Một tuổi “trẻ vĩnh viễn”

Một tuổi “trẻ vĩnh viễn”

 

  Nhân Ngày quốc tế Người Cao Tuổi 1.10 năm nay, báo Saigon Tiếp Thị đã có cuộc trao đổi nhanh với BS Đỗ Hồng Ngọc (vì trang báo có hạn, nên đã cắt bỏ vài câu-  nay được ghi lại đầy đủ ở đây).

 

Ông có hụt hẫng khi phải đối diện với tuổi già?

Ủa, có cái cột mốc đó ư? Về sinh học thì người ta đã già đi từ hồi mười tám đôi mươi. Mỗi bộ phận cơ thể già mỗi cách, sớm muộn khác nhau. À, tôi cũng có về hưu. Nhưng đó là chuyện của Nhà Nước. Về hưu tôi còn nhiều việc hơn để làm.

 

Với hai tác phẩm Gió heo may đã về, Già ơi… chào bạn!, ông muốn mang lại cho độc giả điều gì? Nhìn từ góc độ tâm sinh lý … làm sao có thể bước vào tuổi già cho thật “ngọt”? 

Già nào bước vào mà chẳng “ngọt”? Trái chín bao giờ chẳng ngọt hơn trái xanh? Dù sao Gió heo may đã về, Già ơi…. Chào bạn, tôi viết là để học, rồi chia sẻ với bạn bè để bước vào tuổi già sao cho “ngọt hơn” thế thôi! Bây giờ nghe nói có thứ hóa chất làm cho trái cây tươi tắn lâu dài (nhưng bên trong thì thối rửa), nếu dùng cho con người thì cũng sẽ giống vậy thôi! “Sinh-lão-bệnh-tử” là chuyện tất yếu của kiếp người mà!

 Ông học được những gì từ tiền nhân, những người đi trước đã mang lại cho cuộc đời những kinh nghiệm quý, làm phong phú thêm những giá trị sống?

Tôi học nhiều từ người xưa lắm chứ. Học với Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

 Rượu đến gốc cây ta sẻ nhắp

 Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao!

Thấy không? Không phải “ Rượu đến gốc cây ta sẽ nốc” đâu nhé. Còn “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao” chẳng cũng khoái ru?

Rồi học với Nguyễn Công Trứ:

Tri túc tiện túc đãi túc hà thời túc

 Tri nhàn tiện nhàn đãi nhàn hà thời nhàn.

(Biết đủ thì đủ, đợi đủ bao giờ cho đủ? Biết nhàn thì nhàn, đợị nhàn bao giờ mới nhàn?).

Trần Nhân Tông thì dạy: Cư trần lạc đạo thả tùy duyên/ Cơ tắc san hề khốn tắc miên/ Gia trung hữu bảo hưu tầm mích/ Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền…

Học được “Từ bi hỷ xả” nữa thì tốt quá phải không?

Quan sát giới trẻ, ông nhận thấy những biến động nào trong lối sống gia đình hiện đại? Theo ông, những biến động ấy có làm cho đời sống gia đình bị phá vỡ, mất đi sự thi vị của cuộc sống?

Cái này phải hỏi giới trẻ mới biết. Thế nào là “thi vị của cuộc sống”? Tùy mỗi nền văn hóa, tùy mỗi thời đại. Thời tôi người ta sống với nhau đầu bạc răng long, bây giờ hoặc chẳng cần lập gia đình, hoặc chỉ lập gia đình một thời gian ngắn! Có câu chuyện vui: Một cô gái hỏi bạn mình bao giờ làm đám cưới, cô bạn nói anh chàng còn chần chừ mãi chưa quyết thì cô gái khuyên bạn mau mau bỏ hắn đi, đám cưới mà còn chần chừ mãi thì li dị sẽ còn khó khăn đó!

 Bác sĩ đánh giá như thế nào về xu hướng nhiều người trẻ hiện nay rất thực tế, biết chuẩn bị cho mình những kỹ năng, điều kiện sống và chăm chút cho đời sống tâm linh để đón nhận tuổi già?

Thực tế là cần thiết. Lãng mạn thì nguy! Thời tôi khác: “một túp lều tranh hai quả tim vàng” là đủ. Bây giờ nhiều gia đình một con, single- mom, single-dad hơi nhiều. Không lo trước thì ai lo cho? Nhưng tôi cũng ngạc nhiên thấy nhiều bạn trẻ đôi mươi ngày nay mà “nội công thâm hậu”, hiểu những vẫn đề tâm linh rất sâu sắc. Và mừng thay, họ có lối sống hạnh phúc, trừ một số ít dị đoan mê tín thì không hay!

 Theo ông, làm thế nào để…trẻ vĩnh viễn?

Có người nói không có cái gọi là già vì khi 20-30 tuổi, người ta còn quá trẻ; 30-40 đang trẻ; 40-50 hãy còn trẻ; 50-60 trẻ không ngờ; 60-70 trẻ lạ lùng và trên 70 thì trẻ vĩnh viễn… Có lẽ đó là lúc người ta sống không có thời gian, người ta biết sống trong từng sát na của hiện tại. Nghiên cứu cho thấy để có một tuổi “trẻ vĩnh viễn” cần:

– Biết chấp nhận thực tế, thấy già là chuyện tất yếu, đương nhiên.

Học giả Nguyễn Hiến Lê đã viết về ông: “Một bác sĩ mà là một thi sĩ thì luôn luôn làm cho chúng ta ngạc nhiên một cách thú vị…”. Triết lý sống nào đã giúp ông mãi là một người trẻ lạ lùng? 

Sống trong giây phút hiện tại, ở đây và bây giờ.  Dĩ nhiên, không phải là trốn chạy tuổi già mà hiểu nó, chấp nhận nó, thưởng thức nó. Khi biết “enjoy” nó thì quả có nhiều điều thú vị để khám phá. Một người 60, tiếc mãi tuổi 45 của mình thì khi 75, họ sẽ tiếc mãi tuổi  60, rồi khi 80, họ sẽ càng tiếc 75! Ta đang ở cái tuổi nào thì nhất định tuổi đó phải là tuổi đẹp nhất rồi, không thể có tuổi nào đẹp hơn nữa!

 

Hương Xuân (thực hiện)