BS Đỗ Hồng Ngọc

“Tôi 31 tuổi, một người “bận rộn” trẻ ở  TP. HCM. Vừa rồi đi khám bệnh thì phát hiện bị  viêm dạ dày, HP+.  Tìm hiểu trên mạng thì được biết bệnh này sẽ lây cho người khác qua nước bọt khi nói chuyện hoặc ăn uống chung. Tôi không lo nhiều về bệnh của mình vì tin sẽ hết bệnh sau khi uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ điều trị. Nhưng lo là đang làm ở công ty, văn phòng nhỏ 70m2, có sáu người làm chung, sợ khi tiếp xúc, trao đổi công việc sẽ lây bệnh cho mọi người. Cũng rất lo là đã lây bệnh cho công ty mấy ngày trước rồi chăng? Tuần trước nữa tôi có về quê, không biết đã có lây bệnh cho người thân dưới quê không nữa (nhất là đứa cháu mới 1 tuổi,  tôi ẳm nó và hun vô mặt, vô miệng nó, lo quá bác sĩ ơi)? Từ đây tới ngày hết bệnh tôi quyết định sẽ không về quê nữa!

Bác sĩ ơi không biết làm sao để không lây bệnh cho người khác khi phải tiếp xúc với mọi người. Không biết có nên nói rõ cho mọi người trong công ty biết không? Tôi sợ nếu mọi người trong công ty biết thì xa lánh, tôi sẽ buồn lắm lắm! Vừa rồi tôi thăm ông ngoại bệnh đại tràng ở bệnh viện nên chắc bị lây từ người bệnh khác rồi…”. (NT. Charbon @)

Tôi chưa bao giờ thấy một bệnh nhân nào “dễ thương” như vậy, lại là một người “bận rộn” trẻ, lo cho mình thì ít mà lo cho sức khỏe của mọi người trong công ty của mình thì nhiều. Tôi đã hỏi thêm chi tiết và được biết rằng sở dĩ anh lo lắng như vậy là vì đã tìm hiểu bệnh viêm dạ dày có HP+ trên mục “Khám bệnh online” của một tờ báo.

Khám bệnh online viết: “… bệnh này có thể lây qua đường ăn uống, qua đường miệng – miệng do vi trùng HP theo dịch tiết dạ dày từ người này sang người khác thông qua nước bọt, từ đồ dùng vệ sinh cá nhân, dùng chung chén bát đũa muỗng, hôn trực tiếp… và lây qua đường phân – miệng do vi trùng theo phân lây sang người khác qua trung gian côn trùng như ruồi, gián… khi thức ăn không đậy kỹ.  Bệnh này có thể dẫn đến ung thư dạ dày do nhiễm vi trùng HP+…   Đặc biệt cần chý ý kiểm tra xem trong gia đình có ai nhiễm HP không vì có thể trước đó bạn đã lây cho người thân trong gia đình, sau này họ có thể là nguồn lây ngược lại cho bạn làm bệnh tái phát…”.

Đọc toát mồ hôi hột! Nào miệng – miệng, nào phân – miệng, rồi qua nước bọt, hôn hít, lại qua cả chén bát đuã muỗng, đồ dùng vệ sinh cá nhân… Ôi cha là lây! Không dám về quê nữa. Không dám thăm ông ngoại bệnh nữa. Và rất có thể sẽ… “dẹp tiệm” vì bị mọi người trong công ty xa lánh, kỳ thị, phân biệt đối xử…

Có điều, đối với viêm loét dạ dày tá tràng thì càng lo lắng nhiều chừng nào loét sẽ càng nhanh và càng lâu lành chừng đó! Điều cần biết nữa là nguyên nhân sâu xa của bệnh viêm dạ dày tá tràng này thì lại không trực tiếp do HP (Helicobacter Pylori), tuy HP hiện nay vẫn được coi là nguyên nhân “chủ yếu”!  HP thì mới phát hiện ra gần đây thôi, chừng khoảng 30 năm nay, trong khi viêm loét dạ dày tá tràng thì đã có từ thời cổ đại,  từ khi có loài người trên trái đất! Người ta làm thí nghiệm cứ mỗi lần cho thỏ ăn thì thả chó ra hù dọa làm cho thỏ hoảng sợ, chẳng bao lâu sau thỏ bị loét dạ dày trầm trọng. HP vốn là một vi khuẩn bình thường đã sẵn trú ngụ ở dạ dày, tá tràng (pylore) nhưng khi có điều kiện thuận lợi thì mới phát tác, tấn công. Điều kiện thuận lợi là gì? Là ở người hút thuốc lá chẳng hạn, các mạch máu dạ dày bị co thắt, máu đến không đủ để nuôi tế bào niêm mạc, khiến nó khô đi, teo tóp lại, màng nhày bảo vệ bị suy yếu đi. Rồi nhiều người còn thường xuyên đổ rượu, bia… các thứ vào dạ dày, có khi còn trộn với cóc kẹ, ếch nhái, bò sát, chim chóc, bửa củi, giun đầu gai, heo tai xanh các thứ… , không kể thuốc trừ sâu trong rau trái. Dạ dày bình thường vốn luôn phải tiết ra một thứ acid rất mạnh là acid chlorhydric (HCl), và pepsin, một chất men tiêu hóa chất đạm trong thức ăn. Tự thân dạ dày mà không đủ sức bảo vệ mình thì acid mạnh và pepsin này sẽ “tiêu hóa” chính nó luôn, làm cho nó loét, lở, viêm… Stress là yếu tố nguy cơ hàng đầu trong các thứ bệnh thời đại. Đa số các trường hợp viêm loét dạ dày tá tràng đến bác sĩ đều có … nguyên nhân stress ở đằng sau, nếu không chữa dứt được thì bệnh cứ tái phát hoài rồi “đổ thừa” cho HP. Chỉ cần giận dữ thì người ta đã có thể “bầm gan tím mật”, chỉ cần thất bại đôi phen đã “ruột thắt gan bào”!  Nghiên cứu cho thấy những người trách nhiệm cao, lo lắng nhiều như tài xế lái xe đường dài, doanh nhân (nhất là giám đốc các ngân hàng), bác sĩ…. là những người dễ bị việm loét dạ dày nhất. Sau đó đến các nhà văn nhà báo, những người “quay quắt” nói chung… Một số thuốc chữa bệnh có thể gây viêm loét dạ dày tá tràng như các loại corticoids,  thuốc kháng viêm, chữa đau nhức, đau khớp, đau xương, thuốc làm ăn ngon, tăng cân (mập)… Corticoids bây giờ tràn lan, không chỉ trong thuốc tây mà còn trong thuốc tàu, thuốc nam, thuốc bắc… dưới nhiều dạng cao đơn hoàn tán, trong uống ngoài thoa! Bệnh gì cũng khỏi rất nhanh như thuốc… tiên, nhưng sau đó bịnh tái phát nặng hơn, gây nhiều biến chứng nguy hiểm hơn, trong đó có viêm loét dạ dày tá tràng .. chữa hoài không hết!

Tóm lại, viêm dạ dày không “dễ lây” như ta tưởng! Và khám bệnh “online” không khéo còn làm bệnh nặng hơn vì lo hãi!