Chuyện mùa thi

1.  Ăn gì thi đỗ?

BS Đỗ Hồng Ngọc

Dĩ nhiên là ăn đậu! Đâu xanh, đậu đỏ, đậu trắng, đậu đen, đậu ván, đậu ngự… gì cũng “đỗ” cả thôi! Miễn là tự nấu lấy, thay vì ăn “bậy bạ” ngoài đường, lỡ bị Tào Tháo đuổi thì khốn! Lúc đó, cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa! Phải tự nấu lấy vì cũng như phải tự “dùi mài kinh sử” lấy, chứ không thể học tủ, học phao cầu may. Khi một bụng đã đầy… chữ nghĩa, đã ôn tập kỹ lưỡng rồi, thì đề thi nào cũng có thể làm được, không sợ rớt nữa vậy.  Nghĩ xem, học thi vất vả, mệt mỏi mà làm một chén chè đậu vào thì đỗ là.. cái chắc. Tại sao ư? Tại trong đậu có nhiều đạm, có nhiều vitamin, rất tốt cho trí não lúc đang căng thẳng vì học thi. Trong chè thì có đường, tăng thêm năng lượng, vì não rất cần glucose. Ta biết khi bị hạ đường huyết (hypoglycémie) thì đầu óc lú lẫn, quên trước quên sau mà còn có thể xây xẩm, chóng mặt, làm kinh (co giật)! Tóm lại, đường và đậu là những chất cần thiết cho học thi. Hơn thế nữa, khi ăn đậu, ăn đỗ… ta dễ “mê tín” rằng mình sẽ không trượt, không rớt và nhờ đó tăng lòng tự tin, vì có “cảm” thì có “ứng” mà! Nhưng cẩn thận, cảm ứng nói ở đây không phải là “cảm ứng”  kiểu bói toán xin xăm đâu nhe!

Cũng vậy, trong lúc học thi thì một ly chanh đường, ly cam vắt sẽ rất tốt, rất cần thiết cho cơ thể. Chanh đường, cam vắt cũng phải tự làm lấy mới được. Ta biết cam chanh có nhiều vitamin C, đường cho glucose và nước là chất không thể thiếu. Còn tự tay làm lấy là để có dịp cho trí não “xả hơi” một chút. Trái lại, lon nước cam, nước chanh chế biến  “công nghiệp” thường chỉ có hương vị và đường hóa học, không giúp ích gì cho chuyện học hành thi cử, uống chỉ nặng bụng thêm.

Thế ngoài… đậu ra, ăn gì thi đỗ nữa? Ăn bí. Nhiều em tưởng ăn bí dễ…. bí, nhưng không, ăn bí rất tốt. Dù là bí xanh hay bí đỏ, bí ngô hay bí đao đều tốt cả vì trong bí có rất nhiều vitamin, đặc biệt có chất acid glutamic, một thứ thuốc bổ não “đặc hiệu” thường được quãng cáo ầm ỉ vào mùa thi! Thế nhưng, muối natri của acid glutamic là monosodium glutamate lại chính là bột ngọt, ăn vào còn dễ bị nhức đầu chóng mặt, gọi là “hội chứng quán ăn Trung hoa”.

Học thi mà uống nhiều thuốc bổ não càng làm cho não đặc cứng lại, nếu đó là các loại thuốc kích thích thần kinh thì càng nguy. Lúc thi, thấy đề quá dễ mà làm không được vì đầu óc bừng bừng mà trống rỗng!

Thế còn ăn… trứng vịt thì sao ạ? Ăn trứng vịt cũng đỗ nữa sao? Chứ sao! Trứng vịt trứng gà trứng ngỗng… gì cũng đỗ cả! Miễn là trứng không nhiễm H5N1, thứ virus gây bệnh trên gia cầm như ta đã biết. Vậy, phải chọn trứng có “nguồn gốc rõ ràng” và quan trọng hơn, nấu cho kỹ. Không ăn kiểu nửa sống nửa chín, rất nguy.

Sở dĩ nói ăn đậu thì đậu, mà ăn bí, ăn trứng cũng đậu là vì các thức ăn đó đều có đủ các chất đạm, chất béo, chất đường, vitamin, khoáng v.v… là những chất thiết yếu cho cơ thể, nhất là ở tuổi đang lớn, vào lúc học thi đòi hỏi nhiều chất dinh dưỡng trong thiên nhiên. Chuyện ăn đậu thì đậu, ăn trứng thì rớt là chuyện “dị đoan mê tín”! Nhiều “cậu ấm cô chiêu” vào những ngày học thi này luôn có người kèm, học toàn tủ,  ăn toàn cao lương mỹ vị, uống sâm cao ly, thuốc bổ óc, nói chung thường thì… rớt! Ấy bởi vì tự bản thân không rèn luyện mà dựa dẫm, ỷ lại, quá mất thì giờ cho những chuyện ăn ăn uống uống, áo áo quần quần!  Cũng có những cậu ấm cô chiêu rất dễ thương, biết “tự lực cánh sinh”, đạt những kết quả tốt, đáng khen.  Cứ mỗi mùa thi ta lại nghe cô bé bán khoai, anh sửa xe đạp, em học sinh trường huyện, cậu học trò miền núi, thui thủi học một mình mà thi đỗ cao, thủ khoa vài ba trường đại học, nhờ đâu?

Nhờ đậu, nhờ bí, nhờ hột vịt và nhờ biết tự rèn luyện một mình vậy!

2. Học sao cho đậu?

Những ngày này, trước kỳ thi chừng mươi hôm, thường những người học đàng hoàng bao giờ cũng thấy rất hoang mang vì mình có vẻ… không còn nhớ gì hết! Vào phòng thi kiểu này chắc chết! Không sao. Đó là một tín hiệu tốt chứng tỏ mình đã học đứ đừ, học sắp bị… “tẩu hỏa nhập ma”. Khác với người thấy trống rỗng vì không học gì hết, hoặc học tủ, học cầu may, ở đây sự trống rỗng lại là do nhồi nhét quá độ, nhồi nhét đến nỗi không còn chỗ chứa cho bộ não! Trong trường hợp này bộ não rất cần những khoảng trống để các tế bào nối kết các thông tin và sắp xếp các dữ liệu, nén nó lại, chờ lúc… bùng nổ, nghĩa là lúc có đề thi trong tay! Khi đề thi đã có trong tay rồi thì não chỉ còn tập trung vào một điểm thôi, không còn bị tràn ngập nữa và do đó, sẽ thấy làm bài không khó.
Nhưng, tốt hơn, đừng để bộ não đơ cứng vì tràn ngập, có khi nó chịu hết nổi, bung luôn… thành một kẻ tâm thần do “ngộ chữ” như ta thỉnh thoảng vẫn gặp!
Vậy phải làm sao?

Dễ thôi. Việc đầu tiên là phải ngủ! Ngủ là biện pháp duy nhất để não bộ phục hồi, dọn dẹp rác rến, nén các dữ liệu, sắp xếp thông tin qua các “links”… Những em dại dột thấy não bão hòa, mệt mỏi, “nhập” không vô nữa bèn dùng thuốc kích thích như cà phê, trà đặc, thuốc lá, amphétamine (dưới nhiều hình thức) thì cũng giống như con ngựa đã kiệt sức mà còn bị thúc roi và chích đinh nhọn vào mông, ngựa sẽ lồng lên và quật ta ngã!

Chỉ có ngủ là cách tốt nhất trong trường hợp này. Ngủ làm cho sự căng cơ được giãn ra, tiêu thụ Oxy giảm, mạch chậm lại, huyết áp không căng, các mối nối dây thần kinh vỏ não cũng như ngoại biên được “xả hơi”, sau đó làm việc lại tích cực và hiệu quả hơn! (Nói nhỏ với phụ huynh: Thấy con em sắp thi tới nơi mà cứ tranh thủ ngủ thì phải… mừng, đứng có đánh thức, bắt nó học!).
Nghỉ xả hơi cũng là một cách tốt. Nếu biết “thở bụng” hay thiền một chút càng hay. Đó cũng là một dạng ngủ, nhưng ngủ có ý thức, chánh niệm và tỉnh giác.
Điều quan trọng cần nhớ nữa là não bộ rất cần dưỡng khí (Oxygen). Não chỉ chiếm có 2% thể trọng mà nhu cầu Oxy dành cho nó đến 30%. Thiếu Oxy, đầu óc sẽ lơ mơ. Cho nên Oxy là thuốc bổ não hạng nhứt. Lúc đang học, phải biết lâu lâu ngừng lại một chút, giải lao, hít thở sâu. Đi bách bộ, vận động tay chân, múa một đường quyền, chạy tại chỗ, nhày dây… gì cũng được để có dịp hít thở sâu, cung cấp Oxy cho tế bào não.

Sau đó là chất đường. Tế bào não rất cần năng lượng cung cấp bởi đường như bài trước đã nói. (Nói nhỏ với phụ huynh: như vậy không có nghĩa là mẹ cứ chăm chăm đưa nước cam, nước chanh đường ép uống. Đang tập trung cao độ mà bị ngắt quãng, ép uống kiểu đó bực mình lắm, như khi đang luyện công mà bị phá bỉnh vậy!).

Cuối cùng, học đã đời, học đúng phương pháp, đúng vệ sinh, ăn đủ, ngủ đủ, hít thở đếu đặn vậy mà … vẫn cứ có thể rớt vì còn quên vài điều quan trọng:

Đó là gần thi rồi mà còn bày đặt phóng xe bạt mạng, đầu óc lơ mơ dễ gây tại nạn thương tích, hối hận thì đã muộn! Ăn uống bậy bạ bị Tào Tháo rượt, hết thi! Vào ngày thi, làm tóc, diện quần áo kẻng, thời trang, hàng hiệu, xịt nước hoa… chăm chăm khoe của, dòm ngó coi thiên hạ có lác mắt vì mình không thì rớt là cái chắc! Cho nên cần ăn mặc bình thường như mọi ngày, nhớ ăn sáng đầy đủ đừng để hạ đường huyết…  Chừng nào “vinh quy bái tổ” rồi hẳn lụa là gấm vóc, võng anh đi trước võng nàng theo sau! Và nhớ, luôn khiêm tốn, vui vẻ, đừng quan trọng hóa quá, coi thi là một cuộc… chơi thế thôi! (Lại nói nhỏ với phụ huynh: đừng làm áp lực, đừng nói kiểu mày thi rớt kỳ này chắc tao… chết! Mặt mũi nào ngó bà con lối xóm!).