“Money-driven Medicine” (Một nền y học vì đồng tiền) là tên cuốn phim tài liệu dựa trên cuốn sách nổi tiếng cùng tên của nữ ký giả Maggie Mahar trình chiếu gần đây trên chương trình Bill Moyers Journal, hiện đã có 4 phiên bản đi sâu vào từng lãnh vực, trong đó có phần nói về mối quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân. Phim vạch trần thực trạng cái mà Maggie Mahar gọi là một “Phức hợp kỹ nghệ y khoa khát lợi nhuận” ( A profit-hungry “medical-industrial complex”) ở Mỹ, một siêu cường – có nền y học tiên tiến nhất thế giới- mà trong suốt nhiều thập niên qua do đâu đã khiến việc chăm sóc sức khỏe vốn là một truyền thống nhân đạo trở thành “phi nhân”, tốn kém nhiều mà hiệu quả ít, đã “biến bệnh nhân thành một món hàng thay vì là một thân chủ được phục vụ”, và khiến “nhiều bác sĩ cảm thấy mình không còn theo đuổi được lý tưởng phục vụ nhân loại như lời thề Hippocrates trong buổi lễ ra trường”.
Năm 1962, cách đây 47 năm, tôi thi vào Dự bị Y khoa (APM) Đại học Y khoa Sài gòn. Hồi đó y khoa học 7 năm, gồm một năm Dự bị – học tại Đại học Khoa học- cuối năm nếu đậu thì học tiếp 6 năm nữa ở “Y khoa Đại học đường Sài gòn”, đường Trần Quý Cáp, nay là Võ Văn Tần, ra trường với một luận án Tiến sĩ y khoa quốc gia, hay còn thường gọi là “Bác sĩ”. Thi vào APM không dễ chút nào! Tỷ lệ đậu chỉ vào khoảng 10%. Tôi còn nhớ lúc đó thi APM có các môn Lý, Hóa, Sinh, Sinh ngữ và đặc biệt có thi môn “kiến thức tổng quát” với 20 câu hỏi: Thủ đô Brazil la gì? Ai là ông tổ Y khoa thế giới? Ai là ông tổ y khoa Việt Nam? Người thầy thuốc nổi tiếng thời Tam Quốc tên gì? Người thầy thuốc nổi tiếng thời Xuân Thu tên gì?… và… Giá gạo trên thị trường bao nhiêu một ký? Giá than bao nhiêu một ký?. Nhờ hồi nhỏ đọc cả bụng truyện Tàu nên tôi không lạ Hoa Đà, Biển Thước, lại nhờ ở trọ ăn cơm tháng trong xóm nghèo Bàn Cờ nên không lạ giá gạo giá than! Vậy là đậu, đậu khá cao, dù là dân tỉnh lẻ lên Saigon “du học”. Khi vào năm thứ nhất Y khoa thì ấn tượng là buổi giáo sư khoa trưởng, bác sĩ Phạm Biểu Tâm gặp gỡ với các tân sinh viên. Thầy nói : “Y khoa là một nghề cao qúy nếu ta muốn cao qúy, cũng là một nghề thấp hèn nếu ta muốn thấp hèn. Bác sĩ là một sinh viên y khoa suốt đời. Trong khi hành nghề khó tránh khỏi đôi lúc ân hận nhưng đừng bao giờ để phải hối hận”. Những lời thầy nói từ ngày đó vẫn được lứa học trò chúng tôi nhắc lại trong những buổi họp mặt đồng khóa hằng năm.
Không có stress có lẽ con người cũng không thể tồn tại. Thế nhưng, vượt ngưỡng đến một mức nào đó thì con người cũng…không thể tồn tại, bởi chính stress gây ra nhiều thứ bệnh về thể chất và tâm thần, nên rất cần biết cách “xả” stress trong cuộc sống đầy căng thẳng, âu lo hiện nay.
Ý kiến bạn đọc!