TRÒ CHUYỆN TRÊN DUTULE.COM

 

TRÒ CHUYỆN TRÊN DUTULE.COM

Ghi chú: Một hôm, nhà thơ Du Tử Lê gởi email mời tôi tham gia mục Trò chuyện trên dutule.com cho vui. Tôi nói tùy hỷ! Vậy là có những câu hỏi gởi về và tôi hồi đáp lai rai… Nay đưa lên dohongngoc.com để các bạn gần xa có thể cùng trao đổi.

Thư từ xin gửi về:  dutule@dutule.com  hoặc dohongngocbs@gmail.com

Du Tử Lê và tôi vốn thân quen từ nửa thế kỷ trước ở Saigon, khi tập thơ đầu tay của anh – “Thơ Du Tử Lê” – ra đời, tôi là người giới thiệu trên tập san Tin Sách. Lúc đó chúng tôi chưa từng quen biết nhau. Sau này có dịp gặp lại, dutule nhắc: Hồi đó, một tập thơ của một nhà thơ trẻ ra đời luôn bị “đập” tơi tả, nhưng bài giới thiệu Thơ Du Tử Lê của Đỗ Nghê lại rất trang trọng… Bởi vì, thực ra, lúc đó tôi cũng còn rất trẻ mà!

Trò chuyện với nhà thơ Đỗ Nghê.

(03/14/2013 03:59 PM)

dutule.com (ngày 14 tháng 3 – 2013): Là nhà thơ có sáng tác đăng tải rất sớm, trên một số tạp chí văn chương ở Saigon từ đầu thập niên (19)60, với bút hiệu Đỗ Nghê (bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc), họ Đỗ cho thấy thủy chung, trái tim ông luôn ở với tổ quốc, đất nước, gia đình, bạn hữu… Bằng tất cả tấm lòng đôn hậu, nhân ái và, trong sáng của một thi sĩ.
Những người làm văn nghệ cùng thời, thân thiết với Đỗ Hồng Ngọc, tới hôm nay, vẫn nhớ rằng, qua bút hiệu Đỗ Nghê, ký dưới những bài điểm sách, những trang thơ đăng tải trên các báo, là một phần thu nhập đáng kể của họ Đỗ, thời gian ông còn là sinh viên y khoa.
Lại nữa, trong nhiều năm trở lại đây, các bằng hữu thân thiết với ông, cũng cho biết thêm rằng, với tư cách một bác sĩ lâu năm trong nghề, họ Đỗ đã có những sáng tác được rất nhiều độc giả ưa thích với lòng biết ơn thầm lặng. Thí dụ như các cuốn “Gió heo may đã về”. “Già ơi…Chào bạn!”. “Thư gửi người bận rộn”. “Khi người ta lớn” v.v…
Dù là một thi sĩ, một bác sĩ nổi tiếng, với rất nhiều tác phẩm đã được xuất bản, nhưng có thể một số bạn đọc, thân hữu của chúng tôi, không rõ lắm về nhân thân của người làm thơ đáng yêu này.
Do đó, chúng tôi xin trân trọng gửi tới quý bạn đọc, thân hữu một tiểu sử tóm tắt về tác giả “Thơ Đỗ Nghê”, theo trang nhà Luân Hoán:

Nhà thơ Đỗ Nghê tên thật Đỗ Hồng Ngọc, sinh năm 1940, tại Phan Thiết, Bình Thuận. Ông tốt nghiệp Y khoa đại học đường Saigon năm 1969. Nguyên Trưởng khu cấp cứu, bệnh viện Nhi Đồng Sài Gòn, giám đốc Trung tâm Truyền thông – Giáo dục Sức khỏe. Họ Đỗ hiện giảng dạy tại Đại Học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch.
Khởi viết từ thập niên 60, Đỗ Nghê đã cộng tác với các báo: Bách khoa, Mai, Văn, Tình Thương, Ý Thức, Tuổi Ngọc, Mây Hồng, Tuổi trẻ, Phụ nữ, Thanh niên, Mực Tím, Áo trắng, Doanh nhân Saigon cuối tuần, Sài gòn Tiếp thị, Văn hóa Phật giáo, Giác Ngộ, Kiến thức ngày nay…
Ông cũng là người phụ trách các trang mục: “Phòng mạch Mực Tím”, báo Mực Tím (1989-2002); “Thư gởi người bận rộn” báo Doanh nhân Saigon Cuối tuần (2003-2005), và “Gia đình Vui khỏe” báo Phụ Nữ (từ 2008-2010).
Tác phẩm đã xuất bản về thơ có: Tình Người (1967), Thơ Đỗ Nghê (1973), Giữa hoàng hôn xưa (1993), Vòng quanh (1997), Thư cho bé sơ sinh & những bài thơ khác (2010).
Về tạp văn, tùy bút có: Gió heo may đã về; Già ơi…Chào bạn! Nghĩ từ trái tim; Những người trẻ lạ lùng; Thầy thuốc & Bệnh nhân; Như ngàn thang thuốc bổ; Cành mai sân trước.
Về tuyển tập những bài viết được nhiều người đọc nhất, có: Thư gởi người bận rộn ;  Khi người ta lớn; Như thị; Chẳng cũng khoái ru?…

Hôm nay, sau khi được sự nhận lời của nhà thơ, bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, chúng tôi trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham dự cuộc “Trò chuyện trên mạng” với họ Đỗ – – Ở cả hai lãnh vực thi ca và, y khoa.

Trân trọng,
Ban biên tập Trang nhà dutule.com

 

……………………………………………………………………………………………

 

http://dutule.com/D_1-2_2-128_4-5103_15-2/tro-chuyen-voi-nha-tho-do-nghe-ky-1.html

 

* Hai Trầu:

Kinh xáng Bốn Tổng(Núi Sập) ngày 15 tháng 03 năm 2013

Kính chào bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc,

Nhắc đến bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, không thể không nhắc đến bài viết “Nguyễn Hiến Lê và tôi”, đăng trên tạp chí Bách Khoa số 426 ngày 24-4-1975, tác giả viết:
“Tôi biết có những tác giả sản xuất còn mạnh hơn ông, viết mau và viết mạnh hơn ông, nhưng đọc họ, người ta thấy rõ ràng là những tác phẩm máy móc, sản xuất hàng loạt.. Ở ông [Nguyễn Hiến Lê] thì không. Ở ông là con người. tác phẩm của ông là con người ông. Ông “dạy” cho thanh niên rèn nghị lực thì chính ông là một tấm gương nghị lực; ông viết về tổ chức thì nếp sống của ông là một sự tổ chức; ông viết về tự học thì chính ông đã nhờ tự học mà thành công. Nhờ viết từ những kinh nghiệm sống thực đó, người đọc thấy gần gũi với ông và những lời ông chỉ dẫn đều ứng dụng được.”

Qua đoạn văn của bác sĩ mà tôi vừa trích dẫn, xin thưa bác sĩ, ngoài nhận xét vừa nêu, bác sĩ có thể chia sẻ thêm với bạn đọc về các nội dung khác trong bài viết ấy?

Qua rồi 38 năm, thời gian cũng đã khá dài, nếu có phải nhận định lại, bác sĩ có thay đổi hoặc bổ túc thêm về cái nhìn của mình đối với thầy Nguyễn Hiến Lê không và nếu có bác sĩ sẽ bổ túc những điểm nào?

Bác sĩ có thể kể lại những lần bác sĩ gần gũi hoặc gặp gỡ cùng những kỷ niệm đáng nhớ với nhà văn Nguyễn Hiến Lê không?

Ngoài ra, dù là một người sống với ruộng đồng, nhưng qua theo dõi các sinh hoạt văn chương, tôi nhận thấy có nhiều vị bác sĩ, nha sĩ, dược sĩ viết văn làm thơ như xa xưa có bác sĩ William Somerset Maugham viết Kiếp Người; Việt Nam mình có bác sĩ Ngô Thế Vinh với Vòng Đai Xanh và nhiều tác phẩm nổi tiếng khác lúc sau này như “Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng”, “Mekong, Dòng Sông Nghẽn Mạch”; rồi còn có dược sĩ Ngô Nguyên Nghiễm ở Châu Đốc làm thơ, bác sĩ Nguyễn Đức Tùng làm thơ ở bên Canada, bác sĩ Hoàng Chính viết văn cũng ở bên Canada, nha sĩ Đăng Khánh làm thơ ở Houston, bên Mỹ ; bác sĩ Trần Văn Tích viết văn bên Đức và có lẽ còn nhiều vị khác nữa mà tôi chưa được biết… Ngay như bác sĩ, qua lời giới thiệu trên trang nhà Du Tử Lê, bác sĩ vừa viết văn vừa làm thơ. Vậy qua kinh nghiệm chính mình, bác sĩ có thể chia sẻ với bạn đọc vì sao các vị theo ngành thuốc thường lại mê viết văn làm thơ nhiều như vậy ? Có phải do bẩm sinh của mỗi cá nhân hay là do có một truyền thống lâu đời nào không, thưa bác sĩ ?

Trân trọng kính chào bác sĩ.

Hai Trầu

 

ĐHN trả lời:

19.3.2013

Anh Hai Trầu ơi,

Rất cám ơn anh đã “mở hàng” cho mục Trò chuyện lần này trên DTL. Khi nhận lời làm “khách mời” kỳ này tôi cũng lo lo, sợ “ế” thì tội nghiệp cho DTL lắm!

Xin được trả lời 2 câu hỏi của anh: Về Nguyễn Hiến Lê (NHL), anh Hai Trầu ơi, tôi phục anh còn nhớ bài viết của tôi trên tạp chí BK số 426 ngày 24-4-1975. Đó cũng là số báo cuối cùng của BK. Đã 38 năm rồi chớ ít gì! Tôi may mắn được quen biết với ông NHL từ năm 1957 đến năm ông mất, 1984. Suốt thời gian đó, tôi thường gặp ông, khi trực tiếp khi thư từ qua lại. Đến nay tôi vẫn còn giữ nhiều thư viết tay của ông như một kỷ niệm. Tôi học được ở ông lối sống và lối viết. Ông là tấm gương nghị lực, gương tự học, chọn con đường làm văn hoá suốt đời mình. Câu “châm ngôn” của ông là “Viết để học và học để viết”. Tôi chịu lắm. Chỉ có cách đó mình mới học được nhiều, học được sâu. Tôi bây giờ còn đi dạy và vẫn nghĩ: “Dạy để học và học để dạy”. Ấy là bắt chước ông đó.

Anh hỏi tôi có “bổ túc” gì thêm không trong nhận định của tôi về ông trước đây? Xin thưa tôi vẫn luôn nghĩ ông là một “người hiền”- người hiền Nam bộ, dù sinh ở đất Bắc. Khiêm tốn, giản dị, chính trực. Chắc anh đã đọc Hồi ký của ông rồi thì biết. Ông sống tri túc, kham nhẫn, hết lòng vì sự nghiệp “trồng người”. Năm 1986, hai năm sau ngày ông mất, báo Thanh Niên nhờ tôi viết một bài về ông. Đó là bài đầu tiên viết về NHL sau 1975. Tôi đặt tựa là “NHL, nhà giáo dục”, nhưng tòa soạn sửa thành “NHL, một tấm gương kiên nhẫn”. Tôi nghĩ ông xứng đáng được gọi là “Nhà giáo dục”. Anh biết không, thật bất ngờ khi sách của ông bây giờ được rất nhiều bạn trẻ ở miền Bắc đọc, nghiền ngẫm, ứng dụng. Họ thực hiện các tủ sách Nguyễn Hiến Lê, trao đổi cho nhau. Vừa rồi còn có nhóm thanh niên tổ chức một chuyến đi xuyên Việt bằng xe gắn máy từ Bắc vào tận Đồng Tháp viếng mộ cụ Nguyễn, họ mặc áo pull có in hình ông,  gắn cờ có hình ông lên xe nữa! Tóm lại, họ đã coi ông là một “thần tượng”. Ngộ quá chớ phải không anh?

Trong cuốn “Nhớ đến một người” tôi có viết kỹ hơn về NHL. Có dịp tôi sẽ xin gởi tặng anh Hai một cuốn!

Về câu hỏi thứ hai của anh vì sao mà nhiều thầy thuốc (y nha dược sĩ…) viết văn, làm thơ làm nhạc, vẽ tranh…? Anh có kể trường hợp Somerset Maugham, chắc cũng nên nhắc Tchekov, Cronin v.v… Việt Nam mình không thiếu. Tôi nghĩ những người thầy thuốc viết văn thì cũng như nhà giáo, kỹ sư, luật sư… viết văn vậy thôi. Một đằng là cái “nghề” và một đằng là cái “nghiệp”. Cái “nghiệp” thì nó gắn vào trong gène rồi, còn cái “nghề” thì ai cũng phải có để kiếm sống. Anh nhớ Huy Cận là kỹ sư nông nghiệp, còn Xuân Diệu là công chức nhà Đoan?… Viết văn làm thơ phải là chuyện “máu mê” từ nhỏ, trước khi người ta học để trở thành thầy giáo, bác sĩ, kỹ sư…  Dĩ nhiên, môi trường hành nghề cũng có tác động. Người làm nghề y gần gũi với nỗi đau nỗi khổ của kiếp người, dễ xúc động, dễ trầm tư và thúc đẩy cầm lấy cây viết! Tôi thì mê văn chương từ nhỏ. Hồi đậu tú tài toàn phần xong, tôi hỏi ý kiến ông Nguyễn Hiến Lê nên học văn khoa (theo sở thích mình) hay học y khoa ( theo ý muốn gia đình). Ông khuyên nên học… y khoa để giúp ích cho đời cụ thể hơn. Rồi nếu nuôi dưỡng được năng khiếu văn chương thì hành nghề y chừng mươi năm sẽ có nhiều điều để viết lắm! Nghe lời ông, tôi thi vào y khoa và ghi danh học… văn khoa!

Kính mến,

Đỗ Hồng Ngọc

 

* Cô Sáu Sa Đéc:
Hồi còn trẻ, một trong cuốn sách gối đầu giường của tôi là: “Viết cho bà mẹ sinh con đầu lòng”, như lời nhắn nhủ rất dịu dàng, thân thiết, êm đềm…bác sĩ đã chỉ vẻ cho chúng tôi những bài học thật hữu ích. Cám ơn bác sĩ thật nhiều, sau này khi già rồi thì lại được đọc những lời chia sẻ cũng thân tình, ấm áp. Đúng là bác sĩ đã “bên” chúng tôi rất thân và lâu. Hôm nay lại được hội ngộ với bác sĩ trên trang dutule.com, vui lắm! Nhân đó tôi cũng muốn gởi đến bác sĩ một chút thắc mắc về ý nghĩa, duyên do khi bác sĩ chọn bút hiệu Đỗ Nghê?

ĐHN Trả lời: Cảm ơn Cô Sáu. Tôi viết cuốn “Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng” năm 1974, lúc đó tôi cũng vừa mới có 3 đứa con “đầu lòng” nên đã có ít nhiều kinh nghiệm, lại đang làm ở khoa Cấp Cứu bệnh viện Nhi đồng Saigon nên hằng ngày gặp nhiều trường hợp rất thương tâm, vì thế mà thấy cần phải viết. Viết xong, tôi có đưa nhờ ông Nguyễn Hiến Lê coi qua. Ông nói: “Đọc cuốn này thấy cháu là một bác sĩ nhi khoa tốt. Nhưng cháu viết cho ai đây? Cho những người có học ở thành thị, còn bà con ở thôn quê ít học thì sao?”. Vì câu nói này, sau đó tôi có viết thêm cuốn : “Săn sóc con em nơi xa thầy thuốc”…

Mẹ tôi họ Nghê. Tôi ghép “hai họ” lại thành Đỗ Nghê thế thôi Cô Sáu à. Bút hiệu này được các bạn « ngày xưa » biết nhiều hơn sau này. Khi viết về y học, tôi phải để tên thật : Đỗ Hồng Ngọc (nguyên tắc là vậy, để chịu trách nhiệm chuyên môn về những bài viết của mình). Cái tên rất con gái này của tôi làm nhiều người tưởng lầm tôi là một nữ bác sĩ trẻ đẹp. Đến khi gặp, đâm ra thất vọng ! Thật là tai hại ! (ĐHN).
* Văn Thường:
Nếu chỉ được chọn một trong 2 nghề: nhà văn hoặc bác sĩ. Thưa…nhà văn-bác sĩ, ông sẽ chọn nghề nào?

ĐHN trả lời: Hỏi chi mà khó vậy! Như đã nói, “bác sĩ” là nghề, còn “nhà văn” (?) là nghiệp. Nghề-nghiệp không thể tách rời nhau bạn ơi! Tchekov cũng đã có lần nói y học là vợ còn văn chương là… tình nhân, ông chẳng chịu bỏ “thứ” nào cả. Tôi có say mê viết lách chút đỉnh xưa nay, nhưng chưa bao giờ dám tự nhận mình là … nhà văn. Bạn bè thương gán đại vậy thôi. Nếu được, cho tôi chọn cả hai vậy nhé. Thân mến, (ĐHN).