Lõm bõm học Phật

Lõm bõm học Phật: Bất Nhị và Như Lai

15/04/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc 3 Bình luận

Bất Nhị và Như Lai

Nhưng hình như , Bất Nhị chính là… Như Lai!

Hãy nghe Duy Ma Cật “mô tả“ Như Lai: “… chẳng ở bên này, chẳng ở bên kia, chẳng ở giữa dòng; không tối, không sáng; không danh, không tướng; không mạnh, không yếu; không sạch, không nhơ. Chẳng phải hữu vi, chẳng phải vô vi… Chẳng lại, chẳng đi. Chẳng ra, chẳng vào, chẳng thủ, chẳng xả…“.

“Không phải hữu tướng, không phải vô tướng, không tác, không khởi, không sanh, không diệt, không sợ, không lo, không mừng, không chán; không phải đã tồn tại, không phải sẽ tồn tại, không phải đang tồn tại…”.

Cho nên với Như Lai “Chẳng thể dùng trí mà hiểu, chẳng thể dùng thức mà biết“. “Không thể dùng tất cả ngôn thuyết để hiển thị hay phân biệt, tất cả ngôn ngữ đàm luận đều dứt tuyệt“

Đến với Như Lai chỉ còn cách ú ớ, quơ tay quơ chân, đánh đấm la hét thôi… hoặc giỏi lắm thì im lặng như Duy Ma Cật. Ờ há! Vậy hả? Thì ra thế!

Thế nhưng,

”Nói ra là bị kẹt/

Không nói cũng không xong”

(Thiền sư Chơn Nguyên, Thế kỷ XVII).

Còn Tăng Triệu, viết tựa cho bản dịch Duy Ma Cật sở thuyết từ thế kỷ thứ V thì viết:

“…Thưa, Thánh trí vốn vô tri, mà muôn vàn phẩm loại đều được soi tỏ. Pháp thân vốn vô tướng, nhưng lại ứng hiện theo từng hình tướng đặc thù. Vần điệu chí cao thì vẫn không lời, mà thư tịch huyền vi khắp nơi quảng bá.

… Vả, chúng sinh mãi ngủ vùi, phi ngôn thì lấy gì để đánh thức? Đạo không vận chuyển đơn côi. Đạo hoằng do người.
Cho nên, Như Lai sai Văn Thù nơi phương khác; triệu Duy-ma từ quốc độ kia; cùng tụ hội Tỳ-da-ly để chung truyền đạo ấy”.

(Tăng Triệu, tựa Duy-ma-cật sở thuyết, thế kỷ thứ V.
Tuệ Sỹ dịch Việt, mùa Thu, PL. 2548)

“Chúng sanh trong cõi này cang cường, khó chuyển hóa, nên Phật phải giảng thuyết bằng ngôn ngữ cứng rắn để điều phục. Bày ra thiên đàng địa ngục, ngạ quỷ súc sanh cho họ sợ, để họ tự sửa cái tâm mình”.

Có người lùng sục truy tìm Như Lai mà không thấy đâu, có người tình cờ thấy biết Như Lai qua tiếng gió, tiếng sóng, tiếng ngói vỡ, tiếng lá rụng ngoài sân, mảnh trăng treo đầu bẹ chuối, sương mai lấp lánh hạt kim cương…

Phật đã mở toang kho tàng bí mật của Như Lai khi Phật vào bảo tháp, tay bắt mặt mừng, chuyện trò rôm rả với Như Lai Đa Bảo đã diệt độ từ lâu xa. Phật đã “khai thị” cho chúng sanh “ngộ nhập” Tri kiến Phật từ đó.

“Thấy biết” Như Lai, sống với Như Lai, sống trong Như Lai, nên Phật mới tủm tỉm cười một mình. Thôi nhé. Đừng làm phiền Ta nữa nhé.

“Bên trời xanh mãi
Những nụ mầm mới
Để lại trong cõi thiên thu hình dáng nụ cười…”

(Trịnh Công Sơn).

Đỗ Hồng Ngọc

(Văn hóa Phật Giáo, số 271, tháng 4/2017)

Lõm bõm học Phật: “Nói không được”

15/04/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Nói không được

Buổi hôm đó Duy Ma Cật hỏi: “Thưa các nhân giả, Bồ-tát nhập pháp môn Bất-nhị như thế nào?”.

Một vị trả lời : “ Sanh và diệt là hai. Pháp vốn không sanh, tức không diệt. Đắc vô sanh pháp nhẫn ấy là nhập pháp môn Bất nhị.”

Bất Nhị (Không hai) dĩ nhiên không phải Một. Sanh có chứ. Tử có chứ. Nhưng sanh tử không hai bởi là một dòng chảy liên tục do duyên sinh. Chết là sự chấm dứt tạm thời của một hiện tượng tạm thời. Sanh với tử không hai, sóng với nước không hai, thì cao với thấp, giàu với nghèo, sang với hèn, da xanh da đỏ da vàng da đen đều “bất nhị”. Cho nên phải giữ ‘’trực tâm’’ làm gốc. Chánh giác luôn đi cùng Chánh đẳng là vậy.

Phật dạy Bảo Tích và năm trăm vị Bồ tát tương lai xuất thân từ trí thức, đại gia, vương tôn công tử ở Tỳ-da-ly hôm đó: “Bồ Tát tùy lòng ngay thẳng (trực tâm) mà khởi làm. Tùy chỗ khởi làm mà được lòng sâu vững (thâm tâm). Tùy lòng sâu vững mà tâm ý được điều phục….”.

Cho nên Thường Bất Khinh mới chắp tay xá lạy mọi người, cho nên Dược Vương mới đốt hai cánh tay đến mấy ngàn năm …

Nhưng làm sao để vào cửa Bất nhị (nhập Bất nhị pháp môn)? Làm sao để sống trong “bất nhị”, sống với “”bất nhị”? Thì, trước hết phải “hành thâm” Bát Nhã, phải thấy không, thấy duyên sinh, thực tướng vô tướng…

Một vị nói: “Ta với vật của ta là hai. Nhân có cái ta nên có vật của ta. Nếu không có cái ta, ắt chẳng có cái gọi là vật của ta. Đó là vào pháp môn Bất nhị”

Một vị nói: “Cấu và Tịnh là hai…” rồi Tận và Bất tận, Minh với Vô minh, Động với Niệm… Từng cặp từng cặp có vẻ đối kháng nhau chan chát vậy mà thực ra là “bất nhị”.

Các vị Bồ tát mỗi người trình bày con đường tu chứng nhập pháp môn Bất Nhị của mình rồi, bèn thưa hỏi Bồ-tát Văn Thù:

“Thưa ngài Văn Thù, thế nào là Bồ tát vào pháp môn Bất Nhị?”

“Thưa các vị, theo như ý tôi, đối với tất cả các pháp thì không nói, không thuyết, không chỉ danh, không giải thích, lìa khỏi mọi sự vấn đáp. Đó mới là nhập pháp môn Bất Nhị.” Bồ-tát Văn Thù trả lời.
Rồi liền quay sang hỏi Duy-ma-cật: “Chúng tôi mỗi người đều nói ra cả rồi, vậy nhân giả cũng nên nói ra, thế nào là Bồ-tát nhập pháp môn Bất nhị?”
Duy Ma Cật làm thinh. Chẳng nói chẳng rằng chi cả!

Văn-thù bèn vỗ tay khen: “Tuyệt diệu! Thật là tuyệt diệu! Cho đến không có cả ngữ ngôn, văn tự, đó mới thật là nhập pháp môn Bất Nhị vậy.”

Lúc đó mọi người mới ngớ ra.

Thì ra là vậy!

Cứ tưởng Duy-ma-cật… bí!

Đỗ Hồng Ngọc

(Văn hóa Phật giáo, số 271, tháng 4/2017)

“…sóng lao xao bờ tôi’’ (*)

14/04/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

“…sóng lao xao bờ tôi’’ (*)

tặng Nguyễn Xuân Thiệp

Đỗ Hồng Ngọc

Thiệp biết không,

Không phải tự dưng mà khánh minh thiệt thà kể chuyện tỉnh dậy sau cuộc mổ:

“Tôi tỉnh dậy nỗi sợ ập tới

Chợt nhớ giờ vòm cây mở rộng hơi đêm

Cho những con chim bên thềm nhà tôi đi ngủ

…

Cơn đau vỡ sóng

… Và tôi biết. Tôi đã trôi qua vết cắt bằng sự chờ đợi của những trái tim

Tôi đi qua con đường mê bằng ánh mắt lời kinh thắp sáng”

Không phải tự dưng mà đỗ hồng ngọc cũng kêu lên xin cám ơn, cám ơn:

“xin cám ơn cám ơn

cơn bệnh ngặt nghèo quật ta kịp lúc

… cho ta trở về làm con thú trinh nguyên

cho ta trở về làm em bé sơ sinh

không lý trí không nghĩ suy không toan tính ”

Rồi, không phải tự dưng mà hồ đình nghiêm cũng viết:

‘’như con nít tập đánh vần hoạn nạn

sinh lão bệnh . rồi cà lăm

…Tôi ra viện làm bạn với cây gậy

tập giữ thăng bằng đi với ba chân’’

Không phải tự dưng mà khánh minh mà đỗ hồng ngọc mà hồ đình nghiêm

cùng tấu lên màn hợp xướng

ở đó, nguyễn xuân thiệp làm nhạc trưởng

vung chiếc đũa thần

emergency

“như chiếc lá khô. bay.đảo” (**)

không có kiếm phổ

chẳng có phượng cầu hoàng

không có người xuống ngựa kẻ dừng chèo

mà kiếm phong rào rào

vương phủ

“nằm trong emergency chiều nay

không có mảnh trăng thượng huyền trên tuyết

chỉ có cánh bướm màu hổ hoàng. trong mê sảng. và thơ

khuôn mặt bạn bè. những con đường đã đi

từ vương phủ”

“bây giờ cuối tháng ba. vẫn trong emergency

nằm nhớ. như cây

… như chim về. hoàng hôn. đồi cỏ tía

có khi nhìn mây trôi. nghĩ tới ngày phiêu bạt

đêm nằm mơ. thấy bạn xưa. khóc cười trên những nhánh phố

đời sống. mùi cỏ khô”

còn lâu Thiệp ơi, còn lâu mới như cây trăm cành nhớ. Còn lâu.

Chỉ là chiếc lá mong manh.

Như chiếc lá cuối cùng. Trước cơn bão tố.

tôi bây giờ

sống như lá rụng

…tôi. như chiêc lá

rụng

bên vệ đường

khi mùa đông tới

Phải rồi. Nó vậy đó. mưa và tuyết / trắng. miền trung tây.

Nó cứ vậy đó. Tathàgata.

‘Không hẹn mà đến/ Không chờ mà đi/ Bốn mùa thay lá thay hoa thay mãi đời ta…’ (*).

Cho đến lúc nào đó, ta nhìn ra ta từ cõi không nào kia

một mình. trong bệnh viện

nằm nghe gió

từ cõi mạn đà la nào

thổi qua trang kinh cổ

…nơi trò chuyện với basho. nghe dế gáy. trăng tàn

với ức trai. khi ráng trời phủ xuống chòm cây

và pablo neruda. trong ngày đầy tin bão

và nghĩ thầm rằng

màn đã hạ. vở kịch không hồi vĩ thanh

còn ai nhớ ai

những mẩu chuyện cũ không người kể lại

vậy mà không phải vậy.

người ta vẫn còn kể lể đó, rằng xưa…

“Có người thi sĩ

đem vần thơ. trải xuống cuộc đời

đến tận, tâm hồn chúng ta

một bến bờ. xa xôi lắm…”

như Duyên.

Và, Tô Thẩm Huy khi nói về

‘’hình ảnh của một con người còn giữ được cái chất thiên lương của kẻ sĩ phương Đông’’,

Cho nên Thiệp ơi, một hôm khi người ta quán tưởng chính mình, sẽ chợt nhận ra

a. cuộc đời. những mẫu cắt dán

một cơn gió

cuốn đi. như lá khô

bởi, khi có cái “Tri Kiến’’ cuộc đời là những mẫu cắt dán, là trò chơi puzzle của trẻ con, một thứ ngũ uẩn chắp vá, tạm thời, thì tức khắc từ cõi mạn đà la / thổi qua trang kinh cổ:

Gaté, gaté, paragaté, parasamgaté, Bodhi Svàha!

Ở đó sẽ thấy ngón tay chỉ trăng

đi về phía ngọn đồi. bàn tay chỉ

mặt trăng

Và rồi tuyết sẽ tan. Và rồi gió sẽ ngừng thổi. Và rồi nắng sẽ lên.

nhưng tôi vẫn tin

tuyết rồi sẽ tan. gió ngừng thổi lộng qua những con đường

và nắng sẽ lên

người gặp lại người. trong bàn tay ấm

lại thấy

những bông hoa loa kèn. đỏ

người đứng. trông theo người

và những đám mây. trôi

Thiệp ơi, người gặp lại người. trong bàn tay ấm

bởi khúc hợp tấu emergency vẫn còn lay động, vẫn còn làn ‘’sóng lao xao bờ tôi’’…

cùng bạn bè như từ muôn kiếp trước, khi

‘’…hạt bụi lang thang

dính vào hơi thở

duyên sinh vô ngã

ngũ uẩn giai không

từ đó thong dong

thõng tay vào chợ’’

(ĐHN)

phải vậy không?

(4/2017)

……………………………………………..

(*) Trịnh Công Sơn

(**) Bold, thơ Nguyễn Xuân Thiệp.

Rung động sáu cách…

31/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Rung động sáu cách…

« Lúc bấy giờ, Đức Phật cùng lúc phóng ánh sáng từ nhục kế và nơi tướng lông trắng giữa chặng mày, soi khắp tám trăm muôn ức na-do-tha hằng hà sa các cõi Phật ở phương Đông… » (Pháp Hoa).

Ít khi nào Phật phải phóng hào quang cùng lúc từ hai nơi như vậy. Phải có cái gì lạ lắm ở đây! Ta thường chỉ thấy Phật phóng hào quang từ nơi tướng lông trắng giữa chặng mày mà cũng đã đủ chiếu khắp cả một muôn tám nghìn cõi ở phương Đông, suốt từ địa ngục A-tỳ cho đến trời Sắc Cứu Cánh. Vậy mà lần này, hào quang « quét » xa hơn và « focus » như để tìm kiếm một cái gì đó, để tìm gặp một « người quen » nào đó!

Thì ra Diệu Âm. Diệu Âm Bồ-tát từ xa vời vợi bỗng rung động toàn thân. Rung động sáu cách! Phải có cùng một tần số thì mới rung động sáu cách được. Nếu không, chỉ trơ như đá !

Ánh sáng đến từ đỉnh đầu (nhục kế) không phải là ánh sáng trí tuệ. Đây là ánh sáng của cảm xúc. Nó làm cho người ta run rẩy, bứt rứt,… Và tức khắc Diệu Âm Bồ-tát hoá thành ngàn cánh sen xanh mướt bay vèo vèo đến Ta-bà, nơi Phật đang nói kinh Pháp Hoa.

Diệu Âm là vị Bồ-tát có hạnh « thấu cảm » chuyên biệt, sâu sắc nhất. Thấu cảm (empathy) là khả năng đặt mình vào địa vị của người khác mà hiểu cho thấu suốt nguồn cơn.

Con đường đến trái tim người phải là con đường của cảm xúc, của sự rung động, không thể bằng lý trí, nghĩ suy, toan tính… Âm thanh chính là con đường đó, mau chóng nhất, gần gũi nhất.

Tiếng hú, tiếng kêu, tiếng rên… chẳng phải là thứ âm thanh của trần thế cần được lắng nghe đó sao? Khúc nam ai, nam bình, dạ cổ hoài lang… không làm rung động sáu cách đó sao?

Tiếng mõ, tiếng chuông, tiếng tụng niệm đủ để chuyển hóa. Tiếng tỳ bà đêm khuya lạnh ngắt đã khiến cho người xuống ngựa kẻ dừng chèo? Tiếng chuông chùa Hàn San đã làm lung lay bóng nguyệt?

Phật bảo Văn Thù: « Đức Đa Bảo Như Lai đã diệt độ từ lâu đây, sẽ vì các ông mà hiện bày thân tướng của Bồ-tát Diệu Âm ». Thì ra phải có Đa Bảo Như Lai « diệt độ từ lâu » mới gọi ra được. Thì ra người ta không thể « nhìn » được cảm xúc nếu không có xúc cảm ! Không thể lấy lý trí, nhất là lý trí tích cóp mà «thấy » được cảm xúc. Những ai hằng sống với Đa Bảo, hằng thân thiết với Đa Bảo mới nhận ra được Diệu Âm: « Mắt như cánh hoa sen xanh rộng lớn, diện mạo đẹp hơn nghìn muôn mặt trăng, thân sắc vàng ròng vô lượng công đức trang nghiêm, ánh sáng chói rực »…

Không thể không khiến ta… rung động sáu cách !

Đỗ Hồng Ngọc

Muốn mau thành Phật?

31/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Muốn mau thành Phật?

Một hôm Phật nói Ta sắp nhập Niết bàn rồi, ai muốn hỏi gì thì hỏi ngay đi.

Các vị Bồ-tát nhao nhao hỏi:

· Thế tôn, có pháp môn nào giúp cho mau thành Phật không? (Pháp Hoa).

Ối trời! Thành Phật đã là chuyện hy hữu, tu hành nhiều đời nhiều kiếp trầy vi tróc vảy chưa ăn thua gì mà bây giờ còn muốn cho mau thành Phật nữa ư?

Vậy mà, Phật tủm tỉm cười:

· “Có đó. Có một pháp môn giúp cho mau thành Phật đó. Pháp môn này gọi là Vô Lượng Nghĩa. Bồ-tát nếu tu được pháp môn Vô Lượng Nghĩa này sẽ mau thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác!”.

· Nhưng, sao gọi là Vô lượng nghĩa?

· “Vô lượng nghĩa này từ một pháp sanh ra, một pháp ấy chính là Vô tướng”.

· Nhưng, sao gọi là Vô tướng?

· “Vô tướng đây nghĩa là vô tướng mà chẳng phải vô tướng, chẳng phải vô tướng mà vô tướng, nên gọi là Thật tướng”.

Thiệt là lùng bùng lỗ tai! “Vô tướng mà chẳng phải vô tướng, chẳng phải vô tướng mà vô tướng”…

Thì ra để thấy được Thật tướng thì phải tu pháp Vô tướng. Vì còn thấy có tướng, còn dính mắc vào tướng, còn loay hoay trong tướng – cái biểu hiện bên ngoài – thì không thể thấy Tánh.

“Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Hễ còn có tướng thì đều là hư vọng cả thôi. Cho nên mới bảo một khi “thoát khỏi các tướng thì được gọi là Phật” (Kim Cang: ly nhất thiết tướng tức danh chư Phật).

Có vẻ dễ nhỉ?

Nhưng. Còn lâu! Còn lâu mới thoát được!

Nhớ rằng Vô tướng mà chẳng phải vô tướng, chẳng phải vô tướng mà vô tướng.”… mới là thật tướng. Nếu không thì thành gỗ đá mất thôi.

Cho nên cái chân không cũng chính là cái diệu hữu, cái diệu hữu cũng chính là cái chân không đó thôi!

Bấy lâu xà quần, dính mắc. Bấy lâu khắc khoải loay hoay. Không ai buộc cả. Tự mình buộc rồi tự mình gỡ. Mau hay chậm, tùy nghi!

Bấy lầu sống trong hữu tướng, sống trong hư vọng, trong cái “vậy mà chẳng phải vậy”, cứ tưởng thiệt, cứ tưởng bở, bị lường gạt hoài mà chằng hay biết! Tỉnh ngộ thì nhiều khi đã muộn.

Cho nên biết buông bỏ, biết sống trong cái “vô tướng / thật tướng” kia thì hết sinh sự!

Phật giải thích rõ hơn: “Các pháp xưa nay vắng lặng như hư không, sanh trụ dị diệt niệm niệm chẳng dừng mà bản thể của nó vẫn là như như bất động, thường trụ: nó chính là vô tướng”.

Sinh sự là tại mình.

Mau chậm là tùy mình đó vậy.

Đỗ Hồng Ngọc

Chuyến về Cà Mau và Đồng Tháp (2)

20/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc 4 Bình luận

Thư gởi bạn xa xôi,

Chuyến về Cà Mau và Đồng Tháp (tiếp theo)

Đỗ Hồng Ngọc

Trên đường về Đồng Tháp thăm Tràm Chim ở Tam Nông, đoàn ghé Sóc Trăng ăn trưa, mua mấy thứ bánh pía, bánh hạnh nhân, còn ăn thêm chè đậu trắng sầu riêng nước cốt dừa đặc sản! Đúng là “hảo ngọt”!

Đường từ Cao Lãnh đi Tam Nông còn gặp những căn nhà cũ kỹ bên bờ đê còn sót lại những cây cầu dịu dàng dễ thương lắm. Nhưng cầu khỉ thì không còn thấy đâu nữa! Có lẽ sau này chỉ cón thấy cầu khi ở nhà Bảo tàng (mua vé vào coi) hoặc vài khu du lịch Đất phương nam. Nhớ anh Hai Trầu quá.

Đến Tam Nông đã quá chiều, không kịp đi Tràm Chim. Thôi để sáng mai. Mấy năm trước, Tràm Chim xơ xác lắm mà nay đã sắp xếp lại rất khang trang, lịch sự, từ khu hướng dẫn đến khu vệ sinh!

đồng tháp mười

trạm canh

Nhiều căn nhà nổi trên một vùng nước mênh mông, bát ngát. Tiếng đàn ca tài tử, tiếng nhạc bolero… Tối quây quần nghe NTB “thuyết pháp’’ một lúc về Nhơn quả, về Duyên sanh, sau đó là buổi trình diễn văn nghệ bỏ túi. Trần Cung ôm đàn hát, Cường và mọi người hát theo…

Người ơi mau về đây
Về bên bếp hồng tay cầm tay
Cười lên chan chứa tươi làn môi
Nhớ phút vui đêm này

(…) Ơi, bếp hồng sưởi ấm, bếp hồng tươi

Tiếng ca xa vời hát mừng, mừng lửa hồng tươi ...

Sáng thật sớm, lên đường vào Tràm Chim. Một chuyến đi bằng tắc ráng (vỏ lãi) dài 21km trên dòng kênh xanh xanh. Mênh mông tràm là tràm. Mênh mông sen là sen. Và chim. Đủ thứ chim, chim còng cọc, chim cóc, chim cổ rắn… Có con còn giăng cánh ra phơi ngon lành. Khu cò như dành riêng. Ôi đủ thứ cò… Và cỏ. Và súng. Cỏ năng ống, cỏ lác, cỏ ma… Súng cơm, súng ma, súng cò bợt… Mình thực sự cảm động khi nghe cô hướng dẫn viên gọi tên các con chim là “bạn chim”…

Năm nay nước nổi về muộn, mà ít. Độ sâu ở đây chưa tới 2m. Lại nhớ người bạn đồng nghiệp Ngô Thế Vinh báo động từ lâu: Mekong, dòng sông nghẽn mạch…

Gọi là mùa nước nổi nhưng năm nay nước chẳng về bao nhiêu. Sông nước cạn dần. Nhớ Ngô Thế Vinh. Anh vừa mới được giải thưởng đặc biệt rất xứng đáng cho 2 cuốn sách Cửu Long cạn dòng biển Đông dậy sóng và Cửu Long dòng sông nghẽn mạch… Có lần, anh kêu mình viết đôi dòng giới thiệu cho cuốn sách:

“Cứu lấy một dòng sông!

Khi một mạch máu nhỏ bị nghẽn sẽ đưa đến những tai biến đáng tiếc cho con người. Y học đã có thể can thiệp làm tan cục máu đông, đặt stent nong mạch hoặc phẫu thuật bắc cầu by-pass để khơi thông dòng chảy. Không có máu đưa dưỡng khí đến, các tế bào không sản sinh được năng lượng cho sự sống. Cho nên, khi một dòng sông lớn như Cửu Long giang mà bị nghẽn mạch, ấy là cả một vùng đất mênh mông sẽ tắt đi nguồn năng lượng sống!

Bạn tôi, người thầy thuốc đặt vội ống nghe lên lòng đất để kịp nghe nhịp đập thoi thóp của dòng sông. Anh lặn suối trèo non lên tận đầu nguồn, lắng nghe dòng sông thở, dòng sông rên… Anh kêu to cho mọi người nghe: Dòng sông đang nghẽn mạch. Dòng sông đang nghẽn mạch! Hãy cứu lấy dòng sông! Đừng để nó qua đời. Đừng để nó biến chứng thành một biển Đông dậy sóng!

Căn nguyên thì đã rõ. Chỉ vì lòng “tham sân si” của con người. Không gì khác. Lời kêu cứu của anh cũng đã được lắng nghe. Nhưng có muộn quá không khi can thiệp chỉ là những biện pháp chắp vá sơ cứu tạm thời mà không tìm thấy căn nguyên từ lòng tham không đáy của con người với nào muôn năm trường trị, nào nhất thống giang hồ, trường sinh bất tử…!

Người thầy thuốc đó là bác sĩ Ngô Thế Vinh, bạn tôi. Anh học cùng tôi dưới mái trường Y khoa đại học đường Saigon hơn nửa thế kỷ trước. Lúc còn là sinh viên, anh đã là một nhà văn, nhà báo, đã có những tiểu thuyết nặng lòng với đất nước quê hương. Tôi không chút ngạc nhiên khi thấy bạn tôi vất đi chiếc áo blouse trắng, cầm lấy cây viết, ngược dòng nước Cửu Long để tìm xem dòng sông thương yêu kia đã nghẽn mạch ở đâu, tại sao, lúc nào, bởi ai?

Tôi mừng thấy nay tiếng kêu cứu của anh đã có vẻ được lắng nghe từ nhiều phía. Người thầy thuốc của dòng sông kia đã làm được phần phải làm của mình để cứu lấy dòng sông, cũng có nghĩa là cứu lấy những mầm xanh cho trái đất.

Hy vọng rằng dòng sông sẽ hồi sinh kịp lúc. Và dĩ nhiên, đến lúc người ta đã phải “phục hồi chức năng” cho nó phải không Vinh?”

Đỗ Hồng Ngọc (7.2013)

Sáng sớm hôm sau, đoàn từ giả Tràm Chim, trở về lại chợ Cao Lãnh, mua ít trái cây đặc sản cam xoàn, xoài cát hòa lộc, nhãn, vú sữa, đu đủ… không thiếu thứ gì!

Ghé thăm đền thờ Ông bà chủ chợ Cao Lãnh Đỗ Công Tường ( hình như đây là nơi duy nhất người dân lập đền thờ Chủ chợ và thờ cả ông lẫn bà) nghe nói rất linh thiêng (*)! Rồi ghé chùa cổ Giác Lâm 300 năm ăn bữa cơm chay trước khi rời Đồng Tháp về lại Tp.HCM kết thúc một chuyến hành hương thú vị về đất Phương Nam.

(14-16/3/2017)

Đỗ Hồng Ngọc.

……………………………………………………………………………………………………………………………….

(*) Cụ Đỗ Công Tường (? – 1820) tục danh là Lãnh, là người có công lập chợ và có công cứu giúp dân lúc bệnh tả hoành hành đầu thế kỷ 19. Sau khi mất, ông được người dân lập đền thờ, được vua nhà Nguyễn phong là Thành hoàng, và tên ông từ lâu cũng đã trở thành địa danh, đó là Cao Lãnh, hiện trực thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam (theo Internet).

Chuyến về Cà Mau và Đồng Tháp (1)

20/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc 2 Bình luận

Thư gởi bạn xa xôi,

Chuyến về Cà Mau và Đồng Tháp,

Đỗ hồng Ngọc

Lúc đầu mình không định đi. Xa xôi quá. Chân cũng vừa bớt Gút. Thế rồi Nguyễn Tường Bách, rồi Trần Trọng Thức và cả Ngô Tiến Nhân “rủ rê” mấy lần, đành xách túi theo bạn cho vui vậy. Vả lại Lửa Việt tours của Mỹ cũng không phải ai xa lạ. Bèn rủ thêm Thân Trọng Minh. Cả nhóm 25 người thì đã có 9 người từ Đức về, 2 người từ Mỹ, nên có “yếu tố nước ngoài” chắc thú vị. Cũng là một dịp giao lưu học hỏi. Đặc biệt có Phan Chánh Dưỡng, dân Cà Mau thứ thiệt, mời mọi người ghé thăm nhà và hứa chiêu đãi đặc sản tôm cua Cà Mau nên ai cũng “háo hức”. Nhớ PCD không? Ông là người có nhiều trải nghiệm trong thời kỳ đổi mới, và đã góp phần trong giai đoạn hình thành khu Phú Mỹ Hưng ngày nay đó.

4 giờ sáng đã phải có mặt để xuất phát vì đường dài lắm, xa lắm, để sao về kịp nhà PCD dự bữa cơm trưa, mọi người đang chờ. Đến thành phố Cà Mau rồi còn phải đổi xe nhỏ để đi đoạn đường dài vất vả mới đến huyện Trần Văn Thời, sông ông Đốc, phía vịnh Thái Lan, mới tới nhà PCD. Bạn biết không, mình là người già nhất trong nhóm, rồi mới đến Thức, TTMinh đó nhé… Các bạn khác đều còn rất trẻ, mới mấp mé 70. Trẻ và đẹp trai nhất có lẽ là Lê Trọng Nhi và Trần Sĩ Chương, trên dưới 60 gì đó thôi.

đất Phương Nam

hai má con (ảnh Đỗ Hồng Ngọc)

Bà má PCD năm nay 97 tuổi, còn sáng suốt, tai thính, mắt sáng, cứ hỏi con tôi đâu rồi con tôi đâu rồi làm mình nhớ bà má mình quá. Bà lớn hơn bà má PCD ba tuổi và đã mất ở tuổi 94. Bữa cơm… nhà quê quá thịnh soạn, ê hề, tôm cua, gà, vịt, lươn, ốc… các thứ. Thấy mình ăn có vẻ hơi kiêng vì sợ Gút, mọi người khuyên… ăn đại đi rồi uống thuốc! OK. Chỉ không uống rượu, bia. Cơm xong xe chạy lòng vòng cho đi thăm Cảng cá sông ông Đốc. Nghe nói đây là một cảng cá rất lớn, ghe tàu các nước lân cận thường xuyên ghé về, có khả năng thành một thương cảng quốc tế. Từ đó về Mũi Cà Mau còn cả trăm cây số. Phải mau về kịp trước khi mặt trời lặn. Từ Năm Căn có thể đi Cano về Ngọc Hiển, tận Đất Mũi, nhưng lúc này quốc lộ 1 đã hoàn tất, xe chạy tốt, trừ đoạn gần đến Cột mốc quốc gia GPS 0001 thì đường đang làm, đi vất vả. Cà Mau nghĩa là nước đen, phù sa, hình thành một tam giác có mũi nhọn nên gọi là Mũi Cà mau, phía Đông giáp với biển Đông, phía Tây và Nam giáp vịnh Thái Lan, ở đó nhìn cả mặt trời mọc và lặn. Cột mốc tọa độ quốc gia GPS 0001 (cây số 0). Được xây dựng vào năm 1995.

Chợ quê

Cảng Cá sông Ông Đốc

Cà Mau với mình không xa lạ nhưng lần này thì lạ và xa. Ba mươi năm trước, Cà Mau còn gắn với Bạc Liêu thành tỉnh Minh Hải, mình cũng đã từng đi vỏ lãi đến tận Năm Căn thăm một cơ sở Y tế. Cách đây 3 năm lại có dịp về Cà Mau có lớp huấn luyện Y đức cho tỉnh, thế nhưng chưa lần nào về tận Ngọc Hiển, nơi có cột mốc số 0 của đất nước ta như lần này.

Một vùng sông nước chằng chịt, mênh mông, hoang vắng. Rừng ngập mặn, mắm, đước, tràm… mọc đầy bên những chòi lá quạnh hiu. Nhưng Cà Mau bây giờ đang phát triển, không còn đỉa lội như bánh canh, cá sấu, cọp hùm đe dọa như thời Hương rừng Cà Mau của Sơn Nam hay Rừng mắm của Bình Nguyên Lộc…

rừng Đước Cà Mau

Bạn biết không, mình đọc Rừng Mắm của Bình Nguyên Lộc từ đời thuở nào rồi mà bây giớ mới biết rừng mắm là gì bạn ạ. Thương lắm. Nó hiền hòa, nó giản dị, nó lặng lẽ âm thầm bồi đắp. Nó tiên phong, luôn đi trước một bước, mọc lên từ mảnh đất phù sa mới bồi đắp mềm nhũn, nên rễ nó phải ngóc lên để thở, nở hoa từ rễ, trái trên cành lá li ti (ăn được), trái rụng thì chui vào bùn đen, mọc thành cây, chen chúc nhau, dựa dẫm vào nhau mà… thành rừng, vo đất, đúc khuôn lại cho cây đước cây tràm lấn tới, nối đuôi nhau trong một vùng rừng ngập mặn đặc trưng này. Đước thì rễ xúm xít chụm lại như cùng nâng cây lên, hít lấy khi trời. Cây đước làm than làm cũi thì hết sảy, dùng cất nhà thì không bị mối mọt bao giờ…

Hãy đọc lại một đoạn trong Rừng Mắm của Bình Nguyên Lộc:

“- Cây gì mà lạ vậy ông nội ? Trổ bông ngay dưới gốc ?

– Bông trổ trên đầu những cái rễ ăn lên mà người ta gọi là rễ gió. Cây nầy là cây mắm. Đây là rừng mắm đây.

– Cây mắm ? Sao tui không nghe nói đến cây mắm bao giờ ?

– Con không nghe nói vì cây mắm không dùng được để làm gì hết, cho đến làm củi chụm cũng không được.

– Vậy chớ trời sanh nó ra làm chi mà vô ích dữ vậy ông nội, lại sanh hằng hà sa số như là cỏ ấy ?

– Bờ biển nầy mỗi năm được phù sa bồi thêm cho rộng ra hàng mấy ngàn thước. Phù sa là đất bùn mềm lủn và không bao giờ thành đất thịt được để ta hưởng nếu không có rừng mắm mọc trên đó cho chắc đất. Một khi kia cây mắm sẽ ngã rạp. Giống tràm lại nối ngôi mắm. Rồi sau mấy đời tràm, đất sẽ thuần, cây ăn trái mới mọc được.

Thấy thằng cháu nội ngơ ngác chưa hiểu, ông cụ vịn vai nó mà tiếp:

– Ông với lại tía của con là cây mắm, chơn giẫm trong bùn. Đời con là tràm, chơn vẫn còn lấm bùn chút ít, nhưng đất đã gần thuần rồi. Con cháu của con sẽ là xoài, mít, dừa, cau.

Đời cây mắm tuy vô ích, nhưng không uổng”.

(Bình Nguyên Lộc)

Đến Cà Mau làm sao không nhớ Sơn Nam! Trong Hương rừng Cà Mau, mình thích nhất truyện Tình nghĩa giáo khoa thư bạn ạ. Lần nào đọc cũng muốn khóc. Lạ thiệt.

Nhớ Sơn Nam, mình nhớ lần ghé thăm ông bệnh nằm Chợ Quán, rồi nhớ lần gởi tặng ông cuốn Già ơi… chào bạn của mình. Lúc đó ông cũng đã 75 tuổi rồi. Ông đọc xong nói: hay thì hay nhưng em viết cái này cho mấy ông già thành thị, còn mấy ông già nhà quê thì sao?

Thân Trọng Minh và Đỗ Hồng Ngọc
(Mũi Cà Mau 14.3.2017)

Mình giựt mình. Ông nói đúng. Mình chỉ nói cái già chung, quên già thành thị với già nhà quê! Nhớ cái hồi ông Nguyễn Hiến Lê đọc cuốn “Viết cho các bà mẹ sanh con đầu lòng” cũng vậy, ông nói, cháu là một bác sĩ Nhi khoa giỏi đó, nhưng viết cái này chỉ cho các bà mẹ trẻ có học ở thành thị, còn các bà mẹ ở nông thôn thì sao? Mình hoảng quá, bèn viết thêm cuốn “Chăm sóc con em nơi xa thầy thuốc” có rất nhiều hình vẽ!

(còn tiếp)

Thơ Nguyễn Bắc Sơn: “Ân sủng đời thường”

13/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Thư gởi bạn xa xôi,

Thơ Nguyễn Bắc Sơn: “Ân sủng đời thường”

Sáng hôm qua, 12.03.2017 mình đến dự buổi ra mắt Quán Văn số 44 với chủ đề Chân dung văn học: Nhà phê bình văn học Đặng Tiến.

Khá đông anh em. Thấy có Huỳnh Như Phương và Thanh Xuân, Thân Trọng Minh, Liên Tâm… và rất nhiều nhà văn nhà thơ đến từ Nha Trang, Tuy Hòa, Phan Thiết… từ lâu mến mộ Đặng Tiến, người đã có nhiều bài phê bình văn học nổi tiếng từ trước 75, nhất là về Thơ và là tác giả cuốn Thơ: Thi pháp và chân dung… Tiếc là Đăng Tiến chỉ nói vài câu cảm ơn Nguyên MInh Quán Văn rồi dành thời gian cho ca hát. May có tiếng hát Thu Vàng với Thiên thai, Tình ca, Mùa thu không trở lại…

Nét mới lần này là có phút mặc niệm nhà thơ Hoài Khanh.

Mình nói với Nguyễn Sông Ba, đáng lẽ nên dành thời gian nhiều hơn cho buổi giao lưu giữa Đặng Tiến và anh em, chừng 30 phút cũng được, mới có ý nghĩa.

Liên Tâm (nhà thơ nữ ở Phan Thiết) hỏi anh Ngọc còn nhớ bài thơ Nguyễn Bắc Sơn : “mai ta đụng trận ta còn sống/ về ghé Sông Mao phá phách chơi…” không? Mấy anh đang hỏi tìm kia kìa… Có lẽ vì nhắc ĐT là nhớ ngay NBS. Mình lắc đầu. Cô nói thêm anh Đặng Tiến trước đây lần nào về cũng ghé Nguyễn Bắc Sơn, nay thì anh Sơn đã mất nên ĐT không về PT nữa.

Lại nhớ Cao Huy Thuần ở Pháp nói lâu nay cứ nghĩ Nguyễn Bắc Sơn là nhà thơ lính chiến, chỉ viết về chiến tranh (Chiến tranh Việt Nam và tôi), qua những bài giới thiệu NBS của Đặng Tiến, nhưng sau này đọc Đỗ Hồng Ngọc viết về NBS mới biết thực ra NBS là một nhà thơ tình yêu và là một… thiền sư!

Lúc này mình đang dọn dẹp thư từ, giấy má chất chứa cả đống mấy chục năm nay, bỗng tìm được bài thơ “Ân sủng đời thường” của NBS tặng ĐHN lúc anh đang sống dưới chân núi Tà Cú, rong chơi bè bạn cùng Nguyễn Hiệp, Lưu Văn Trung… và thỉnh thoảng lần nào về quê Lagi, Phan Thiết mình cũng ghé thăm.

Xin chia sẻ với bạn nơi đây vậy nhé.

Chắc bạn còn nhớ mấy câu mình viết tặng NBS hồi đó:

Thơ ngươi hào khí ngất trời

Hơi men ngất đất hơi người ngất ngây

Từng phen ta đọc mà cay

Thương người thơ sống một đời Cực Đông

Một gùi đầy ắp chân không

Lênh đênh xuống núi giữa mênh mông người…

(Đỗ Hồng Ngọc)

Thân mến,

Hẹn thư sau.

ĐHN

Võ Hồng: “rào rào… một nắm thẻ”

09/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc 2 Bình luận

Thư gởi bạn xa xôi,

Võ Hồng: “rào rào… một nắm thẻ”

Lứa bọn mình, ai cũng biết và quý mến nhà văn Võ Hồng ở Nha Trang. Mình quen anh từ năm 70 – còn “biết” thì từ lâu lắm, từ “Hoài cố nhân” (*) lận. Lúc ra trường về làm việc ở Nha Trang, mình vẫn thường có dịp ghé thăm nhà thơ Quách Tấn và nhà văn Võ Hồng (ảnh bắt bọn mình kêu bằng anh thôi, dù mình chỉ bằng tuổi Diệu Hằng, con lớn anh). Mình đã có bài phỏng vấn nhà thơ Quách Tấn đăng trên Văn (1971) và có những bài đọc sách Võ Hồng trên Ý Thức…

Mới rồi, trong lúc lục lọi đống sách báo thư từ cũ, bỗng gặp bài viết tay này của anh Võ Hồng. Mới thôi mà đã 20 năm!

Năm 1996, mình có cuốn “Câu chuyện sức khỏe” gởi anh đọc cho vui (lúc đó anh đã 75 tuổi), chẳng ngờ anh cao hứng, viết ngay một bài “đọc sách” kiểu rất lạ, không giống ai, gởi vào ngay. Mình… cất kỹ.

“Rồi, 20 năm sau”.

Nay đã có thể nhắc lại với bạn được rồi đó.

Để cùng nhớ về anh Võ Hồng, nhà văn rất dễ thương của chúng ta.

Thân mến,

Đỗ Hông Ngọc.

………………………………………………

(*) tác phẩm đầu tay của Võ Hồng.

văn chương… (bản viết tay của Võ Hồng, 1996).

Ghi chú: Nguyệt Mai đã chịu khó gõ lại bài này, xin được chia sẻ cùng các bạn.

Đa tạ NM.

Võ Hồng

Đọc cuốn “CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE” của Bs Đỗ Hồng Ngọc

Chăm sóc sức khỏe là một chủ đề khoa học. Tác giả trình bày thường phải đưa ra những lý luận, những quy tắc chặt chẽ và bằng một ngôn ngữ chuyên môn xoay quanh bệnh lý, chẩn đoán, trị liệu… Vì sự Sống mà người đọc thường phải nhẫn nại đọc.

Với bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc thì không. Trên cái khung của sự biện giải ông khéo “dặm” thêm nhiều kiến thức, như:
– mời người đọc cùng sang thăm trường Đại học Y khoa Harvard.
– ta có 300 triệu phế nang, diện tích 70 mét vuông để “lãnh đủ” bụi khói mù trời trên đường phố. (trang 32)
– bệnh tiểu đường trước phải tiêm thuốc mỗi ngày. Nay chỉ cần dán trên da. Khoa học sắp thực hiện thuốc ngừa thai dưới dạng… thuốc dán.
– một ngày đêm, tim bơm 8.000 kg máu là nhờ cứ mỗi lần co bóp 0,35 giây lại nghỉ 0,50 giây. (trang 123)
…
Ông viết mà như đang đứng nói chuyện; giọng bình dị xuề xòa:
– khẩu hiệu ‘’Khỏe vì nước’’… Nếu có người cắc cớ hỏi: tôi không khỏe… tôi bệnh rề rề… vậy tôi phản quốc hay sao (trang 58)
– chị mới 40 mà như bà cụ ngoài 60. Mười hai đứa con. Cháu bé là con “út thôi”. Trước đó đã có nhiều út: út mót, út rớt, út nữa… Mong chỉ một đứa út mà không xong, chị đành cứ út mãi… (trang 155)
…
Đặc biệt giọng tinh nghịch hóm hỉnh:
– nhiều nơi đã tráng đường bằng chuột như vậy đó. (trang 31)
– trước đây bao cao su được phân phối như một mặt hàng nhu yếu phẩm, mỗi tháng 8 cái. (trang 77)
– ở tuổi mới lớn, tình cảm phát triển, hướng về người khác phái phát hiện ra sự thu hút kỳ diệu để đi tìm phân nửa thất lạc kia của mình. (trang 89)

Đọc CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE, cứ gặp một nét dí dỏm thông minh là tôi chợt nhớ đến thủ tục “cầm chầu ném thẻ” thời xưa. Hồi đó ông cha ta có lệ trong các buổi hát bội, hễ diễn viên hát được câu nào hay, múa được điệu nào đẹp là người cầm chầu hốt mấy cái thẻ quăng lên sân khấu. Hay nhiều thì ném thưởng nhiều, vừa đập trống chầu bùm bùm tới tấp. Khi vãn tuồng, cứ theo số thẻ mà tính thành tiền, trao tặng diễn viên.

Nay đọc bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, tôi chợt tinh nghịch nghĩ phải đánh chầu và ném thẻ thưởng khi gặp những câu như:
– rồi đây du khách muốn chiêm ngưỡng cái thú trăng thanh gió mát của miền đồng quê chắc phải vào viện bảo tàng thiên nhiên mua vé (trang 35)
bùm bùm bùm (tiếng trống chầu) rào rào… một nắm thẻ.
– nếu người yêu bị SIDA thì sẽ chuyển sang hệ PAL (phủi anh luôn) (trang 66 )
bùm bùm bùm (tiếng trống chầu) rào rào… một nắm thẻ.
– vẫn những lo âu về mụn trứng cá, những khổ sở vì “hách từ trong nôi” (hôi nách… trang 97)
bùm bùm bùm (tiếng trống chầu) rào rào… một nắm thẻ.

Là một cuốn sách “y khoa” mà đọc thú vị như đọc một sáng tác văn chương!

(Nguyệt Mai đánh máy lại từ bản viết tay của Võ Hồng, 1996)

Hoa đào năm ngoái…

03/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Hoa đào năm ngoái…

Phật là Như Lai nhưng Như Lai không phải Phật.

Như Lai là Như Lai.

Là cánh hoa mai nở thiên thu giữa đêm trừ tịch.

Là cánh hoa đào “năm ngoái” vẫn còn cười với gió đông.

Khứ niên kim nhật thử môn trung

Nhân diện đào hoa tương ánh hồng

Nhân diện bất tri hà xứ khứ

Đào hoa y cựu tiếu đông phong…

(Thôi Hộ)

internet

Năm ngoái ngày này dưới cánh song
Hoa đào ánh má mặt ai hồng
Mặt ai nay biết tìm đâu thấy
Chỉ thấy hoa cười trước gió Đông
(Đỗ Bằng Đoàn & Bùi Khánh Đản dịch)

Thật ra làm gì có hoa đào năm ngoái !

Hoa đào thiên thu thì có. Đời đời kiếp kiếp thì có. Chẳng sinh chẳng diệt thì có.

Nó cứ việc nở với gió đông và ngộ thay, nó cười mỉm, cười mũi cái anh chàng thi sĩ ngờ nghệch kia cứ tưởng hoa đào năm ngoái của anh còn đó để mà than thở nhân diện đào hoa nay đã về đâu?

Về đâu?

Chẳng về đâu cả. Bởi chẳng đến từ đâu. « Vô sở tùng lai diệc vô sở khứ… ».

Cái hoa đào đó nó cười tủm tỉm anh chàng thi sĩ chưa thấy biết Như Lai kia.

Còn người đẹp « nhân diện đào hoa » nọ có mất đi đâu bao giờ. Có nhạt phai đi đâu bao giờ !

Ngàn trước ngàn sau vẫn vậy. Vẫn « tương ánh hồng » mãi đó thôi.

Chỉ có chàng thi sĩ loay hoay trong cái ngã của mình, tưởng của ta, tưởng là ta, nên mới buồn rầu mà than thở…

Đỗ Hồng Ngọc

Gì đẹp bằng sen…

03/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Gì đẹp bằng sen…

internet

Từ những ngày còn thơ dại ai mà chẳng nghêu ngao

Trong đầm gì đẹp bằng sen/ Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng…

Thế rồi khi dấn bước vào đời người ta đã quên bài học ngày xưa đó, mãi mê tìm kiếm một búp sen vàng sen bạc rực rỡ hào quang ở tận chân trời. Cho đến một hôm giật mình ngó lại: thì ra cái Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng kia rốt cuộc cũng chỉ là « Nhị vàng bông trắng lá xanh » đó thôi.

Chẳng thêm chẳng bớt.

Nó vậy đó. Nó như thị. Nó Như Lai.

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng coi lăng xăng, chen chúc, quần quật, xanh đỏ tím vàng vậy cũng chỉ để rồi rốt cuộc Nhị vàng bông trắng lá xanh… Đừng tìm đâu nữa cho mất công.

Gia trung hữu bảo hưu tầm mích (Trần Nhân Tông). Của báu trong nhà sẵn đó rồi! Viên ngọc trong chéo áo người cùng tử sẵn đó rồi. Chẳng qua vì không thấy biết.

Cái đóa sen đó cứ xòe ra rồi khép lại. Khép lại rồi xòe ra. Từ nghìn xưa cũ. Đóa sen của thiên thu vẫn lung linh giữa gió và nước, như tủm tỉm cười, tỏa ngát hương thơm…

Mà chợt ngộ một điều cốt lõi: Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn!

Nó tuyệt vời bởi nó giản đơn. Nó chung thủy. Nó chẳng vì ai để tỏa hương. Nhưng cũng đủ làm cho cái mùi bùn kia trở nên nhu mì, yểu điệu…

Khai thị là để ngộ nhập. Nhập về đâu? Về Như Lai tạng. Về bào thai Như Lai. Về Chơn tâm thường trú. Về thể tánh tịnh minh.

Nhưng, không chỉ vậy. Nhập còn là nhập thế. Đóa sen không chỉ nhập vào cõi Phật mà còn nhập vào cõi bùn nhơ giữa chốn Ta Bà : Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Sen vậy đó. Tìm kiếm đâu xa.

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng

Nhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

(Ca dao / Quốc văn Giáo khoa thư)

Đỗ Hồng Ngọc

Thu Vàng ” VỌNG NGÀY XANH”

02/03/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc 2 Bình luận

Thư gởi bạn xa xôi

Thu Vàng ” VỌNG NGÀY XANH”

Tìm địa chỉ quá khó. Nhiều người có lẽ đã phải trở về. Một số đi lạc ra tận bờ sông. Mình cũng chạy lòng vòng mãi, hỏi thăm nhiều người mới ra cái… hang động âm nhạc này, nằm heo hút tận trong cùng của một ngôi trường dạy yoga… ở Bình Thạnh. Địa chỉ ghi không chính xác thì phải. Chui xuống gầm cầu Bình Lợi, vượt qua đường xe lửa, rồi đến một nơi… có cái tên đường khác, có số nhà khác, trùng lấp vừa cũ vừa mới… Vậy mà cuối cùng cũng gần đầy thính phòng chứng tỏ bạn bè của Thu Vàng thật dễ thương.

Do vậy mà bắt đầu trể đến 45 phút. Có chừng hơn 50 thân hữu. Ai cũng kêu trời sau một hồi lặn lội tìm kiếm mệt mỏi nhưng ai nấy đều rất vui, tay bắt mặt mừng, ríu rít chuyện trò không ngớt. Đây là phòng thu hình của nhạc sĩ Đức Thịnh, tĩnh lặng, ấm cùng, thân tình và phải nói là trang nhã dành cho buổi giới thiệu tiếng ca Thu Vàng với đĩa CD mới: Vọng Ngày Xanh!

Thân Trọng Mẫn nói, thôi bắt đầu đi anh Ngọc. Như đã hẹn trước, Mẫn và Thu Vàng nhờ mình phát biểu vài câu khai mạc. “Em giới thiệu anh gì đây? thi sĩ Đỗ Nghê, bác sĩ ĐHN nhé. Thi sĩ quan trọng hơn bác sĩ, phải giới thiệu trước”. Sao cũng được mà. Nhưng cho anh mấy phút? Mấy cũng được. Ba phút là đủ vì mọi người đang nóng nghe Thu Vàng.

(hình: Thân Trọng Mẫn giới thiệu Đỗ Hồng Ngọc).

Nói gì ư? Mình nói trước hết rằng cảm ơn các anh chị, các bạn và cám ơn cả tôi (mọi người cười ồ) vì sau một hồi vất vả mới đến được cái hạng động này để nghe Thu Vàng. Rằng đã có nhiều người viết về giọng ca TV như Khánh Minh, như Hoàng Quốc Bảo, Trúc Chi, Du Tử Lê v.v… Với tôi, TV là một giong ca đặc biệt, nó làm tôi nhớ lại những giọng ca trời cho như Thái Thanh, Thanh Thúy, Lệ Thanh, Hà Thanh, Khánh Ly… những giọng ca không qua một trường lớp nào, không có bằng cấp nhạc viện nào… Họ ca như Xuân Diệu nói: “… đến từ núi lạ/ ngứa cổ hát chơi”. TV cũng là một giọng ca trời cho như thế.

Rằng, không chỉ vậy, ở TV còn có tấm lòng. Cái tình. Tôi không thể quên NQC kể lần TV ôm bó hoa vào tận BV ở ĐN, thăm người bạn thơ của chúng tôi, nhà thơ PNL đang bệnh nặng. Cô ôm vào một bó hoa và hát cho nhà thơ nghe. Hôm đó nhà thơ đã khóc. Những bệnh nhân nằm cùng phòng cũng khóc. TV còn thường hát cho bạn bè bất cứ nơi đâu… khi Hội An, lúc Huế, Saigon… và cả ở trong chùa Xá Lợi, hôm tôi nói chuyện trong ngày lễ Vu Lan…năm đó.

(hình: Đỗ Hồng Ngọc… bèn có đôi lời)

Nhưng hôm nay ta hãy nghe TV hát Vọng Ngày Xanh? Sao lại Vọng Ngày Xanh?… nhiều anh chị ở đây cùng lứa với chúng tôi, trên dưới 70 cả rồi, có lẽ vì thế mà vọng… ngày xanh chăng? Mà nhớ lại thuở ấu thơ có cha ngồi đọc báo, mẹ ngồi may áo bên ngọn đền dầu hao, với tiếng còi tàu… chăng? (Kỷ Niệm, PD)…

Bây giờ hãy dành cho tiếng hát TV. Tôi còn nhớ có lần mời TV lên nói đôi câu trước khi hát, cô bảo “Em không biết nói, em chỉ biết hát…”

Và TV cất tiếng hát.

(hình: Thu Vàng hát với tất cả tấm lòng thiết tha cùng bè bạn trong một không gian thật ấm cúng, gần gũi…)

Vân Châu và Thu Vàng... hai má con song ca nữa chứ!

rồi Vân Châu và Thu Vàng… hai “chị em” song ca nữa chứ!

Đạo diễn Lê Cung Bắc phát biểu đôi lời giữa buổi trình diễn... Anh nói như đã lâu lắm mới được nghe lại chốn thân quen...

Đạo diễn Lê Cung Bắc phát biểu đôi lời giữa buổi trình diễn… Anh nói như đã lâu lắm rồi mới được nghe lại tưởng chốn thân quen…

(hình: Đạo diễn Lê Cũng Bắc, rồi bạn Nguyễn Hữu Liêm cùng phát biểu…)

Và cuối cùng, lạ thay, TV cùng mọi người họp xướng … Thu Vàng của Cung Tiến.

“Một mình đi lang thang trên đường…Buồn hiu hắt và nhớ bâng khuâng…Lòng xa xôi và sầu mênh mông. Có nghe lá vàng não nề rơi không… ”
điệu valse áo não mà hát tập thể mới lạ cho chứ! Một màn hợp xướng ngoài chương trình! Mọi người đều cùng hát sảng khoái, và rồi như cùng “rống” lên:

Mùa Thu vàng tới là mùa lá vàng rơi
Và lá vàng rơi, khi tình Thu vừa khơi
Nhặt lá vàng rơi, xem màu lá còn tươi
Nghe chừng đâu đây màu tê tái …

Rồi dịu dặt:
Chiều hôm qua lang thang trên đường
Nhớ nhớ buồn buồn với chán chường
Chiều hôm nay trời nhiều mây vương

Có mùa Thu Vàng bao nhiêu là hương…

(Cung Tiến)

Mình cũng vậy, cũng thấy sảng khoái nhất là lúc này đó bạn ơi!

Mọi người chia tay đầy quyến luyến.

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.

………………………………………………

(Hình ảnh do Vân Châu cung cấp)

Nguyễn Thị Khánh Minh: ”Đỗ Hồng Ngọc, lang thang nghìn dặm trái tim”

21/02/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Đỗ Hồng Ngọc, lang thang nghìn dặm trái tim

Nguyễn Thị Khánh Minh

(https://tuongtri.com/2017/02/17/do-hong-ngoc…)

Trong Lời Ngỏ sách Nghĩ Từ Trái Tim, Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc (ĐHN) có nói, tôi viết bằng cảm xúc, bằng sự thể nghiệm đời sống chứ không phải bằng suy luận lý trí. Theo tôi, không chỉ với cuốn Nghĩ Từ Trái Tim, mà tất cả tác phẩm của ông từ thơ, văn, bàn về kinh sách, hay những đề tài có vẻ chuyên khoa (tôi nói có vẻ vì ngay trong những đề tài ấy, ông viết không đơn thuần là khô khan của khoa học, mà đầy tính văn chương), đều được chữ ông chuyên chở những cảm xúc thực từ trái tim.

Tôi hình dung một chiếc xe -chữ- lọc cọc trên con đường đất nâu quê nhà thơm ngấu mùi bùn cỏ nắng trưa, chở đầy hoa đồng nội -cảm xúc-, trên con đường đi cứ tỏa hương tỏa hương… Đấy, nghìn dặm lang thang của một chàng lãng tử rất đỗi nghệ sĩ, mộng mơ… Và Con Đường mà chàng miệt mài đi, nghe ngóng, kiếm tìm ấy là Trái Tim. Nơi khởi đầu và chung cuộc để con người nhìn ra nhau nhân ái yêu thương. Những điều chàng chắt chiu được trên con đường ấy lại làm quà tặng cho chúng ta -những tác phẩm-. Người nghĩ và sống được như ý nghĩ mình đầy thiện tâm như thế, thật là không dễ. Và không nhiều. Nên chính ông, cũng là một tặng phẩm cho cuộc đời này.

Cũng khởi đi từ nhiệm mầu ấy cộng thêm những trải nghiệm cảnh ngộ trong cuộc đời mà ông đã được người đọc, người nghe, tin cậy. Nếu đọc ông một cách tuần tự rất dễ nhận ra được những tình cảm, kinh nghiệm ấy được nuôi dưỡng, lớn lên, giàu thêm theo thời gian. Giàu thêm chứ không già đi -Cảm Xúc-. Điều lạ ở ĐHN đấy. Kinh nghiệm càng nhiều, càng nghịch cảnh thì cảm xúc càng trẻ trung, cái nhìn về cuộc sống càng giản dị, tình dành cho tha nhân càng thông hiểu bao dung. Phải chăng là một đền đáp của Cảm Xúc cho người biết lắng nghe nó?

Đó là điều tôi cảm nhận về phong cách cùng văn chương của Đỗ Hồng Ngọc.

Tôi cũng có được duyên may để quen và được xem ông như một người anh. Có một ngẫu nhiên, tôi là người thích những ngẫu nhiên đem lại cho mình may mắn bất ngờ, hồi tháng 4. 2014, tôi qua một cuộc mổ cột sống khá nặng, vào ngày phải tập đi thì tôi đã không thể bước được, nằm trên giường sợ và khóc, rồi vào mạng tìm nghe đây đó thì tình cờ tôi nghe được buổi nói chuyện của Bác Sĩ ĐHN trên Hoa Mặt Trời, nói về niềm hạnh phúc khi ông bước đi những bước đầu tiên sau cuộc mổ sinh tử, nghe xong tôi thấy mình bình tĩnh hơn, và sáng hôm sau tôi tập đi được 2 phút, trong niềm vui, càng thấy thấm thía những điều ông nói, hạnh phúc hóa ra là những điều rất giản dị, sáng mở mắt tai nghe được tiếng chim hót, biết được nỗi tuyệt vời của thiên nhiên muôn loài. Bước được bằng hai chân, cảm được hạnh phúc của một thân thể lành lặn. Phone reo nghe tiếng bạn hỏi thăm, nghe được nỗi ấm áp sẻ chia, từ đó thấu được nỗi đau của những mất mát quanh ta… Vậy đó, từ cảm ngộ của người vừa nhảy qua bờ tử kia đã khiến tôi biết tận hưởng, trước hết, là hơi thở của mình. Cái kho báu đang-là ấy chẳng bao giờ vơi. Càng lấy nó cứ càng đầy. Đó là duyên tôi có được sau khi chỉ nghe một buổi ĐHN nói chuyện trên Hoa Mặt Trời. Tôi biết đóa hướng dương ấy luôn cười và chỉ cho anh em, kia mặt trời đang mọc, xin hãy nở…

Đúng như nhà thơ Duyên nói trong một e-mail cho anh em, Đỗ Hồng Ngọc ảnh hưởng tới mọi tầng lớp và mọi lứa tuổi, khi họ tìm đến thơ văn ông để tùy hoàn cảnh mà rút ra được những cần thiết cho mình. Chính vì có trải nghiệm và tu tập chiến thắng nghịch cảnh, bịnh tật, ông mới có được phong thái giản dị và nói lời trầm tĩnh khiến văn chương ông có sức hút lạ kỳ. Ông hóa giải những điều buồn khổ bằng sự hóm hỉnh duyên dáng khiến nó trở nên nhẹ tênh. Rất rất nhiều người đã viết về ông, đều cảm nhận như thế, và người đọc ông cũng không phủ nhận được sức quyến rũ, thuyết phục từ những áng văn uyên áo mà dung dị ấy.

Tôi chỉ muốn góp thêm chút cảm xúc của mình khi nghe nhịp đập lang thang của một thời tuổi trẻ phập phồng cùng chiến cuộc. Thời mà tôi gọi các anh là những chàng lãng tử, của Bi Thương và Mơ Mộng. Mỗi người một cách thế để sống và tồn tại trong quãng thời gian khắc nghiệt ấy. Với ĐHN ngày ấy, là Thơ.

Một tập thơ in cách nay gần nửa thế kỷ (1967) có tên Tình Người, với bút hiệu Đỗ Nghê [1], ông nói về một ước mơ,

Súng dòn
Ánh sáng lóe lên
Đạn đan trên nền trời
Thành hai chữ Việt Nam
Những kẻ tử thù nhìn rõ mặt nhau
Khóc vì mừng

Anh em
(Ước Mơ)

Định mệnh một cuộc chiến… Đã biết bao gia đình, trong một nhà anh cầm súng vì bên này, em ra chiến trường cho bên kia. Hai phía ngỡ ngàng khi súng đạn lóe sáng nhìn ra nhau anh em… Người thơ ước sao cho đường đi của súng đạn đan thành hai chữ Việt Nam, để thức tỉnh nhau còn khóc được vì mừng… Và dường như có một đau lòng, nỗi chia cắt đất nước, nỗi phân ly ý thức hệ,

Khi ta đưa các con 50 người xuống biển
Và vợ ta đưa 50 đứa lên rừng
Lòng ta đã rất đỗi băn khoăn
Có một điều gì khiến ta linh cảm…
…
Các con sẽ không bao giờ quên
Đã cùng sinh ra trong một bọc
Một trăm trứng
Một trăm con
Các con sẽ không bao giờ quên…
…
Hãy tha thứ cho nhau- tha thứ hết
Rồi nắm tay cùng gầy dựng lại quê hương…
(Tâm Sự Lạc Long Quân)

Bạn ơi, lời ước nguyện này trải qua mấy mươi năm vẫn tươi rói hiện thực tình cảnh quê hương chúng ta. Mảnh sao băng kia đã thành bụi hư vô rồi mà chưa thành tựu được một ước mơ tưởng là rất dễ dàng đối với những đứa con sinh cùng một bọc Việt Nam này! Trái tim người thơ ấy đã thổn thức gần nửa thế kỷ, và vẫn còn theo thời gian,

… Lịch sử sẽ ghi bằng những lời nói dối
Mặc kệ – chúng mình thương nhau
…
Cho anh, tôi dám nhìn vào mắt nhau
Không một ai cúi mặt

Nếu anh vẫn một mực chối từ
Và nhất định đòi cho tổ quốc một chiếc áo màu -dù xanh dù đỏ-
Hay khoác một định nghĩa -dù trắng dù đen-
Tôi đành nhặt một cọng cỏ rất xưa về làm tổ
Rồi khóc trên đó
Loài chim bỏ đi
(Tổ Quốc)

Nhân bản làm sao và thương cảm làm sao nỗi bé mọn trước tình yêu được gói vào tựa đề là Tổ Quốc. Thân phận khốn khổ nên lớn mãi mộng mơ, ước nguyện. Nên mới có Tình Người. Tác phẩm này theo tôi là một dấn thân của tác giả vào thời cuộc, biểu lộ một thái độ, nhân danh Con Người. Trong đó tôi thích nhất bài này,

Tôi cho mấy người mượn
Con đường độc nhất về quê nội
Để thử những quả mìn mới

Tôi cho mấy người mượn
Những nhà hàng phố xá đông đúc
Để thử lựu đạn, plastic,

Tôi cho mấy người mượn
Cửa nhà vườn tược ruộng nương
Để thử sức tàn phá của bom

Tôi cho mấy người mượn
Tuổi trẻ căng đầy nhựa sống
Làm bia thử vũ khí cá nhân

Tôi cho mấy người mượn
Ông già bà lão con nít thiếu niên
Để thử các chính sách chăn dân cai trị

Tôi cho mấy người mượn
Khối óc linh hồn
Để thử thuốc nhuộm đen nhuộm đỏ

Tôi cho mấy người mượn hết rồi đó
Xin dành lại cho tôi
Những nỗi căm hờn
Và tấm lòng độ lượng rất đông phương
(Cho Mượn)

Tôi trích trọn bài này để thấy được tất tật vốn liếng của người đã cắn răng cho mượn. Rộng lòng hay cam chịu hàm nỗi bất lực? Hỏi tức trả lời. Trước những mất mát và bi phẫn đến nỗi, tự an ủi, thôi thì coi như cho mượn! Và lịch sử cho chúng ta thấy, không lạ gì thói quịt nợ của những tên phú hộ. Và chàng, và chúng ta chỉ còn, chí ít, nỗi căm hờn thường tình. Nhưng, diệu kỳ thay, lại không thường tình chút nào, một tấm lòng độ lượng rất đông phương! Đúng là Đỗ Hồng Ngọc mà ta thấy trong những tác phẩm sau này lấp lánh bóng một thiền giả. Khởi đi từ thời gian viết bài thơ này mới hiểu vì sao mỗi ngày ĐHN mỗi cống hiến những tác phẩm đầy lòng nhân ái, vì người và thương người đến vậy. Và tôi đã nghĩ, cho đến ngày hôm nay thì chắc chắn trong ông không còn “nỗi căm hờn” nào nữa mà lồng lộng cái Đông Phương nhân bản kia. Mặc kệ tất cả, miễn là chúng mình thương nhau, ơi anh em ngọt bùi một bọc… Tôi muốn nói lại lời mà ông đã viết gần nửa thế kỷ trước, Hãy tha thứ cho nhau- tha thứ hết / Rồi nắm tay cùng gầy dựng lại quê huong… … Chợt nghe tiếng thì thầm sâu ý nghĩ / Bàn tay gầy làm dấu quê hương /…

Nhưng để kiếm một tha thứ, để quên đi, sao khó đến vậy? Hết nghiệt ngã này đến khác buộc vào cái quang gánh ốm o chữ S những oan cừu. Nên chàng và những ai kia, cứ mãi lang thang trên nghìn dặm trái tim để nhặt nhạnh những nhịp yêu thương…

Trong tập này còn có một bài thơ khác của ông, rất nổi tiếng, Thư Cho Bé Sơ Sinh, được trích dẫn và nói đến rất nhiều, mỗi người nói một chút, niềm hân thưởng của mình về nó, khiến bây giờ tôi nói một chữ nào thêm nữa thì cũng lọt vào một ý đã nói rồi, thế nên, chỉ biết nói, a, tôi cũng thích bài đó như bạn vậy. Tôi thích hình ảnh tiếng khóc của bé sơ sinh và cái cười của ông mụ (xin lỗi bác sĩ) “Vì từ nay em đã phải cô đơn. Em đã phải xa địa đàng lòng mẹ…” Tôi thấy ở đây ẩn trong tình cảm thiêng liêng -qua những việc làm đón em bé ra đời- là nét nhìn dí dỏm về thân phận con người. Một tâm hồn mẫn cảm và lạc quan. Nhà phê bình văn học Huỳnh Như Phương khi viết về bài thơ này đã nói “Thật kỳ lạ, ở tuổi 25, Đỗ Hồng Ngọc tự đặt cho mình một cột mốc thơ ca mà chính ông không dễ gì vượt qua. Ni sư Giải Nghiêm có lý khi cho rằng nhiều bài thơ và bài viết của Đỗ Hồng Ngọc về sau này dường như là một sự nối dài Thư Cho Bé Sơ Sinh” [2] Tới đây thì xin thưa với Nhà Thơ Lữ Kiều, ông nói về bạn ông, ĐHN là một người nghiêm túc, tôi muốn thêm, một người mơ mộng nghiêm túc, một người yêu đời nghiêm túc. Một cây viết nghiêm túc giản dị. Thế cho nên, mỗi khi nói chuyện, email với ông hay nghe ông trên những diễn đàn, cái nghiêm túc ấy không làm nặng nề mà luôn đem đến những tiếng cười thoải mái ý nhị, những vui vẻ nhẹ nhàng.

Trên nghìn dặm trái tim ấy, tôi sững sờ đến đau mênh mang, khi nghe bật lên những tiếng đập như từng tiếng đàn đang dồn dập bỗng đứt phựt. Đó là những bài thơ về La Ngà, đứa con gái yểu mệnh,

Con đã lớn lúc nào mà ba má không hay
… Ba dạy con ca dao trước khi học chữ
Con làm thơ trước khi biết nói
… Ba má nhìn con lớn lên
Thấy mình nhỏ lại
… Con đã lớn lúc nào mà ba má không hay
Cứ tưởng con còn nhỏ xíu
Đến khi con mất đi rồi
Mới biết con đã lớn
(Con Đã Lớn)

Trước mộ con còn ướt
Ba nói với bè bạn ba rằng
Từ nay hãy yêu con mình cách khác
Đừng như ba
Giấu kín trong lòng
Bởi tình yêu có bao giờ cho đủ
Có đâu sợ dư thừa…
(Tình Yêu)

Ba viết trăm lần lý lịch
Cứ mỗi lần viết đến tên con
Ba lại ngẩn ngơ
Như một kẻ mất hồn
Biết trả lời sao
Câu hỏi
Hiện con đang làm gì?
Ở đâu?
(La Ngà 2)

Ba dạy con
Mỗi ngày
Một chút
Không bài học nào
Như ba đã học
Từ con:
Nỗi mất
(La Ngà 5)

Hồi đó khi đọc xong những bài thơ này, tôi nhìn hai con mình như nhìn vào kho báu. Tôi biểu lộ một cách sôi nổi hơn tình yêu ấy, với chồng, với con, với gia đình bạn hữu quanh mình, như thể, họ hay chính mình sẽ mất đi bất cứ lúc nào, trước khi kịp làm điều gì đó cho nhịp tim nhau biết được niềm thiết tha, trọn vẹn.

Dường như tôi đã nói được điều tôi muốn nói từ lâu, với Nhà Thơ Đỗ Nghê. Điều đó nếu nói gọn, là hai chữ Hàm Ơn, những cảm xúc tôi có được khi đọc văn thơ ông.

Và ngay lúc này, khi tuổi đang vào lúc đi xuống đồi ngắm mặt trời hoàng hôn, qua những đớn đau bệnh tật, tôi tập tành tu dưỡng, đến với Thiền Và Sức Khỏe [3], để học biết được Thiền định qua cách thở. Đến với Nghĩ Từ Trái Tim [4], xem thiền giả kia lắng nghe mình ra sao sau khi qua đường ranh sống chết, và trái tim đã mở con đường dẫn người đến Tâm Kinh Bát Nhã. Ngẫm nghĩ rồi nghe ngóng. Nghiền ngẫm rồi ngập ngừng [5]. Tôi hình dung được nỗi miệt mài tìm hiểu nghiêm túc này. Và đó là điều cần để đi vào hành trình gian nan ấy. Cái gian nan tủm tỉm một mình… thiền hành mỗi phút mỗi giây. Cũng như những lúc say đọc Gươm Báu Trao Tay. Viết, luận về kinh với một văn phong như thế thật đã kéo được người đọc ngồi lại với mình để nghe như to nhỏ chuyện trò. Ông dùng hình ảnh trong Chinh Phụ Ngâm, Chín tầng gươm báu trao tay / Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh… ví von thanh gươm báu Kim Cương trao cho người thiện tâm để truyền bá đạo giải thoát chặt đứt mọi khổ nạn kiếp người [6]. Với những sách như thế đâu chỉ đọc một lần.

Có một ngẫu nhiên hết sức vui, vừa mới đây, vợ chồng em gái Khanh Minh &Wayne mời vợ chồng tôi một chuyến cruise nhân tôi vừa khỏi bệnh, em gái viết, chị nhớ đem quần áo đẹp, rực rỡ để ăn tối. Tôi tần ngần trước tủ áo, rực rỡ là thế nào đây. Chọn bộ cánh để đi dạo công viên, đi ra ngồi quán cà phê với bạn văn chương thì dễ, mình sao mặc vậy rất không suy nghĩ gì, nay nhỏ em bảo phải rực rỡ, thiệt tình… suốt buổi sáng không quyết định được gì, lúc nằm nghỉ, thường theo thói quen, khi nằm xuống giường tôi hay lấy không định một cái gì đó để đọc, tôi vớ tình cờ ra cuốn Những Người Trẻ Lạ Lùng [7], và lật ngẫu nhiên, trang 58, có những dòng này, …Ở cái tuổi chín muồi đó, người ta không chỉ biết quan tâm đến mình, mà quan tâm đến những xung quanh, đến tại sao, ai đó, ở đâu, lúc nào…, nghĩa là đến phần hồn kia, người ta biết tìm cái vượt trội hơn những phù phiếm tàn phai…

…Chính cái tuổi chông chênh đó của người phụ nữ, cái tuổi có những cột mốc thì thầm, tuổi chuyển mùa như lá trên cành, từ cái bồng bột sôi nổi, sang cái nền nã dịu dàng, giản dị mà sang trọng…

Tôi bật cười la lên A! Ngẫu nhiên như thể, tôi đang thắc mắc, và có người anh ở cùng nhà, vừa kêu anh ơi, là đã nghe được cách đối phó. Vấn đề của tôi lúc ấy chẳng có gì là đao to búa lớn, chỉ là… và tôi đã biết cách chọn những bộ nào, phải rồi, chỉ có “nền nã” mới trụ được bên cạnh “rực rỡ”. Ông Đỗ Hồng Ngọc này! nói đủ khía cạnh trong cuộc sống mà ta phải chạm đến, ngoài thơ, kinh sách, y học, tâm tình chuyện đời, còn có cả, Thời Trang.

Có phải lang thang qua nghìn dặm Trái Tim mà chàng có được cái lịch duyệt đôn hậu đến thế?

Nguyễn Thị Khánh Minh
Santa Ana, Tháng 4. 2015

………………………………………………………………………………………………..

[1] Năm 2013, tôi được Nhà Thơ ĐHN tặng một tập thơ được chụp lại, tập Tình Người- Thơ Đỗ Nghê- Bìa 4 có những dòng in: Tác giả trình bày. Bìa Lữ Kiều. Hình Cocteau. Ấn hành giới hạn dành cho bạn bè và anh em. Năm 1967.

[2] Huỳnh Như Phương- Thơ Đỗ Hồng Ngọc: Ẩn Hiện Giữa Cuộc Đời (Trong phần Phụ Lục tập thơ Thư cho Bé Sơ Sinh Và Những Bài Thơ Khác…)

[3], [4], [7] Tên những tác phẩm của Đỗ Hồng Ngọc

[5] trích trong Lời Ngỏ, Nghĩ Từ Trái Tim

[6] trích trong trang 5, Gươm Báu Trao Tay

“Hạnh phúc bình quân đầu người”

21/02/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Thư gởi bạn xa xôi,

“Hạnh phúc bình quân đầu người”

Bạn nhớ đúng, năm 2009, cô Lương Lệ Huyền Chiêu (Nha Trang) đã có bài “Mùa Xuân Chuyện Trò Cùng Nhà Văn Đỗ Hồng Ngọc” phỏng vấn tôi, đăng trên Ninhhoa.com, trong đó tôi đã đề cập tới “hạnh phúc bình quân/ đầu người” (per capita happiness) lấy ý từ “thu nhập bình quân/ đầu người (per capita income)”…

…“Đó là ở Bhutan, một quốc gia nhỏ bé dưới rặng Hy mã lạp sơn đã đưa ra khái niệm “Tổng hạnh phúc quốc gia” (GNH= Gross National Happiness) để thay cho GNP (Tổng sản lượng quốc gia) để đánh giá sự phát triển của đất nước họ. Tôi đã mượn khái niệm “Tổng hạnh phúc quốc gia” của Bhutan để đặt ra cái gọi là “Hạnh phúc bình quân đầu người” (per capita happiness) … cho vui vậy thôi! Nhưng thật bất ngờ đựơc nhiều bạn đọc quan tâm chia sẻ.

Vài năm gần đây là thời kỳ của khủng hoảng kinh tế trên toàn thế giới, “thu nhập bình quân đầu người” (per capita income) đã giảm rõ rệt, số người thất nghiệp ngày càng đông, tuy vậy, theo tôi, hình như nhìn chung thì “hạnh phúc bình quân đầu người” (per capita happiness) lại có vẻ… tăng lên! Có lẽ nhờ khủng hoảng kinh tế mà mọi người mới có cơ hội để giật mình, thấy ra hạnh phúc không chỉ là tiền bạc của cải, từ đó nhìn lại cách sống hưởng thụ vật chất, chạy theo tiêu thụ bấy nay của mình là phù phiếm, là vô nghĩa. Bây giờ người ta lại nhận ra những giá trị “mới”. Đầu năm 2009, báo chí Mỹ kêu gọi mọi người nên ăn uống lành mạnh, vừa để tránh béo phì (một đại dịch hiện nay ở Mỹ và đang toàn cầu hóa…) vừa để tăng nghị lực, tăng lòng tự tín, một thứ hạnh phúc không ngờ! Báo chí Anh thì khuyên mọi người nên có nếp sống lành mạnh như năng đi nhà thờ nghe nhạc… miễn phí, năng tập thiền định, quán từ bi và năng vận động thể lực, đặc biệt khuyên nên tự trồng rau trong vườn nhà để ăn vừa “an toàn vệ sinh thực phẩm” , vừa tiết kiệm, nhất là nhờ đó sẽ tìm thấy hạnh phúc, sự thanh thản trong tâm hồn! Họ nói, lạ lắm, cứ cuốc đất trồng rau đi rồi khắc biết: lúc đó nó làm cho ta không còn phải vướng bận so đo tính toán nát óc với những con số chứng khoán, tiền vàng lên xuống chi nữa, trái lại tìm thấy niềm vui lạ lùng khi nhìn những rau cải xanh tươi mơn mởn từ bàn tay ta làm nên… Như vậy, trên toàn cục, ta thấy hình như có sự “tỉnh giác” chút đỉnh rồi đó, người ta đã bắt đầu nói nhiều hơn tới bảo vệ môi trường sống, phát triển bền vững, chăm lo đời sống tinh thần, làm từ thiện, phục vụ cộng đồng v.v…!”.

Đó là vài “trích đoạn” trả lời phỏng vấn năm 2009 và 2010 của Lương Lệ Huyền Chiêu. Vừa đây, thấy trên mạng có vài bản tóm tắt rất hay về GNH ở Bhutan, cùng các biện pháp thực hành GNH để mang lại “hạnh phúc bình quân đầu người” ngày càng cao cho người dân đáng được quan tâm.

Xin chia sẻ nơi đây cùng các bạn vậy.

Đỗ Hồng Ngọc

Một chút Valentine

13/02/2017 By Bac Si Do Hong Ngoc Để lại bình luận

Từ Khánh Minh:

Từ Duyên: chút nắng chiều…

(photo by duyên)

Từ Trần Vấn Lệ:

Quà Valentine’s Day Dẫu Là Giọt Mưa

Còn một ngày thôi em nhớ thương, Valentine’s Day hoa trong vườn / vì em đua nở mừng em đó / mừng hộ cho người xa Cố Hương…

Ba mươi năm rồi, rồi muôn năm, anh xa quê nhà chưa về thăm. Miếng cơm manh áo, coi anh bận, người cứ xa người…rồi biệt tăm!

Em trồng khoai, sắn, em trồng hoa, mưa, nắng, mồ hôi, nước mắt, hòa…Anh biết, chớ sao anh chẳng biết? Biển kia cũng biết…Biển bao la!

(…)

Cái chữ Duyên xơ xác nghẹn ngào / nhắc ngày Tình Yêu nghe nao nao…Nhắc vườn hoa để coi như mộng. Hoa Mộng, thôi thì chút ước ao

Còn một ngày thôi, tới cái ngày / anh thương em lắm, mà anh đây: cuối trời mưa nắng và sương tuyết; em cuối trời mây trắng trắng mây!

Em, cuối trời, anh nắn nót thơ, còn cho em đó, vẫn bao giờ, hồn anh theo gió qua trời biển, em nhận giùm nha, dẫu giọt mưa…

Từ Lê Ký Thương:

Ca sĩ Thu Vàng
(tranh Lê Ký Thương)