TÙY HỶ
Đỗ Hồng Ngọc
Lúc bấy giờ Di Lặc Bồ tát bèn bạch Phật: « Thế Tôn ! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhơn nào nghe kinh Pháp Hoa này mà tùy hỷ thì đặng bao nhiêu phước đức ? »
Ối trời, các phẩm trước của Pháp Hoa đều chỉ nói đến chuyện « thọ trì đọc tụng biên chép giảng nói » kinh… mới có được phước đức, bây giờ Bồ tát Di Lặc hỏi kỳ cục: chỉ tùy hỷ không thôi thì sẽ đặng bao nhiêu phước đức ?
Bồ tát Di Lặc quả là vị Phật của tương lai, biết trước loài người sau này ngày càng ham danh ham phước mà lại làm biếng, chỉ muốn người ta làm sẵn rồi… « ăn theo »! Có lẽ vì thế mà Di Lặc Bồ tát thuở xưa có tên là Cầu Danh, làm biếng có tiếng, đến nỗi bị Bồ tát Văn Thù chê trách: « tham ưa danh lợi, dầu cũng đọc tụng các kinh mà chẳng thuộc rành, phần nhiều quên mất »!
Nhưng thật bất ngờ, Phật hỏi lại: Giả sử có một đại thí chủ bố thí cho khắp chúng sanh mọi thứ tiền tài của cải trong tám mươi năm, rồi bố thí pháp giúp chúng sanh đó đắc A-la-hán, thiền định, tự tại « đủ tám món giải thoát » thì công đức đó có nhiều không ?
Di Lặc đáp : Rất nhiều. Rất nhiều. Vô lượng vô biên công đức ! Nào tài thí, nào pháp thí… cho chúng sanh đạt quả A-la-hán, Vô sanh, Niết bàn, còn gì hơn !
Phật nói : Không ăn thua chi đâu ! Chỉ cần một người nghe kinh Pháp Hoa mà tùy hỷ rồi đem kể lại cho người khác, rồi người đó lại tiếp tục tùy hỷ kể cho người khác nữa… cứ thế cho đến người thứ năm mươi thì « công đức tùy hỷ của thiện nam tử, thiện nữ nhơn thứ năm mươi đó… gấp trăm nghìn lần, gấp trăm nghìn muôn ức lần… đại thí chủ kia, không thể tính đếm được !
Người thứ năm mươi đó mà còn phước lớn như vậy huống là người được nghe kinh Pháp Hoa trong buổi hôm nay mà có lòng tùy hỷ thì « phước đó lại hơn vô lượng vô biên a tăng kỳ không có thể so sánh đặng » ! Phật còn dặn Di Lặc: « Nghe cho kỹ nha ! » Nghiã là không phải chuyện chơi !
Rồi Phật còn cho thí dụ cụ thể hơn : Chỉ cần trong chốc lát nghe nhận, cũng đủ… ở thiên cung, chỉ cần né qua một bên cho người khác ngồi ké để cùng nghe đủ để làm Phạm Vương, Đế Thích… ! Cho đến một người chỉ cần truyền miệng, rỉ tai nói với người khác rằng : « Có giảng kinh Pháp Hoa kìa, nên cùng nhau tới nghe đi! » Vậy thôi là đã công đức lớn đến nỗi thân thể đâm ra tuyệt mỹ, trí tuệ sáng lán…
Tin được không ? Chỉ một chút « tùy hỷ » mà được phước đức lớn như vậy sao? Nhưng rồi Phật kết luận : Một chút tùy hỷ mà đã vậy huống là một lòng nghe, đọc , tụng, giảng nói, « đúng như lời dạy mà tu hành » thì phước đức biết chừng nào ! Nhớ nhé. « Đúng như lời dạy mà tu hành ». Thì ra cái « bí quyết » nằm ở đó. Chứ nghe loáng thoáng tưởng bở thì nguy tai. Đọc tụng suông ngàn lần cũng vô ích. Một là phải đúng như lời dạy vì Phật thừa biết nạn « tam sao thất bổn », thậm chí xuyên tạc, truyền đi một lát đã hoàn toàn sai lạc huống chi truyền tới người thứ năm mươi ! Và hai là phải tu hành, nghĩa là không phải chỉ nghe suông, đọc suông, tụng suông, giảng nói suông mà còn phải tu và phải hành nữa ! Chính cái đó mới đem lại phước đức.
Phẩm tùy hỷ công đức này lạ. Mục đích vẫn là khuyến khích động viên cho các vị có cơ hội ngồi nghe Phật nói kinh Pháp Hoa buổi hôm nay có thể trở thành một vị « pháp sư » chân chánh, ở nhà Như Lai, mặc áo Như Lai, ngồi tòa Như Lai để truyền đạt tinh chất Pháp Hoa cho muôn đời sau – một khi Phật đã diệt độ – từ thế hệ này đến thế hệ khác, ít nhất 50 thế hệ, tính ra cũng phải nghìn năm ! Cái bí kíp đó, cái bí mật đó, cái kho tàng Như Lai đó, cái Như Lai tạng đó… đã bày ra, chỉ ra cho mọi người thấy, nhưng liệu có bao nhiều người sẽ chịu thấy chịu biết ? Bao nhiêu người sẽ « nghe nhận », nghĩa là sẽ tin theo để phụng trì đọc tụng biên chép giảng nói chính xác, « đúng như lời dạy ». Chính xác ở đây không phải từng chữ từng câu, mà là ở cái cốt lõi, cái tinh túy. Bỏ một chữ cũng trật mà bám theo từng chữ cũng trật ! Bao nhiêu người đã không tin mà bỏ đi ? Bao nhiêu người ngờ vực, thắc mắc đến khi hiểu ra thì rơi lệ, hớn hở vui mừng ? Các vị A-la-hán đã vô sanh, đã đặt gánh nặng xuống, phạm hạnh đã tròn đầy mà bây giờ biết mình cũng sẽ thành Phật cũng đã mừng vui hớn hở, nước mắt nước mũi ràn rụa đó sao ? Cũng bởi xưa Phật nói khó lắm, khó lắm, phải trầy vi tróc vẩy, nào Tu-đà-hườn, nào Tư-đà-hàm, nào A-na-hàm rồi A-la-hán vô cùng gian khó, mà nay bảo Niết bàn đó là giả, là « hoá thành », là trạm dừng chân, chơi cho vui thôi chớ Niết bàn thiệt thì đã ở ngay đây rồi, có sẵn nơi mọi người rồi, chỉ cần ngộ nhập « Tri kiến Phật» để mà thấy biết! Mà tri kiến Phật thì ai cũng sẵn có đó rồi. Nó chẳng đến chẳng đi. Nó vậy đó. Đời đời kiếp kiếp. Nhưng tại sao trong cái cõi Ta bà kỳ cục này có người hạnh phúc có người khổ đau. Tại sao cùng một sự việc, kẻ cười ha hả, người bứt tai bứt tóc ? Tại sao có khổ ? tại sao có sanh bệnh lão tử, oán tắng hội, ái biệt ly… Thì ra cũng tại các « món tình » của chúng sanh bày vẽ đó thôi. Nếu ai cũng nhìn ra Như Lai, thấy biết Như Lai thì đã sống cùng, sống với Như Lai đó rồi. Sẽ không còn vô thường, khổ, vô ngã, bất tịnh mà đã trở thành Thường, Lạc, Ngã, Tịnh. Thấy biết như vậy rồi chỉ còn có việc tủm tỉm cười thôi ! Cái bí mật đó bây giờ Phật mới nói ra. Cho nên nói Pháp Hoa chỉ có một mục tiêu duy nhất là « khai thị chúng sanh ngộ nhập tri kiến Phật », làm sao cho tất cả chúng sanh có được cái tri kiến đó vốn là bản hoài của chư Phật từ lâu xa và mãi mãi về sau.
Từ một sự khiếp sợ, lo lắng, u sầu bỗng thênh thang con đường giải thoát, nhìn cuộc nhân sinh ngộ nghĩnh của chính mình chẳng cũng khoái ru ? Hỷ lạc sẽ đến khi nhận ra « hành trình » của Như Lai, không sanh không diệt, không thêm không bớt, không đẹp không xấu. Như một trò chơi puzzle của đứa trẻ con, lắp ghép các mảnh rời để tạo nên khi thì con voi khi thì con sư tử, khi vịt khi gà, khi thằng hề chú cuội, chiếc xe, máy bay, tàu thủy… rồi xóa đi rồi lắp lại cũng với chừng ấy mảnh vụn, với các hình tướng không có thật- giả tướng- mà nếu nhìn xa hơn nữa, thậm chí cũng chẳng có những mảnh ghép rời rạc kia nữa, bởi chúng đã làm từ những miếng cạc-ton, miếng plastic, rồi tới phiên nó đã từ gỗ, từ cao su, từ nắng từ gió từ đất mà ra… , rồi xa hơn nữa là từ những nguyên tử, từ hạt từ sóng! Tri kiến Phật đã sẵn có trong ta, chỉ cần một chút giật mình : Ngộ. Như chớp. Huệ Năng chỉ nghe « ưng vô sở trụ » đã thấy ngay « bổn lai vô nhất vật ». Cho nên trong phẩm này, nhiều lần nhắc « trong chốc lát nghe nhận »… Phải, trong chốc lát nghe nhận.
Nhưng câu hỏi đặt ra là tại sao chỉ cần tùy hỷ, chỉ cần « vui theo » là đủ?
Tưởng « tùy hỷ » dễ mà thực ra chẳng dễ chút nào ! Trong tứ vô lượng tâm Từ Bi Hỷ Xả thì Hỷ có vẻ… là « món » khó nhất ! Thương người (Từ), giúp người bớt khổ (Bi), xả bỏ những vướng mắc, chấp thủ, tham ái… (Xả) có lẽ còn dễ, còn có thể huân tập được, thực hành dần dần rồi cũng biết bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn… Còn Hỷ, tùy hỷ hả? Còn lâu ! Bởi ấy là lúc phải triệt tiêu lòng ganh tị, ghen ghét, đố kỵ trong chính bản thân mình, tự trong thâm tâm mình, một mình mình biết một mình mình hay. Ganh tị, ghen ghét, đố kỵ đó nó cắn rứt, nó nghiến ngấu, nó làm rơi nước mắt giữa đêm khuya, nó gây căm thù buổi sáng sớm, nó tạo hận lòng không thể nói ra, không thể sẻ chia… nó gần như là một « bản năng gốc » ở mỗi con người. Nó sẵn sàng dìm người ta xuống chín tầng địa ngục, âm ỉ đốt cháy niềm vui, làm tan nát cõi lòng mà bề ngoài vẫn phải nói nói cười cười, tỏ ra từ, bi, buông xả !
“Hỷ” là lòng vui, tùy hỷ là vui giùm người, vui theo người. Khi thấy người khác hạnh phúc hơn mình, thành công hơn mình, ta vui cho họ, thậm chí trong khi ta thất bại đắng cay, khổ đau chồng chất… Ôi, « tùy hỷ » khó quá chứ ! Làm sao đội banh ta đá thua mà ta hoan hỉ vui theo người thắng trừ phi ta… bán độ !
Nhưng tùy hỷ mà thực hiện được thì như một suối nguồn tươi mát chảy mãi trong tâm hồn. Hỷ thực lòng thì không có mặc cảm tự ti, tự tôn. Nó lâng lâng rộng mở. Nó có nụ cười rộng, cái bụng to, chấp nhận tất cả. Vì thế mà ta hiểu tại sao Bồ tát Di Lặc xuất hiện ở phẩm này ! « Tùy hỷ » giúp ta giải thoát tự trong gốc rễ, thứ « món tình » âm thầm mà thâm độc, cắn rứt ta từng phút giây. Thoát ra, là đã đến bến bờ của yêu thương, của hạnh phúc.
Từ Bi mà chưa Hỷ Xả thì chưa xong. Cho nên không phải vô cớ mà Pháp Hoa dành cả một phẩm cho Tùy Hỷ, dành hẳn một đoạn mô tả kẻ tùy hỷ thì « mặt sáng, mắt trong, miệng tươi, môi thơm… ».
Không tùy hỷ được thì ta sẽ sống cô độc, sẽ tự mình làm khô héo mình, nỗi khổ cứ đeo bám, không thể đến với niềm vui, hạnh phúc.
Hỷ được nhắc như tấm lòng mẹ cha, nhìn con mình khôn lớn, thành đạt, có cái « vui theo » mà không ganh tỵ, không mong cầu báo đáp. Hỷ do vậy là một niềm vui sâu đậm, tự bên trong. Người ta không thể giả đò hỷ, không thể giả đò hồ hởi, hớn hở, không thể « vui là vui gượng kẻo mà » !
(ĐHN)
Phật đản, 2557
Ben Uc dang lanh lam. Ay the ma doc duoc bai viet nay cua Bac si DHN, toi cam thay am ap va hanh phuc la thuong .
Xin LAY BS 1 lay.
That long bite on BS.
Chuc Ong suc khoe.
Cảm ơn lan li. Những suy gẫm riêng tư không ngờ được chia sẻ chân tình như vậy. Saigon đang nóng lắm, không ngờ bên Úc lại lạnh.
Chúc thân tâm an lạc.
Tôi kêu lên 2 tiếng khó quá khi đọc đến 2 lần bài viết của BS Ngọc.Tôi ít khi nghe kinh và cũng chưa hề đến chùa nào để “lạy Phật” và không quên cầu nguyện nhiều thứ cho mình hoặc gia đình mình.Tôi không hiểu rõ lắm về kinh kệ và cũng không hề có ý định”tu hành” (theo lẽ thường trong xã hội) nhưng tôi biết phải làm gì để không phiền người khác , không phát ngôn bừa bãi làm đau người đối diện và cố gắng làm tròn bổn phận mà xã hội phân công.Tư Bi Hỷ Xả đâu phải chuyện dễ dàng nếu chúng ta không có cái”tâm” muốn làm và cái “nhân” sẵn có.TÙY HỶ khó thật cho nên ta phải cố gắng thực hiện cho bằng được và bảo ban mọi người thực hiện theo ta.Mọi người đều Từ Bi Hỷ Xả chắc cuộc đời nầy đáng yêu và đáng sống lắm.Hy vọng có nhiều người đọc bài nầy và chịu khó nghĩ xem có phải bất cứ lúc nào ta cũng”thấp thoáng lời kinh”!Không lên được niết bàn nhưng lời kinh chắc cũng làm lòng ta dịu lại sau những”thăng trầm” của cuộc đời.
“Niết bàn” ở trong lòng mình anh à, chớ không phải ở chỗ nào đó để mà “lên” đâu! Đúng như anh nói, ai cũng “từ bi hỷ xả” thì hạnh phúc sẽ đến cho tất cả mọi người. Tôi cũng chỉ nghiền ngẫm kinh sách để học “lỏm bỏm” những lời dạy cách sống an lạc, thỉnh thoảng có đi viếng chùa cũng là để tham quan cảnh tĩnh lặng nơi này mà thôi.
Thư gởi thăm thầy!
Không nhớ rõ thời gian nào cho chính xác, chỉ biết một người em xuất gia tặng cho em cuốn Nghĩ từ trái tim. Thú thật em đã đọc qua nhiều lượt nhưng không để ý đến tác giã là ai. Khi thì đọc một lần hết từ đầu đến cuối khi thì đọc vài trang rồi ngủ từ bao giờ, thỉnh thoảng nhìn thấy trên kệ sách là lấy ra để đọc. Cho đến một ngày …
Cho đến một buổi sáng nọ ngồi uống cà phê cầm tờ báo Tuổi trẻ trên tay mà Trang nhất có bài viết Ghiền mùi nhà thương nên trở thành bác sĩ của tác giã với cái tên ngờ ngợ quen quen. Một cảm khái bất chợt không hẹn mà đến làm em lao mình trên đại lộ google để gõ cửa vào thăm nhà của thầy. Vào nhà không gặp thầy, chỉ để lại vài dòng cảm nghĩ không ngờ ngày mai Thầy có đọc và đã trả lời. Em cảm thấy rất xúc động, em thành thật cám ơn Thầy.
Kể từ đó đến nay thỉnh thoảng vào nhà thầy ăn vụng. Ăn vụng nhiều lần cũng cảm thấy mặc cảm, xấu hỗ nhưng không biết làm sao được. Lòng thầm nhủ thôi kệ ăn trước xin sau cũng được, chắc Thầy không hẹp hòi lắm đâu!
Thật tình nhiều khi rãnh rỗi em hay đến nhà sách Phương Nam trên đường Nguyễn Oanh Gò vấp để uống cà phê và đọc sách và không quên nhìn quanh thử xem có ông nào có nụ cười hàm tiếu để đến ngõ lời xin lỗi và cám ơn,vì nghe đâu thỉnh thoảng Thầy có đến đó, nhưng rồi không lần nào gặp và vẫn có ý nghĩ không sao đâu? Và sách thầy trở thành món quà dành cho bạn bè thân thiết của em.
Hôm nay nhân ngày Đản sanh Đức Phật lần thứ 2557, đọc bài Tuỳ hỉ lòng chợt vui mừng hơn hở thấy cơ hội nghìn năm một thủa để viết thư thăm thầy. Thành kính em xin gởi gắm nơi đây lời cầu chúc thầy sức khỏe, an lạc.
Thưa thầy, vốn là con người hay suy tư và ưa tìm hiểu em rất thích đọc sách, nếu có ai đó chê bai là đồ mọt sách thì em vỗ bụng mà cười rằng con mọt này không đọc sách bằng miệng, không đọc sách bằng cái cái đầu chứa đầy ký ức , kinh nghiệm, tư tưởng, ý thức hệ cái đã là. Mà con mọt biết đọc sách bằng trái Tim. Quả thật vậy, đọc tác phẩm Nghĩ từ trái Tim của thầy em có phương pháp đọc sách mới. Biết cách dọn đường quét ngõ để bước vào một tác phẩm thấp thoáng lời kinh. Đã qua rồi một thời đọc sách để thâu lượm thêm kiến thức, kinh nghiệm tri thức của nhân loại, những kiến thức của khoa học hữu ích, bây gờ em đọc sách như là một thú vui, để tập tĩnh lặng, để có được cái tâm biết nhìn ngắm, và soi bóng mình trong đó. Chẳng khoái lắm ru!
Nếu có ai hỏi rằng Anh thích đọc sách của ai? Em sẽ không Ngân ngại trả lời rằng: Nếu muốn thấu hiểu vẽ đẹp của vật chất, sự hài hoà của thế giới tự nhiên thì hãy tìm những tác phẩm lấp lánh như viên kim cương của tiến sĩ Nguyễn Tường Bách, Trịnh Xuân Thuận. Nếu muốn hiểu được cảm xúc thăng trầm từ đỉnh cao đến vực sâu của tâm hồn luôn luôn thăng giáng của mình thì đọc những ca từ của cố nhạc sĩ họ Trịnh, muốn hiểu được cơ chế vận hành của tâm lý thì tìm đọc các tác phẩm của Krishnamuti, còn muốn có một ly sữa ngọt ngào tẩm bổ như một pháp lạc thì tìm đến những tác phẩm của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc.
Có điều lạ là, Anh nhạc sĩ họ Trịnh – trong lời nhạc của Anh thấp thoáng tiếng chuông chùa và lời kinh như Anh từng bộc bạch tự sự, Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách thì bốn giờ sáng được nghe ông nội tụng kinh, Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc từ thủa cơ hàn nghe Cô mình tụng Tâm kinh Bát nhã. Còn em, thiếu may mắn, thủa thiếu thời ở Huế bên cạnh nhà mình có một gia đình sống đàng hoàng nhưng vướng làm nghề giết mỗ. Lòng lại thầm nhũ – không sao đâu?
Hôm nay nhân ngày lễ lớn mừng ngày Đản sinh của Bổn sư Thích ca, thật vui mừng cho những người cùng nhận Ngài làm người Thầy, em thành tâm gởi lời tri ân đến Thầy và những người bạn của Thầy trong ” Nhớ đến một người”, và kính chúc Thầy được sức khoẻ, an lạc và chúc nụ cười hàm tiếu của Thầy được miên viễn.
Nam mô Bổn sư Thích ca Mâu Ni Phật!
Rất cảm động đọc mấy dòng này của Trần Bá Phong trong mùa Phật đản 2557. Có phải em muốn nhắc đến “ly sữa ngọt ngào tẩm bổ” của cô gái nhỏ dâng lên đức Phật lúc ngài ngồi dưới cội bồ đề bên bờ sông đó không? Mong có dịp gặp hàn huyên.
Chào bác sỹ Ngọc
Được biết bác sỹ trên youtube, chương trình Hoa mặt trời 1 “đến mà để thấy”. Chương trình thật hay và ý nghĩa. Phải nói bác sỹ có cách nói chuyện gần gũi, chân thật và lại rất thuyết phục nữa. Từ đó tôi thường xuyên vào trang nhà của bác sỹ để đọc và học nhiều thứ.
Triết lý Phật pháp thâm sâu không phải ai cũng đọc và hiểu được như bác sỹ. Đọc bài Tùy hỷ của bác sỹ thấy hay quá! Nhân dịp Phật đản 2557 chúc bác sỹ luôn an lạc. A di đà phật!
Rất cảm ơn Hà Xuyên. Bạn đang ở miền Bắc phải không?
Nam mô Adi da phật
Khi đọc được những bài viết của BS tôi nghĩ BS cũng đã từng và nghiên cứu kinh Phật và theo tôi là : Kinh Kim Cang.
Có nhiều người nói Kinh kim cang khó hiểu bởi trong cuộc đời này , phần đa số họ đều muốn hưởng được những đều tốt đẹp nhất trong đời này , đời sau . . . nhưng khi nghe kinh nói rằng tất cả những thứ đó đều là vô thường , giả tạo thì làm sao họ đồng ý được .
Trong cuộc sống hiện nay , rất nhiều người chạy theo những cái vô thường và hư giả ấy để cầu mong đạt nhiều của cải . Nhưng những thứ ấy chỉ là bên ngoài mà họ không chịu tìm kiếm cái bên trong .Cái tâm an lạc bất sanh bất diệt .
Hiếm có 1 vị nghiên cứu , 1 vị BS ứng dụng được những lời dạy của Phật vào trong cuộc sống của mình . Đọc được lời của BS bản thân tôi cũng rất hoan hỷ và cảm ơn BS giúp tôi tinh tấn trên con đường tôi đã chọn ( Có thể chúng ta không cùng ngành nghề nhưng chúng ta lại chung 1 con đường . Con đường hành đạo )
Vì ai cũng có nghiệp riêng của bản thân mình nên Đạo Phật đã dạy ta không trốn chạy mà phải đối diện với cuộc đời , phải nhìn đúng đắn về sự thật của con người và mọi sự vật , hiện tượng trên thế gian này . Đức Phật dạy có 2 hạng người :
– Hạng người bèo dạt mây trôi : Cuộc đời như thế nào chẳng cần tìm hiểu , suy xét . Cứ sống cho qua ngày tháng theo phong tục , tập quán xã hội . Như con dơi khi có lời nói nó là loài chim thì nó nghĩ nó là loài chim vì nó có 2 cánh . Nhưng khi có lời nó là loài có vú thì nó cũng nghĩ mình là loài có vú vì nó có thể bò bằng chân .
Đây là hạng người bèo dạt mây trôi chẳng cần tìm tòi suy nghĩ , chấp nhận theo dòng sanh tử , ai làm sao mình làm vậy . Hạng người này chiếm đa số , do đó giao mặc số phận của mình cho đấng thần linh , thượng đế đã an bày . Cam chịu cuộc sống như lục bình trôi theo dòng nước lớn nước ròng .
– Hạng người thứ hai hiếm hoi , luôn tìm tòi . . không chấp nhận số phận của mình .
Chào bác sỹ Ngọc
Đúng là tôi ở miền Bắc. Cảm ơn bác sỹ Ngọc đã hồi âm. Tôi mong có nhiều người biết được những thông tin bổ ích từ trang Nhà của bác sỹ.
Chúc bác sỹ Ngọc luôn khỏe.
Adidaphat, Qhy đuợc vi Thay goi cho xem chuong trinh “Hoa mat troi”, tu do biet đuoc Bsi DHN them qua trang nha bs . Qhy rat thich doc nhung bai viet cua “Thay”. Cam on Thay rat nhieu. Qhy Chuc Thay nhieu suc khoe nhe.
Qhy