60 NĂM,
Trường Phan Bội Châu Phan Thiết…
Thư gởi bạn xa xôi,
tặng Trần Vấn Lệ
Tôi thi đậu vào Đệ thất (lớp 6) trường Phan Bội Châu Phan Thiết năm 1954, đứng hạng 7, được học bổng. Hồi đó, đậu vào Phan Bội Châu là một vinh dự lớn. Đến bây giờ, mỗi khi nhắc đến trường Phan Bội Châu Phan Thiết tôi vẫn còn nghe một chút gì đó nao nao!
Mãi đến năm 1952, Bình Thuận mới có một ngôi trường trung học công lập đầu tiên. Lúc đầu trường chỉ có vài lớp, mượn tạm một cơ sở nằm trên đường Saigon, nay là đường Trần Hưng Đạo. Năm 1954 cả trường cũng mới chỉ có mấy lớp, đệ thất, lục, ngũ. Đệ tứ thì phải ra Nha Trang hoặc vào Saigon học tiếp để thi Đíp-lôm (Trung học đệ nhất cấp). Thời đó, Trung học đệ nhất cấp là một kỳ thi cực kỳ khó, chỉ đậu chừng 10%, thi tất cả các môn học, có cả vào vấn đáp. Ai đậu Pri-me (tiểu học) đã là “oai” rồi, đậu Đip-lôm thì “nhất”!
Vào Đệ thất Phan Bội Châu được mấy tháng, chưa kịp biết hết bạn bè thầy cô thì tôi đã phải rời trường, khăn gói theo gia đình về quê Lagi, Hàm Tân sinh sống. Lúc đó Hàm Tân là tỉnh lỵ của Bình Tuy, tỉnh mới được thành lập, tách khỏi Bình Thuận, trực thuộc Nam phần. Thế là bỏ trường bỏ lớp, xa thầy xa bạn. Tôi tiếc và buồn lắm. Nhưng không cách nào khác. Mãi 3 năm sau Bình Tuy mới có lớp đệ thất đầu tiên trong một nhà thờ, tôi mới đi học lại. Hồi lớp Nhất, tôi học ở Bạch Vân, trong chùa Bà Đức sanh hội. Hết học chùa nay tới học nhà thờ là vậy! Nhờ học nhảy mà tôi đuổi gần kịp bạn bè cùng thời.
Bây giờ mỗi lần về Phan Thiết, tôi thấy mình vẫn quyến luyến nhiều hơn với ngôi trường Phan Bội Châu nhỏ bé, xinh xắn, xưa cũ đó của mình- ngôi trường nằm trên đại lộ Trần Hưng Đạo- khi chưa dời về đường Nguyễn Hoàng (Lê Hồng Phong) ngày nay.
Trường Phan Bội Châu cũ, nằm trên đường Saigon (nay là Trần Hưng Đạo)
Năm 2002, trường Phan Bội Châu kỷ niệm 50 năm ngày thành lập. Thầy Bình hiệu trưởng có mời tôi về nói chuyện với học sinh về “Tuổi mới lớn”. Dịp này trường có một cuộc triển lãm. Một quyển sổ cũ kỹ rất to gọi là Sổ Trước Sách ghi tên học sinh của trường từ lúc thành lập đến nay được trưng bày ở phòng truyền thống. Bạn ơi, có tên tôi trong đó đàng hoàng nhé! Anh Nguyễn Đình Tư (Tư Đình, nhà thơ Từ Thế Mộng, học sinh khóa đầu tiên, 1952) thấy tôi đứng nấn ná hoài bèn tìm cách photo gởi tặng tôi mấy trang.
Trong quyển Sổ Trước Sách của trường Phan Bội Châu lúc đó, tôi đứng số thứ tự 276. (Khóa tôi có 111 người vào đệ thất, từ số thứ tự 234 đến 345). Ở mục họ tên “Đỗ hồng Ngọc” – thời đó chữ lót viết không hoa- thấy ghi “ Ở lại đệ thất”, rồi lại có dấu đánh chéo, xóa tên. Tôi đoán lúc đầu chắc trường xét cho tôi ở lại lớp thôi nhưng lỗi “nghỉ lâu không xin phép” là quá nặng nên quyết định “xóa sổ” luôn! Mục năm sinh bạn thấy ghi 1942. Đó chỉ là “Thế vì khai sanh” thôi chớ tôi tuổi thiệt 1940. Thời chiến tranh, đa số trẻ con đi học trễ. Ở mục Lý lịch cũng ngộ: ghi con ông Đỗ đơn Trì, nghề: “chết” và bà Nghê thị Như, nghề: buôn bán. Thực ra cha tôi chết trong kháng chiến chống Pháp nhưng chỉ cần ghi nghề: “chết” , là đủ, không cần “ngày tháng nào? làm gì? ở đâu? ai biết?”… như kiểu bây giờ!
Bạn để ý địa chỉ: ở chùa Hải Nam, đường Trại cưa Phan Thiết (thuộc Đức Nghĩa). Gọi là đường Trại cưa vì ở đó có rất nhiều trại cưa dọc ven sông, chuyên xẻ gỗ cho người ta đóng thuyền cá. Tôi thường lang thang coi người ta đóng những chiếc thuyền khổng lồ ở đó. Đường Trại Cưa (nay là đường Trưng Nhị) dọc hữu ngạn sông Mương Mán (khu Trường Dục Thanh bây giờ), nơi có bến đò qua Chợ Gò bên kia sông, là nơi tôi thường qua lại để đến Nhà thương chữa bệnh. Nối tiếp đường Trưng Nhị, qua khỏi cầu, là đường Trưng Trắc, nơi có nhà những bạn bè tôi như Tải (Tâm), Quế, Tốt, Tươi…
Ở mục Ngày vào học thấy ghi: Đệ thất I, ngày 14/9/54. Ngày thôi học ghi: 30/11/55.
Tôi chưa học hết đệ thất, mới mấy tháng đã bỏ trường vậy mà trường vẫn “bảo lưu” danh sách học sinh cho tôi, mãi đến 30/11/55 mới chính thức xóa sổ.
Trong Lời phê của ông hiệu trưởng thấy ghi: “Khá, nhưng cần phải gắng học thêm”. Rồi trên đó lại có dòng chữ nhỏ hơn: “Xóa sổ vì nghỉ lâu không xin phép”- chắc là của người thư ký ghi sau khi có quyết định của hội đồng.
Trong quyển Sổ Trước Sách đó, mỗi học sinh có dán cái hình. Cười chết được. Mặt nào mặt nấy ngây ngô. Dễ thương làm sao! Mỗi người một vẻ. Con trai con gái. Ngộ nghỉnh. Tức cười. Cái hình tôi chụp ở Liên Hoa lúc 12 tuổi, mặc pyjama, đi guốc xuồng. Xanh lè, ốm nhom, suy dinh dưỡng nặng, cân được 25 kg ở nhà thuốc tây Phạm Tư Tề: mắt lồi (ốc bươu), mũi bự, tai vễnh, mặt quạu…!
Dù đã bị “xóa sổ”, bị… đuổi học gần 60 năm về trước tôi vẫn luôn coi mình là một “cựu học sinh” của trường, vẫn luôn tự hào đã từng là học sinh của Phan Bội Châu Phan Thiết ngay từ thuở ban sơ…
Năm nay trường kỷ niệm 60 năm ngày thành lập, tôi chắc cũng sẽ ghé về thăm một chút để mong gặp lại cái anh chàng mắt lồi, mũi to, tai vễnh… như hôm nào kia, nơi vườn Luxambourg, có người trông thấy một cậu học trò nhỏ, tay đút túi quần, cặp sách trên vai, vừa đi vừa nhảy nhót như một chú chim sẻ… Je vais vous dire ce que me rappellent… le ciel agité de l’automne… les arbres qui fissonnent…(Anatole France).
Thân mến,
Đỗ Hồng Ngọc
(Saigon 3.2012)
Ngọc à, minh không ngờ mới đó mà 60 năm!
Hồi tụi mình vào lớp Đệ Thất trường PBC thì trường đã có 2 lớp trước rồi, ở bên trường Đức Thắng.
Năm 1954, trường có cơ sở là toà nhà Nhà Băng của Sáu Ngọ, trên bờ đại lộ Sài Gòn (hình Ngọc chụp).
Học trò 2 lớp trước, đệ lục và đệ ngũ lớn… hơn tụi mình nhiều. Mình nhớ có hai người được nhà trường cử ra coi chừng tụi mình, dữ quá, đó là anh Trần Thiện Hiệp và anh Trương Văn Trọng. Trần Thiện Hiệp đã trở về, ngụ tại Thủ Đức, anh Trương Văn Trọng mình không biết ra sao…
Mình nhớ: Nguyễn Thanh Thảo đậu đầu, mình thứ 40, cùng ngồi chung một phòng.
Đầu bàn mình là Bùi Nhật Huy, đã chết. Ngồi truớc mình là Đỗ Hoàng Ngọc, sau lưng mình là bạn, Đỗ Hồng Ngọc. Bạn học 1 năm rồi không thấy ở Đệ Lục, từ đó…
Bên dãy bàn bên trái tụi mình là con gái, này Nguyễn Thị Hoàng Yến, Kim Phượng, Thuý Phượng, Bích Liên, Nguyễn Thị Lộ, Đinh Thị Quý, Từ Thị Thi, Tôn Nữ Thị Tấm, Đặng Thị Anh… Đang học nửa chừng thì Hồ Thị Cúc theo gia đình tập kết ra Hà Nội (năm 1975 nghe nói có về).
Năm 1956 thì trường dọn qua cơ sở mới ở Phú Trinh. Cơ sở cũ giao cho trường Tiến Đức.
Một thời xa, xưa, như giấc mơ…
Khói sương mờ mờ…
Thưa các anh
Em đọc những kỉ niệm xưa của các anh lòng em thật bồi hồi cảm xúc . Quê em ở Phan Thiết Em cũng từng học tai trường PBC niên khoá 1969 – 1976 . Xin cho em được chia sẽ những kỉ niệm ngày xưa cùng với các anh với những lời đồng cảm sâu sắc nhất..
Huỳnh thị Ngọc Dung
Cựu học sinh niên khoá 1969- 1976
Cảm ơn em. Lứa già của tụi anh nhận được hồi đáp từ lứa trẻ của tụi em vui lắm chứ!
thân chào các bác, các anh chị cựu hs khóa trước, e là cựu hs niên khóa 2008-2011 xa lắ xa lơ, hì, hiện tại thì e đang là 1 trong 3 quản trị viên của trang mạng xã hội facebook mang danh của cựu hs phan bội châu, link trang : http://www.facebook.com/pages/-Trường-Phan-Bội-Châu-Phan-Thiết-/142254869155088?sk=wall&filter=1 với trên 1000 cựu học sinh đang kết nối, theo thông tin e đc biết vàth eo dõi, thì 20/11/2012 là lúc trường tổ chức đại lễ 60 năm thành lập trường, và mời các cựu hs các khóa về tham gia,qua trang web của trường, BTC kêu gọi cựu hs các khóa thiết kế logo và sưu tầm, làm các bài văn, thơ .. gửi về để góp vào kỉ yếu 60 năm của trường, gửi về các hình ảnh của lớp …. thông qua email của các thành viên BTC như :
Thầy Chinh-bộ phận hình ảnh: tranvanchinh2008@gmail.com
Thầy Triệu bí thư đoàn: pbcpt@yahoo.com
Nay thông báo cho các anh chị bik để tham gia, mọi thắc mắc có thể liên lạc cho e tại sđt 0995287113, thân chào
Kính chào bác sĩ. Bác sĩ viết nhiều về Phan Thiết và Phật học. Nếu có dịp về lại Phan Thiết rất mong bác sĩ ghé thăm sư bà Huyền Tông, chùa Bình Quang và có bài viết về sư bà.
Kính chào Bác sỹ!
Em cũng là một ” Cựu HS” Phan Bội Châu- PT
Vừa rồi chúng em đã tổ chức họp mặt kỷ niệm 30 năm ngày ra trường ( NK 1979-1982) tại nhà hàng KS Cà ty PT, sắp tới cũng sẽ tham gia lễ kỷ niệm 60 năm ngày thành lập trường.
Em xin phép nói chuyện riêng với BS một chút! Có phải BS từng làm thơ với bút danh là Đỗ Nghê (ghép họ cha với họ mẹ) ?
Em nhớ mấy câu như thế này:
…
Khi gặp lại tóc nàng dài như biển,
Ta giật mình nghe ta đã ba mươi
Ba mươi năm … khà khà ba mươi tuổi.
Ta làm sao mà lòng ta chưa nguôi ?
…
Em rất thích bài thơ này. Nếu quả thật bài thơ này của BS thì xin BS hãy gởi tặng em bài thơ đầy đủ.
Cám ơn BS rất nhiều. Kính chào.
Cảm ơn Van Beo. Đúng đó, bài thơ đó như sau:
KHI GẶP LẠI
Khi gặp lại tóc nàng dài như biển
Sóng từng cơn xao xác mặn trên môi
Bờ vai cũ run run âm điệu nhỏ
Lời chua ngoa còn chút xíu cho vui
Và trong mắt nàng thời gian bốc khói
Ta giật mình nghe ta đã ba mươi
Ba mươi năm khà khà ba mươi tuổi
Ta làm sao mà lòng ta chưa nguôi?
Đỗ Nghê (Đỗ Hồng Ngọc)
Bài thơ viết từ năm 1970 và đã được in trong tập Giữa Hoàng Hôn Xưa, NXB TRẺ, 1993
xin chao tac gia cac bai viet vua hay vua ngot vua vui vua buon.
lnb
Chao Anh BS Do hong Ngoc
toi rat lay lam cam phuc,su hoc tap cua anh
luc nho hoc kha,dau thu bay khi thi vao De that,nhung sau do hoc kem,va sau cung thanh dat,tai mot truong khong lon lam,Phan boi Chau,Phan Thiet
Tran van An,PhD,Grand PhD
NASA,AMS,RAS
Chào anh Trần Văn An,
Cảm ơn anh, không phải “nhưng sau đó học kém” đâu mà vì ở Bình Tuy, tỉnh mới thành lập, không có trường Trung học để học tiếp tục, đành “thất học” mất 3 năm, sau đó, học “nhảy lớp”, bù lại được 2 năm đó thôi. Anh có lúc nào ở Phan Thiết hay Saigon không? Chúc anh nhiều sức khỏe,
ĐHN.