Không thể hiểu nổi!

Tôi không thể hiểu nổi tại sao một cái quần… lót giá có mấy ngàn đồng mà bán tới hơn nửa triệu vẫn có người mua? Nó nói lên điều gì vậy? quanlek06@yahoo.com

Nó nói lên một điều là ngừơi ta đang giảm lòng tin vào khoa học y học chính thống nên chạy theo những lời quảng cáo trời ơi của lang…băm! Thời đại của công nghệ truyền thông ngày nay đã lên cao tới mức… người ta quảng cáo bán đất trên mật trăng mà vẫn có người tranh mua nên chẳng có khó hiểu! Với chiếc quần đó, bán sold chưa chắc đã có ai mua, nhưng gắn cho nó cái khả năng phòng và chữa bách bệnh rồi bán với giá thiệt đắt thì người ta sẽ tranh nhau thôi! Nghệ thuật là ở chỗ đó. Chỗ làm sao cho người ta sợ, rồi làm sao cho người ta ham, thế là người ta sẵn sàng mua hy vọng. Phải vất vả lắm mới nghĩ ra đựơc cách đánh vào tâm lý khách hàng chớ dễ đâu! Một người bạn kể chuyên chữa yếu sinh lý, rối lọan dương cương, của một lang băm. Ông cho người ta ăn mấy hột sầu riêng ( vì hột sầu riêng trông giống tinh hoàn), và bảo đó là ….tinh hoàn của giống khủng long thời tiền sử vừa tìm thấy trong một hang động và, dĩ nhiên, giá rất đắt. Hiệu quả thấy rõ! Bởi không thành công cũng “thành nhân”. Đố ai dám hô hoán chuyện “nhạy cảm” này!

Nhưng nguồn gốc sâu xa có lẽ là do người ta mất lòng tin nơi y học chính thống như đã nói, khi y học ngày càng hướng vào kỹ thuật, chia chẻ, cắt xén, lắp ráp… đến tứng tế bào, từng gen… nên ngày càng xa lạ với con người như là một thực thể toàn vẹn.. Không chỉ ở ta mà ở Âu Mỹ cũng có nhiều… lang băm! Khi HIV/AIDS bùng nổ ở Mỹ, mỗi năm người dân Mỹ tiêu tốn 2 tỷ USD cho lang băm! .

Ở ta thì thần y, thần dựơc, thuốc dân tộc “cứu nhân vật”… ào ào phát triển như nấm gặp mưa! Có những vị rất nổi tiếng, không chỉ ở địa phương mà còn trên cả nước, được nhiều người bệnh bán nhà bán cửa, đi bằng đủ mọi phương tiện, xa hàng ngàn cây số để được chữa trị với một lòng tin gần như tuyệt đối. Báo Sức khỏe & Đời sống của Bộ Y tế đã từng kêu lên: Được mùa thần y!

Dù Đông hay Tây, Nam hay Bắc, lang băm đều có một số đặc điểm dễ nhận ra. Họ luôn dùng những lời lẽ “đao to búa lớn” để tự quảng cáo mình như thần y, thần dược, cứu nhân độ thế…Họ quả quyết bệnh gì cũng chữa được. Họ dùng nhiều mánh khóe, thủ đoạn như cò mồi, quảng cáo lớn lối trên phương tiện truyền thông đại chúng…

Với bệnh nhân, họ không cần khám hay chỉ khám qua loa, ra vẻ huyền bí, kết luận ngay một chẩn đoán chắc nịch. Họ cam đoan chữa khỏi trong một thời gian ngắn, đảm bảo không khỏi trả lại tiền. Thuốc men họ thường bày vẽ, kiểu cọ, phức tạp. Khi bệnh nhân ngần ngại, thiếu tin tưởng, họ xua duổi. Khi bị hỏi về kinh nghiệm, sở học, bằng cấp, giấy phép… họ thường lúng túng hoặc trưng bằng chứng mơ hồ; có khi nói không ai đủ trình độ thẩm định tài năng của họ……

Tóm lại, lang băm “có lợi” vì có tác động tâm lý, đặc biệt với các bệnh nan y, mạn tính, tâm thần, bệnh do stress các thứ. Lang băm đáp ứng mong cầu của người bệnh, đem lại sự tin tưởng nhất thời cho họ, giúp họ niềm tin, hy vọng, giảm thiểu lo âu, căng thẳng…

Tuy vậy, lang băm “có hại” nhiều hơn vì làm chậm trễ điều trị, gây tốn kém và có khi gây nguy hiểm đến tính mạng!. Ở Mỹ, một số lang băm bị đưa ra tòa kết tội như vụ làm chết người vì chậm trễ trong điều trị gây vỡ ruột thừa, trường hợp lồng ruột…. Không chỉ họ bị tù mà cha mẹ bệnh nhân vì tin tưởng mù quáng làm thiệt mạng con mình cũng bị xử tù.

BS Độ Hồng Ngọc