Ở vào cái thời mà lãng mạn thứ thiệt trở nên qúy hiếm, chỉ còn thứ lãng mạn fastfood, lãng mạn “catalogue”, với những hình vẽ chỉ cách chống cằm, nghiêng người… nói lên một điều gì đó thật nghèo nàn thảm hại thì tìm thấy một nơi còn có chút lãng mạn thứ thiệt hẳn là rất thú vị.
Phía hữu ngạn sông Đồng Nai, cách Vườn Cò mấy dặm, trên những ngọn đồi chập chùng, bên những rặng tre già ven bờ sông rì rào sóng vỗ, dưới những táng cây cao rợp mát, có một ngôi chùa cổ và một lối đi ngoằn ngoèo thăm thẵm dẫn vào một quán “lương đình” như một bức tranh thủy mạc đượm nét hoang sơ. Ở đó, bên cạnh những ông già bà lão đi chùa cúng kiến là dập dìu những nam thanh nữ tú tìm về một nơi bình yên, vắng vẻ, xa chốn phồn hoa đô hội để mặc sức tự tình…
Trời ạ, cả bốn bức tường của quán lương đình dầy đặc, chen chúc những thơ là thơ, được viết bằng mọi thứ gạch ngói, đất đá, viết chì, viết bi, đủ kiểu, đủ loại! Đó là những bài thơ không viết cho mọi người, mà viết chỉ riêng cho một người, của những nhà thơ, những thi sĩ vô danh tràn trề hạnh phúc, thỉnh thoảng cao hứng còn minh hoạ bằng những đường nét thô sơ mà tượng hình như trong thạch động thời tiền sử. Đa số không ghi tên tác giả, có chăng chỉ đôi ngày tháng ngao du. Ở đó, bên cạnh những bài thơ cháy bỏng còn có những bài thơ mang một thứ triết lý về tình yêu thời đại, một thứ lãng mạn hôm nay, khác với thứ lãng mạn của ngày xưa, không xa lắm! Chẳng hạn một cô gái viết đại ý: em chỉ có một trái tim duy nhất, xin tặng anh một nửa, còn một nửa để dành, lỡ mai kia mốt nọ, tình anh gây sóng gió thì với nửa trái tim này em sẽ làm lại cuộc đời! Thì ra đó là một người tình tiết kiệm, nói cách nào đó là người biết “nói không” khi cần thiết. Nhớ lại ngày xưa: Anh chỉ có một tình yêu thứ nhất/ Anh trao em cùng với một tờ thư/ Em không nhận nghĩa là tình anh mất/ Tình đã trao không lấy lại bao giờ (Xuân Diệu). Xin nhớ cho, mối tình thứ nhất đó chỉ kèm theo một tờ thư, thế thôi, nên cho luôn cũng không sao! Bên cạnh cô gái là bài thơ của một chàng trai, đọc xong là thấy muốn thử liền: Tình bạn là tô hủ tiếu/ Tình yêu là tô bún riêu/ Sống ở đời không thể thiếu/ Hủ tiếu và bún riêu. Chắc là phải có một tình huống gây cấn chi đây khiến nhà thơ buộc phải khẳng định, phải cắt nghĩa rạch ròi như thế. Rõ ràng hủ tiếu thì dai, đa dạng, phong phú, còn bún riêu thì bỡ, nhưng đặc thù, chuyên biệt, đằm thắm, mặn mòi… Cái nào ra cái đó! Triết lý ẩn tàng thì đã rõ: Có thực mới vực được đạo. Bụng đói meo thì yêu với đương làm sao được! Thật khác với ngày xưa, nhà thơ thường lúng túng khi cắt nghĩa tình yêu: Làm sao cắt nghĩa được tình yêu/ Có nghĩa gì đâu một buổi chiều/ Nó chiềm hồn ta bằng nắng nhạt/ Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu (Xuân Diệu). Bây giờ thì không mây không gió, không nhè nhẹ hiu hiu gì nữa cà, chỉ có xì xụp hít hà thôi. Mà nó cũng chẳng chiếm hồn ta làm chi cho đau khổ, nó chiếm ngay cái bao tử cho chắc ăn!
Nói chuyện lãng mạn fast food, lãng mạn catalogue, sực nhớ một bài thơ xưa. Một nhà thơ viết cho người yêu của mình: Hôm nay Nga buồn như một con chó ốm/ Như con mèo ngái ngủ trên tay anh/ Đôi mắt cá ươn như sắp sửa se mình/ Để anh giận sao chả là nước biển (Nguyên Sa). Ta thấy nào chó, nào mèo, nào cá ươn… làm sao mà người yêu của nhà thơ không rúng động! Anh mà là nước biển thì em đâu có đến nỗi…ươn như thế! Rõ ràng lãng mạn xưa và nay có phần khác nhau đôi chút, nhưng dù thế nào, nó cũng là lãng mạn thứ thiệt, không phải là thứ lãng mạn fastfood, lãng mạn “catalogue”!
Đỗ Hồng Ngọc
Để lại một bình luận