Tùy Hỷ: “món tình khó nhất !’’

Tùy Hỷ: “món tình khó nhất !’’

Đỗ Hồng Ngọc

 

 “Tùy hỷ được thì mặt sáng, mắt trong, miệng tươi, môi thơm… như một suối nguồn tươi mát chảy mãi trong tâm hồn…’’ (Pháp Hoa).

Tin được không? Được quá đi chớ. Bởi tùy hỷ được thì như nhổ bỏ tận gốc rễ một thứ bản năng gốc của con người: lòng ganh tỵ, ghen ghét, đố kỵ…  Nhiều khi trong đời sống người ta thường sống trong cảnh “vui là vui gượng kẽo mà’’ chớ lòng thì đầy hậm hực, tức tối, giận dữ, cho nên không thể nào có được  mặt sáng, mắt trong, miệng tươi, môi thơm… như một suối nguồn tươi mát chảy mãi trong tâm hồn….

Tiếng Việt ta thiệt hay: Tức thì tối. Giận thì dữ. Khi tức thì mặt mũi tối sầm lại, Khi giận thì mắt long lên sòng sọc. Nhiều khi trông “bề ngoài thơn thớt nói cười” vậy nhưng đêm về lã chã giọt ngắn giọt dài, tìm mưu tính kế…

“Môi nào hãy còn thơm

Cho ta phơi cuộc tình

Tóc nào hãy còn xanh

Cho ta chút hồn nhiên…”

(Trịnh Công Sơn).

Rõ ràng phải hồn nhiên thì môi mới thơm, tóc mới xanh là vậy. Bởi khi lòng còn đầy ganh tỵ, ghen ghét, đố kỵ thì chỉ sống cô đơn trong cảnh

“Chiều hôm thức dậy

Ngồi ôm tóc dài

Chập chờn lau trắng trong tay…’’(TCS) mà thôi!

Trong tứ vô lượng tâm Từ Bi Hỷ Xả thì Hỷ có vẻ… là « món tình» khó nhất ! Thương người (Từ), giúp người bớt khổ (Bi), xả bỏ những vướng mắc, chấp thủ, tham ái (Xả)…  có lẽ còn dễ, còn có thể huân tập được, thực hành dần dần rồi cũng biết bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn… Còn Hỷ, tùy hỷ hả? Còn lâu ! Bởi ấy là lúc phải triệt tiêu lòng ganh tị, ghen ghét, đố kỵ trong chính bản thân mình,  tự trong thâm tâm mình,  một mình mình biết một mình mình hay.

Ganh tị, ghen ghét, đố kỵ đó nó cắn rứt, nó nghiến ngấu, nó làm rơi nước mắt giữa đêm khuya, nó gây căm  thù buổi sáng sớm, nó tạo hận lòng không thể nói ra, không thể sẻ chia… nó gần như là một « bản năng gốc » ở mỗi con người. Nó sẵn sàng dìm người ta xuống chín tầng địa ngục, âm ỉ đốt cháy niềm vui, làm tan nát cõi lòng mà bề ngoài vẫn phải nói nói cười cười, tỏ ra từ, bi, buông xả !

 

Lúc bấy giờ Di-lặc Bồ-tát bèn bạch Phật: « Thế Tôn ! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhơn nào nghe kinh Pháp Hoa này mà tùy hỷ thì đặng bao nhiêu phước đức ? »

Ối trời, các phẩm trước đều chỉ nói đến chuyện « thọ trì đọc tụng biên chép giảng nói » kinh Pháp Hoa… mới có được phước đức, bây giờ sao Bồ-tát Di-lặc lại hỏi kỳ cục vậy: chỉ “tùy hỷ” không thôi thì sẽ đặng bao nhiêu phước đức ?

Nhưng thật bất ngờ, Phật ân cần hỏi lại: Giả sử có một đại thí chủ bố thí cho khắp chúng sanh mọi thứ tiền tài của cải trong tám mươi năm, rồi bố thí pháp giúp chúng sanh đó đắc A-la-hán, thiền định, tự tại « đủ tám món giải thoát » thì công đức đó có nhiều không ?

Di-lặc đáp : Rất nhiều. Rất nhiều. Vô lượng vô biên công đức ! Nào tài thí, nào pháp thí… cho chúng sanh đạt quả A-la-hán, Vô sanh, Niết bàn, còn gì hơn !

Phật nói : Không ăn thua chi đâu ! Chỉ cần một người nghe kinh Pháp Hoa mà tùy hỷ rồi đem kể lại cho người khác, rồi người đó lại tiếp tục tùy hỷ kể cho người khác nữa… cứ thế cho đến người thứ năm mươi thì công đức tùy hỷ của thiện nam tử, thiện nữ nhơn thứ năm mươi đó… gấp trăm nghìn lần, gấp trăm nghìn muôn ức lần… đại thí chủ kia, không thể tính đếm được !

Người thứ năm mươi đó mà còn phước lớn như vậy huống là người được nghe kinh Pháp Hoa trong buổi hôm nay mà có lòng tùy hỷ thì « phước đó lại hơn vô lượng vô biên a tăng kỳ không có thể so sánh đặng » ! Phật còn dặn Di-lặc Bồ-tát: « Nghe cho kỹ nha ! » Nghiã là không phải chuyện chơi !

Tức khắc đã có năm ngàn người rời bỏ thính chúng. Kỳ cục quá. Chịu không nổi. Khó tin khó nhận quá. Phật tủm tỉm cười. Cứ để họ đi. Không cần ngăn cản. Bởi chẳng bao lâu, họ cũng sẽ quay lại thôi.

Chỉ một chút « tùy hỷ » mà được phước đức lớn như vậy sao?

Nhưng, vậy mà không hẳn vậy.

Phật giải thích rõ hơn : Một chút tùy hỷ mà đã vậy huống là một lòng nghe, đọc, tụng, giảng nói, lại đúng như lời dạy mà tu hành !

« Đúng như lời dạy mà tu hành ».

Không tu hành mà chỉ đọc tụng suông dù đến ba ngàn bộ kinh Pháp Hoa như Pháp Đạt thì cũng chỉ được Lục tổ Huệ Năng cười :

Tâm mê Pháp Hoa chuyển

Tâm ngộ chuyển Pháp Hoa.

Nhưng hãy bắt đầu bằng Tùy Hỷ. Tùy hỷ mà thực hiện được thì như “một suối nguồn tươi mát chảy mãi trong tâm hồn”, chắc chắn vậy.  Tùy Hỷ thực lòng thì không có mặc cảm tự ti, tự tôn. Nó lâng lâng rộng mở như nụ cười sảng khoái của Di-lặc Bồ-tát, vị Phật của tương lai.  « Tùy hỷ » giúp ta giải thoát tự trong gốc rễ, thứ « món tình » âm thầm mà thâm độc, cắn rứt ta từng phút giây.

Thoát ra, là đã đến bến bờ của yêu thương, của hạnh phúc.

(ĐHN)

………………………………………………………………………………..

Tạp chí Văn hóa Phật Giáo số 283, ngày 15-10-2017