núi.  Nơi đây chỉ còn cách Tây Tạng ba chục cây số! Thầy HD đã đợi sẵn. Thầy nói thầy đã đi 27 tiếng đồng hồ bằng xe bus từ Bồ Đề đạo tràng (Bodh Gaya) về đây chờ mọi người. Bữa cơm chay chiều rôm rả. Resort khá đẹp, màu cam sặc sở, nhưng có lẽ vùng núi non này người ta phải vậy.  Chưa chi đã thử sức leo gần hai trăm bậc thang để về phòng nghỉ. Mình được ưu tiên ở một phòng… đẹp nhất, để nhìn quang cảnh thung lũng và núi tuyết của Himalaya xa xa.

 

Khí hậu, độ cao, với không khí khá loãng nhưng mình thấy dễ chịu, có lẽ nhờ khung cảnh trời đất bao la quá đẹp và nhờ thực hành thiền tập. Sáng sớm, sau giờ ngồi thiền và thể dục thường lệ , mình mở màn cửa ra thì ôi chao, một cảnh sắc tuyệt vời, mê mẩn. Mặt trời sắp ló dạng, tươm một màu tim tím rồi vàng hườm rồi hồng đượm… ở chân trời, cắt từng nét bởi đồi núi chập chùng và những ngọn cây chới với… Đã có tiếng thầy HD đến tận phòng thăm hỏi và mời đi uống trà, cafe sáng, ngắm… mặt trời lên!

Mình nhờ Minh Sơn và Varun chụp cho vài tấm hình kỷ niệm với thầy HD. Về tuổi đời thầy HD còn nhỏ hơn mình đến 6 tuổi, trông… đẹp trai, cao ráo, năng động, tháo vát, rất nhiệt tâm và có đường lối tu tập riêng, gọi là “mật pháp” đầy huyền bí với những “mầu nhiệm” “phép lạ” dựa trên kinh Pháp Hoa… “bất khả tư nghì”. Kinh Pháp Hoa không lạ với mình, vì đã nhiều năm nghiền ngẫm và viết cuốn “Ngàn cánh sen xanh biếc” nhưng cách thực hành của thầy HD thì cần phải tìm hiểu và lý giải thêm. Dĩ nhiên mình vẫn luôn tôn trọng và “kính nhi viễn chi” các cách thực hành pháp môn riêng của quý thầy.

Buổi uống trà, cafe trên terrace của resort Hạnh phúc sáng nay được thầy giới thiệu “phép lạ” của Minh Phước Hòa, người “quản lý” đang ngồi đối diện mình. Hòa là kỹ sư xây dựng, giám đốc vài công ty đang ăn nên làm ra rồi bị… lừa đảo thế nào mà đến nỗi đã treo thòng lọng để chui vào thắt cổ tự tử thì may mắn xem được bài giảng của thầy HD. Anh trở thành đệ tử “ruột” của thầy và hôm nay đang ngồi đây. Rồi thầy kể chuyên hi hữu các đệ tử đã nghe lời khuyên của thầy mà “mua” được cái resort này giá rất rẻ lúc vừa động đất… Như đã nói, thầy có cách kể chuyện hấp dẫn, ly kỳ… đầy huyền bí, mầu nhiệm, với tha lực từ các “Ngài” chung quanh hỗ trợ.  Mình nghĩ ở mức nào đó, thì có thể là một “tín ngưỡng” đáng quý (vì Tín tâm thì sẽ dẫn đến Niệm, Định, Huệ), nhưng vượt mức nào đó, dễ thành mê tín. Mình nói với thầy lâu nay các đệ tử thường tôn kính thầy không dám tỏ bày, tranh biện. Mình đề nghị có một buổi bàn về chủ đề này và đã thực hiện tại Lumbini, sau giờ cơm tối cùng với thầy và các đệ tử. Tại Resort hôm nay, mình trình bày về nền Y học hiện đại đang gặp những khó khăn gì, tại sao hướng về một thứ Y học toàn diện (Holistic Medicine) mà hai bác sĩ Diệu Thủy, Minh Sơn đang theo đuổi, đồng thời mình cũng nhắc về thứ bệnh thời đại S.A.D (Stress, Anxiety, Depression) mà phải chữa bằng Meditation, kể cả 21 bài học cho Thế kỷ 21 gần đây của Yuval Noah Harari theo đó, hai vấn đề nổi cộm: Công nghệ sinh học và AI (Artificial Intelligence= trí thông minh nhân tạo). Phải chăng, rồi đây công nghệ sinh học sẽ tạo ra phần “sắc”, còn AI sẽ tạo ra “thọ, tưởng, hành, thức” để có một chủng loại người với “ngũ uẩn” mới? Và Phật giáo sẽ làm gì trước vấn nạn này?

Sáng 4.3.2019, mình đề nghị thầy HD cho đi thăm làng, thăm vài nhà dân cho “biết sự tình”, bởi cái máu làm sức khỏe cộng đồng, y tế công cộng vẫn còn nặng lắm. Vui thay, Liz (Trúc), con của bác sĩ Thủy là một người đang làm trong lãnh vực này. Tiếng Việt cháu không rành lắm, lại sống với người chồng Ấn độ (sanh tại Úc) nên mình có dịp… ôn tiếng Anh lõm bõm của mình. Nào Community Involvement (tham gia cộng đồng), nào Intersectoral Cooperation (phối hợp liên ngành), nào Appropriate Technology (kỹ thuật học thích hợp)… Các bạn trẻ coi bộ khoái lắm và… bất ngờ về ông thầy của Mom mình ngày xưa!

Đến thăm một gia đình theo đạo Phật, rồi tiếp xúc với Hiệu trưởng một trường Tiểu học để chuẩn bị cho buổi khám sức khỏe cho bà con ngày hôm sau. Trên đường về, có một quán nước ven đường. Mình tạt vào cùng 2 bạn trẻ: Minh Tất và Minh Sơn. Cô hàng nước rất xinh, nói tiếng Anh lưu loát. Có cafe không? Chỉ có trà. OK. Xin đợi cho 5 phút. Cô gái Nepali 21 tuổi, đang học năm cuối Cử nhân quản trị kinh doanh.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc

(còn tiếp)

Phan Chính: Cuối năm nghĩ đến tuổi già ?

By Để lại bình luận

 

Cuối năm nghĩ đến tuổi già ?

Phan Chính

Tôi từng đọc nhiều tác phẩm của Đỗ Hồng Ngọc, vì tên tuổi của anh qua những sách viết về y khoa với một phong cách riêng, ngoài ra còn có số lượng lớn về thiền, văn học mà thể loại tạp bút, thơ của anh (Đỗ Nghê) đã cho tôi sự cuốn hút đến kỳ lạ. Có lẽ tôi nghĩ về những gì yêu quý ở vùng đất La Gi- Hàm Tân xưa nay, mà đây là nơi chôn nhau cắt rốn của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc. Từ khi nơi này không còn là khu căn cứ địa kháng chiến thời Pháp nữa thì anh rời quê nhà (1952) ra Phan Thiết học rồi vào Sài Gòn cho đến nay. Đất Sài Gòn lại có sự thôi thúc đầy ma lực để anh trở thành một thầy thuốc có tâm, có tài, nhưng theo tôi qua các tác phẩm dù khoa học, thơ, văn… của anh đều chất chứa cái tâm tình và tiếng nói của người nghệ sĩ, của lời ru rất “tình người”.

Ngọn bấc tháng chạp từ biển thổi vào lòng người cũng ít nhiều bâng khuâng, hiu hắt khi nghĩ đến cái tuổi đang âm thầm về phía trước theo qui luật đất trời. Thì lúc này tôi tìm đọc lại tập tản văn “Già ơi… chào bạn!” của Đỗ Hồng Ngọc đã xuất bản đến lần thứ 3  cách đây tròn 20 năm. Nghe tựa sách đã thấy anh khẳng định “Già là điều tất yếu, là chuyện đương nhiên khi người ta tích tuổi, thêm tuổi”. Tôi lại nghiệm ra khi hỏi han anh về một triệu chứng cơn đau cột sống dai dẳng rồi than vãn, bằng cách nói thân tình, anh tư vấn “Ai biểu già chi?”… Ồ, có lý thật! Cho nên trang đầu của tập sách, bài “Già là gì?”, tác giả không phân tích theo ngôn ngữ “lão khoa” mà bằng những câu chuyện thường nhật của người thầy thuốc. Tôi tâm đắc nhất với một câu anh viết “Đời người có 3 hồi: Hồi trẻ, Hồi trung niên và Hồi đó. Khi ta dùng từ Hồi đó hơi nhiều để nhắc lại những chuyện xưa thì đó là dấu hiệu của tuổi già”. Điều này quá rõ trong thực tế, với người đang tuổi về già, trong câu chuyện “hồi đó” thường lặp lại mà mình đã nghe nhiều lần. Tôi có nhiều cơ hội dự các cuộc tọa đàm gồm những nhân chứng lịch sử của thời kỳ kháng chiến từ xã, huyện và tỉnh… Nội dung, chủ đề cần thảo luận thường bị rơi vào tình trạng “chuyện bây giờ mới kể” nhưng vẫn được thông cảm, trân trọng vì đó là ký ức khó quên và đang trong trạng thái “Hồi đó” mà thôi. Bài “Khi nào thì người ta già?” Theo Đỗ Hồng Ngọc không có cái mốc tuổi tác nào để nói được. Có khá nhiều định nghĩa Tuổi già từ các nhà nghiên cứu hoặc theo cách nhìn bằng phương pháp y học như Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO) thì căn cứ cái mốc trên tuổi 60… Và theo tác giả đã dí dỏm “Lúc đó ta đang tập tễnh bước vào nhóm của những người cao tuổi do Liên hiệp quốc “áp đặt” vậy!”. Có vẻ anh không mấy tán đồng cái ranh giới già, trẻ cứng ngắt đó vì trong bài khác trong tập sách “Mỗi người già mỗi kiểu, Biết ơn mình, Một tuổi già hạnh phúc…” thì các yếu tố tâm lý của tuổi già hạnh phúc, anh nhấn mạnh đến yếu tố “làm cho cuộc sống có ý nghĩa hơn, vì người, vì đời hơn là chỉ tập trung vào bản thân mình”. Còn quá khứ của một thời hãy để nó mặc nhiên tồn tại qua câu thơ anh viết: “Lắng nghe hơi thở của mình/ Mới hay hơi thở đã nghìn năm xưa” và để rồi “Của mình chẳng phải của mình/ Thì ra hơi thở của nghìn năm sau”… mới có được một tâm hồn an lạc, phải biết tự tại để sống hạnh phúc.

Từ những chiêm nghiệm đó, các tác phẩm Gió heo may đã về, Những người trẻ lạ lùng, Như ngàn thang thuốc bổ, Thư gửi người bận rộn… cho đến những lý giải giàu tính minh triết như Như thị, Nghĩ từ trái tim, Thiền và sức khỏe, Cõi Phật đâu xa…, hay loạt bài trên chuyên mục Phật học và Đời sống (tạp chí Văn hóa Phật giáo”, càng gần gũi với tuổi già một cách lạc quan mà có người nói vui từ câu nói “sống chung với lũ”. Tức phải biết thích nghi và có một triết lý sống phù hợp với hoàn cảnh mới đối với tâm thế mình.

(Báo Bình Thuận, 1.2019)

 

 

 

Thư gởi bạn xa xôi: Tháng 12, Đà Lạt

By Để lại bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi:

Tháng 12, Đà Lạt 

Không định có thư này, nhưng cũng tại Nguyễn Quang Chơn ở Đà Nẵng lang thang Đà Lạt phone hỏi anh đang ở đâu vậy, tụi em tới uống café nhé. Ối trời. Mình ở Saigon, hắn ở Dalat kia mà. Thì ra tại cái hình này:

 

Cà phê một mình ở sân vườn Cadasa. Khu biệt thư cổ trên đường Trần Hưng Đạo, Dalat.

Gởi hình này cho NQC từ mấy ngày trước, sao bây giờ mới tới?

Lần nào lên Dalat mình cũng ghé đây làm một ly cafe, tĩnh lặng hơn ở Thanh Thủy hay Thủy Tạ bây giờ. Không gian rộng vắng, còn chút thiên nhiên, cây cao bóng cả, hoa cỏ loanh quanh…

Năm ngoái đi Dalat đúng Noel, kẹt cứng xe cộ. Năm nay đi sớm. Nghe mưa cả tuần, may sao, nắng đẹp. Thời tiết Dalat. Kệ nó.

Lần này, có GS Nguyễn Thế Hùng, “ông chủ” Cadasa, khu biệt thự cổ mời ghé chơi nên mình được dịp sống vài hôm ở đây. Nghe Hùng kể lại những buổi đầu đầy khó khăn để giữ lại được khu biệt thự cổ hàng trăm năm này- rất đặc trưng Dalat. Ở đây mà biến thành cao ốc thì không còn gì Dalat nữa. Như những đồi thông ngày càng trọc. Các tòa nhà cao tầng vút lên. Nhiều khách về Dalat bây giờ phải đi vùng sâu vùng xa, tìm chút thiên nhiên ngày nào.

 

Góc biệt thư… có chút “hoa vàng trên cỏ xanh” (NNA).

Còn chút “hoa vàng trên cỏ xanh” đây thôi. Hoa cúc dại đó. “Chỉ còn anh và em/ Là của mùa thu cũ” (Xuân Quỳnh). Và những cây thông cổ thụ…

Mình rất dị ứng thấy bây giờ nhiều nơi người ta chặt bỏ những cây cổ thụ không thương tiếc và trồng vào đó những cây cau kiểng mập ú hoặc ốm nhom loe hoe vài cành lá nghèo nàn…

Dĩ nhiên đi Dalat không thể không ghé quán Chè Hé. Chè ở đây ngon tuyệt. Chè thưng, chè đậu xanh, đậu đen, thập cẩm, chè bắp… gì cũng ngon. Chủ nhân có lẽ là hai vợ chồng trẻ dễ thương, vui vẻ. Gọi chè “hé” vì xưa cửa chỉ dám hé hé, đủ cho một người chen vào, nay có vẻ mở hơi rộng rồi đó. Nay mai lên cao ốc, cửa kiếng sáng choang thì hết “hé” nhé.

 

Mình vốn ‘hảo ngọt”, lần nào cũng làm một lúc hai ba chén luôn! Đừng cười nhé.

 

Và dĩ nhiên lên Dalat không thể không tìm Bánh Căn. Bánh Căn Dalat, Phan Rang, Phan Thiết gì cũng là món ăn nhà quê, quê nghèo, chỉ là bột gạo nướng trên than hồng, với khuôn đổ bằng đất sét… Khi bánh căn cải biên thành bánh khọt đầy dầu mỡ, hoặc đổ bánh trên mảnh nhôm, dùng lò gaz hoặc thêm trứng thêm tôm, mực, thịt… các thứ thì không còn là bánh căn nguyên chất nữa. Ở Phan Thiết… quê mình, cái ngon của bánh căn là nhờ nước mắm. Phải biết “đâm” nước mắm hoặc “giã” nước mắm. Đâm, giã như vậy, ớt mới tươm mật ra, chớ ớt sắc không sao bì được. Rồi phải có tỏi, có đường, có chanh… rồi tỷ lệ nước pha với nước mắm phải đúng mực. Mặn quá, lạt quá đều không ngon. Trời lạnh, ngồi quanh bếp than hồng, đợi bánh nướng thơm lừng, chan với nước mắm hoặc cá kho ngon tuyệt…

Bánh căn Dalat có vẻ đang phục hồi. Khi mình kéo ghế ngồi cạnh bếp than hồng, đã thấy có mấy cặp bạn trẻ chờ đợi. Có một “bí quyết” mà bánh căn Dalat chưa biết thì phải, nên bánh ở đây bên ngoài thì cháy mà bên trong thì nhão. Bí quyết đó ở Phan Thiết là bột… phải trộn với “cơm nguội” lúc xay. Cơm nguội sẽ làm cho bột cứng, dòn, ngon. Thử xem.

 

Gà nướng, cơm lam, chuối Laba…

 

 

 

Chịu khó một chút, ra khỏi Dalat chừng 15km, trên đường đi Suối Vàng có những quán gà nướng, cơm lam, rau rừng… cũng ngộ.

Mình thường chọn cái quán bên cạnh thác nước. Hôm nay vắng khách. May quá.

 

 

 

Lần này về Dalat, tình cờ cùng có cặp Lê Ký Thương- Kim Quy,  Thân Trọng Minh – Thanh Hằng. Nhóm bạn trong “gánh hát” không thể không tìm một cái quán nào đó: đó là bữa cơm trưa ở LH, quán của người bạn, anh Phan Thái và chị Cúc, những người của Dalat xưa:

 

Chị Cúc LH chụp tấm hình kỷ niệm với nhóm bạn cũ.

Và buổi café sân vườn cùng nhắc những bạn bè chốn xa:

 

 

Mình không quên ghé “Thân Trọng điền trang” để thăm và chụp vài tấm hình kỷ niệm vì nghe bạn nói đã bán rồi, bàn giao nay mai. Nơi đây, nhiều bạn bè đã đến, nào Đinh Cường, Bửu Ý, nào Nguyên Minh, Lữ Quỳnh, Lê Ký Thương, Đỗ Hồng Ngọc, Khuất Đẩu, Huyền Chiêu… Đã đến lúc “về thu xếp lại” rồi đó thôi.

Thì cũng như Lagi, căn nhà tuềnh toàng của Đỗ Hồng Ngọc, nơi đã từng nhiều bạn bè ghé qua, Thân Trọng Minh-Thanh Hằng, Lữ Quỳnh – Kim Nhung, Hoàng Quốc Bảo, Thu Vàng, LKThương- KimQuy… nhóm bạn Y dược ở T4G… rồi cũng đã sang tay.

 

Đôi bạn bùi ngùi nhắc vài chục năm trước, nơi đây đã chụp ảnh sương mù…

 

Mình cũng đã ghé thăm Gia đình Hoa Sen, nhóm bạn “văn nghệ” Phật giáo của Thuần Nhiên, Thảo Nhiên, Huệ Nhiên, Như nhiên, Hồn Nhiên, Thanh thản nhiên… Và có một buổi trao đổi về Thiền, và ký tặng sách Thoàng Hương Sen.

Hội ngộ với Gia đình Hoa Sen tại nhà nhạc sĩ Thuần Nhiên Nguyễn Đức Vinh Dalat, 9.12.2018

 

ĐHN ký tặng sách Thoảng Hương Sen (ảnh: Thảo Nhiên, Dalat 9.12.2018)

 

 

 

 

 

Đỗ Hồng Ngọc và Lê Ký Thương (ảnh Thảo Nhiên)

 

Bữa cơm tối của GS Nguyễn Thế Hùng và Cô Thanh Tâm Cadasa mời vợ chồng ĐHN giống như : “Kỷ niệm 50 năm ngày cưới” của bọn mình vậy đó.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chúc các bạn một mùa Giáng Sinh vui vẻ và một Năm Mới an lạc, hạnh phúc.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc,

(26.12.2018)

Tái ngộ Gia đình Hoa Sen Đà Lạt

By 1 Bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi,

Tái ngộ Gia đình Hoa Sen Đà Lạt

 

Lần này gặp nhau ở nhà nhạc sĩ Thuần Nhiên (Nguyễn Đức Vinh). Có gần 20 bạn tham dự. Thuần Nhiên mình đã gặp từ Noel năm ngoái cùng Gia đình Hoa sen ở Thảo Nhiên Các trong buổi trà đạo với âm nhạc Phật giáo do chính anh sáng tác. Cũng chính Thuần Nhiên, đêm Noel 2017 đó đã phổ nhạc bài thơ mình viết cho La Ngà trong tập Thơ Ngắn Đỗ Nghê – Giỗ Một Dòng Sông- thành bài SÔNG ƠI CỨ CHẢY rất cảm động, đã do Ngọc Vân, Thu Vàng, Narada… hát, cùng với lời Anh của Nguyên Giác Phan Tấn Hải.

Mình gởi bạn vài tấm hình coi cho biết buổi Họp mặt lần này, vào ngày CN 9/12/2018 vừa qua vậy nhé:

 

Một buổi họp mặt thân mật và ấm cúng giữa Gia đình Hoa Sen Đà Lạt với Đỗ Hồng Ngọc, ngày CN 9.12.2018 tại nhà nhạc sĩ Nguyễn Đức Vinh.

 

“Dàn nhạc” ngoài Thuần Nhiên còn có Bác Phu và Phạm Gia Cẩn. Bác Phu “chuyện trị” Mandoline, hòa cùng 2 guitar. Ca sĩ thì có Huệ Nhiên và Thắng, cùng cả nhóm Hoa Sen.

 

 

 

Bác Phu đang thử dây đàn, Huệ Nhiên rót nước mời mọi người, Thắng (áo xanh) có giọng ténor trầm ấm và Duy Việt (Thanh thản nhiên) với bộ râu dài rất đẹp.

 

Phi Hùng Tôn Thất “cameraman” cùng Sơn-Tài không rời nhau nửa bước (Sơn nói vậy). Hình thờ là nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang (Du ca), anh ruột của nhạc sĩ Thuần Nhiên Nguyễn Đức Vinh.

 

Trước khi vào buổi ca hát nhạc Phật giáo của Gia đình Hoa Sen, các bạn đề nghị Bs Đỗ Hồng Ngọc nói thêm cụ thể về Thở bụng, Thiền “Quán niệm Hơi thở” dưới góc độ Khoa học y học.

 

 

 

 

Sau đó là phần ký tên tặng cuốn “Thoảng Hương Sen”…

 

Sau phần “trà đạo” và ca hát những bài tự sáng tác của nhóm Hoa Sen (kể cả bài “Sông Ơi Cứ Chảy”), các bạn chụp hình lưu niệm.

 

Ba “bô lão” gồm Duy Việt, Đỗ Hồng Ngọc và “bác Phu” chụp chung tấm hình kỷ niệm. Duy Việt cùng tuổi với ĐHN, còn bác Phu lớn hơn một tuổi, gầy ốm nhưng anh rất khỏe…

 

Đến hơn 5 giờ mình phải vội đi ngay vì có một cái hẹn khác, không thể ở lại để ăn bữa cà-ri chay, mừng sinh nhựt của một thành viên cùng các bạn. Hẹn một dịp khác vậy nhé.

 

Hôm đó nhóm mình còn có Lê Ký Thương (bìa trái) và Kim Quy kịp đến cùng dự với Gia đình Hoa Sen.

 

Vắn tắt, hẹn thự sau.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

………………………………………………………………………..

Mời nghe giọng ca Thu Vàng với bài SÔNG ƠI CỨ CHẢY, thơ Đỗ Hồng Ngọc, nhạc Thuần Nhiên Nguyễn Đức Vinh.

 

“Điền trang”… sắp bán!

By Để lại bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi

Có một “Điền trang”… sắp bán!

Đỗ Hồng Ngọc

Đó là “Thân Trọng điền trang” của bác sĩ Thân Trọng Minh, cũng là nhà thơ, nhà viết kịch, họa sĩ Lữ Kiều tài hoa, người bạn cùng khóa với mình ở Y khoa Đại học đường Saigon (1962-1969). Thời đó, bọn mình học Y khoa 7 năm, tốt nghiệp, trình luận án và được cấp bằng Tiến sĩ Y khoa Quốc gia… chuyện của một thời, với tình bạn hơn nửa thế kỷ. Rồi cùng làm báo Tình Thương, rồi Bán nguyệt san văn học nghệ thuật Ý Thức… cho nên nghe bán ‘Điền trang Đà Lạt’ tiếc quá!

Một căn nhà đầy ắp kỷ niệm. Nào Bửu Ý, nào Đinh Cường, nào Lữ Quỳnh, Khuất Đẩu, Đỗ Hồng Ngọc, Lê Ký Thương, Nguyên Minh… lui tới thường xuyên mỗi khi có dịp tụ họp về Đà Lạt.

Vậy mà bây giờ nỡ nào bán đi chứ? Dĩ nhiên căn nhà gỗ đã đến lúc ọp ẹp, nhiều mối mọt, sàn nhà rung rinh nhưng có hề gì! Ta cũng chẳng ọp ẹp rung rinh đó sao? Bạn bè rồi cũng mỗi người mỗi ngã, người còn kẻ mất. Nó vậy là nó vậy. Như thị. Như lai. Phải không?

Cho nên, lần này bán thiệt. Nghe vậy, nhân dịp về Đa Lạt kỳ này có Minh, Thanh Hằng về làm thủ tục giao nhà, mình vội ghé qua Thân Trọng điền trang chụp vài tấm hình kỷ niệm… chốn xưa từng đến ngắm sương mù, ngắm trăng suông, đốt lửa ngoài sân vườn… Mà bây giờ. Phải thế thôi.

Xin gởi bạn vài tấm hình mình mới chụp ở Thân Trọng điền trang ngày 11.12.2018 vừa rồi nhé. Nay mai có khi nơi này trở thành một cái building vĩ đại nào đó, một cái resort nào đó, ngay cả Thân Trọng Minh cũng khó lòng mà héo lánh!

Vậy thì…

“Thân Trọng… điền trang” của ngày xưa cũ.

 

Đống cũi đã sẵn… chờ đốt lên thôi!

 

Đôi bạn ngồi nhắc những kỷ niệm xưa, chốn này… sao cũng dàu dàu: “người xưa lưu luyến ra sao nhỉ/ Có giống như mình lưu luyến chăng?” (Huyền Kiêu)

 

 

Một góc “Thân Trọng điền trang” (ảnh Đỗ Hồng Ngọc, 11.12.2018)

 

Thôi, vắn tắt,

Hẹn thự sau,

ĐHN

Thăm “Sơn Núi” (nhà thơ Nguyễn Đức Sơn)

By Để lại bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi

Thăm “Sơn Núi” (nhà thơ Nguyễn Đức Sơn)

Đỗ Hồng Ngọc

Nguyễn Quang Chơn từ Đà Nẵng phone bảo anh Ngọc nhớ đi thăm anh Sơn Núi, nghe nói ảnh bệnh nặng lắm, đã đưa vào cấp cứu bệnh viện Bảo Lộc, chắc không qua khỏi. Mình định ghé thẳng vào bệnh viện thăm anh nhưng tốt hơn, nên hỏi Nguyễn Sông Ba số Dt của Nguyễn Đức Vân, tu sĩ, con lớn của nhà thơ Nguyễn Đức Sơn (Sơn Núi) để biết rõ khoa phòng, bác sĩ điều trị, có gì thì còn “nhờ vả” đồng nghiệp một tiếng. Nhớ xưa, tình trạng Nguyên Minh cũng từng như vậy. Mình ghé thăm Sơn Núi sáng ngày 9.12.2018 và nay gởi mấy dòng này và vài hình ảnh đến bạn vậy.

Đức Vân nói không phải cấp cứu chi đâu chú, chỉ đi BV tái khám rồi về ngay chú Ngọc ạ. Ba con bị tai biến liệt nửa người 3 năm nay, nói năng rất khó…, trí nhớ lúc tốt lúc không, đang nằm tại nhà. Chú ghé con rồi con đưa đi thăm ba con nhé. Chú qua khỏi đèo Bảo Lộc, đến cầu Đại Lào, quẹo trái chừng 3 cây số đến một… rừng sim là chỗ con ở.

Thì ra, Đức Vân có một ngọn đồi trồng đầy sim, sắp xây tạm một ngôi chùa gỗ, vừa sắm một chiếc máy cày con con để làm vườn… Đức Vân ở cách Sơn Núi chừng 1 cây số để tiện qua lại.

 

Đức Vân (Tu sĩ) và Đỗ Hồng Ngọc nơi căn nhà gỗ Đồi Sim. ĐV đãi khoai lang luộc và chuối rất ngon. Lại tặng cho 2 chai rượu Sim để chữa thấp khớp…


Khu rừng sim của Đức Vân.

 


và chiếc máy cày con con để làm vườn. Chú bé ngồi xe máy cày là cháu ngoại nhà thơ Thu Nguyệt.


Từ trái: Đức Vân, Nhà thơ Thu Nguyệt, ĐNB và ĐHN. Dịp này gởi tặng Thư viện chùa gỗ của Đức Vân một số sách vở, băng từ…

 

Đường đến đồi thông lên nhà Sơn Núi.

 

Thăm Sơn Núi (Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn, sinh 1937) bị tai biến liệt nửa người từ 3 năm nay. Hiên đang ở cùng Đức Yên, em trai kế Đức Vân. Chị Phượng, vợ Sơn đang về Saigon chữa bệnh, vắng nhà…

 

 

Đức Yên ngăn căn nhà thành 3 gian, gian giữa thờ Phật, gian bên phải làm Thư viện…

 

Thôi, vắn tắt thôi nhé.

Thân mến,
ĐHN.

 

Vài hình ảnh về buổi “Họp mặt kỷ niệm 1 năm PH & ĐS”

By Để lại bình luận

 

Vài hình ảnh về buổi “Họp mặt kỷ niệm 1 năm PH & ĐS”

tại An Lạc Trang, Củ Chi, ngày 2.12.2018

 

Chương trình “Phật Học & Đời Sống” thiệt ra đã kéo dài hơn 1 năm, nếu kể từ ngày đầu tiên 21.10.2017 đến nay, đã trải qua 45 buổi sinh hoạt của “Lớp Lỏng Lẻo” vào mỗi chiều Thứ bảy tại chùa Phật học Xá Lợi Tp.HCM, đã được các bạn trẻ tổ chức một buổi dã ngoại vừa là buổi Họp mặt Kỷ niệm 1 năm PH & ĐS, vừa tiếp tục học bài 4: Đồng Sự… cách nào? trong Tứ Nhiếp Pháp (Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành, Đồng sự).

Lần này, buổi học “dã ngoại” chọn An Lạc Trang, không xa lắm và là một nơi còn nhiều thiên nhiên giữa một thành phố Saigon nhộn nhịp.

Dưới đây chỉ là vài hình ảnh của buổi học dã ngoại ở An Lạc Trang. Nay mai sẽ có clip của nvquyen gởi đến các bạn tham khảo như  thường lệ nhé.

Dịp này, xin cảm ơn chủ nhân An lạc trang, cũng là người “chèo đò đưa khách qua sông” cùng nhóm bạn trẻ của “Lớp Lỏng Lẻo” Sĩ Trung, Quyền, Tú Quyên, Lệ Mai đã… hoàn thành tốt nhiệm vụ buổi ngoại khóa đặc biệt này.

Và cũng xin thông báo thứ bảy tới đây, ngày 8/12, Lớp sẽ tiếp tục sinh hoạt Chủ đề “Ngũ Minh”.

Trân trọng,

Bs Đỗ Hồng Ngọc.

 

Chủ nhân ALT, là Tùng (Như Đất) tự tay chèo đò đưa khách qua con rạch nhỏ vào An Lạc Trang, giữa dòng nước ròng chảy siết… Tôi khuyên Tùng nên tìm đọc thêm “Câu chuyện dòng sông” của Hermann Hess do Phùng Khánh và Phùng Thăng dịch (ĐHN).

 

Mọi người vui vẻ đi xuyên qua khu vườn rậm rạp đầy cây lá, được dịp  hít thở không khí trong lành của thiên nhiên…

Các “bô lão” tập trung chụp hình kỷ niệm, sau gần một cây số lội bộ, đường sình lầy do cơn bão Usagi để lại, rồi xuống thuyền… vượt sóng qua… rạch (với áo phao đàng hoàng)!

 

Một buổi thảo luận mở về “Một năm sinh hoạt Phật học & Đời sống” vừa qua, sau đó là phần trình bày và thảo luận về chủ đề “Đồng sự nhiếp”… Ngoài các “bô lão”, lần này có khá đông các bạn trẻ tham dự.

Buổi trưa, là một bữa chay nhẹ:

Sau bữa, các “bô lão” hào hứng vừa café vừa bàn về… trận bán kết bóng đá AFF chiều CN 2.12 giữa VN và Philippines!

 

Phần “văn nghệ” sau cùng khá là sôi nổi. Chương trình phải rút ngắn vì… nhiều người vội về cho kịp giờ.. bóng lăn ở tận Philippines trong đó có… tôi (ĐHN)!

Trên đây chỉ là vài nét theo yêu cầu của một số bạn. Nay mai sẽ có video clip của nvquyen như đã hứa.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

 

 

Thư gởi bạn xa xôi (11.2018)

By Để lại bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi (11.2018)

Sách và sách

Bạn nói đúng. Chắc đã đến lúc cũng cần chịu khó ghi chép lai rai chớ không thì quên rất nhanh.

Sáng nay bỗng được cái “meo” của anh Cao Huy Thuần.

Anh Đỗ ơi,

Nhà sách KT sẽ gởi đến tặng anh một quyển sách mới ra lò hôm nay, vừa nhận được từ nhà in, chưa phát hành. Tác giả không phải là tôi, nhưng tôi tự dành quyền tặng ai tôi muốn. Và anh cùng với anh Huỳnh Như Phương là hai người đầu tiên. Quyển sách thuộc loại soft, anh đọc nửa giờ là xong. Nhưng chắc anh sẽ bâng khuâng với chút gió lãng mạn thổi đến từ thời trẻ dại.

Càng già càng nhớ nhung thời trẻ, bác Đỗ ơi.

Gởi sách cũng là cớ để gởi tình cảm quý mến đến anh.

CHT.

Thấy không. Anh Cao Huy Thuần nói vậy đó. Không phải sách của anh, nhưng anh được dành “quyền ưu tiên” được gởi tặng cho ai anh muốn khi sách vừa ra lò, vừa thổi vừa đọc. Thú vị quá chớ.

Chuyện này làm tôi nhớ Nguyễn Nhật Ánh. Không có cuốn sách nào của anh vừa ra lò mà anh không gởi tặng tôi. Lần này cuốn Cảm Ơn Người Lớn của anh, in lần đầu đã 150.000 bản in. Đáng nể thiệt. Trong thời buổi người ta tưởng sách in không mấy ai thèm đọc nữa. Nguyễn Nhật Ánh là một hiện tượng lạ. Bạn trẻ xếp hàng dài dài xin chữ ký tác giả, có khi từ Cần Giờ, Củ Chi xa xôi phải đi từ 4 giờ sáng! Ký tên “rã giò” đến giữa buổi, anh kêu cho xả… hơi một chút! Và anh biến mất. Lát sau mặt mày tươi rói ra ký tiếp tới chiều!…

Tôi thử lật trang cuối coi “Cảm ơn người lớn” cái vụ gì, thì đọc thấy câu này: “Ờ, có lẽ điều đáng kể nhất mà người lớn đóng góp cho cuộc đời chính là họ làm ra trẻ con một cách hồn nhiên”. Không biết rồi đây, khoa học tiến bộ, người ta làm ra trẻ con một cách khác thì chuyện gì sẽ xảy ra đây!

Mấy hôm trước đó, có buổi kỷ niệm Sinh nhật 30 năm báo Mực Tím, tôi lại có dịp gặp anh cùng Nguyễn Thái Dương. Báo Mực Tím dành cho tuổi mới lớn thì tôi đã tham gia từ số đầu tiên, với trang Phòng Mạch Mực Tím… chuyên chữa bệnh tâm sinh lý tuổi mới lớn cho các em. Cũng hơn 10 năm gắn bó. Bây giờ kỷ niệm 30 năm, chẳng còn mấy ai quen biết trừ những người đã… là người lớn: Chị Đỗ Thị Mỹ, cô Thảo Ngọc, Nguyễn Thái Dương, Nguyễn Nhật Ánh, Bùi Chí Vinh, Đoàn Thạch Biền…,

 

Từ trái: Nguyễn Thái Dương, Đỗ Hồng Ngọc, Nguyễn Nhật Ánh (25.11.2018)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Phải nói Saigon có một Đường Sách thật tuyệt. Ở đó, có thể gặp gỡ được nhiều bạn bè quý mến gần xa. Hôm ra dự buổi ra mắt sách của Trương Văn Dân và Elena thì gặp ngay nhà thơ Trần Dzạ Lữ, họa sĩ Lê Ký Thương và nhà văn Nguyễn An Bình. Bình trao luôn mấy cuốn sách về Trần Doãn Nho, cả tập thơ mới ra lò vời bìa của Trịnh Cung:

 

 

 

 

Tuần trước đó nữa thì hẹn gặp mấy cô con gái nhà văn Minh Quân cùng Đèn Biển (Võ Quang) từ Long An lên. Trời ơi, mới đó mà đã hơn 40 năm rồi! Cô Út Lê Minh Vĩnh hồi đó hơn mười tuổi nay đã “gió heo may” nói con đã về hưu rồi cậu ơi, con đọc cậu từ Những tật bệnh thông thường… đến Viết cho các bà mẹ…rồi Gió heo may đã về, nay thì đọc cả Nghĩ từ trái tim! Còn Như Nguyện hồi đó mới 20, đến rước cậu Ngọc đi khám bệnh cho bé Minh, vừa chạy xe vừa hát Hạ Trắng… Minh Vĩnh khoe bài viết của cháu đăng trong cuốn Một chữ Tâm rưng rưng… về Chân dung 12 nhà văn nữ Tp.HCM, với hình chị Minh Quân bên trên do là… niên trưởng!

ĐHN, Minh Vĩnh, Như Nguyện, Đèn Biển… buổi họp mặt ở Đường Sách.

 

Và không thể không nhắc tới cuốn sách đặc biệt này: Kinh Nhật Tụng Sơ Thời của Nguyên Giác Phan Tấn Hải, một cuốn sách về Phật học rất có giá trị.

 

Thôi vắn tắt, hẹn thư sau.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

 

 

Đọc thơ bạn thơ: “Sương khói trăm năm” của Võ Tấn Khanh

By Để lại bình luận

 

“Sương khói trăm năm”

Thơ Võ Tấn Khanh (2007)

Ghi chú: Có lần nhà văn Võ Hồng ở Nha Trang, trong một bức thư viết tay gởi tôi trên giấy pelure mỏng tanh nói: đọc lại mình, “moa” thấy văn thì ngộ, còn thơ thì ngượng!

Đọc thơ mình thấy ngượng? Võ Hồng giải thích cái gì mà anh anh em em, giấu không nổi nỗi lòng mình! Văn thì còn đổ tại bị vì bởi “hư cấu”!

Có một thời, các nhà thơ thường ký bút danh “rất nữ”, để được ưu tiên vì các ông Chủ bút rất galant. Cái thời thật dễ thương đó chứ. Võ Tấn Khanh ký Tôn Nữ Hoài My, rất Huế…

Năm 2007, anh gom góp một số bài thơ để in thành một tập kỷ niệm, chia sẻ chốn bè bạn thân quen, và kêu tôi viết cho anh cái Tựa. Ừ thì viết.

Người già hay nói chuyện xưa mà!

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

…………………………………

Lắm nỗi không đành!

viết cho Sương khói trăm năm

Thơ Võ Tấn Khanh, 2007

 

Thơ Võ Tấn Khanh như vậy. Không màu mè, hình thức. Chỉ là một thứ tiếng lòng thổn thức, trong lúc lỡ “ngậm ngùi ngợi than” mà thành cung điệu. Có người nói thơ anh “hiền” quá. Mà không hiền quá sao được, anh vốn đã vậy, vốn là vậy.

Gần bốn mươi năm trước có một nhà thơ nữ mang cái tên rất Huế là Tôn Nữ Hoài My có những bài thơ tình trên báo chí lúc đó khiến nhiều bậc mày râu khá ngẩn ngơ. Một hôm, nhà thơ “hiện nguyên hình” thành một trang “nam tử hán”, chính là Võ Tấn Khanh, chàng thư sinh hiền lành, nho nhã, có nét cười hồn hậu, giọng nói nhẹ nhàng như nước sông Phan Rang những mùa nắng cháy. Phải, chỉ những mùa nắng cháy không thôi, chứ mùa mưa lũ thì dòng sông lại trở nên ầm ào dữ dội, đôi lúc tràn bờ. Và, Tôn Nữ Hoài My dạo đó, Võ Tấn Khanh sau này đã có những bài thơ! Nàng thơ đã “hình hiện” cách nào đó, qua một cô My nào đó, quả thật đã làm cho người ta hoài nhớ khôn nguôi:

Tôi nào biết chim xa rừng nẻo lạ

Và trái hồng chín rụng xuống thiên thu

(Hoài My)

Lứa tuổi chúng tôi ai cũng thấm một câu ca dao từ thuở nhỏ: Chim xa rừng còn thương cây nhớ cội/ Người xa người tội lắm người ơi! Võ Tấn Khanh không kêu tội lắm người ơi, anh chỉ kêu “rụng xuống thiên thu”. Cái gì rụng? Trái hồng. Thứ trái cấm của mối tình đầu đã lỡ.

Lạ, cái mối tình học trò đó. Khi người ta lớn lên, tưởng đã quên, đã nguôi. Nhưng không. Nó vẫn quẩn quanh, quẩn quýt đâu đó, thấm vào cây lá, vào núi thẳm sông sâu:

Cây nhớ lá đã đôi lần khóc gọi

Đường nhớ chân từng lớp cuội rang sầu

Chim nhớ bạn quẩn quanh từng cánh mỏi

Tôi nhớ người như núi thẳm sông sâu

(Hoài My, khi về lại)

Hình như cái xứ Phan Rang đó, cái xứ mà như người ta thường gọi là “gió như phang” mà “nắng như rang” đó có cái gì rất lạ, như sắc lại, keo lại trong tâm hồn những con người đã sống và lớn lên từ đó. Như những vết gạch khắn vào nhau của những tầng tháp cổ.

Xuống một chút thì biển. Lên một chút thì rừng. Thung lũng với những ngôi tháp ngàn năm phì phò hơi thở nóng, những mái chùa cong vút ôm lấy vầng trăng xưa, những cánh đồng nho nhỏ xanh mượt mạ tươi non và những cánh cò trắng phất phơ lặng lẽ hình như đã nuôi dưỡng những tâm hồn mộc mạc mà sâu lắng, chơn chất mà đắm say. Cây cỏ cứ quắt queo lại, củ hạt cứ quắt queo lại không ngờ nhờ đó mà đậm đặc hơn, nồng thắm hơn, ngọt bùi hơn. Hương tỏi, hương ổi, hương cau… ở Phan Rang đều rất lạ. Và rồi, những rặng nho, tầng tầng lớp lớp làm cho người ta dễ ngậm ngùi “cùng trông lại mà cùng chẳng thấy”…

Khanh viết về quê hương mình, về người mẹ tảo tần của mình thật đằm thắm thiết tha:

Nắng trưa rang cháy vườn cây

… … …

Bước xiêu khập khiễng mô gò

Mắt leo lét chậm nhử, mồ hôi tan

(Đời mẹ)

Tôi thích chữ leo lét.. Mắt leo lét. Như một ngọn đèn khô. Hình ảnh sống động của bà mẹ quê miền gió cát bạt ngàn này. Và tôi cũng thích chữ chậm nhử, chậm ghèn. Ít ai đưa vào thơ những hình ảnh như thế. Nhưng với tôi, có lẽ méo mó nghề nghiệp một chút, nó lại rất thơ, nhất là khi viết về người mẹ. Bước chân xiêu vẹo, khập khiễng, còng lưng, nhấp nhô giữa trưa nắng cháy rang người, mắt leo lét, chậm nhử, để kiếm lấy trái bắp trái cà về nuôi con. Khanh như khắc mà không vẽ.

Cũng vậy, dòng sông Phan Rang hiền hòa, mùa nắng phơi trần những bãi cát cho trẻ con vọc phá, mùa mưa ập xuống những cơn lũ, cuốn phăng những mái nghèo ven sông là những hình ảnh đậm sâu trong thơ anh:

Ôi, Phan Rang đã nuôi ta từ tấm bé

Với dòng sông, bãi cát, con đường

(Khúc ly hương)

Rất thường đó thôi. Chẳng có chút gì là cầu kỳ, là thơ mộng! Vài nét bâng quơ. Nhưng phải là những người đã từng phen vọc cát ở lòng sông những ngày nắng hạ, những người đã từng quen lang thang trên những con đường nhỏ rợp bóng me, với tấm lòng hớn hở thênh thang tuổi xuân thì mới nghe hết được những điều giấu nhẹm bên trong.

Tôi đặc biệt thích bài thơ viết về ngôi trường cũ, “Duy Tân, ngày trở lại” của Khanh:

Mỗi bước run theo mỗi ngập ngừng

Từng viên đá cuội cũng rưng rưng

… … …

Còn ai nữa? Còn ai nữa bên song cửa lớp? Còn ai nữa rộn rã buổi trưa hè? Bởi “bầy chim sáo cũ không về nữa”. Thế nhưng không phải vậy. Bầy chim sáo thì không còn mà hơi hướm thì vẫn còn. Những vật vô tri vẫn luôn có một linh hồn.

Vẫn ghế bàn thơm hơi hướm nhau

Bàn tay vụng dại cánh thơ đầu…

Cũng có lúc nỗi đời trăn trở, vất vả, anh cũng muốn tính toan như bao người:

Cũng muốn như người reo thích chí.

Lọc lừa trăn trở bán lương tri

 

Nhưng rồi:

Nghiêng cốc chưa khô lòng đã cạn

Nghêu ngao lời đục rót canh chầy

Vầng trăng vàng những hồn xưa sáng

Có rủ nhau về vui tối nay?

(Độc ẩm)

Khi biết gần gũi “những hồn xưa sáng” thì khó mà người ta tính toan, đo đếm. “Một đời lận đận đo rồi đếm/ Mỏi gối người đi đứng lại ngồi” (Bùi Giáng).

Tới một cái tuổi nào đó, bỗng nhiên người ta ngộ ra nhiều điều:

Dẫu biết trăm năm là sợi khói

Nhưng lòng ta còn lắm nỗi không đành…

Chính cái “lắm nỗi không đành” đó làm ra thơ Khanh.

Võ Tấn Khanh làm thơ tự nhiên như hơi thở của dòng sông, của cánh đồng, lúc yên ả, lúc ầm ào, cứ tự nhiên tràn ra “như không thôi đi được” vậy. Tôi, người bạn anh gần bốn chục năm qua, một hôm bạn gởi cho tập bản thảo, bảo viết đôi lời. Viết cho bạn mình sao khỏi chủ quan? Thôi thì cứ chủ quan vậy.

Đỗ Hồng Ngọc.

…………………………………………

(Cảm ơn Đèn Biển đã gõ Word từ những trang sách! ĐHN)

Lời Ngỏ: “Về Thu Xếp Lại” tập I: BIẾT ƠN MÌNH

By 3 Bình luận

 

“Về thu xếp lại” tập I:

BIẾT ƠN MÌNH

Lời ngỏ

“về thu xếp lại/

 ngày trong nếp ngày/

 vội vàng thêm những lúc yêu người…”

(Trịnh Công Sơn)

 

Mới thôi. Mới thôi mà đã 10 năm. Trang web www.dohongngoc.com.

Nhớ mới hôm nào hai bạn trẻ Phùng Minh Bảo và Lê Thị Thùy Linh bế đứa con còn nhỏ xíu trên tay đến thăm, nói các em là độc giả của “Chú Ngọc” từ hồi Mực Tím muốn giúp chú làm một trang web tập hợp các bài viết của chú để lưu trữ và chia sẻ cùng mọi người.

Ừ, thì làm. Cho vui mà. Về hưu cũng nên bày ra cái gì đó cho bận rộn chút chứ phải không? Làm trang web chắc cũng như trồng kiểng, tưới cây, nuôi gà, quét sân… vậy chớ gì. Lúc đầu mỗi mỗi đều phải nhờ các em … rồi lần mò cũng tự làm được. Vui vì có nhiều bạn bè khắp nơi chia sẻ, bình luận, hỏi đáp… cho đầu óc bớt cằn khô.

 

Mười năm. Giao diện của trang Web dohongngoc.com do các bạn trẻ làm giúp cho vẫn không thay đổi. Có lúc, các em muốn làm mới, cho “bắt mắt” hơn, cho “tươi mát” hơn, nhưng tôi ngăn: Cứ để vậy! (ĐHN)

 

Phùng Minh Bảo bày tỏ: “Tôi biết Bác Sĩ Đỗ Hồng Ngọc (BS ĐHN) đã hơn 20 năm, cái biết của tôi cũng là cái biết giống như hàng vạn bạn trẻ độc giả báo Mực Tím – Khăn Quàng Đỏ với Mục “Phòng mạch MỰC TÍM “ của Bs ĐHN, với nhiều câu hỏi về các vấn đề của tuổi mới lớn và các câu trả lời rất dí dỏm, hấp dẫn và khoa học, tôi đã rất khâm phục phong cách viết văn và kiến thức của ông, mong ước được gặp ông trực tiếp vào một ngày nào đó.
Khoảng 3/2009, tôi mạnh dạn đến gặp ông tại Trung Tâm Truyền Thông – Giáo dục sức khỏe TP.HCM vào đúng lúc Bs ĐHN sắp nghỉ hưu. Ngay ngày gặp mặt đầu tiên, tôi biết, tôi có thể giúp ông tiếp tục cống hiến trí tuệ cho xã hội, giúp ông tiếp tục gửi thông điệp mang tình thương tới cho bạn bè, học trò, bạn đọc mọi lứa tuổi, ở khắp mọi nơi trên thế giới từ chính ngôi nhà của ông, vào lúc phù hợp nhất của ông bằng phương thức mà tôi làm tốt nhất: máy tính, Internet va website. Tôi đề nghị thiết lập một website mang tên ông: www.dohongngoc.com/web/ và hơi ngạc nhiên một chút vì ông đã lớn tuổi rồi mà những việc này cũng dễ tiếp thu, ông đồng ý ngay… Lúc đầu chúng tôi phải giúp, nhưng về sau tự ông viết và post lên, tự chỉnh sửa lấy…”.

Vậy mà đến nay đã hơn triệu lượt người truy cập, hơn hai triệu trang được đọc, cả chục ngàn comments và nhiều bài viết bỗng thấy được chia sẻ trên mạng, lòng vòng một lúc lại quay về với “khổ chủ”. Chẳng cũng khoái ru?

Cái già “gia tốc” không ngờ. Đã đến lúc “về thu xếp lại / ngày trong nếp ngày / vội vàng thêm những lúc yêu người…” như người nhạc sĩ họ Trịnh nói rồi đó! Đã đến lúc vội vàng thêm rồi đó. Nên thử gom góp mươi bài được bạn bè chia sẻ nhiều trên mạng làm tập I, coi như “bản thảo viết tay”,  gởi tới bạn bè làm một món quà kỷ niệm, một lời cảm ơn chân thành. Phùng Minh Bảo lại tự nguyện làm một cái gì đó như ebook hay pdf  để mọi người có thể đọc trên điện thoại, iPad, kindle, máy tính… các thứ gì gì đó của thời đại ‘thông minh” này. Dĩ nhiên, đọc, chia sẻ thì tùy hỷ, nhưng không được in ấn – All rights reserved. Tác giả giữ bản quyền. 

Từ website dohongngoc.com, “Về thu xếp lại” dự kiến sẽ thực hiện khoảng 10 tập “bản thảo viết tay” nho nhỏ như vậy, và  sau này, có dịp thì sẽ “ấn tống” hoặc xuất bản cho vui:

1) Biết ơn mình

2) Lõm bõm học Phật

3) Những người muôn năm cũ

4) Từ “Thư cho bé sơ sinh” đến “Bông hồng cho Mẹ”

5) Đọc thơ bạn thơ

6) Ghi chép lang thang

7) Viết để mà viết

8) Dạy để học…

9) Đọc để học…

10) Bác sĩ mà cũng bệnh…

 

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc

(Saigon, tháng 11.2018)

 

 

Thư gởi bạn xa xôi 11.2018

By Để lại bình luận

 

Thư gởi bạn xa xôi 11.2018

Ghi chép lai rai…

Ghi chép lai rai là để cho đỡ quên đó thôi. Hồi này mau quên quá. Nhiều khi gặp người bạn quen lắm, tay bắt mặt mừng, mà xin lỗi, tên gì quên rồi bạn ơi? Bạn cười xòa. Tui cũng vậy.

Đó là một trong những dấu hiệu “nhạy cảm” của tuổi già!. Các rãnh trí nhớ ở vỏ não như… mòn rồi, giống đĩa hát mấy vòng hồi xưa, cứ nhảy cà lăm, cà giựt, phải thay kim mới hoặc nhắc lên bỏ qua rãnh khác! Trí nhớ giờ cũng vậy. Nhảy ra “rãnh khác” một lúc thì sẽ nhớ lại. Thôi kệ

Thứ bảy 10.11, Nguyệt Mai mới ở Mỹ về thăm mẹ già, hẹn cả nhóm gặp nhau ở Đường Sách, cafe và nói chuyện vòng quanh thế giới… nhưng Lữ Kiều cứ phone hỏi có phải hẹn ngày 14.11 không vậy? Thiệt là mệt.

Ngày Tb 10.11 này cũng là ngày có buổi ra mắt sách và giao lưu giữa tác giả, độc giả cũng rất thú vị ở Đường Sách- của Elena và Trương Văn Dân. Bọn mình cứ phải chạy qua… rồi chạy lại.

Gởi bạn vài tấm hình coi cho biết cái “không khí” vậy nhé.

Ra mắt “Vàng trên biển đá đen” của Elena và “Milano-Saigon đang về hay sang?” của Trương Văn Dân, song kiếm hợp bích. (ảnh NVD)

Phải nói đây là một hoạt động khá thành công của Đường Sách Tp.HCM. Tuy là “ông đi qua bà đi lại” có vẻ nhốn nháo nhưng nhờ vậy nó tạo nên một không khí rất… “Sài-gòn đẹp lắm Sài-gòn ơi Sài-gòn ơi…!”.

Cặp “song kiếm hợp bích’ này rất dễ thương. Không ai còn nhớ hai bạn từ bên Ý về nữa. Lâu lâu họ có việc phải chạy về Ý thăm gia đình chút xíu rồi vội chạy về Saigon, Bình Định, rồi đi khắp Việt Nam, đến nỗi không ai còn nhớ Elena là cô gái bên bờ sông Pô nữa. Phải khen “chàng Trương” ở đây, dạy vợ thiệt là khéo, biết ăn mắm ruột, bánh ít lá gai, mặc áo dài, phe phẩy quạt giấy, hát dân ca tài tử Nam bộ không thua ai, kể cả Võ Đông Sơ- Bạch Thu Hà. Còn dân ca 3 miền cũng biết tuốt. Nói tiếng Việt còn hơi khó nghe một chút nhưng ra chợ, không ai dám bán mắc, nói thách giá với Elena.

Từ trái: “yểu điệu thục nữ” Elena Pucillo Truong, cùng với Đỗ Hồng Ngọc, Quách Mạnh Kha, Nguyên Cẩn (Đường Sách SG 10.11.2018)

Có thể nói chưa bao giờ mình nghĩ Elena Pucillo Truong là một người… nước ngoài. Có 3 chuyện đáng nhớ, với mình: một lần cô từ Bình Định vào kêu anh Ngọc ơi, tụi em mang mắm ruột vào cho anh nè, ngon lắm. Mình chỉnh ngay: Mắm ruốc chớ gì mắm ruột! Nhưng trời ạ, mình lầm to. Mắm làm bằng ruột cá, nhất là ruột cá ngừ là món mắm ngon nhất xứ Bình Định, mình cứ tưởng mắm ruốc xứ Phan Thiết của mình! Chuyện đi dự đám cưới ở Bình Định quê chồng, phụ nữ ai ai cũng mặc áo đầm, váy, jupe rất hiện đại, chỉ có mình Elena diện áo dài tới dự. Cô nổi bật giữa đám đông hôm đó. Cô nói: mặc áo dài thấy mình giống một Bà hoàng! (lời kể của Tịnh Thy). Rồi hôm đi cùng đoàn Quán Văn về Bến Tre, lúc nghe diễn mục ca tài tử Nam bộ, Elena hát theo ngon lành các điệu tài tử, kể cả Võ Đông Sơ- Bạch Thu Hà…

Trương Văn Dân thì khác. Không xa lạ gì với bọn mình. Du học ở Ý từ 1971 về ngành Hóa và công nghệ Dược nhưng anh có máu… văn chương từ thuở nhỏ, dù gốc… võ Bình Định. Còn nhớ khi bán nguyệt san Văn học nghệ thuật Ý Thức của Nguyên Minh và nhóm bạn ra mắt ở Saigon 1971 thì TVD đã liên hệ bài vở, mặc dù chỉ ở mục… Hộp Thư bạn đọc. Mấy chục năm sau, anh đã là một trong những “trụ cột” sát cánh cùng Quán Văn. Anh nổi tiếng với Bàn tay nhỏ dưới mưa, Hành trang ngày trở lại… và nổi tiếng hơn với tài dịch thuật các bài viết của Elena. Những buổi sinh hoạt của Quán Văn hình như không thể thiếu TVD và Elena, một “cặp bài trùng”, “song thủ hỗ bác”, mỗi lần xuất hiện như mang đầy những niềm vui.

Một hôm TVD phone bảo nhờ anh Ngọc khi nào có cảm hứng, phác thảo cho Dân một cái chân dung bằng bút sắt như đã từng vẽ kiểu “trời ơi” cho Lữ Kiều, Khuất Đẩu… để làm cái gì đó cho vui… Được thôi. Mình nói. Vì không phải họa sĩ… thứ thiệt nên lâu lắm mình mới có được cảm hứng về TVD và nguệch ngoặc mấy nét cho anh cái “chân dung” như vầy:

Trương Văn Dân
(vẽ bởi Đỗ Hồng Ngọc, 2018)

TVD kêu trời: sao anh không vẽ bằng bút sắt. Em thích cách vẽ bằng bút sắt của anh hơn! Mình cũng kêu trời, anh có biết bút sắt, bút bi, bút chì, bút mực… gì gì đâu! Khi có hứng thì đụng gì nguệch ngoặc đó. Nhớ TVD là nhớ đôi lông mày Tây Sơn, ông tướng, còn cái miệng thì hơi… ngạo nghễ của thời @… TVD cười ha hả. Hiểu rồi. Hiểu rồi. “@ lương sơn bạc hả anh”!

Hôm ra mắt sách ở Đường Sách Saigon, TVD trao tặng mình cuốn sách mới của anh: MILANO SAIGON đang về hay sang? Thật cảm động vì cái tình của “kẻ ở người đi”, “chân bước đi mặt còn ngoãnh lại, từ cái mái nhà, cái thềm nhà, khóm cây ngọn cỏ, cái gì cũng làm cho tôi quyến luyến khác thường…” (QVGKT). Cho nên không lạ với “Hành trang ngày trở lại”, rồi “đang về hay sang?”… và cô dâu Elena bây giờ.

Anh ghi lời tặng:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“về để gặp người trị đau

sang để gặp người chữa khổ

về hay sang cũng chỉ

để gặp anh: BS Đỗ Hồng Ngọc – quý mến.” TVD.

Vậy đó, cặp “song ca hoàn hảo” Trương Văn Dân – Elena sáng ngày Thứ bảy 10.11.2018 giữa Đường Sách Sài-gòn ngày nắng ấm, với 2 cuốn sách mới: Vàng trên biển đá đen và MILANO SAIGON đang về hay sang?

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

 

Hai Trầu đọc lại “Già Sao Cho Sướng?” của ĐHN.

By Để lại bình luận

 

Hai Trầu đọc lại “Già Sao Cho Sướng?” của Đỗ Hồng Ngọc

(THỬ ĐỐI CHIẾU VÀI SỰ THẬT NGOÀI ĐỜI VỚI VÀI CHƯƠNG SÁCH “GIÀ SAO CHO SƯỚNG”…)

Hai Trầu Lương Thư Trung,

Hai Trầu Lương Thư Trung, Đường Sách Saigon 9.2018

Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã sáng tác, biên soạn và cho xuất bản từ năm 1967 đến nay (2018) được khoảng 50 tác phẩm. Quyển “Già Sao Cho Sướng”  (nguyên tên sách là “Già Sao Cho Sướng? Để Có Một Tuổi Già Hạnh Phúc”)  là một trong số những tác phẩm ấy. Nay tôi ở cái tuổi mà nhiều người gọi là người gìa, tôi thử  đem sự thật ngoài đời của mình để đối chiếu với những điều tác giả ghi trong vài chương sách ấy coi có điểm nào trùng giống với mình không, nghĩa là mình có già thiệt không?

 

Tuổi già! Khi nào thì người ta nhận mình là già? Nhớ cách nay gần 50 năm, một lần về Tân Châu (Châu Đốc) thăm gia đình, gặp một bác gái lớn tuổi, hơi lẫn và dịp ấy có người cháu của bác nói:

“Con thấy Cô không có già!”

Bác ấy trả lời:

“Tôi không biết sao gọi là già?”

 

Sổ dĩ tôi nhớ là vì câu trả lời quá hay và nó mang chút nhân sinh quan của bác về thế nào là tuổi già! Và rồi nó theo tôi trong suốt 50 năm qua, nhứt là mỗi lần nhớ lại có ai đó gọi mình già! Nhưng khi nào thì gọi là tuổi già? Quả đôi lúc chính mình không biết mình già, như trong sách “Già Sao Cho Sướng”, tác giả viết:

 

“Kinh nghiệm riêng tôi thì thực ra chẳng bao giờ biết mình đã già cả! Bạn bè cùng lứa mình già thì có chứ mình thì không! Cho đến một hôm gặp người bạn cũ kể chuyện nửa thế kỷ trước đã từng đi câu cá, đi hái chùm ruột trộm… ở quê nhà với mình, rồi đột nhiên cười lỏn lẻn bảo bây giờ em đã là… bà cố thì mình mới giật mình đánh thót! Mới vài năm trước đây, ở tuổi 72, khi được mời đi nói chuyện đây đó, tôi tự giới thiệu tuổi mình, thính giả vỗ tay rào rào và nói trẻ quá, tưởng mới 60 thôi chứ. Khoái chí, năm rồi, tôi tự giới thiệu mình 74, ai nấy im re! Thì ra có một cái “cột mốc”! (…) Vậy thì có cái già đó.” (GSCS, trang 13)

Theo đó, với riêng tác giả, sự “im re” của cử tọa đánh dấu ở tuổi 74 là tác giả bắt đầu già.

Nhớ lại hồi cách nay khoảng 50 năm, ở quê tôi, vào những năm cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, trên năm chục tuổi được xếp vào tuổi gọi là già và được nể trọng như các bậc trưởng thượng.

Rồi tôi nhớ lại trong sách Tô Đông Pha của học giả Nguyễn Hiến Lê, lúc Tô Đông Pha nhận lệnh bị dày ra đảo  Hải Nam, cụ Nguyễn viết:

“Khi nhận được lệnh, Đông Pha đã sáu chục tuổi (…) Tử Do tiễn anh tới bờ biển. Đêm đó hai anh em nằm trong thuyền ngâm thơ. Đông Pha giao cho em một bức thư gởi cho bạn thân là Vương Củng: “Tôi già rồi mà nay bị đày tới một miền man rợ. Không còn hi vọng gì sống mà về quê hương được nữa.”

 

Do vậy mình có thể suy ra hồi đời Tô Đông Pha, lúc ông sáu chục tuổi, ông nhận là mình đã già rồi! Và đặc biết ở đây, người già trên đảo Hải Nam, hồi xa xưa ấy, dù khí hậu rất khắc nghiệt, vậy mà họ sống rất thọ: “Nhưng rồi thấy trên đảo có những ông già bà cả thọ tám chín chục tuổi, trăm tuổi, ông bắt đầu hiểu rằng thuật sống chỉ là thuật thích ứng với hoàn cảnh. Trong một bức thư gửi cho bạn, ông viết:

“Con kỳ nhông có thể sống trong cát bỏng được, trứng tằm vùi dưới tuyết mà không hư; các nông dân vô học không biết gì về các bí mật của hóa công, cứ theo bản năng mà thích ứng với thời tiết như con kỳ nhông và trứng tằm, thở cái khí nóng ra mà hít cái khí mát vào, nhờ vậy mà thọ. Tránh mọi sự phí sức, thuật sống chỉ có vậy.”

Điều này cũng có thể hiểu như  bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã khuyên người già nên sống “ở đây và bây giờ” trong chương  “Sống Trong Hiện Tại” : “Sống trong hiện tại chính là cách sống tốt nhất của người già vậy.”(GSCS, trang 43)

Nhơn nhắc Tô Đông Pha về tuổi già, cũng xin nhắc trang sách của thầy Tuệ Sỹ:

“Đông Pha tiên sinh có tài làm ra vàng, có thể lấp được sông, nhưng không thể làm cho tóc của mình đừng bạc trắng.”

Điều ấy, cho ta thấy tuổi già không từ một ai và dường như mỗi đời người, ai ai cũng phải đến hồi mình nhận ra mình đã già bởi vậy mà cổ nhân mới có câu:

“Ai ôi trẻ mãi ru mà,

Càng so sánh lắm càng già mất duyên.”

(Ca dao)

Tới một lúc già thiệt thì :

“Phận già cơm hẩm rau dưa,

Già quen việc nặng già ưa nâu sồng.”

(Ca dao)

Nhưng khi nào thì già thiệt? Trong những buổi ngồi uống cà phê với nhau, đa phần là những người quen biết đều xê xích nhau vài ba tuổi; có người quen năm nay 83 tuổi, mỗi khi anh muốn nói ai già, anh thường ví: “Giống như ông già 80!” Mới đây bên Hòa Lan có một người đàn ông năm nay 69 tuổi, ông cảm thấy mình còn rất trẻ, mới như 49 tuổi, nên ông làm đơn xin tòa án cho đổi năm sinh.

Tóm lại, qua vài con số vừa nêu, có thể nói mỗi người có riêng cái mức gọi là tuổi già của mình, và hổng nhất thiết phải thực là già thì mới già, cứ vui lúc nào thì nhận ra mình già vào lúc ấy.

 

Trở lại với Già Sao Cho Sướng của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, với tư cách một người đọc nhà quê già như tôi, tôi thấy các chương sách của tác giả rất khế hợp với tuổi già của tôi vô cùng. Là một người cùng thời, nhỏ hơn tác giả một vài tuổi nhưng có lẽ vì mình không biết và cũng không lưu ý cho lắm, hoặc vô tình mà mình hổng trăn trở gì với tuổi già của mình đã âm thầm lặng lẽ gõ cữa tới nhà mình tự hồi nào mà mình đâu có hay biết gì đâu! Tuy nhiên, với 35 chương trong sách, thì có nhiều chương đối chiếu lại, tôi thấy đã có trải qua như các lời trình bày và căn dặn của tác giả.

 

Chẳng hạn như chương “Kế Hoạch Già”, thú thật tôi đâu có kế hoạch gì đâu, mà chỉ sống phất phơ, thản nhiên và bình thường thôi, không biết sắp đặt gì trước gì sao hết ráo; trong khi đó qua kinh nghiệm của mình và qua tiếp xúc với bệnh nhân trong tư cách là một bác sĩ và tiếp xúc với bạn tu học trong tư cách là một diễn giả về đời sống tu học theo ý nghĩa cao đẹp của đạo Phật, tác giả đã có duyên được tiếp xúc với nhiều giới tu hiền nên cách dẫn giải rất giản dị mà rõ ràng, dễ hiểu về những nhu cầu của người già, mà ai đọc qua cũng có thể áp dụng được như:

–          Nhu cầu sinh học.

–          Nhu cầu an toàn.

–          Nhu cầu tình cảm.

–          Nhu cầu tự khẳng định.

–          Nhu cầu tâm linh.

 

Rồi chương “Chất Lượng Cuộc Sống”, tác giả viết:

“Già không phải là bệnh nhưng già thì dễ mắc bệnh. Mà mắc nhiều thứ bệnh một lúc! Mọi thứ có vẻ như đã sẵn sàng… rệu rã nên việc chăm sóc càng khó khăn hơn. Có một khẩu hiệu : “Bác sĩ tốt nhất là chính mình!” Bởi vì lệ thuộc vào thầy thuốc triền miên thì chất lượng cuộc sống không thể nào cao được! “Tự tại” vẫn luôn là niềm hạnh phúc!”

(GSCS, trang 33)

Về chương này, tôi có anh bạn năm nay cũng tròm trèm ở tuổi 80 và ảnh lúc nào cũng cảm thấy trong người có rất nhiều bệnh. Nào máu cao, rồi cao mỡ, thường hay hảo-hảo mệt, ảnh hay đi chùa lễ Phật và đọc kinh sám hối, nhứt là sợ chết. Thật tình ra anh ấy không có bệnh gì nhiều qua các thử nghiệm và nhận xét của bác sĩ gia đình mà chỉ do là ảnh hay tưởng tượng.

Ở chương “Để Có Hạnh Phúc Tuổi Già”, tác giả tóm lược tuổi già thường có hạnh phúc khi:

–          Chấp nhận mình. Hiểu luật vô thường/ Từ bi với mình. Đừng so sánh mình với người này người kia rồi suy bì, ganh tị.

–          Gần gũi những người trẻ … dễ thương.

–          Có ký ưc tốt về tuổi thơ và tuổi thanh niên của mình.

–          Được sắp xếp cuộc sống riêng theo ý mình, không bị áp đặt.

–          Được xã hội và gia đình chấp nhận, tôn trọng.

Năm tiêu chuẩn vừa kể, tôi thấy tiêu chuẩn thứ nhứt là quan trong nhứt vì mình phải biết mình già là mình sướng nhứt. Mỗi người sinh ra và lớn lên trong mỗi hoàn cảnh khác nhau, rồi trải qua những đoạn đời cũng khác nhau, nên không ai có thể giống ai trong đời sống như nhau; vì thế mình biết chấp nhận mình đã đành, mà mình còn nên rộng lượng và thông cảm với người khác cũng cùng lứa tuổi với mình mà không giống như mình nữa!

Rồi ở chương “Thiền “Quán Niệm Hơi Thở”, tác giả viết:

Thở bụng, đã là tốt. Thở bụng mà biết “quán niệm hơi thở” còn tốt hơn, vì đó chính là “thiền”. Vừa “thiền chỉ” (samatha), vừa “thiền quán” (vipassana). “Quán” là quan sát một cách sâu sắc, còn “niệm” là nhớ, nghĩ  về.” (GSCS, trang 99)

 

Nhắc đến hai chương này, tôi nhớ “Hồi ở Hàng Châu, Tô Đông Pha đã đêm đêm tập thở, nằm yên không nhúc nhích để chế ngự thể chất rồi chế ngự tinh thần. Bây giờ ở Hoàng Châu, ông luyện lại phép dưỡng sinh và cả phép trường sinh nữa.”

(…)

“Đông Pha cũng tập tham thiền, rồi tập nằm, ngồi theo những tư thế qui định để vận động khí huyết, kiểm soát sự hô hấp, tới cái mức mỗi hô hấp kéo dài được “một trăm hai mươi lần mạch nhảy”, nghĩa là khoảng hai phút. Ông lại rán luyện cho trí óc gạt hết các ý nghĩ tạp đi, tập trung vào một ý, rồi lần lần càng bớt suy nghĩ càng tốt, rốt cuộc tới trạng thái hoàn toàn tĩnh, không nghĩ ngợi gì cả. Ông thấy nhờ vậy, tâm hồn ông thật nhẹ nhàng, sảng khoái, và viết thư chỉ cho bạn bè kinh nghiệm của mình.” 

 

Rồi hồi bị đày ra Hải Nam: “Mùa thu dông tố nhiều, thuyền ở lục địa không ra, nên ông vẫn có lúc đói: hai cha con bó gối nhìn nhau trong căn nhà lạnh và rỗng, “y như nhà tu hành khổ hạnh” vậy. Có lần ông nhớ những con ếch, con rắn ở dưới ruộng hay trong hang thường ngóc cổ lên để đớp ánh nắng ban mai. Đói qua, ông bắt chước chúng, ngồi ở trước cửa, há miệng ra hớp ánh nắng, một lát thấy bớt đói, mừng quá, ghi vào nhật ký: “Giản dị như vậy mà sao người ta không biết mà thực hành? Có lẽ tại muốn vậy thì phải có đức tự chủ mà ít ai tự chủ được. Gạo ở Đam Châu này đắt quá, cha con tôi phải dùng thuật ăn nắng. Ngày 14 tháng 4 năm 1099.” 

Phải chăng Tô Đông Pha bắt chước rắn, ếch trong cách “ăn nắng” cũng là một cách thở, mà ít ai để ý và áp dụng.

Ghi lại điều này, thấy điều rất quan trọng là từ thời rất xa xôi, người xưa đã biết tập thở và tập thiền quán rồi và cũng có ý ghi chép lại để truyền bá.

Ở chương “Lãng Tai Đâu Chỉ Mình Ta”, tác giả viết:

 

“Hơn một phần ba số người bị lãng tai từ tuổi 65 trở lên. Vậy ta có lãng tai một chút thì cũng là chuyện bình thường thôi! Đâu phải chỉ mình ta. Mà lãng tai một chút cũng hay chớ. Khỏi phải nghe những lời nói xấu mình! Cái gì thích nghe thì nghe, không thì thôi.”

(…)

Kinh nghiệm là nếu bị lãng tai, đừng buồn! Ai biểu … già chi! Già thì nó vậy. Đâu phải chỉ mình ta. Tai kém mắt kém, cái gì cũng kém. Già mà tai thính, mắt tinh hoài thì ai chịu cho nổi!” (GSCS, trang 132)

Đọc mấy lời này tôi thấy sướng quá, bởi vì tôi không biết tôi bị điếc từ hồi năm nào, nhưng có lẽ cũng hơi lâu rồi. Vâng, tôi đâu có biết buồn ai! Chẳng những vậy mà tôi có nhiều cái vui nhờ bị điếc. Chẳng hạn như tôi nghe anh em ngồi uống cà phê chung lịch sự giới thiệu với người lạ là anh này hơi lãng tai. Tôi đính chánh liền, hổng phải lãng tai đâu mà là điếc, và lại điếc hơi khá nặng, nhứt là lổ tai bên trái điếc tới trên 99% và lổ tai bên mặt còn nghe được chút chút, đâu cũng điếc khoảng 70%.

Rồi có anh em lại nghi ngờ tôi giả điếc, và các anh nói Hai Trầu điếc nhưng nói lén ổng là ổng biết hết như bài ca trù “Cách Giả Điếc” của cụ Nguyễn Khuyến mà tôi thấy trong Văn Đàn Bảo Giám:

 

Cách Giả Điếc

(Bỡn ông Dương Khuê)

Trong thiên hạ có anh giả điếc
Khéo ngơ ngơ ngác ngác ngỡ là ngây

Chẳng ai ngờ sáng tai họ điếc tai cầy

Lối điếc ấy sau này em muốn học

Toạ trung đàm tiếu nhân như mộc

Dạ bán phan viên nhĩ tự hầu

Khi vườn sau khi ao trước khi điếu thuốc khi miếng trầu
khi trà chuyên năm bảy chén khi Kiều lẩy một đôi câu
Sáng một chốc lâu lâu rồi lại điếc
Điếc như thế ai không muốn điếc
Lối điếc anh dễ bắt chước ru mà
Hỏi anh anh cứ ậm à”

(Đặc biệt, bản in trong Văn Đàn Bảo Giám không có bỏ dấu chấm, phết.).

Hai Trầu… giả điếc! Kiểm tra lại pin máy điếc mất mấy lần! Anh còn cho nghe thử máy điếc nó ù ù khó chịu ra sao!

Nói thế cũng hơi oan cho tôi! Đôi lúc tôi có mang máy nghe, nhưng có khi các anh nói nhỏ mình hổng nghe rõ hoặc máy nghe hết pin, nên cũng như không. Bởi vậy Bác sĩ Đỗ Hồng có nhắc:”Nếu các cụ có mang máy nghe, phải chắc chắn là máy đã mở, còn pin, đang hoạt động tốt.” (GSCS, trang 134). Rồi tác giả còn dặn:” Nếu cần, nhờ người nhà, người chăm sóc các cụ “phiên dịch” giùm vì họ đã quen.” (GSCS, trang 135).

Ngoài ra, tôi có cái vui nữa là do bị điếc, nên tôi gởi email thông báo cho tất cả anh em quen biết là tôi bị điếc nên nghe điện thoại rất khó, nên bạn bè hổng ai muốn gọi cho tôi hết vì các anh ấy nghĩ và truyền tin cho nhau Hai Trầu nó bị điếc rồi!

Chương “Lú Lẫn Tuổi Già (Alzheimer), tác giả viết: “ Bắt đầu bằng sự sa sút trí nhớ, có khi cho là tại lão hóa, tại trầm cảm, vì những dấu hiệu lúc đầu mơ hồ nhưng dần dần rõ thêm theo thời gian: Triệu chứng chánh là thay đổi tâm trạng, thay đổi hành vi, mất khả năng ngôn ngữ, mất trí nhớ trầm trọng và suy giảm các giác quan.”(GSCS, trang 141)

Tôi thấy tôi dường như có vài triệu chứng ấy. Tôi ưa quên: bỏ gì quên nấy. Chẳng hạn đi ra xe quên chìa khóa, kiếng mang trên mắt cứ đi tìm hoài; hoặc giả hai cái máy nghe mang ở hai lỗ tai lại đi kiếm trong túi áo… Bà chị thứ Ba tôi bị lẫn gần vài ba  năm nay. Những chuyện gì mới chỉ hổng nhớ. Cứ lập đi lập lại hoài một câu hỏi nhưng có điều những chuyện cũ cách nay rất lâu, có tới sáu bảy chục năm thì chỉ nhớ. Do vậy,  Bác sĩ có nhắc: “Tránh đi lạc, nên có người trông chừng, nên cho mang bảng tên ghi địa chỉ, điện thoại v.v…”(GSCS, trang 144). Tôi thấy lời dặn này rất cần vì hổng biết lúc nào bệnh nặng thêm và có khi hổng biết đường về nhà!

Chương “Từ Bi Với Mình”, sau khi nhắc qua sự kết hợp của trên hai trăm cái xương lớn nhỏ ráp nối với nhau để thành một khung xương của cơ thể con người; rồi trái tim của con người nữa cứ co bóp hoài không ngừng nghỉ; rồi tới mạch máu của mỗi người, nhứt là người già mạch máu cứng lại nên huyết áp tăng cao; rồi tới buồng phổi nơi con người trao đổi không khí để sống, tác giả kết:“Tóm lại, thương cái bộ xương của mình một chút, thương quả tim mình, buồng phổi mình, dạ dày mình một chút… Tóm lại hãy từ bi với mình một chút.” (GSCS, trang 120)

Những lời khuyên này rất thiết thực mà, cách nào đó, nó còn hợp với lời khuyên của André Maurois trong Thư Ngỏ Gởi Tuổi Đôi Mươi, ông cũng khuyên: “Chúng ta đừng nên tàn ác với chính mình”.

Chương “Thú Cưng” và chương “Rèn Tập Não Bộ”, cả hai chương này tác giả khuyên người già nên có cái gì đó để vui chơi cho tâm hồn được thư thới như nuôi vật cưng trong nhà và rèn luyện bộ não mà hai điều trong năm điều tác giả căn dặn tôi mê là “kích thích thần kinh” và “tâm linh” như “từ bi hỷ xã”.

Về hai chương này, ở ngoài đời tôi có thực hiện được phần nào lời căn dặn của tác giả. Thay vì nuôi thú cưng, tôi lại nuôi rong và nuôi cá, rong đuôi chồn và cá he, cá sặt, rất rẻ. Nuôi cá he, cá sặt để vui chơi mà cũng để nhớ Má nữa!

Ngoài ra, trong vườn dù sân sau nhà không rộng lắm nhưng tôi thích trồng nhiều loại cây quen, nhứt là cam quít bưởi, mận, khế, xoài, những loại cây ở quê mình ưa trồng, trái nhiều lắm. Rồi tôi cũng trồng nhiều loại rau như rau càng cua, rau ngò om, quế, rau thơm vân vân… Tuổi già nghe cây trái vào mùa làm tâm hồn mình cũng vui lây với thiên nhiên trời đất.

 

 

Qua một vài đối chiếu với một vài chương sách trong tác phẩm “Già Sao Cho Sướng” của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, tôi thấy mình gặt hái được rất nhiều điều bổ ích, một phần vì tác giả quá già giặn kinh nghiệm trong nghề nghiệp một lương y của mình, một phần tác giả đi đây đi đó nhiều, nhứt là lại có tính tình bình dân, lúc nào cũng nhớ về thời còn nhỏ chạy giặc tản cư nơi vùng quê Lagi ăn muối vùi, nên lời văn như một lời tâm tình hơn là chỉ dạy mà lại có lòng “từ bi hỷ xả” nữa, nên văn rất hiền và thân mật. Nay tôi hơi già bộn rồi, nhưng đọc sách “Già Sao Cho Sướng” của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, tôi thấy vui quá là vui…

 

Hai Trầu

Houston, ngày 14 tháng 11 năm 2018.

 

 

 

Tô Thẩm Huy: THƠ NGẮN ĐỖ NGHÊ

By 1 Bình luận

 

THƠ NGẮN ĐỖ NGHÊ

Tô Thẩm Huy

 

 

Thơ Ngắn Đỗ Nghê là những bài thơ ngắn mà không ngắn chút nào.  Mời đọc một bài.  Lưỡng ngôn, tam cú.  Cả bài thơ vỏn vẹn sáu chữ, tựa đề: Trái Đất.

Giữa đêm

Thức giấc

Giữa ngày…

Sáu chữ.  Thinh không bỗng vang vọng lời kinh Bát Nhã:

Sắc bất dị không, không tức thị sắc.  Thọ tưởng hành thức, thảy đều như thế…

Ngân nga lời đồng vọng:

Sáng bất dị đêm.  Ngày tức thị tối.  Viên bi vun vút, trong cõi vô cùng…

Sáu chữ.  Ngắn.  Mà dư âm ngân dài, bất tuyệt.

Đâu là điểm khởi đầu, điểm tận cùng, điểm đến, điểm đi, của vòng tròn ?

Xin thư thả chép lại bài thơ, chép dưới lên trên, chép đầu xuống bụng, chép dọc thành ngang:

Giữa ngày, trái đất, giữa đêm.

Thi sĩ Đỗ Nghê đã lấy con dao mổ của ông y sĩ Đỗ Hồng Ngọc ra rạch một đường, hé lộ cái lẽ thường hằng ở giữa nếp gấp song trùng nhị bội.  Đâu là chân diện mục của quang âm tấc bóng ? Của logos ban sơ nguyên khởi ?

Bài thơ như một công án thiền.

Cái biên giới của sáng và tối, ngày và đêm đã tan biến.  Đọc thơ đôi khi nên tắt cái máy lô gích trong đầu đi, kẻo không chỉ nhìn thấy là nửa bên này nắng gắt, nửa bên kia tối om, mà không thấy cái sự tình kỳ bí của nghìn năm mây trắng du du trên trái tinh cầu.

Thơ hay có khi là những bài thơ lớn.  Hay vì ý tưởng lớn, hỗn mang bờ bãi.  Lớn vì  cánh hạc một thoáng vụt tung đã nghìn trùng bay mất.

Thơ hay có khi lại là mấy bài thơ nhỏ.  Hay vì ý tưởng như cây kim xuyên suốt nhất điểm thông, vì nó là lát cắt nóng hổi từ đời sống, nhịp tim vẫn đang đập trong từng lát cắt.  Nó như lưỡi chuỷ thủ đâm thẳng vào hồn.  Không băn khoăn, do dự, không suy nghĩ, đắn đo.  Nó cấu điếng vào người.

Mời đọc một bài hơi dài hơn bài trước.  Những mười chữ:

Sóng

Quằn quại

Thét gào

Không nhớ

Mình

Là nước

–          Sự tình đã như vậy thì chừ phải làm răng cho sóng nhớ nó là nước ?

–          Thưa, chắc phải nhờ ông thi sĩ Đỗ Nghê chích cho nó một mũi thuốc, hay là nhờ ông y sĩ Đỗ Hồng Ngọc làm cho nó một bài thơ, rồi thả trôi trên sóng nước, ắt nó sẽ giác ngộ mà thôi quằn quại thét gào.

Lại xin mời đọc một bài dài hơn chút nữa, mười bốn chữ, sáu tám: Đông Boston

Còn cây

    trơ lại với cành

Với linh hồn lá

ngập ngừng trút qua…

–           Có cần phải bảo là còn cây hay không?  Mùa đông thì cây nó cũng đứng đấy, chứ nó đâu có chạy đi đâu như đám lá vốn thích phiêu lưu bờ bãi kia, mà phải đặt bút bảo là nó vẫn còn ?  Nước thì nó cứ lững lờ trôi, chứ sông Hương nó có bao giờ đi đâu đâu, sao lại phải bảo là:

Dạ thưa xứ Huế bây giờ,

Vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương ? (BG)

–          Thưa đó là chỗ nhiệm màu của thơ, nó khiến thực tại trở về hiển hiện mỗi sát na.  Phải mượn con mắt của thiền sư Vạn Hạnh lúc lâm chung nhắm mắt mới thấy hàng cây vẫn đang đứng đó ven bờ sông Hương núi Ngự.  Thật là hạnh phúc xiết bao khi biết là núi Ngự vẫn còn đó.  Hạnh phúc thật vô vàn khi biết là lúc mùa xuân trở lại thì cây cành vẫn đứng chờ đó để hồi sinh cho linh hồn lá đầu thai trở lại trần gian.

Từ đó sẽ có thể nhậm vận thịnh suy vô bổ uý.

Không biết Đỗ thi sĩ của chúng ta làm gì, đi đâu, mà ngày nọ lại lặn lội đến miền Đông Bắc băng giá, lang thang giữa phố Tàu Boston, đứng nghe gió nó co mà ro lạnh.  Hay là thi sĩ đi ngắm tuyết ?

Tuyết bay

Bay  nhẹ

Phố Tàu

 

Gió co

Ro lạnh

Phố

Đìu hiu

Theo.

Cách ngắt câu Gió co / Ro lạnh nghe lập cập hai hàm răng.  Hay là gió nó cũng lạnh nên nó co lại ? Thật thú vị !

Hay là thi sĩ đi tìm kiếm một điều gì chăng ?

Tìm kiếm

Anh không sống

Anh đợi sống

Anh để dành anh

Anh chắt mót em

Anh cắt xén niềm vui

Anh gậm nhấm nỗi buồn

Anh tìm kiếm

Một điều anh chẳng biết

Ông không sống, mà để dành. Ông đợi.  Một điều gì ông không rõ.

Cách nay nửa thế kỷ, một bài thơ trên tờ Bách Khoa có mấy câu nó theo đuổi tôi đến tận giờ:

Tôi làm thơ để lãng quên chờ đợi

Để đánh lừa năm tháng trước hư vô

Xin yêu tôi bằng tội lỗi bất ngờ

Bằng tất cả những giờ em có mặt (Tạ Tỵ)

Ông hoạ sĩ Tạ Tỵ cũng đã chờ đợi.  Ông chờ đợi điều gì chỉ mình ông rõ.  Mà cũng có thể ông cũng không rõ.  Nhưng cái cuộc chờ đợi ấy hẳn là ông chẳng hào hứng gì với nó lắm, nên ông muốn lãng quên là mình đang chờ đợi.  Nên ông làm thơ để khỏi nghĩ đến chuyện ấy.  Để đánh lừa năm tháng trước cái hư vô sâu thẳm.  Đỗ thi sĩ thì muốn để dành anh, muốn chắt mót em.  Tạ hoạ sĩ thì năn nỉ: xin yêu tôi bằng tất cả những giờ em có mặt.  Cái cuộc chờ đợi này, cái cuộc đánh lừa này, liệu sẽ được nước Cam Lồ đền bù ngày em có mặt ?  Hay là cái ngày ấy sẽ không bao giờ đến ?  Và xin tiếp tục chờ đợi.  Và lãng quên chờ đợi.

Và say đắm với tặng phẩm của đất trời tha hồ chờ đợi:

Món quà

Anh hôn đằng sau

Anh hôn đằng trước

Anh hôn phía dưới

Anh hôn phía trên…

Đỗ thi sĩ hôn gì mà lung tung thế ?

Chiếc áo của em

Món quà em tặng

Chiếc áo lạ lùng

Có mùi biển mặn

Có mùi dừa xiêm

Có mùi cát trắng

Có mùi quê hương…

Ra là thế.

Rồi ông đưa em đi lễ:

Em tin có Chúa

Ngự ở trên cao

Còn anh tin Chúa

Ngự ở trong nhau

Đưa em đi lễ

Vầng trăng treo nghiêng

Em làm dấu thánh

Anh làm dấu em.

Thật là may mắn người con gái được ông đưa đi lễ.  Tôi mong một ngày nào được ông dạy cho cách làm dấu ấy.

Ông làm dấu xong rồi thì ông giả sử:

Giả sử

Giả sử sóng thần ập vào Nha Trang

Ập vào Mũi Né

Anh chỉ kịp quẳng em lên một chiếc thuyền thúng

Vút qua những ngọn dừa

Những đồi cát trắng

Em nhớ mang theo đôi quả trứng

Vài nắm cơm

Vài hạt giống

Đừng quên mấy trái ớt xanh…

 

Biết đâu mai này

Ta làm An Tiêm

Trở về làng cũ

Nơi này ta sẽ gọi là Nha Trang

Nơi kia gọi là Mũi Né…

 

Cho nên

Sao chẳng sớm mà thương nhau hơn ?

Ông giả sử thật tuyệt vời.  Ông hỏi như thế thì đến cả sỏi đá cũng dạt dào yêu thương.

Những câu thơ cuối bài của ông thường là những cú đấm nốc ao, bất ngờ.  Ông có bài thơ tình đọc lên ắt hoả phải bốc:

Thơ tình

Anh đọc bài thơ tình

Em ngồi nghe lặng thinh

Anh đọc thêm bài nữa

Em vẫn ngồi lặng thinh

Anh buồn không đọc nữa

Em chồm lên hôn anh

Như đổ dầu vào lửa… 

Thơ của Đỗ thi sĩ vốn hay bất ngờ chồm lên như thế, lắm lúc làm ta bàng hoàng, lại lắm lúc xui ta bật cười.  Những lát cắt nóng hổi từ đời sống.

Có lúc ông như tự đặt ống nghe lên tim mình mà định bệnh: bệnh nhớ.

Nỗi nhớ

Thôi hết cồn cào

Thôi không quặn thắt

Chỉ còn âm ỉ

Chỉ còn triền miên

Thì thôi cấp tính

Thì đành kinh niên !

Ông lại còn nghe thấy cả tiếng chổi ở trên chùa ?

Hội An Sớm

Hội An còn ngái ngủ

Mái chùa ôm vầng trăng

Giật mình nghe tiếng chổi

Gà gáy vàng trong sương

Không biết ông nghe bằng lỗ tai thi sĩ hay lỗ tai y sĩ ?  Trời gần sáng, mà trăng vẫn nằm trong vòng tay ôm của mái chùa thì hẳn phải là vầng trăng rằm.  Và vì thế nên tiếng gà nó mới vàng trong sương.  Kẻ tiểu sinh này đoán thế có đúng không, thưa Đỗ thi sĩ ?

Cái lỗ tai ấy của ông nghe thật lắm điều thú vị.  Nó nghe được cả tiếng thu.  Không phải tiếng thu xào xạc của nai vàng ngơ ngác, mà là tiếng thu day dứt của bầy quạ:

Thu

Chiều thu

Nghe tiếng quạ

Giật mình

Nỗi xa nhà

Nhớ sao

Mà nhớ

Quá!

Tiếng quạ, hay tiếng “Quá”?  Hay quạ tức thị quá ?

Tôi cũng có lần nghe thấy tiếng quạ ấy cách đây bốn mươi mấy năm, cũng trong một buổi chiều thu bơ vơ bên con suối đã cạn ở Minneapolis, cũng ngập hồn nỗi thương nước nhớ nhà những năm mới tản cư.  Xin chép ra đây như mấy lời đồng thanh dị cảm vậy:

…Những viên sỏi đã nổi lên

Lộ những bộ mắt buồn như đưa đám

Tiếng quạ kêu chiều cuối thu nghe ảm đạm

Lòng hỏi lòng tiếng quạ hay tiếng mình

Tôi hỏi tôi tiếng quạ hay tiếng đồng bào tôi

Tôi hỏi tôi có bao giờ quạ khóc ?(TTH)

Đã có bao nhiêu bài thơ viết về Mẹ, cho Mẹ, nhớ Mẹ.   Những bài thơ nghe đã quá quen thuộc, đến độ chưa đọc mà như đã đọc rồi.  Nhưng không phải lúc nào cũng thế. Mời quý vị chuẩn bị tinh thần đón đỡ một cú nốc ao đầy yêu thương, vỗ về săn sóc, đầy ngỡ ngàng, ngạc nhiên, sung sướng.  Bài thơ viết về người Mẹ, mà nói thật nhiều về người con:

Nụ cười của mẹ

Mẹ tôi có nụ cười lạ lắm!

Lúc nào bà cũng nhìn tôi mà cười cười. Không nói.

Lúc tôi có vẻ vội vã chào lẻn đi đâu đó,

bà cười cười tha thứ.
Vậy hả con ?

Lúc tôi lần khân thì nụ cười như biết rồi, khỏi nói.

Những lúc tôi mang chuyện bực mình
thì như thôi đi, đừng sinh sự!

Nhột nhất là khi bà cười như châm biếm

lúc tôi loanh quanh kiếm chuyện…

Mẹ tôi cứ vẫn cười cười như thế
suốt ba năm trên bàn thờ!

Ông thật may mắn có người mẹ không bao giờ ly cách.  Hai mẹ con chẳng xa nhau ngày nào, dù ở đâu, trong hoàn cảnh nào.  Và Mẹ ông hẳn phải thương yêu lắm người con hiếu tử, ngoan ngoãn, ý nhị ấy.

Lại xin mời đọc một bài thơ khác về Mẹ, để kết bài viết này ở đây.  Bài thơ tuyệt diệu, dịu dàng, đẹp.  Giản dị, nhưng thừa năng lực xoá tan mọi u buồn trên trần thế:

 

Bông hồng cho mẹ

Con cài bông hoa trắng

Dành cho mẹ đóa hồng

Mẹ nhớ gài lên ngực

Ngoại chờ bên kia sông…

Buổi trao hoa thật ân cần, âu yếm.  Mẹ đang về với Ngoại ở bên kia sông, con gửi Mẹ đoá hồng.  Mẹ cho con hoa trắng.  Buổi vĩnh ly sao êm đềm, hạnh thục.

Ngoại chờ bên kia sông…

Thanh bình, thư thái, hân hoan.

Vì bên kia sông nơi Ngoại đang chờ là vườn tược cây trái, là khói lam chiều, là kinh nước ngọt.  Là hai miền sinh tử đang tan hoà trong cõi trời thanh tịnh, bất sinh, bất diệt.

Chỉ năm chữ,mà gói cả tư tưởng của Kim Cang Bát Nhã kinh.

Năm chữ hiền lành.  An nhiên, tự tại.  Năm chữ đã biến cái phù du ngắn ngủi của thân phận con người thành vĩnh cửu.  Đã biến Thơ Ngắn Đỗ Nghê thành tiếng thơ dằng dặc đến vô cùng.

 

Tô Thẩm Huy,

Houston, Tiết Thu Phân, 2018

…………………………………………

tho DHN fini-R