“Một nếp sống Hạnh phúc”
Ghi chú:
Trong các buổi trò chuyện về “Một nếp sống Hạnh phúc” ở Mandala Saigon (13/10/12), ở Đà Nẵng (18/10/12) và ở Huế (20/10/12), tôi đã trình bày một phần các tóm lược dưới đây. Theo yêu cầu của một số bạn, tôi ghi lại đây để làm tài liệu tham khảo.
(Đỗ Hồng Ngọc)
Định nghĩa Hạnh phúc:
Có thể rất khác nhau tùy quan điểm triết học, tôn giáo, sinh học, tâm lý, văn hóa, xã hội…
Theo Từ điển Merriam-Webster’s Online : Hạnh phúc là
* một trạng thái sảng khoái, mãn nguyện, hài lòng (a state of well- being and contentment)
* một trải nghiệm thích thú, thỏa mãn, thành công (a pleasurable or satisfying experience)
Có thứ hạnh phúc cá nhân và hạnh phúc quốc gia.
Như ở Bhutan, người ta không đo đạc sự phát triển đất nước bằng GNP (Gross National Product) mà đo bằng GNH (Gross National Happiness).
Tóm lược:
1) Hạnh => Phúc
2) Tháp Maslow
3) SAFER Tổ chức Sức khỏe Thế giới WHO khuyên: SAFE,
Tôi thêm chữ R thành SAFER, ý nghĩa như sau:
Smoking – Không thuốc lá ,
Alcohol – Giảm rượu,
Food – Ăn uống đúng cách,
Exercise – Vận động thể lực,
Respiration – Thở bụng (Yoga, Thiền…)
4) Để có nếp sống hạnh phúc:
Giảm stress
Giữ cân bằng cuộc sống
Thực hành Giới Định Tuệ để “điều trị” Tham Sân Si
Sống Chánh niệm/ Tỉnh giác
Từ,Bi, Hỷ, Xả
Một cách ghi nhớ:
“HAPPINESS”
H – Health (Sức khỏe tương đối tốt)
A – Attitude (Thái độ tích cực, lạc quan)
P – Present (Sống trong hiện tại, ở đây và bây giờ)
P – Play (Vui chơi giải trí lành mạnh)
I – Inward (Nương tựa chính mình, nội tâm)
N – Natural (Gần gũi với thiên nhiên)
E – Experience (Trải nghiệm thực tiễn)
S – Smile (Giữ nụ cười trên môi)
S – Simple (Nếp sống giản đơn, tri túc)
5) Đo đạc Hạnh phúc:
Có nhiều phương pháp.
Dưới đây là vài phương pháp giản đơn, dễ thực hiện.
Đánh giá Hạnh phúc chủ quan
(The Subjective Happiness Scale)
SONJA LYUBOMIRSKY – 1999:
(bản dịch Bs Đỗ Hồng Ngọc)
Chọn một điểm tương thích mô tả về bạn.
Nói chung, tôi nhận thấy mình:
1 2 3 4 5 6 7
Là người không Là người
hạnh phúc lắm rất hạnh phúc
So sánh với bạn bè trang lứa, tôi thấy mình:
1 Ít hạnh phúc hơn
7 Nhiều hạnh phúc hơn
Một số người nói chung rất hạnh phúc. Họ hưởng thụ cuộc sống bất kể nó như thế nào, bỏ qua mọi thứ. Bạn có giống vậy không?
1: Không giống chút nào
7: Giống vậy!
Một số người nói chung không được hạnh phúc lắm. Mặc dù không đến nỗi trầm cảm, họ không cảm nhận được họ đang có hạnh phúc.
Bạn có giống vậy không?
1: Hoàn toàn không
7: Giống vậy!
Đánh giá “Hài lòng với cuộc sống”
(The Satisfaction with Life Scale)
ED DIENER – 1985
(Bản dịch Bs Đỗ Hồng Ngọc)
Bạn hãy trả lời một cách thẳng thắn và cởi mở
7 – Hoàn toàn đồng ý
6 – Đồng ý
5 – Hơi đồng ý
4 – Trung tính
3 – Hơi không đồng ý
2 – Không đồng ý
1 – Hoàn toàn không đồng ý
___
_ Nói chung cuộc sống tôi gần đúng với lý tưởng tôi mơ ước.
____ Các điều kiện sống của tôi là tuyệt vời.
____ Tôi hài lòng với cuộc đời tôi.
____ Cho đến nay tôi đã đạt được những điều quan trọng mà tôi muốn có trong đời
____ Nếu có thể sống lại cuộc đời mình lần nữa, tôi vẫn muốn sống y như vậy!
- 31 – 35 Hài lòng tuyệt đối
- 26 – 30 Hài lòng
- 21 – 25 Khá hài lòng
- 20 Trung tính
- 15 – 19 Hơi không hài lòng
- 10 – 14 Không hài lòng
- 5 – 9 Hoàn toàn không hài lòng
Càng nhiều tuổi, mình càng thấy câu nói sau đây của một tác giả vô danh, có lẽ đúng:
“Hạnh phúc ở trong lòng, không phải ở trong hoàn cảnh. Chúng ta nghĩ chúng ta được hạnh phúc bao nhiêu thì chúng ta được hạnh phúc bấy nhiêu”.
Lâm Ngữ Đường nói: Hạnh phúc tùy hoạt động của đường ruột. Ruột ta mà hoạt động điều hoà thì ta hạnh phúc, ruột ta mà hoạt động không điều hòa thì ta… mất hạnh phúc.
Bây giờ thì TD thấy rõ một điều : Hạnh phúc tỉ lệ thuận với sức khỏe ! Cảm ơn BS đã luôn cho chúng tôi một chỗ dựa !
Bs ơi! hôm nay vào đây để cố học cho “thuộc” chữ Happiness.
Hoc “thuộc” thì cũng dễ, nhưng “sống” Happiness thi rất khó phai không?
Happiness hay không do tâm mình mà ra. Đôi khi phải tự nhắc nhở mình, thức tỉnh mình, không để mình lạc vào chốn “điên đảo mộng tưởng”, phải tỉnh táo để biết đủ, ý thức rằng cuộc sống của mình hiện tại là mơ ước của rất nhiều người. Quá khó phải không Bs DHN? Nhưng không có nghĩa là không làm được.
Cảm ơn em. Đã lâu mới lại được tin tức. Hôm trước có gởi email. Cho gởi lời thăm tất cả nhé.
Em cam on Bs moi dung chu! Em rat mong co dip Bs tro lai Da nang. Em rat thuong vao website nay. Khi nao ra DN Bs nho bao cho bon em biet truoc de sap xep cong viec den gap Bs thong tha hon, hom truoc cap rap qua troi!
Dạ, con chào Bác sĩ. Con là SV CNĐD 2012 của trường y khoa PNT. Con rất cảm ơn thầy vì buôi dạy y đức cho chúng con và rất ngưỡng mộ, quí trọng thầy vì những cống hiến của mình. Con muốn học tốt và hoàn thành công việc của mình nhưng trong giai đoạn này con đang gặp những khó khăn, mong thầy có thể cho con lời khuyên được không ạ.
Con sống cùng mẹ và em gái. Bố con mất hồi con 4 tuổi. Trải qua nhiều khó khăn biến cố con đã bước vào Đại học. Lúc con chọn ngành này thay vì SP lí thi GĐ và mẹ rất phản đối. Từ trước, con vẫn thương mẹ muốn cố gắng hết sức để mẹ hài lòng thế nhưng mẹ và con thì rất hay xảy ra mâu thuẫn. Có nhiều nguyên nhân lắm thầy ạ nhưng con không muốn nói quá dài dòng. Em gái của con năm nay học lớp 11, nó thì sống quá vô tâm và chưa hiểu chuyện…Khi con mới nhập học thì nhà gặp 1 biến cố nên mẹ rất nóng tính, sau đó nhà con phải chuyển nhà. Công việc nhà, học tập và đi lại xa như quá sức với con. Trước đó con đi khám và biết mình bị hở van 2 lá 1/4, tuy không sao nhưng mà con rất hoang mang. Lúc ở phòng thuê khi chưa sang nhà mới thì rất chật chội, ồn ào và con thường xuyên bị mẹ trách mắng (thự ra là rất nặng) và chịu đựng em gái. Đợt ấy con bị sốt siêu vi chỉ có 1 mình thôi, sau những sang chấn tâm lí mà con vừa kể con đã bị mất ngủ, mất ngủ 1 tuần. Con đã rất sợ, thần kinh căng thẳng, ù tai…và cảm xúc không rõ ràng. Nhưng con muốn đã sống thì phải sống tốt và không muốn bị tâm thần. Thế là từ từ con vượt qua giai đoạn này. Bây giờ 1 ngày con đã ngủ được 5 tiếng và đang cố gắng vươn lên, cảm nhận lại cuộc sống để bước tiếp…
Con rất xin lối nếu làm phiền Thầy vì những tâm sự trên. Con chào thầy. Chúc thầy sức khỏe, thành công.
Thầy vui vì con tin cậy, chia sẻ. Bệnh tim: tiếp tục theo dõi.
Cần ăn, ngủ đầy đủ mới có sức học tập lâu dài. Phải thông cảm với mẹ con. Có lẽ bà đang ở cái tuổi có nhiều khó khăn, nhiều nỗi buồn. Con nên tìm cuốn “Gió heo may đã về” để đọc, và nếu có thể, cho mẹ con đọc. Con cố gắng học giỏi, sau này học lên cao thì có thể trở thành “cô giáo” được. Nghề y giúp trưc tiếp nỗi đau khổ của con người, cần thiết cho gia đình và xã hội.
Hôm nay cháu lại học thêm được một định nghĩa mới về hạnh phúc. Tuy là không dễ thực hiện nhưng cháu sẽ cố gắng trong hoàn cảnh của mình để đạt được ít nhiều HAPPINESS. Cháu xin cảm ơn Bác và kính chúc Bác cuối tuần vui vẻ và Happiness !