Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Tập hợp các bài viết của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc
Kỳ 17: “Phật học & Đời sống”
Ngày 24.3.2018 tại Chùa Xá Lợi Tp.HCM (Saigon)
Chủ đề: Tứ vô lượng Tâm: TỪ, BI, HỶ, XẢ (1)
Cảm ơn nvquyen,
………………………………………………………………………………
Thư Mời
”Phật học & Đời sống” kỳ 18:
Thân mời các bạn
Thứ bảy 31.3.2018 lúc 15-16.30h tại Chùa Xá Lợi,
89 Bà Huyện Thanh Quan, Quận 3, Tp HCM.
tiếp tục chủ đề ”Từ Bi Hỷ Xả” (Ứng dụng thực tế).
Mời các bạn ”Tùy hỷ” tham dự,
Trân trọng,
Đỗ Hồng Ngọc.
Thư gởi bạn xa xôi
Về chuyến đi Tây Nguyên
Gần mười ngày về đến nhà rồi mà mình vẫn còn chưa “nguôi ngoai” nỗi nhớ Tây Nguyên đó bạn ơi. Người bạn cùng đi chung đoàn, Nguyễn Thiên Công, dù nay đã về đến Đức quốc xa xôi buốt lạnh kia rồi nhưng chắc cũng còn ”thao thức” mãi, không thể ngủ được! Bạn biết không, mình đi đâu bây giờ cũng thành… niên trưởng. Già khú đế rồi. Nhưng đi chuyến Tây Nguyên này về thấy mình bỗng trẻ lại. Phải cảm ơn ông bà Thức-Lý, người ”tổ chức” mát tay, luôn căn dặn ”không được cảm ơn tụi tui nghe”. Thôi thì cảm ơn cháu Huệ, phụ tá của hai ông bà vậy.
Đoàn đăng ký đi 18 người, giờ chót… Nh và B phải ở lại vì Nh bệnh nặng bất ngờ. Chuyến đi này thiếu Bách-Vinh, Thủy-Cung… bù lại có Công-Châu, Cường-Hiền, Triệu Minh, Thu Việt, Thức, Hậu… và nhóm bạn mình Thân Trọng Minh-Thanh Hằng, Lê Ký Thuơng. Dĩ nhiên đoàn luôn có Phan Chánh Dưỡng rất dễ thương và uyên bác.
Bạn hỏi chuyến đi Tây Nguyên này có gì gây ấn tượng nhất cho mình ư? Nhiều đó. Ấn tượng nhất là MăngĐen, Hồ Lak, Bảo tàng văn hóa các dân tôc Tây Nguyên, Thác DrayNur và… Café Arul culture house.
Quốc lộ 14 bây giờ đẹp lắm rồi. Nhớ xưa, đi BMT đường sá vất vả cỡ nào! Xe mới đến Bình Phước, sóc Bam Bo thì đã có bạn hát ‘cắc cum cùm cum” rồi, tiếp đó là Bóng cây Kơnia… Ủa, ‘bóng ngã che ngực em/ về nhớ anh không ngủ’ là sao? Ai đó bèn giải đáp, có gì đâu, vì ‘anh’ cũng hay che ngực em hoài như vậy! Nhưng ‘bóng tròn che lưng mẹ/ về nhớ anh mẹ khóc’ là sao, thì có gì đâu, hồi nhỏ, mẹ vẫn cõng anh lên nương lên rẫy đó thôi.
Đến Đak Nông rồi!
Dak Nông
Dọc đường, đã thấy rất nhiều khu thị tứ sầm uất. Ghé cafe võng. Mọi người nhắc Bách, Vinh, Nhân, Bình… và ‘bình luận’ sôi nổi còn hơn cả Kim Dung và Kim Thánh Thán! 
Có con đường tránh Dak Lak, đi thẳng lên Pleiku (Gia Lai). Ai đó nhắc câu thơ Bút Tre: “Anh đi chiến dịch Plây/ Ku dài dằng dặc biết ngày nào ra?”… ôi thơ đầy sáng tạo!
Trên xe có Phan Chánh Dưỡng thì không sợ đường dài. Anh kể cho nghe những thời kỳ khó khăn, những bài học kinh nghiệm thật sống động phong phú. Lại có nhà báo Nguyễn Trọng Chức, đẹp trai, thông thái, có bộ râu mới tỉa tót, hãy còn trẻ măng, chưa tới 70. Có Vũ Thế Cường, nhiếp ảnh gia, hào hoa phong nhã; lại có nhà khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu xinh đẹp, sắc sảo, biết chuyện ngàn năm trước ngàn năm sau… Cô bảo hồi nhỏ đi học, bạn trai cứ ghẹo: Hậu ơi, Trẫm nè. Hậu hỏi Trẫm nào thế? Sao nhiều Trẫm quá vậy?
Còn Triệu Minh là một bạn trẻ có nụ cười thật xinh, ở Đức về, giống hệt Triệu Minh trong Cô gái Đồ Long, người mà NTB có lời gởi gấm cho cả đoàn; Thu Việt cây ngâm thơ thứ thiệt, hóa ra là ”em kết nghĩa” của Thái Kim Lan.(Xin nói rõ, với mình, gần 80 tuổi đầu, thì những ai 60-70 đều là trẻ măng cả!). Trên xe, các bạn ca hát, ngâm thơ, kể chuyện tếu nên chẳng thấy đường xa chi mấy!
”cả nhà” Tây Nguyên
Xe đi một mạch đến Kontum. Nhớ năm nào ghé thăm nhà văn Trần Duy Phiên. Nay anh đã về ở luôn Saigon. Buổi sáng, nhìn dòng sông Dak Bla mùa nước cạn, lững lờ trôi. Có quán café Gió và Nước bên cạnh. Đẹp. Café ngon. Thứ thiệt. Tuy nhiên, mình vẫn thích Gió và Nước ở Bình Dương hơn. Nó thiên nhiên hơn, gần gũi hơn, thanh thoát hơn.
Cafe Gió và Nước, Kontum
Lê Ký Thương – Đỗ Hồng Ngọc (14.3.2018)
Sớm mai, lên đường đi Măng Đen, cách Kontum 50km, ở độ cao 1200m. Ở đây là vùng 3 biên giới mà một con gà gáy thì 3 nước Việt-Lào-Kamp đều nghe. MangDen nay là khu du lịch sinh thái, rừng thông bạt ngàn, hoa sim tím rực, khí hậu tuyệt vời. Thác Pa Sỹ, có 186 bậc xuống. Nhóm trẻ (<70) thì đi, nhóm U80 thì ngồi nghe thác đổ… sau hè và café với núi rừng. À không, khám phá vườn tượng Măng Đen. Tuyệt vời. Những đất nước gió lửa. Những sinh trụ dị diệt… Phải nói thêm, cung đường đèo đi Mang Den quả thật tuyệt vời!
Vườn tượng
(photo: Cường)
Rồi đoàn ghé thăm chùa Khánh Lâm. Mình gặp thầy Nhuận Bảo trò chuyện cũng vui.
Đường xuống thác Pa Sỹ
Một nhóm thanh niên sinh hoạt
Buổi trưa về lại Kontum, thăm nhà Rông và Nhà thờ gỗ 100 năm nổi tiếng nơi này. Nhóm mình ghé thăm Viện mồ côi sau nhà thờ gỗ. Viện đang nuôi 200 em từ 2 tháng đến tuổi thành niên.
Đoàn ghé thăm Nhà Rong bên chiếc cầu treo bắt qua sông Dak Bla rất đẹp. “Cả nhà” cùng chụp chung tấm hình kỷ niệm (thiếu TTThức và cháu Huệ).
Tối về lại Pleiku nghỉ đêm. Ghé tham quan Biển Hồ. Mình rất muốn thăm thầy Giác Tâm chùa Bửu Minh nhưng không còn thì giờ. Nhớ hôm nào thầy Giác Tâm về Saigon gặp mình, mang cho rất nhiều cafe. Thầy có blog đăng khá nhiều bài viết của ĐHN!
Sáng sớm hôm sau, khởi hành về Dak Lak (BMT).
pho to: DHN
Dak Lak bây giờ khác xưa nhiều. Hôm đoàn đi Buôn Đôn thì nhóm nhỏ mình ở lại vì đã biết Buôn Đôn. Mình và LKT ghé thăm Bảo Tàng văn hóa các dân tộc tỉnh Đắk Lắk nằm ngay trong khuôn viên Biệt điện Bảo Đại.
Bảo tàng nằm trong một dự án do Pháp hỗ trợ kỹ thuật nên khá bắt mắt và hoạt động rất tốt. Nhiều đoàn học sinh được nhà trường đưa đến tham quan, học tập.
Bảo tàng văn hóa các dân tôc Tây Nguyên (Internet)
Nhờ một người bạn giới thiệu cho một quán cafe ”đặc sệt Tây Nguyên”, không phải kiểu Saigon máy lạnh, nhạc ầm ỉ… Và người bạn dẫn tới Arul! Thôi đúng rồi. Buổi trò chuyện với Len chủ quán thật tuyệt vời. Không chỉ xinh đẹp, cô còn có cá tánh mạnh mẽ, đáng phục. Cô giải bày cách nào đã thoát ra khỏi những hủ tục, đã sưu tập tất cả những thứ ‘’mọi người vứt đi’’ để có một quán không chỉ bán cafe mà là một địa điểm văn hóa thực sự. Cô cho biết đã trải qua nhiều năm bị trầm cảm nặng và rồi cương quyết chọn lấy cho mình một con đường đi riêng, chỉ làm theo sở thích mình, thực hiện ý chí mình. Cô bảo làm việc thì có hai mục tiêu: một là mưu sinh và hai là hạnh phúc. Cô chọn hạnh phúc. Nên công việc dù vất vả đến đâu cô vẫn rất vui. Cô ngạc nhiên thấy nhiều người làm việc với nỗi khổ đau. Khi nói về người cha đã mất, cô nói gọn: “bạn về trước, bạn về sau thế thôi’’. Cô dạy con cũng một cách mạnh mẽ như thế, coi con là bạn, xưng hô với con là cậu với tớ, bình đẳng, không bao giờ coi điểm học tập của con mà chỉ hỏi con học môn này có thích không, khuyến khích tinh thần tự học, tự khám phá… Mình còn trở lại Arul hôm sau cùng nhà báo NTC, nhà khảo cổ NTH, Minh, Hằng. Len dành thì giờ cho nhóm mình, trò chuyện thật vui. Bên ngoài, có chút mưa đầu mùa
Arul culture house
Tây Nguyên.
NTH có vẻ phục lắm. Nói cách Len sống, làm việc, dạy con rất phù hợp thời đại mới. Thanh Hằng, cô họa sĩ cũng nói mình mến phục cách sống, cách dạy con của Len.
TTMinh, DHNgoc, Len (Arul), LKThuong
(BMT 15.3.2018)
Cafe ở Arul culture house
Từ trái: Hằng, Chức, Thương, Ngọc, Len, Hậu, Minh (16.3.2018)
Buổi tối, ‘’cả nhà’’ tụ tập ở phòng Thức-Lý, để nghe các ‘’diễn giả’’ nói chuyện (giống như lần trước đi với Bách nghe Bách nói về Phật pháp). Mình ”già làng” cho nói trước. Rồi đến NTH, sau cùng mới tới hành giả PCD. Thời gian ít nên mình đọc đôi bài thơ cho cả nhà nghe. May có mang theo 3 cuốn Thơ Ngắn Đỗ Nghê tặng cho Công, Thu Việt, Triệu Minh… những người yêu thơ. NTHậu nói về các vấn đề Khảo cổ và PCD nói về Triết lý Giáo dục. Rất hay.
Hôm sau, sau buổi cafe Trung Nguyên, xe đưa đoàn đi Hồ Lak, cách BMT 60km, về hướng Dalat.
Hồ Lak là hồ nước ngọt lớn thứ hai ở Việt Nam (sau Hồ Ba Bể), bao bọc bởi khu rừng nguyên sinh và núi non trùng điệp. Hồ Lak nối với sông Krông Ana, rộng 6km2, ở độ cao 500m, một điểm du lịch tuyệt vời của BMT. Mình đến BMT mấy lần mà chưa có dịp đi Hồ Lak nên lần này háo hức.
Chùa Khải Đoan Dak Lak (BMT)
Chỉ có 4 người trong nhóm ‘’bạn trẻ’’ dám cưỡi voi… xông nước. Mình chỉ đứng nhìn. Tính chèo thuyền độc mộc chơi mà nắng gắt quá.
Rồi về ghé chùa Khải Đoan.
Chùa Sắc tứ Khải Đoan là ngôi chùa lớn nhất BMT, có tên gọi Khải Đoan là do ghép từ tên vua Khải Định và Đoan Huy hoàng thái hậu. Chùa vừa được xây dựng lại hoành tráng, có phần hào nhoáng nhưng thiếu đi chút trầm mặc ”hương xưa”, trừ tượng Phật dưới cội Bồ đề. Khải Đoan là ngôi chùa, nơi Đại đức Narada, năm 1962 đã hiến tặng Xá Lợi Phật, cùng với chùa Xá Lợi ở Saigon.
Thác Dray Nur
Trên đường về Saigon, đoàn ghé tham quan thác Dray Nur cách quốc lộ không xa. Mình chưa đến Dray Nur lần nào. Trước đây chỉ ghé Trinh Nữ, Dray Sap. Thác Dray Nur rất đẹp, cao 30m và rộng hơn 200m. Dray Nur có nghĩa là thác cái hay thác vợ. Hèn chi mà nó “yểu điệu thục nữ” chi lạ! .
Bờ thác DrayNur
Dưới chân thác Dray Nur
Về đến Bình Dương còn có bữa cháo tạm biệt.
Hẹn thư sau,
Đỗ Hồng Ngọc.
Bạn ơi,
Sáng thứ bảy 24.3.2018 mình mới có dịp đến thăm Hội sách Tp.HCM lần thứ X này, và cũng để thăm Nguyễn Nhật Ánh, “ký tặng” nhà văn tập Thơ Ngắn Đỗ Nghê ngay tai chỗ… cho vui!
Ôi, đông nghẹt. Thấy các bạn trẻ say mê với sách mình mừng lắm. Tưởng từ ngày có Internet người ta chê sách. Nhưng không. Đông nghẹt. Mà toàn giới trẻ. Mình thấy mình bơ vơ, ngơ ngác và lạc lõng trong chợ sách này! Thỉnh thoảng mới thấy một mái đầu bạc loay hoay tìm kiếm cái gì đó trong đống sách hạ giá cao nghều nghệu. Tình cờ gặp một người đứng tuổi không quen biết, ân cần chào hỏi. Thì ra một bạn đọc từ bên Úc. Anh nói vẫn đọc sách và nghe đĩa, xem web nên nhận ra ngay ĐHN!
Cố tình đến sớm chút để thăm riêng Nguyễn Nhật Ánh. Mà ôi chao, dòng người xếp hàng chờ xin chữ ký dài dằng dặc. Còn mươi phút nữa mới tới giờ ký. Minh nxb Trẻ nói có em đã đến xếp hàng từ 5 giờ sáng! Em đứng thứ hai trong dòng người gật đầu xác nhận. Em nói em ở tận Cần Giờ, nên phải lên từ hôm qua! Có lẽ rút kinh nghiệm lần ký tên ở Đườg Sách Nguyễn Văn Bình, dòng người xếp hàng đôi, dài ngoằn khiến BTC nửa chừng phải xin ngưng 30 phút cho tác giả… xả hơi. Các em vẫn không dám bỏ hàng, vẫn đứng giữ chỗ. Hôm đó, tôi cafe với TTMinh quan sát, nói lúc này mà chịu khó xách cái ‘bô’ đi một vòng sẽ kiếm được khá đó.
Thì ra nhà văn có sách bán chạy như tôm tươi cũng khổ! BTC lần này rút kinh nghiệm phát loa thông báo nhà văn chỉ ký tên từ 8.30 đến 10g để đảm bảo sức khỏe cho mình và cho độc giả… !
Có vài hình ảnh vui vui gởi bạn coi chơi nhé.
Từ trái: Minh, Nxb Trẻ; Nguyễn Nhật Ánh, Đỗ Hồng Ngọc ( Hội sách 24.3.2018)
Không gì tốt hơn ký tặng… tại chỗ cho chỉ một người…
… để NNA ‘ngán ngẫm’ nhìn dòng người đợi mình ký sách!
“thế hệ tương lai” của Chú Ánh đây rồi! Ráng giữ sức khỏe nha Ánh.
Nhiều người nói với tôi rằng NNA không phải là… nhà văn mà chỉ là người kể chuyện!
Ối trời, kể chuyện cho người ta mê tít như vậy còn hơn là nhà văn đó chớ! Nhất là cho giới trẻ nghe. Giới trẻ bây giờ mê chơi game, mê Internat, phim ảnh, lúc nào cũng lăm lăm điện thoại thông minh trên tay, vậy mà chịu xếp hàng xin chữ ký đủ để mừng! Tôi có lần nói với Ánh, nhà văn cho tuổi thơ có trách nhiệm nặng nề đó, vì nó ‘đúc khuôn’ cho một thế hệ về cách nghĩ, cách làm, cách sống chớ chẳng chơi. Ráng nhé. Ánh gật.
Tôi nhớ xưa Ánh kể chuyện khi mới vào Saigon, lên xích lô kêu chở đến “Bò Họt”. Bác xích lô ngẩn ra không hiểu gì cả. Thì ra anh muốn đến đường Bà Hạt ở gần Ngã Bảy!
Năm nào Trung Thu, NNÁnh cũng gởi tôi một hộp bánh đậu xanh rất ngon… hình như của một bà mẹ trẻ nào đó có con mê sách NNAnh tự tay làm (homemade) và gởi tặng anh.
Còn gì vui hơn phải không?
ĐHN.
Bạn ơi,
Hôm qua, 25.3.2018, Quán Văn số 53, giới thiệu ‘chân dung văn học’ nhà văn, họa sĩ Lê Ký Thương cùng lúc giới thiệu tác phẩm Dòng sông trơ đáy của Nguyễn Châu.
Khá đông anh chị em văn nghệ sĩ và khá đông bạn bè, học trò của Nguyễn Châu. Với LKT chỉ có… 2 người là mình và Kim Quy, phu nhân LKT được mời lên nói đôi câu. Tiếc ghê, Thân Trọng Minh bận đi VT với Châu Văn Thuận, Tịnh Thy và Huyền Chiêu, Khuất Đẩu thì ở xa quá. Dĩ nhiên còn có đó nhà thơ Vũ Trọng Quang, họa sĩ Lê Triều Điển… Mình gởi bạn vài hình ảnh để chia sẻ đây.
Nguyên Minh giới thiệu Lê Ký Thương, những người bạn đã nửa thế kỷ trước… cùng ở chung nhà, ngủ chung giường và làm báo Ý Thức.
Nguyên Minh mời Đỗ Nghê lên phát biểu đôi lời. Thì lên. Có biết trước gì đâu, cũng chẳng biết mình được dành cho mấy phút nên không dám nói dài nói dai… đành kể chuyện năm 1970 đến thăm LKT ở nhà NM (Phan Rang) thấy chàng thư sinh đang vẽ và có những bài thơ… thơm mùi bã mía sắp ấn hành…
Rồi những năm đầu thập niên 70 cùng làm tờ bán nguyệt san văn học nghệ thuật Ý Thức với nhóm bạn, có Lữ Kiều, Lữ Quỳnh, Trần Hoài Thư, Nguyễn Mộng Giác… Chính LKT là người vẽ manchette cho tờ Ý Thức thời đó.
Thời thế đổi thay, mãi đến năm 1979 mới gặp lại chàng thư sinh cận thị nặng ở Saigon, mình đã viết tặng bài thơ Gặp lại người bạn cũ, đăng trên báo Tin Sáng, ký tắt tặng LKT mà nhiều người cũng biết, vì đều là bè bạn cùng thời.
Từ trái: Đỗ Nghê, Nguyên Minh, Lê Ký Thương (25.3.2018)
Bài thơ đã đăng lại trên Quán Văn số này (trg 103)
GẶP LẠI NGƯỜI BẠN CŨ
Tặng Lê Ký Thương
Năm năm gặp lại người bạn xưa
A! Anh chàng thư sinh nhút nhát không ngờ
Thuở nào làm thơ thơm mùi bã mía
Bây giờ đẹp khỏe đen thui vạm vỡ
Cười qua mắt cận mà long lanh
Anh em ngồi quanh ly cà phê đen
Nhắc từng người bạn cũ
Anh H họa sĩ giờ vẽ guốc
Thằng N thụt két mấy phen
K bán chợ trời, M bất đắc chí
Y ở Cali hay Luân Đôn gì đó
Ngày ngày nhớ buốt quê hương…
A! Anh chàng thư sinh dễ thương
Có ai ngờ bây giờ làm hợp tác xã
Ngày ngày vác cuốc ra đồng
Đẹp khỏe đen thui vạm vỡ
Cười qua mắt cận mà long lanh
Nào mới mua mấy chiếc máy cày
Nào đang tính chuyện làm ăn lớn
Phát triển bề ngang phát triển bề dài
Đánh cá xẻ rừng trồng rau đan nón
Trường học bệnh xá máy bơm…
A! Anh chàng thư sinh dễ thương
Nhớ thuở xanh xao tóc rối đầu bù
Thở hơi triết lý vẽ tranh trừu tượng
Làm thơ thơm mùi bã mía
Bây giờ đẹp khỏe đen thui vạm vỡ
Say sưa nói về tương lai
Phân bón máy cày năng suất
Và về thi ca…
A! Còn một điều thú vị
Anh chàng ngượng ngùng cười qua mắt cận
Vụ hai xong là cưới vợ liền
Năm năm gặp lại bạn hiền
Nói chuyện trên trời nói chuyện dưới biển
Chuyện trong lòng đất chuyện ở rừng sâu
Chuyện “Hai mươi giờ”
“Chuyện thường ngày ở huyện”
Chuyện hôm nay và chuyện mai sau
Giữa thời buổi gặp nhau thường nghe những lời buồn chán
Tao cám ơn mày
Đã nhen dòng lửa ấm!
Đỗ Nghê
1979
Và năm 2003, mình đã tốc họa cho LKT một bức chân dung ‘độc đáo’ trong buổi café ở đường Lê Lợi với Lữ Kiều TTM, Châu Văn Thuận, Nguyễn Mộng Giác. ‘Độc đáo’ bởi vì một bác sĩ vẽ cho một họa sĩ, chắc sẽ bán có giá, và Kim Quy (LKT phu nhân) thì bảo vẽ LKT sao trông giống Khuất Đẩu! Ối trời, lúc đó chưa quen biết KĐ mà. Nhưng, cũng ngộ chớ sao!
Lê Ký Thương, vẽ bởi Đỗ Hồng Ngọc, Saigon 2003
Sau đó mình giới thiệu bài viết rất hay của Nguyễn Thị Tịnh Thy về LKT trong số Quán Văn đặc biệt này: “Tình bằng duyên nợ cái văn chương”.
Rồi, mình rút lui sớm.
Nguyên Minh mời Kim Quy phát biểu đôi lời. KQ nói lời cảm ơn bạn bè LKT đã gắn bó với chàng từ lâu và có buổi hôm nay.
Buổi họp mặt ra mắt QV sôi nổi nhất là phần giới thiệu cuốn truyện Dòng sông trơ đáy của Nguyễn Châu với MC Đoàn Văn Khánh và nhà phê bình văn học Hoàng Kim Oanh… cùng với tiếng đàn tiếng ca rộn rã của một buổi sáng Chủ nhật đầy nắng ấm giữa Saigon.
Thân mến,
ĐHN
Kỳ 16: Phật học & Đời sống,
Chùa Xá Lợi Saigon, ngày Thứ bảy 17.3.2018
Do tôi bận đi Kontum, Gia Lai, Buôn Ma Thuột mấy hôm nên thầy Minh Ngọc đã ”chủ xị” hướng dẫn buổi thảo luận về ”Duyên Khởi”, tập trung chi đầu tiên cũng là chi quan trọng nhất trong ”12 nhân duyên”: Vô minh: Tại sao ”Vô minh”? Làm sao hết ”vô minh”?…
Dĩ nhiên, còn lâu… mới hết vô minh! Bởi Tâm Kinh Bát Nhã cũng đã nói: ”Vô vô minh diệc vô vô minh tận…”
Trân trọng,
Đỗ Hồng Ngọc.
PS: 1) Thứ bảy 24/3/2018 LLL vẫn tiếp tục như thường lệ, từ 15-16.30h tại chùa xá Lợi, 89 Bà Huyện Thanh Quan, Quận 3 Tp.HCM
2) Có một blog mới của Phan Tấn Hải (Nguyên Giác), song ngữ, về Phật học rất hay:
http://vietrahula.blogspot.com/
Ghi chú: ”Trăm thứ bệnh qua đường miệng” như tục ngữ nói. Từ thời Hippocrates (Thế kỷ thứ IV trước CN) đã nhấn mạnh ”thực phẩm chính là thuốc”. ”Thuốc” có nghĩa là có thể chữa khỏi bệnh và có thể gây bệnh từ nhẹ đến nặng. Ngày nay người ta càng thấy rõ điều này.
Gần đây nhiều bạn hỏi về vấn đề thực phẩm biến đổi gen, vấn đề tồn đọng kháng sinh, kim loại nặng trong thực phẩm và vấn đề ”bột nêm”. QuanVenDuong của GS Huỳnh Chiếu Đẳng cũng vừa đưa bài viết của Bác sĩ Trần Văn Ký, Hội Khoa học – Kỹ thuật An toàn Thực phẩm VN về vấn đề ”bột nêm” này. Xin phép được chia sẻ nơi đây.
Trân trọng cảm ơn,
ĐHN
QuanVenDuong HCDj 20.3.2018
———- Forwarded message ———-
From: LouisTrung <loui rung@ ya o.com>
Date: 2018-03-19 22:04 GMT-04:00
Subject: Fw: Fwd: Fw: * Bột nêm’’
Xin đọc bài dưới đây của bác sĩ Trần văn Ký
Bột Nêm
Ngại bột ngọt chứa nhiều hoá chất gây cứng cổ, nhức đầu… nhiều người đã chuyển sang dùng các loại bột nêm từ thịt, cá, một số loại nấm… để tốt hơn cho sức khoẻ. Cách lựa chọn này liệu có thật sự an toàn cho người tiêu dùng? Trong bữa ăn hàng ngày, cần hạn chế việc sử dụng bột nêm.
Trên thị trường hiện xuất hiện nhan nhản hàng chục loại gia vị bột nêm với đủ nhãn hiệu khác nhau và những lời quảng cáo thoạt nghe dễ có cảm giác ngon, tiện lợi và an toàn tuyệt đối.
Mà quả thật, các loại bột nêm này có thể thay thế cho tất cả các loại thịt, cá, tôm, cua… cần thiết cho một món xúp, hay một món xào. Chỉ cần một thìa bột nêm, bạn sẽ có ngay một nồi canh rau ngon ngọt như đã được hầm từ xương.
Rất ít người biết rằng, chính sự thay cá, thịt bằng bột nêm đó tạo ra nguy cơ sức khoẻ của họ ngày càng hao mòn, xuống dốc. Bột nêm không thể thay thế thịt, cá…
Cần nói ngay rằng, bột nêm chính là chất phụ gia siêu bột ngọt. Tính ngọt của loại gia vị này gấp 200 lần các loại bột ngọt khác.
Đặc biệt, trong bột nêm chứa chủ yếu một loại chất tên gọi I & G, kết hợp từ hai chất Disodium 5’ – Guanylate và Disodium 5’ – Inosinate.
Theo nghiên cứu của các chuyên gia thuộc cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ, hai chất trên nếu kết hợp với nhau sẽ tạo ra một số độc chất, mà nếu tích trữ chúng trong cơ thể người quá nhiều, có thể gây quái thai và rối loạn chuyển hoá. Hơn nữa, khi đã cho các loại bột nêm này vào nồi lẩu hoặc món xào, chúng sẽ tạo cho người ăn cảm giác như nếm được món xúp ngon lành từ thịt hầm.
Nguy hiểm hơn, chất I & G còn khiến người ăn luôn cảm thấy ngon miệng, ăn rồi lại muốn ăn nữa. Chính sự ngon miệng này đã đánh lừa cảm giác mọi người và giúp các loại gia vị bột nêm ngày càng được nhiều người tin dùng. Ngoại trừ những nhà sản xuất và các nhà nghiên cứu, ít người tiêu dùng, biết rằng bột nêm chỉ là một chất phụ gia. Chúng hoàn toàn không thể thay thế các nguyên liệu thực phẩm thịt, cá.
Vì vậy, nếu bạn lạm dụng quá nhiều bột nêm trong nấu ăn, thì có nghĩa bạn đang đưa nhiều hoá chất vào cơ thể mình và những người thân trong gia đình. Mà đã là hoá chất thì ít nhất chúng cũng gây nhiều tác hại về tim mạch, gan, thận, hoặc gây dị ứng, tê môi, tê lưỡi, mệt mỏi cho người sử dụng. Không nên lạm dụng bột nêm .
Xử trí khi ngộ độc bột nêm :
Một số trường hợp dùng quá nhiều chất phụ gia như bột nêm có thể đưa đến các biểu hiện bị ngộ độc hoá chất như cứng cổ, nhức đầu, xây xẩm mặt mày hay dị ứng, ngứa ngáy cơ thể… Nếu gặp tình huống đó, hãy cho nạn nhân uống thật nhiều nước, hoặc các loại nước chanh, nước chè đường sẽ giúp tuần hoàn máu, giải độc cơ thể. Một số quốc gia phương Tây, các nước phát triển… hiện không cho phép sử dụng các chất phụ gia như bột nêm trong nấu ăn. Ngay ở Việt Nam, loại chất I & G chứa trong bột nêm cũng không có mặt trong danh sách các chất phụ gia được phép sử dụng của bộ Y tế.
Tuy nhiên, vì lợi nhuận cao ngất ngưởng, một số nhà sản xuất vẫn ngang nhiên sử dụng chất này trong sản phẩm, phủ lấp chúng bằng những lời quảng cáo thái quá. Người tiêu dùng thì lại cứ vô tư tin vào những hình ảnh đẹp, những lời ngọt ngào trên quảng cáo mà mua đem về sử dụng.
Hiện vẫn chưa có nghiên cứu nào xác định liều lượng bột nêm dùng trong ngày bao nhiêu là hợp lý. Việc chọn hay không chọn bột nêm cho bữa ăn hàng ngày chỉ có thể phụ thuộc vào một người tiêu dùng thông minh, tỉnh táo.
Trong bữa ăn hàng ngày, bạn cần hạn chế việc sử dụng bột nêm. Thay vì phải dùng chất phụ gia, các bà nội trợ hãy làm siêng chạy ra chợ mua cá, thịt tươi để đủ chất cho gia đình. Một nồi canh có đầy đủ thịt, rau… thì bạn không cần phải thêm bất cứ gia vị bột ngọt, bột nêm nào khác…
BS TRẦN VĂN KÝ
Kỳ 15: ”Phật học & Đời sống”
chùa Xá Lợi, Saigon, Ngày thứ bảy 3.10.2018
Theo yêu cầu của một số bạn trong ”Lớp Lỏng Lẻo”, tôi post lên đây bản tóm tắt (plan) tôi soạn để triển khai thành bài Trò chuyện của mình tại lớp giúp các bạn tham khảo trước. Nay mai sẽ có bản video clip do nvquyen gởi đến sau đầy đủ hơn. Dĩ nhiên, đây chỉ là vài nét tóm lược tôi ”vẽ” ra để giúp trí nhớ trong lúc trình bày và thường thì ít khi nào phải ”dòm” đến. Vậy, tùy nghi nhé.
Thân mến,
ĐHN
Kỳ 15: Duyên Khởi (tiếp theo). Chùa Xá Lợi, Saigon 10.3.2018 (photo: nvquyen)
Thư gởi bạn xa xôi:
Buổi giao lưu cùng Gia đình Hoa Sen Đà Lạt, 12.2017
Đỗ Hồng Ngọc
Bạn nói đúng, ít khi mình chịu ”đọc thơ” giữa một nhóm đông người nhưng hôm đó đành phá lệ. Bởi nhóm thì không đông mà không khí thì lại rất đầm ấm thân tình như trong một gia đình giữa những ngày Noel lạnh ngắt ở Đà Lạt. Cả nhóm ai cũng có pháp danh là ”…Nhiên”: nào Thuần Nhiên, Thảo Nhiên, Như Nhiên, Hồn Nhiên… Đó là Gia đình Hoa Sen, trong một buổi ”thiền trà” rất tình cờ để gặp gỡ cùng Bs Đỗ Hồng Ngọc. Nói là tình cờ vì không hẹn trước, không quen biết trước, chớ đa số các bạn cũng đã từng đọc ĐHN nên có thể nói là cũng đã có ”biết”. Chiều cuối năm rồi, bao nhiêu bận rộn, mình ghé thăm khá đột xuất và ngạc nhiên bất ngờ gặp gỡ anh chị em gia đình Hoa Sen, người ôm đàn, người ôm sách đến. Ngạc nhiên hơn nữa, họ cùng hát những bài thiền ca do nhạc sĩ Thuần Nhiên (Nguyễn Đức Vinh) trong nhóm sáng tác rất hay…
Trong không khí như vậy, không chỉ ký tặng sách, mình còn đáp lễ bằng cách đọc vài bài thơ… Không ngờ Thảo Nhiên dùng điện thoại thu lại và em Quyên đã đưa lên youtube. Thôi thì cũng là một kỷ niệm đẹp phải không?
Chuyện không ngờ nữa là ngay đêm Noel đó, nhạc sĩ Thuần Nhiên đã phổ bài thơ Giỗ Một Dòng Sông trong tập thơ Đỗ Nghê (sau này bài nhạc có tên là Sông Ơi Cứ Chảy, với cả lời Anh của Phan Tấn Hải) được bạn bè yêu thích.
Và vì bạn đã nhắc, nên nay mình đưa vài hình ảnh buổi giao lưu này và cả clip ”đọc thơ” lên đây để chia sẻ vậy nhé.
Thân mến,
ĐHN
Đỗ Hồng Ngọc và nhạc sĩ Thuần Nhiên
Ký tặng sách
Bên bờ mây lãng đãng…
Phan Chính
(đọc Thơ Ngắn Đỗ Nghê– Nxb.Văn hóa-Văn nghệ 2018)
***
Tập “Thơ Ngắn Đỗ Nghê” là tập thơ thứ 6 của Đỗ Hồng Ngọc vừa phát hành, có thể đem đến cho người yêu thơ nhiều dự cảm ngọt ngào. Không những ngạc nhiên ở sự cố tình của anh khi chọn tựa tập thơ là “Thơ Ngắn” gắn với bút danh “Đỗ Nghê” từng đứng tên ở tập thơ đầu tay “Tình Người” xuất bản vào năm 1967, khi đó anh còn là một sinh viên Y khoa Đại học đường Sài Gòn. Trước khi có tập thơ này, Đỗ Nghê đã có những bài thơ đăng trên tạp chí Bách Khoa, Mai, Tình Thương… từ những năm 1960. Nhưng sau đó bút hiệu Đỗ Nghê lại thay bằng tên thật Đỗ Hồng Ngọc trên các tập thơ và trên ba mươi đầu sách văn học, nghiên cứu về y học, thiền học mang tên Đỗ Hồng Ngọc. Sự trở lại trên tập thơ ngắn này được anh có lần giải thích, Nghê là họ mẹ, quê Tân Thuận và Đỗ là họ cha quê La Gi (Bình Thuận).
Nói như nhà phê bình văn học Huỳnh Như Phương: “Có phải vì cái tên Đỗ Hồng Ngọc quá nổi tiếng với tư cách một tiến sĩ y khoa đã phần nào che mờ tác giả như một nhà thơ?”. Còn với nhà thơ Đỗ Trung Quân lại phác họa chân dung Đỗ Nghê/ Đỗ Hồng Ngọc khá hình tượng, “Có một chàng thi sĩ một hôm vì lẽ gì đó bỏ đi làm thầy thuốc …”, để thấy phẩm chất thi ca thấm đẫm trong tâm hồn Đỗ Nghê/ Đỗ Hồng Ngọc có căn duyên với cái nghiệp thầy thuốc luôn đòi hỏi một tấm lòng.
Phan Chính – Đỗ Hồng Ngọc, Đường Sách Saigon 2.2018
Trong một ngày giáp Tết, cà phê với Đỗ Hồng Ngọc trên đường sách Sài Gòn, tôi mới hiểu ra tựa tập “Thơ Ngắn Đỗ Nghê” là cách định hình có chủ ý, không phải theo ý nghĩ thông thường về hình thức là ngắn, dài, âm tiết hay tương tự trường phái Haiku (Nhật), Sloka (Ấn)… và lại gắn liền với bút danh Đỗ Nghê đã có cách đây từ hơn 50 năm. Khác hơn các tập thơ trước đó Giữa hoàng hôn xưa, Vòng quanh, Thư cho bé sơ sinh… xoay quanh cho một chủ đề, một chặng đời trải nghiệm, thì nay Đỗ Nghê chắt chiu lại giọt mật trong veo từ cảm xúc tận cùng, từ lãng đãng an nhiên của đất trời để có những câu thơ rất nhân văn, rất tình người.
Anh viết “Nhẹ như không có/ Có mà như không…”, hay là “Thực chẳng dễ dàng/ Sống trong cái chết/ Và chết trong cái sống…”. Chỉ có ở người ngộ được cái giá trị cuộc sống nhân sinh theo triết lý Phật giáo trong cõi vô vi tự tại. Những tập sách Nghĩ từ trái tim, Như thị, Cành mai sân trước, Gió heo mây đã về… lại liên tiếp tái bản nhiều lần mà vẫn được đón nhận, là sao? Bởi trong đó không những mang cái tư tưởng Phật học,Thiền học mà sự biểu cảm chân thực của một tâm hồn thơ nên đã dễ dàng chạm đến trái tim của con người. Cũng không thể thoát ly khỏi phiền não trong cuộc sống rộn ràng, Đỗ Nghê bất chợt nhận ra mình “Lá chín vàng/ lá rụng/ về cội/ Em chín vàng/ chắc rụng về anh”. Và cũng không khỏi những vướng bận theo vòng hệ lụy: “Hoa vàng đã rụng đầy sân vắng/ Tình cũng ngùi phai theo tháng năm…”. Khái niệm về thời gian không như là nỗi ám ảnh của con người, lại còn là sắc mà không với anh sao mà nhẹ nhàng và thanh thản “Giữa đêm/ Thức giấc/ Giữa ngày…” ở trong bài “Trái đất” chỉ có 6 âm tiết mà gợi cho người đọc đủ hình dung tâm thế của nhau, cách xa nửa vòng trái đất. Hay như bài Sóng: “Sóng/ quằn quại/ thét gào/ Không nhớ/ mình/ là nước…”. Với tên tuổi Đỗ Hồng Ngọc khó mà tách rời anh giữa cái thực của người thầy thuốc với một tâm hồn thi ca của Đỗ Nghê. Như anh từng khẳng định: “Thân và tâm đâu có tách rời, sắc thọ tưởng hành thức vẫn là một- ngũ uẩn giai Không”.
PHAN CHÍNH
( Báo Bình Thuận ngày 27.2.2018 trg 9)
Kỳ 14: “Phật học & Đời sống”: DUYÊN KHỞI
“Ăn Tết” cả tháng nên phải chịu khó nhắc lại một chút trong Buổi sinh hoạt “Phật học và Đời sống” kỳ 14 này để bước vào Chủ đề mới: Duyên Khởi (Thập nhị Nhân Duyên), một chủ đề hứa hẹn ‘hấp dẫn’!
Đúng là Duyên Khởi! Chùa Xá Lợi đang sửa chữa nên lớp cũ ồn không chịu nổi phải dời đến một điểm khác. May quá, hội trường còn trống, mọi người xúm vào sắp xếp lại ghế bàn đâu đó đàng hoàng.
Mình nhắc lại cái tên “Lớp Lỏng Lẻo” để mọi người an tâm: không có ghi danh, không có học phí, chẳng ai là thầy là trò chi cả, chỉ cùng nhau trao đổi, học hỏi trên tinh thần khoa học và chia sẻ kinh nghiệm, ứng dụng vào cuộc sống những lời Phật dạy sao cho an lạc, hạnh phúc, cho mình, cho người, cho thiên nhiên… Dĩ nhiên, người nào rỗi rảnh hôm nào cứ đến LLL, và bận thì cứ vắng… chả sao cả!
Nhắc lại buổi Tất Niên không chuẩn bị trước đã trở thành buổi trao đổi chân thành để “đánh giá” lại thời gian sinh hoạt vừa qua và rút kinh nghiệm. Quyền, người phụ trách quay clip đưa lên mạng thông báo đến nay đã có 700 người đăng ký theo dõi thường xuyên.
Trong phần “ôn tập”, mình nhắc lại các buổi học trước một cách tóm lược và giới thiệu chủ đề mới. Buổi thảo luận khá sôi nổi. Cư sĩ Tô Văn Thiện trình bày các nét lớn về “12 nhân duyên” và Cư sĩ Minh Ngọc phân tích chi tiết (sơ bộ) về Duyên Khởi, Duyên Sinh…
Nay mai sẽ đưa video clip do Quyền ghi để các bạn theo dõi.
Trân trọng,
Đỗ Hồng Ngọc.
GHI CHÚ: nvquyen vừa gởi video clip buổi sinh hoạt Kỳ 14 “Phật học & Đời sống”. Xin gởi đến các bạn tham khảo.
Chiều nay Thứ bảy 10/3/2018 buổi Sinh hoạt Kỳ 15. Thân mời các bạn tham dự như thường lệ từ 15-16h30.
Rất cảm ơn nvquyen.
ĐHN
Thăm thầy Phước An, chùa Hải Đức Nha Trang
Đỗ Hồng Ngọc
Thầy Phước An nói nghe anh đến từ chiều hôm qua nên có ý đợi, sáng nay cũng ở chùa, chưa đi đâu cả. Tôi từ Đà lạt xuống Nha Trang tối trễ quá không đến thăm thầy được như đã hẹn nên sáng nay Mùng 5 tết Mậu Tuất (2018) mới đến được đây. Ngân Hà đưa đi đường vòng phía sau chùa Long Sơn, qua Phật đài Thích Ca, ngày xưa biết bao lần đến viếng mà chưa có dịp ghé thăm Hải Đức. Ngôi chùa cổ với nhiều thế hệ các bậc tôn túc đã dày công xây dựng nên một Phật Học viện nổi tiếng của miền Trung, nơi sau này còn có Ni sư Trí Hải, thầy Tuệ Sỹ, thầy Mạnh Thác… từng trú ngụ, đặc biệt nhiều văn nhân thi sĩ như Quách Tấn, Võ Hồng, Phạm Công Thiện… thường xuyên lui tới, người tu học, người tham quan, đàm đạo… như một thuở nào xưa… giữa ‘những phương trời viễn mộng’… Nhớ thời ở Nha Trang, tôi cũng thường gặp thi sĩ Quách Tấn, nhà văn Võ Hồng nhưng chưa có lần nào đến chùa Hải Đức, hình như chưa có ‘duyên’ và còn có quá nhiều bận bịu.
Thầy Phước An không phải là ai xa lạ. Thầy là tác giả của tập tùy bút nổi tiếng “đường về núi cũ chùa xưa” rất hay về văn chương và thâm trầm đạo vị. Khi nói đến Thích Phước An những ai từng sống với Đại học Vạn Hạnh năm xưa không ai không nhớ: nhà báo Nguyễn Trọng Chức nhắc những kỷ niệm cũ, Nguyễn Hiền (5 Hiền) rồi Văn Công Tuấn… đều nhắc với tất cả lòng quý trọng.
Tôi chần chừ khá lâu trước cái Hồng Chung vĩ đại. Một nhóm học sinh lớp 11 tình cờ đến và các em mở bánh ra ăn, mời tôi thiệt dễ thương. Tôi nói về tiếng chuông và ý nghĩa bài kệ khắc trên hồng chung:
Bể cả triều dâng tiếng Phổ Môn
Chín tầng sen ngát hiện đồng chơn
Cam lồ giọt nước cành dương rải
Nhuần thấm sơn hà cảnh sắc xuân
Đó là bài tán ca tụng hạnh nguyện của Đức Quán Thế Âm:
Hải chấn triều âm thuyết Phổ Môn
Cửu liên hoa lý hiện đồng chơn
Dương chi nhất trích chơn cam lộ
Tán tác sơn hà đại địa xuân
Thầy Phước An vừa ra đón khách. Tôi chắp tay chào thầy và nói xin chụp cái hình kỷ niệm nhé. Thầy kêu khoan khoan chờ tôi vào thay y cho đàng hoàng đã chứ!
Rồi cùng chuyện vãn bên chén trà xuân, bên cánh mai vàng rực rỡ… Chuyên xưa chuyện nay, chuyện văn chương, chuyện đạo pháp… Dưới chân đồi thăm thẳm kia là thành phố Nha Trang dày kín, xa xa là rặng núi xanh lơ…
Ngân Hà, Đỗ Hồng Ngọc và thầy Phước An. (chùa Hải Đức, Nha Trang, M5 tết Mậu Tuất 2018)
Nhắc Văn Công Tuấn với mấy tập sách mới, giọng văn chân thành trong sáng, “vang vọng lời kinh, lấp lánh ánh vàng” như Nguyễn Hiền Đức nhận xét. Thầy đi lấy ngay cuốn mới nhất của Văn Công Tuấn: Hạt nắng Bồ Đề, thay mặt tác giả, ghi lời tặng trang trọng.
Và tôi, cũng không quên gởi thầy tập Thơ Ngắn Đỗ Nghê.
Dưới đây là vài hình ảnh buổi trò chuyện cùng thầy Thích Phước An ở chùa Hải Đức Nha Trang một sáng Mùng 5 tết Mậu Tuất (2018):
Trò chuyện với Thầy Phước An, chùa Hải Đức Nha Trang, M5 Tết Mậu Tuất 2018
Thư gởi bạn xa xôi:
Lang thang mấy ngày Tết
Hình như già quá rồi nên lúc này mình không có cảm giác Tết là gì cả bạn ơi. Cũng may, Mùng hai Tết (17.2.2018) đi theo gia đình làm một chuyến giang hồ vặt, từ Saigon lên Đà lạt, rồi vượt đèo… Khánh Vĩnh về Nha Trang, rồi từ Nha Trang về Phan Rang, PhanThiết, trở về Saigon tối ngày Mùng 7. Cũng có thể gọi là có du… xuân! Để kể bạn nghe vậy nhé.
Khởi hành sớm. Gần đến chân đèo Bảo Lộc thì ghé một quán ven đường quen thuộc bên bờ suối uống café và ăn… sầu riêng. Sầu riêng vườn, ngon, không phải thứ sầu riêng đáng ngại ngâm thuốc gì đó. Đường đi Đalat bây giờ tốt rồi, chỉ có cái cứ phải đóng tiền BOT hoài vậy thôi. Đalat ngày Tết đông ken, không có chỗ ở, phải vào tận nơi hẻo lánh, xa xôi, cuối hồ Tuyền Lâm, cách Thành phố hơn 10km, gần như bị ”cách ly”. Tuy là cái resort hoành tráng giữa rừng thông nhưng mình thấy không hạp cái tạng lắm. Hoành tráng quá, hùng vĩ quá, giữa rừng thông bạt ngàn và dòng nước hồ phẳng lặng. Mình mong có chút gì đó lãng mạn như căn nhà gỗ, ngọn lửa hồng, vườn hoa dại bên bờ suối…
Đà Lạt, Mùng 2 Mậu Tuất 2018
Ngày hôm sau thì mình… trốn ra ngoài một chút, ghé thăm nhóm bạn Thiền ca Hoa Sen, uống một tách trà thơm và ký tặng Thơ Ngắn Đỗ Nghê cho các bạn qua Thảo Nhiên. Rồi ghé nhà Thuần Nhiên Nguyễn
Nhạc sĩ Thuần Nhiên Nguyễn Đức Vinh và Đỗ Hồng Ngọc.
Đa Lạt, Mùng 3 tết Mậu Tuất 2018
Đức Vinh, người nhạc sĩ của Gia đình Hoa Sen hôm Noel đã phổ nhạc bài thơ “Giỗ Một Dòng Sông”, nay đã có tên chính thức của bài nhạc là ”Sông ơi cứ chảy…”. Ngôi nhà thiệt xinh xắn, thơ mộng. Thời gian không nhiều nên chỉ trò chuyện ba điều bốn chuyện với Vinh và Sen, bà xã Vinh, người đêm Noel rồi đã ngồi nghe suốt cả giờ bài hát vừa được Vinh phổ nhạc. Mong có dịp nào lại đến căn nhà đầy âm nhạc này cùng các bạn thiền ca Hoa Sen. Gởi tập thơ cho Mậu Pháp (Ngũ Hành Sơn) và Nguyễn Phu. Mậu Pháp đang áo dài khăn đóng ngồi ngoài chợ Đalạt viết thư pháp cho mọi người… qua đường như một ông đồ chưa già, bày mực tàu giấy đỏ giữa chợ hoa.
Từ nhà nhạc sĩ Thuần Nhiên, mình ghé qua thăm nhà thơ Nguyễn Dương Quang. Đã lâu không gặp. Ai cũng già đi rõ. Tặng Quang tập thơ rồi anh em chụp cái hình kỷ niệm. Nghe Phan Chính nói hình đó đã được Quang đưa lên fb liền nên thời buổi bây giờ muốn giấu ai cũng không dễ nữa!
Đã đến giờ hẹn cùng gia đình đi thăm Cầu Đất, đồi trà Tea Hill Farm gì đó. Ôi bạn ơi, con đường Dalat đi Dran bây giờ cũng tốt lắm rồi, không phải như xưa bọn mình đi vất vả hồi hộp. Mùa này không còn hoa quỳ vàng.
Tea Hill Farm Cầu Đất Dran
Mùng 3 tết Mậu Tuất 2018
Trà xanh Cầu Đất.
Cầu Đất đây rồi. Mưa. Mưa xuân Đalat. Thoáng cái lại nắng lên. Rồi mưa nữa. Gió vù vù. Mặc, những tà áo trắng áo xanh vẫn len lỏi giữa đồi trà. Lạnh ngắt. Thiệt hạnh phúc khi vào được quán cafe bên trong. Làm một bình trà xanh đặc sản. Công nhận quá ngon. Mấy nhỏ ăn chút gì đó vì đã quá trưa. Ở đây chỉ còn cách Dran chừng vài chục km nữa thôi. Đến Dran sẽ có nem ngon nhưng ngày Tết chắc nghỉ bán.
Sáng mùng 4 tết, từ Dalat về Nha Trang. Xe cộ các nơi đổ về Đalat nườm nượp. Một cái xe khách bị cháy trên đèo Prenn làm kẹt đường thêm. Mình đến Dacasa, định ghé làm ly cafe mà đông nghẹt. Không gặp Thế Hùng, Thanh Tâm gì cả. Ai nấy chắc mệt bơ phờ vì khách quá đông. Xe đổ về Nha Trang cũng nhiều. Con đường quốc lộ 27B này rất đẹp, nhưng đèo Khánh Vĩnh thì quá ư nguy hiểm, thường có những vụ sạt lở núi. Mấy tuần trước đã có tai nạn xảy ra. Năm xưa mình đã từng đi đèo này một lần. Sương mù giăng kín không thấy đường. Tài xế chỉ nhìn vệt trắng giữa đường mà mò đi, giữa một bên là núi dựng đứng và một bên là vực sâu hun hút. Hôm nay nắng đẹp nhìn rõ mới hết hồn! Cũng còn nhiều chỗ sạt lở đang sửa. Vậy mà xe cộ cũng khá đông, nhất là xe gắn máy 2 bánh từ Nha Trang lên Đàlat ào ào…
Đèo Khánh Vĩnh (Internet).
Cung đèo dài nhất Việt Nam (35km, có nhiều chỗ bị sạt lở, và sương mù giăng giăng…)
Rồi cũng đến Nha Trang. Ôi ồn ào, xô bồ, nhộn nhịp, nhễ nhại… Lại phải ở một nơi xa thành phố, cách Nha Trang cũng vài chục cây số. Cũng lại là một resort đẹp, hùng vĩ, cheo leo giữa các gộp đá trên đường từ Cam Ranh về Nha Trang. Người Hoa là người Hoa! Đến nỗi một bữa nghe một nhóm người nói tiếng Việt, mình mừng rỡ: Ôi gặp đồng hương đây rồi!
Sáng mùng 5 tết, mình lại lẻn ra Nha Trang. Ôi Nha Trang ngày về! Không có bãi khuya, không có con ốc bơ vơ nằm trên cát… chỉ có người là người tấp nập ngược xuôi xí xô xí xào… Đến một góc đường, tìm cái quán cafe gia đình thấy vắng ngắt. Nghỉ Tết, chưa bán.
Phone cho một nhà báo. May quá. Quán cafe nào cũng đông nghẹt. Cảm ơn điện thoại di động nghe. Gặp Ngân Hà và mấy nhóc, Thu Trà, bác sĩ Bình… rồi Ngân Hà đưa đi thăm Thầy Phước An ở chùa Hải Đức.
Trò chuyện với Thầy Phước An, chùa Hải Đức Nha Trang, M5 Tết Mậu Tuất 2018
Hôm sau, Mùng 6 Tết đi Ninh Hòa, thăm cặp uyên ương Khuất Đẩu, Huyền Chiêu, kéo nhau đến quán cafe Deja Vu, nơi Thân Trọng Minh và cả Thu Vàng cũng đã đến làm show nhạc sống hôm nào. Vợ chồng chủ quán đi vắng, có bà mẹ và cô em giúp. Không biết Huyền Chiêu giới thiệu lúc nào mà cô Ngọc Anh em chủ quán xin được chụp một tấm hình với mình vì đã từng đọc sách, nhất là về Phật học… Rồi cô còn ”vấn đạo” nhờ giải đáp thắc mắc các thứ! Ông bố cho biết mới hôm qua, Ngọc Anh nói mong sao được gặp bác sĩ ĐHN, vậy mà sáng hôm nay lại gặp đây, thiệt là chuyện lạ!
Cafe DEJA VU Ninh Hòa với Khuất Đẩu/ Huyền Chiêu
(Mùng 6 tết Mậu Tuất, 2018)
Rồi vợ chồng mình cùng KĐ/HC ghé về thăm Dục Mỹ, nơi ngày xưa, năm 1970, mình đã từng ở mấy tháng, làm việc ở Bệnh viện LTC. Lúc đó LaNgà chưa đến hai tuổi, hằng ngày mình vẫn đưa xuống suối tắm và chiều chiều chở đi lòng vòng bằng xe Lambretta quanh cái phi trường nhỏ… Mới thôi mà đã gần nửa thế kỷ. Chỗ mình ở ngày xưa hình như chỉ còn bóng dáng cây dừa vút cao. Ngôi chùa nay quá to. Nhà thờ vẫn còn đó. Bệnh viện, phi trường nay đều đã san phẳng trồng mía… Nhớ bác sĩ Nguyễn Xuân Quang, người bạn cùng khóa, cùng về công tác nơi này một lượt…
Mùng 7 về Phan Rang. Định ghé thăm Võ Tấn Khanh mà lạc đường nên thôi. Về thẳng Phan Thiết ghé thăm nhà thơ Liên Tâm, gởi mấy tập thơ cho Nguyễn Như Mây, Lê Nguyên Ngữ, Phan Anh Dũng…
Trao đổi đầu năm ở Đường Sách với Lê Hoàng
Về lại Saigon đã thấy nhớ Đường Sách. Mùng 8 ra thăm sớm, gặp Lê Hoàng bàn chuyện tương lai, gặp lại những con người, những gương mặt lạ mà quen như tự thuở nào xa.
Hẹn thư sau nhé,
Đỗ Hồng Ngọc.
Báo THẾ GIỚI TIẾP THỊ ONLINE
Thứ hai, 26/02/2018
20:10 GMT + 7
thegioitiepthi.vn Y khoa là một môn khoa học nhưng cũng là một nghệ thuật. Nó gắn liền với thân và tâm của con người. Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc đã chia sẻ với Thế Giới Tiếp Thị Online như vậy nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2).
Thế Giới Tiếp Thị Online: Là một người làm chuyên môn về khoa học có vẻ hơi khô khan, nhưng những tác phẩm của ông lại cho thấy ông là một nghệ sĩ khoáng đạt, trẻ trung và rất nhạy cảm. Vậy thực ra ông “ưa” con người nào của mình?
Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc: Tôi “làm thơ” trước khi “làm bác sĩ”… Bác sĩ là một cái “nghề”, còn thơ là một cái “nghiệp”. Thời trung học, tôi đã có những bài thơ đăng báo. Nó tự nhiên mà đến. Nó gần như không học, gần như không “làm”. Khi đậu Tú tài II xong (năm 1962) thì tôi thi vào trường Y để học “làm bác sĩ’’. Vùng quê tôi nghèo, thiếu thầy thiếu thuốc, tôi nghĩ làm bác sĩ thì có thể giúp ích được cho mình và cho nhiều người hơn. Nhưng vì đam mê văn chương, tôi ghi danh học thêm bên Văn khoa, và sau đó còn học thêm bên Xã hội học. Thời đó, chỉ có y khoa, sư phạm và kỹ thuật Phú Thọ mới phải thi đầu vào, còn các ngành khác chỉ cần ghi danh học. Nên học thiệt là “sướng’’!
Chính học giả Nguyễn Hiến Lê cũng đã khuyên tôi nên học bác sĩ. Ông nói, làm bác sĩ giúp ích được cụ thể cho người, rồi chừng mươi năm hành nghề, có dịp tiếp xúc với bao cảnh đời, bao con người, nếu có tâm hồn nghệ thuật thì sẽ có thể viết văn. Nhiều nhà văn xuất thân bác sĩ như Sommerset Maugham, Tchekov, Cronin…
Y khoa là một khoa học nhưng cũng là một nghệ thuật. Nó gắn liền với thân và tâm của con người. Mà cái gì đã liên quan đến con người thì luôn là một “nghệ thuật’’ chứ, phải không? Cho nên ngày nào y khoa trở thành hoàn toàn máy móc thì nguy cho con người lắm! Khi máy móc hóa hay thương mại hóa mối quan hệ “thầy thuốc – bệnh nhân’’ thì có nhiều vấn đề đặt ra.
Khi thực tập ca “đỡ đẻ” đầu tiên ở Bênh viện Từ Dũ (1965) tôi đã viết bài thơ “Thư cho bé sơ sinh’’. Tập thơ đầu tay của tôi, năm 1967, có tên là Tình Người, khi đang học năm thứ 5 tại Y khoa Đại học đường Saigon.
Tóm lại, y khoa không xa lạ với “một nghệ sĩ khoáng đạt, trẻ trung và nhạy cảm”.
Vậy “Ưa con người nào của mình hơn” đâu cần phải trả lời nữa phải không?
Theo ông, nghề bác sĩ ở Việt Nam có thể coi là thiệt thòi không khi thu nhập và áp lực công việc chưa tương xứng?
– Tôi là một thầy thuốc già, cho phép hay nhắc chuyện xưa để “ôn cố tri tân” nhé. Thời tôi học Y phải 7 năm. Thi đầu vào không dễ, đậu chừng hơn 10%. Tôi còn nhớ ngoài những môn lý, hóa, sinh, sinh ngữ… thường lệ, còn có thêm 20 câu hỏi tổng quát về văn hóa… như âm nhạc, hội họa, sử, địa, về Biển Thước, Hoa Đà, Hải Thượng Lãn Ông, Hippocrate và những câu về đời sống xã hội như “giá gạo trên thị trường bao nhiêu một ký?”, “giá than trên thị trường bao nhiêu một ký?”… Rõ ràng là một cách thăm dò không chỉ kiến thức tổng quát của người thầy thuốc tương lai mà thăm dò cả sự hiểu biết về tình hình đời sống thực tế xung quanh.
Ra trường phải trình luận án để được cấp bằng Tiến sĩ Y khoa quốc gia (Doctorat en Medecine, Diplôme d’’Etat) và phải ghi danh vào Y sĩ đoàn (Chữ Y sĩ ở đây để chỉ người làm nghề y chớ không phải một cấp bực trung cấp trong ngành y như sau năm 1975). Y sĩ đoàn (nghiệp đoàn nghề nghiệp của bác sĩ) sẽ quản lý, giám sát nghề nghiệp cho bác sĩ, đảm bảo hành nghề đúng nghĩa vụ và lời thề Hippocrate khi tốt nghiệp, xử phạt khi có sai phạm, bênh vực khi bị oan khuất, hành hung… Nhờ hệ thống này, nghề y được tôn trọng vì họ luôn xử lý công bằng, tránh những ảnh hưởng tác động từ bên ngoài, đỡ gánh nặng cho quản lý nhà nước, hành chánh. Tiếc thay, sau này không còn nữa nên nhiều vụ kiện tụng xảy ra, nhiều vụ bạo lực hành hung bác sĩ đáng tiếc!
Về đời sống bác sĩ, thì lương hướng khi ra trường với chỉ số 720 (học 7 năm) được khoảng 12 ngàn đồng (giá vàng thị trường là 9 ngàn) nên họ chỉ phải lo tập trung cho nghề nghiệp, sao cho giỏi, cho có đạo đức tốt, thăng tiến trong nghề nghiệp. Dĩ nhiên cũng có những vụ không hay… nhưng đều được Y sĩ đoàn xử lý thỏa đáng.
Ngày nay, bác sĩ học 6 năm, cũng “trầy vi tróc vẩy” nhưng ra trường được coi như ngang cấp cử nhân 4 năm, hệ số lương 2.34… gì đó nên nơi nào, người nào cũng phải lo “cải thiện đời sống”… Dĩ nhiên bác sĩ thời nay nhờ tiến bộ khoa học kỹ thuật, khoa học y học nên tài năng hơn chúng tôi ngày xưa nhiều. Sự vô lý ở chỗ một cử nhân 4 năm, học thêm 2 năm thì đã là “thạc sĩ” còn bác sĩ 6 năm thì coi như cử nhân!
Rõ ràng với nghề y ở Việt Nam ngày nay “thu nhập và áp lực công việc chưa tương xứng”, nhưng đáng ngại hơn là ngày càng nhiều vụ vi phạm đạo đức, càng nhiều vụ hành hung thầy thuốc không được giải quyết rốt ráo. Có cái gì đó bất thường ở đây trong mối tương quan thầy thuốc – bệnh nhân vốn đầm ấm từ ngày xa xưa.
Mối tương quan thầy thuốc – bệnh nhân đã có nhiều thay đổi, thưa bác sĩ?
– Thời xa xưa, thầy thuốc là “phù thủy”, mối quan hệ là bất bình đẳng, cha chú, gọi dạ bảo vâng. Rồi khi ngành y bị thương mại hóa, bệnh nhân trở thành khách hàng, người tiêu thụ (consumer) còn thầy thuốc thành người cung cấp dịch vụ (health care provider) thì “khách hàng là Thượng đế”, nên phải chiều chuộng bệnh nhân, cung cấp càng nhiều dịch vụ càng tốt để làm… kinh tế!
Mới đây, ở Mỹ đã có một phim báo động: Một nền y học vì đồng tiền (Money-driven Medicine). Cả hai mối tương quan đó đều không tốt, không phải. Ngày nay khuynh hướng là cần có sự hợp tác, đồng thuận hai chiều và cần tôn trọng tính tự chủ của hai bên (autonomy). Vì thế vai trò truyền thông giữa thầy thuốc bệnh nhân trở nên rất quyết định, nên đã có khái niệm “truyền thông trị liệu” (therapeutic communication).
Người thầy thuốc hôm nay cần có nền tảng văn hóa rộng. Học về truyền thông, về khoa học hành vi (tâm lý, xã hội, nhân chủng…), về giáo dục sức khỏe, nâng cao sức khỏe, quan tâm tới chất lượng cuộc sống chứ không chỉ biết chữa bệnh tật. Mô hình bệnh tật nay cũng đã thay đổi. Bệnh nhân ngày càng trở thành “thầy thuốc” cho chính mình, không bị lệ thuộc vào thầy vào thuốc như xưa. Thế nhưng cũng có những nguy cơ như dựa vào thông tin trên Internet bệnh nhân tự chẩn đoán, tự điều trị dẫn đến những hậu quả đáng tiếc khác.
Một cuộc sống hạnh phúc, một cá nhân hạnh phúc, theo quan điểm của ông là gì?
– Có thứ hạnh phúc bền bỉ, lâu dài và có thứ hạnh phúc mong manh, chốc lát. Một người trúng số độc đắc sẽ rất hạnh phúc, một người đoạt vương miện hoa hậu sẽ rất hạnh phúc… Nhưng đó thường là hạnh phúc trong chốc lát, vì chẳng bao lâu nó bay biến… Hạnh phúc lâu dài thì đó chính là sự an lạc trong thân tâm. Có thể tóm trong mấy chữ là từ bi hỷ xả. Có tâm Từ ái thì tâm hồn luôn rộng mở, biết yêu mình, yêu người, yêu thiên nhiên, biết bảo về môi trường sống, môi trường văn hóa tốt đẹp; có tâm Bi mẫn thì biết sẻ chia, đùm bọc, giúp đỡ… Có tâm Hỷ thì xóa bỏ được lòng ghen ghét, ganh tỵ, hận thù và có tâm Xả thì biết đủ, kham nhẫn tri túc…Thứ hạnh phúc đó có thể sẻ chia, lan tỏa.
Hiện nay trong thời đại đầy bất trắc, lo âu, một số quốc gia đã đi tìm một thứ hạnh phúc bền bỉ lâu dài cho quốc dân qua khái niệm GNH (Gross National Happiness = Tổng hạnh phúc quốc gia) thay vì GNP (Gross National Product = Tổng sản phẩm quốc nội) là chỉ dựa trên tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Người ta nhận ra nhiều quốc gia có tăng trưởng kinh tế cao mà người dân không có được hạnh phúc. GNH dựa trên 4 yếu tố chính: bảo vệ môi trường thiên nhiên, môi trường văn hóa, sức khỏe và tuổi thọ, chánh quyền vì dân…
Tóm lại, hạnh phúc cá nhân quyện trong hạnh phúc tổng thể.
Trân trọng cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ với bạn đọc Thế Giới Tiếp Thị Online.
…………………………………………………………………………………..
Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, nguyên Giám đốc Trung tâm Truyền thông – giáo dục sức khỏe, được biết đến với nhiều tư cách: bác sĩ, nhà văn; nhà thơ, nhà tư vấn tâm lý…
Ông đã xuất bản 40 tác phẩm với nhiều chủ đề, cho nhiều đối tượng, lứa tuổi khác nhau. Một số tác phẩm của ông được tái bản nhiều lần và được công chúng yêu thích: Già ơi chào bạn, Gió heo may đã về, Thư gửi người bận rộn, Nghĩ từ trái tim, Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng, Những người trẻ lạ lùng, Viết cho tuổi mới lớn…
……………………………………………………………………………………
Thu Vàng với Đêm Nhạc Đầu Xuân
Ghi chú: Cảm ơn anh Võ Tá Hân đã gởi sớm bài viết của Phan Tấn Hải cho đọc. Cảm ơn nhà thơ Khánh Minh đã yêu cầu Thu Vàng hát Bông Hồng Cho Mẹ trong đêm ca nhạc này và cảm ơn Thu Vàng đã không quên mời… nhạc sĩ Võ Tá Hân đích thân đệm đàn cho bài hát do chính anh phổ nhạc… Cảm ơn Sm Giao Trinh Diệu Hạnh nơi xa kia.
Xin phép Phan Tấn Hải cho trích một phần bài viết để sẻ chia nơi đây.
Trân trọng,
Đỗ Hồng Ngọc.
…………………………………………..
Giọng Ca Thu Vàng Sâu Lắng
Trong Đêm Nhạc Đầu Xuân
Phan Tấn Hải
… Trong Đêm Nhạc Thu Vàng hôm Thứ Bảy 24/2/2018, giọng ca của chị đã chứng tỏ một sức quyến rũ độc đáo, đã thể hiện tuyệt vời những ca khúc rất khó… Giọng ca của ca sĩ Thu Vàng là một sức mạnh rất riêng.
Trong chương trình đêm nhạc khoảng hai giờ đồng hồ, tôi ngồi nghe, như quên hết tháng ngày đang trôi. Có phải đây là đêm, sao giọng ca chị Thu Vàng như dường chói ngời ánh sáng của một chiều xuân? Có phải đây là ca khúc Bến Xuân của Văn Cao, sao nghe như nửa đêm có tiếng chim hót lảnh lót trong giọng ca của chị Thu Vàng? Có phải đây là sân khấu đài truyền hình 57.3 với ánh đèn màu, sao thấy như chen cánh bay vào có một đàn chim trắng vỗ cánh giữa màu nắng của ngõ vàng quỳ.
Và tuyệt vời là khi nghe giọng ca Thu Vàng trong ca khúc Bông Hồng Cho Mẹ, thơ Đỗ Hồng Ngọc, nhạc Võ Tá Hân — tôi ước mơ rằng phải chi tôi lùi được trở lại thời rất thơ ấu, còn nép bên chiếc bóng của mẹ… Sao lại có trên cõi này thơ nào hay như thế, nhạc nào hay như thế, và giọng ca nào hay như thế nhỉ.
Nhạc sĩ Võ Tá Hân đệm guitar cho Thu Vàng hát : ”Bông Hồng Cho Mẹ” (phổ thơ Đỗ Hồng Ngọc)
Đêm Nhạc Thu Vàng đã tổ chức hôm Chủ Nhật 24/2/2018 với sự góp mặt của nghệ sĩ Dương Cầm Mỹ Linh, nghệ sĩ Tây Ban Cầm Phương Thảo, MC Ngọc Diệp…
Tham dự có nhà thơ Trịnh Y Thư, anh chị thi sĩ Nguyễn Thị Khánh Minh, anh chị nhà văn Cung Tích Biền, nhà văn Trúc Chi, anh chị họa sĩ Nguyễn Đình Thuần, thi sĩ Thành Tôn, Quốc Khiêm, nhà nghiên cứu Nguyễn Mạnh Trí…
Trong chương trình, ca sĩ Thu Vàng đã trình diễn một số ca khúc như Xuân và Tuổi Trẻ (Lời: Thế Lữ; Nhạc: La Hối), Thiên Thai (Văn Cao), Mũi Né (Thơ: Đỗ Hồng Ngọc; Nhạc: Hoàng Quốc Bảo), Kỷ Niệm Phạm Duy), Nhớ Một Chiều Xuân (Nguyễn Văn Đông), Ngõ Vàng Quỳ (Đỗ Thất Kinh), Bến Xuân (Lời: Phạm Duy; Nhạc: Văn Cao), Tâm Sự Gửi Về Đâu (Thơ: Lê Minh Ngọc, Nhạc: Phạm Duy)…
Một ca khúc cuối chương trình, cũng là bất ngờ, ca sĩ Thu Vàng hát bản Bông Hồng Cho Mẹ. Ca khúc này do Võ Tá Hân phổ từ thơ của Đỗ Hồng Ngọc, chỉ có 4 câu ngắn, nguyên khởi được nhà thơ họ Đỗ giải thích là:
“Bài thơ nhỏ của mình viết ngày Giỗ Mẹ đầu tiên năm 2012, cũng là ngày Vu Lan, chỉ có 4 câu ngắn ngủn:
Con cài bông hoa trắng
Dành cho Mẹ đóa hồng
Mẹ nhớ gài lên ngực
Ngoại chờ bên kia sông…”
Ca sĩ Thu Vàng đã mời đích thân nhạc sĩ Võ Tá Hân lên ngồi đàn đệm cho chị hát.
Tôi đã ngồi nghe sửng sờ. Như dường trong không gian phòng thu hình của đài 57.3 có ánh nắng bên kia sông. Phải chi, mẹ mình còn sống… Có biết bao nhiêu điều “phải chi” trong đời này. Giọng ca của ca sĩ Thu Vàng như dường mang theo tiếng khóc thương mẹ của biết bao nhiêu người trần gian.
Tôi đã nghe, đã xúc động, và nơi đây xin trân trọng cảm ơn tất cả các nghệ sĩ trên đời này, những người đã chạm sâu vào tận đáy cảm xúc của cõi người.
(PTH)
Dông dài cùng thơ ngắn Đỗ Nghê
(Tuổi Trẻ 22.02.2018)
Lam Điền
Thật ra, cái duyên của thơ Đỗ Nghê (một bút danh bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc) chính là ở chỗ ngắn. Sau 5 tập thơ trình làng trong hơn nửa thế kỷ qua, đến nay, ông tự gọi tên tập thơ mới nhất của mình là “thơ ngắn”, dù hai chữ ấy kỳ thực không gây chú ý bằng cái tên “Đỗ Nghê” một lần nữa xuất hiện trong cộng đồng yêu thơ với nhan đề Thơ Ngắn Đỗ Nghê. Bởi từ những tác phẩm đầu tiên trình làng hồi thập niên 1960-1970, Đỗ Nghê đã có một kiểu duyên ngầm trong những bài thơ tượng thành từ sự bùng phát của cảm xúc hay ông tự chưng cất những suy tư đến cái độ mà Chu Hy xưa kia từng gọi rằng: như không thôi đi được.
Và nay, bạn yêu thơ dần dần nhận ra ý vị trong thơ ông cũng chính ở chỗ ngắn gọn của câu từ đã đẩy người đọc đến những hành trình dông dài của tâm sự và cảm nhận. Giở tập thơ mới in, thấy dấu vết “thơ ngắn” từng gắn bó trong hành trình thơ Đỗ Nghê từ mấy chục năm trước. Có những bài thật ngắn, trước sau chỉ có 6 từ: Giữa đêm/ thức giấc/ giữa ngày. Nhưng rồi cái “ý tại ngôn ngoại” của thơ ông lại nằm ở thông tin thuộc về… lạc khoản: Bài thơ ông làm trong chuyến đi Boston, cái không gian nửa vòng trái đất được đo bằng một giấc ngủ rồi vo lại trong 6 chữ kia, cũng là một “ca” thú vị về chuyện thơ được sinh ra như thế nào.
Ấy nhưng chỗ thú vị của thơ Đỗ Nghê lại nằm ở những dông dài. Làm sao dông dài cho được trong khi ngôn từ ngắn gọn vắn tắt thế kia? Thì như vậy mới là thơ, mới là thơ đáng đọc. Đỗ Nghê có thủ pháp kéo dài thơ bằng âm thanh chứ không phải bằng số chữ, hãy nghe ông tả cơn mưa trên Đông Hồ – Hà Tiên: Mưa trên Đông Hồ mưa mênh mông/ Tô Châu nghiêng mình nghe mưa giăng… Thủ pháp dùng đơn thanh cho thơ từ dạo “Ô hay buồn vương cây ngô đồng” của Bích Khê đến nay không còn mới nữa, nhưng dùng thủ pháp ấy để kéo dài câu thơ cho một cơn mưa dai, thì nghệ thuật đơn âm của thơ Đỗ Nghê lạ hẳn. Và rồi khách yêu thơ sẽ thấy mình bị cuốn vào những dông dài dễ thương trong thơ Đỗ Nghê tự bao giờ. Gạt qua những thủ pháp câu chữ, mới thấy tứ thơ và cảm xúc của Đỗ Nghê thật miên man bất tận. Ông viết về Hội An sớm, rồi lại viết Hội An đêm, ý tứ nào cũng đặc biệt: “mái chùa ôm vầng trăng” thuộc về Hội An sớm, mà “những linh hồn thức dậy” lại thuộc Hội An đêm. Rồi miên man nối những suy nghiệm cuộc đời: Đi giữa Sài Gòn/ phố nhà cao ngất/ hoa nở rực vàng/ mà không thấy tết…, nối những ý đạo bất ngờ như hoát ngộ: Tham chẳng còn/ sân cũng hết/ si đã tuyệt/ Niết Bàn/ tịch diệt/ để làm chi… Nhưng dông dài đáng kể của thơ chính ở chỗ thơ tình. Cái tình trong thơ Đỗ Nghê làm cách đây bốn mươi tám năm (1970) vẫn tươi nguyên bốc khói như không khoảng cách với thời nay: Và trong mắt nàng thời gian bốc khói/ Ta giật mình nghe ta đã ba mươi/ Ba mươi năm khà khà ba mươi tuổi/ Ta làm sao mà lòng ta chưa nguôi…
Có lẽ Đỗ Nghê và khách đồng điệu thơ ông cũng vậy: làm sao mà nguôi được!
(Lam Điền)
