Chuyện cân bằng sinh thái

Chẳng bao lâu nữa, bước vào  siêu thị, người ta có thể chọn một bên là những thực phẩm bình thường (ngày càng ít đi và ngày càng đắt đỏ) còn bên kia là những thực phẩm biến đổi gen GMF (genetically modified foods) ê hề, giá rẻ, để chọn một thứ cá qủi (frankensfish), một thứ gạo ghép gen người hay một lọai bắp ghép gen vi khuẩn…!

Sự tiến bộ của khoa học thật đáng kinh ngạc. Một loại sữa dê ghép gen nhện đã tạo ra… áo giáp siêu nhẹ súng bắn không lủng, một lọai gen sứa phát sáng ghép vào heo để heo … phát sáng, rồi gen vi khuẩn Bacillus thuringiensis ghép váo bắp (Bt corn) có khả năng chống sâu bọ… Người ta cấy gen người vào chụôt để nghiên cứu hành vi rồi cấy gen người vào heo để hy vọng cung cấp tạng ghép cho người (về di truyền, chuột và heo rất… giống người!). Công ty công nghệ sinh học Ventrina của Mỹ vừa cho ra đời giống lúa ghép gen người, có khả năng tạo ra các protein giống sữa mẹ và nước bọt… Tại Kansas người ta đã gieo trồng hằng ngàn hecta loại lúa này hy vọng nay mai gạo ghép gen người sẽ nhanh chóng bán ra thị trường và đồng thời sản xuất thành sữa chua, bánh kẹo và các lọai thức uống…

Cuối năm 2007, Craig Venter sau khi tự giải mã bộ gen của chính mình đã dự kiến sẽ tiếp tục hoàn thành sơ đồ bộ gen của khoảng ngàn người. Cùng lúc, các quốc gia khác cũng dự tính nhanh chóng giải mã cho chừng một vạn người. Đến nay đã có 4 bộ gen người đựơc giải mã xong, gồm 2 người châu Âu, một châu Á và một người châu Phi. Đã có lúc người ta hào hứng nghĩ từ nay đã có thể tạo ra những mẫu người có màu mắt, màu tóc, chiều cao, nhan sắc, trí thông minh, tánh tình… theo ý   muốn. Nhưng thật bất ngờ bộ gen con người không giống nhau đến 99,9%  như đã tưởng mà có đến 44% có sự dị bịêt -dù trên đại thể là giống nhau-  trên từng nuceotide hết sức đa dạng. Công nghệ sinh học hứa hẹn nhiều lợi ích như tạo các loại thuốc chủng ngừa mới (ngừa sốt rét), sản xuất ra những thứ thuốc mới (gắn gen người vào dê tạo ra alpha-chymotrypsine, antithrombine…) hoặc tạo ra những thực phẩm mới.

Nhưng những người phản đối nêu lên những ý kiến không thể không quan tâm. GS John Fagan bảo nó nguy hiểm hơn ta tưởng. Ngừơi ta đã từng trích một amino acid từ vi khuẩn chuyển gen không ngờ lại gây nên bệnh EMS (eosinophilia myalgia syndrome). Bò dê cừu heo… đựơc chuyển gen, thịt và sữa của chúng sẽ ra sao? Ông bảo sự đột biến gen là không thể lường trước được, có khả năng làm rối lọan hệ sinh thái.

Tổ chức GeneWatch của Anh nêu vấn đề đạo đức của việc cấy gen người vào thực phẩm. Âu Châu buộc phải dán nhãn kỹ trên các mẫu sản phẩm. Còn những người đang ăn chay thì lo sau này ăn cơm nấu với gạo ghép gen người  liệu có  cảm thấy rờn rợn…  không!.

BS Đỗ Hồng Ngọc